SINH LÝ BỆNH PPC tổn thương tăng tính thấm thành mạch trong phổi gây nên tăng dòng dịch và protein vào khoảng kẽ và lòng phế nang NEJM December 2005... NGUYÊN NHÂN PPC TỔN THƯƠNG NEJM
Trang 1P HÙ PHỔI CẤP
(Phù phổi cấp huyết động)
Ths.Bs Hoàng Bùi Hải
Bộ môn HSCC - ĐHY HN
Trang 2* Trình bày chẩn đoán và nguyên tắc xử trí Phù phổi cấp huyết động
Mục tiêu
Trang 3- Định nghĩa: “ là hiện tượng tăng thoát dịch
từ mạch phổi vào khoảng kẽ và phế nang”
-Tử vong: 15-20%
PHÙ PHỔI CẤP
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 4CA LÂM SÀNG
Nữ, 57 tuổi
Trang 5Khó thở
Vì sao vào viện?
Trang 6THA > 10 năm (không dùng thuốc thường xuyên)
Tiền sử?
Trang 75 ngày: đau ngực lan ra sau lưng, cánh tay T + khó thở vào BV HĐ điều trị không đỡ-> chuyển CC-BM
Bệnh sử
Trang 9Tỉnh, môi tím
Phổi nhiều ran ẩm dâng lên trên
Tim nhanh, không tiếng thổi
HA: 140/80 mmHg
Khám bệnh lúc BN vào viện
Trang 10PHÙ PHỔI CẤP HUYẾT ĐỘNG !!!!!!
Chẩn đoán sơ bộ
Trang 11SINH LÝ
NEJM December 2005
Trang 12SINH LÝ
NEJM December 2005
Trang 14SINH LÝ
NEJM December 2005
Dịch không vào được phế nang do có
màng phế nang không thấm nước
Dịch di chuyển vào khoảng quanh mạch phế quản
Trang 15SINH LÝ
NEJM December 2005
Dịch không vào được phế nang do có
màng phế nang không thấm nước
Dịch di chuyển vào khoảng quanh mạch
phế quản
Bạch huyết thu hồi hầu hết lượng dịch thấm
từ khoảng kẽ sau đó quay về đại tuần hoàn
Trang 16Phế nang bình thường
NEJM December 2005
Trang 17SINH LÝ BỆNH
NEJM December 2005
Trang 19dịch thoát khỏi màng phế nang
• phế nang bị ngập bởi dịch nghèo protein
Trang 20SINH LÝ BỆNH
PPC tổn thương
tăng tính thấm thành mạch trong phổi gây nên tăng dòng dịch và protein vào khoảng kẽ và lòng phế nang
NEJM December 2005
Trang 21PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 22PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 23PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 24Sinh lý bệnh
NEJM December 2005
Trang 25Sinh lý bệnh
Phù khoảng kẽ: khó thở và thở nhanh
NEJM December 2005
Trang 29NGUYÊN NHÂN PPC
TỔN THƯƠNG
NEJM December 2005
Trang 30NGUYÊN NHÂN PPC
TỔN THƯƠNG
NEJM December 2005
Tổn thương phổi cấp (ALI, acute lung
injury); hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS-acute respiratory distress
syndrome)
Chấn thương lớn phải truyền nhiều máu Viêm phổi (nhiễm khuẩn; do hít dịch dạ dày) Viêm tụy cấp
Ngộ độc Xuất huyết dưới nhện (vỡ phình mạch não, aneurism)
Trang 31PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 32- Đợt mất bù của suy tim trái mạn tính (TT hay TTR)
PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 33- Đợt mất bù của suy tim trái mạn tính (TT hay TTR)
PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
- Nhồi máu cơ tim cấp, Hc vành cấp
Trang 34- Đợt mất bù của suy tim trái mạn tính (TT hay TTR)
PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
- Nhồi máu cơ tim cấp, Hc vành cấp
- Cơn THA cấp cứu
Trang 35- Đợt mất bù của suy tim trái mạn tính (TT hay TTR)
PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
- Nhồi máu cơ tim cấp, Hc vành cấp
- Cơn THA cấp cứu
- Tổn thương van tim: Van HL, ĐMC
Trang 36- Đợt mất bù của suy tim trái mạn tính (TT hay TTR)
PPC HUYẾT ĐỘNG Nguyên nhân chính
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
- Nhồi máu cơ tim cấp, Hc vành cấp
- Cơn THA cấp cứu
- Tổn thương van tim: Van HL, ĐMC
- Rối loạn nhịp nhanh hoặc chậm cấp
Trang 37Triệu chứng lâm sàng
NEJM December 2005
Trang 38Triệu chứng lâm sàng
PPC huyết động
• Khó thở
• Ran ẩm 2 phổi
• Ngựa phi tiếng tim thứ 3
• Tiếng thổi bệnh lý van tim
• Da tay chân lạnh
• Tĩnh mạch cổ nổi, gan to, phù ngoại vi (ST toàn bộ)
NEJM December 2005
Trang 39Triệu chứng lâm sàng
PPC huyết động
• Khó thở
• Ran ẩm 2 phổi
• Ngựa phi tiếng tim thứ 3
• Tiếng thổi bệnh lý van tim
Trang 40CẬN LÂM SÀNG PPC HĐ
NEJM December 2005
Trang 41CẬN LÂM SÀNG PPC HĐ
Điện tim: thay đổi ST, T, sóng Q; RL nhịp
NEJM December 2005
Trang 44CẬN LÂM SÀNG PPC HĐ
Điện tim: thay đổi ST, T, sóng Q; RL nhịp
NEJM December 2005
Tăng men tim: troponin T, I; CK, CK-MB
CN thận: suy thận mạn mới phát hiện,
suy thận cấp hoặc suy thận mạn đã TNT
chu kỳ
NT-ProBNP: tăng BNP,
< 100 pg/ml loại trừ suy tim (NPV, >90 %) BNP > 500 pg /ml giá trị chẩn đoán + (positive predictive value, >90%)
Trang 45PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 46PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 47PPC huyết động PPC tổn thương
NEJM December 2005
Trang 48Siêu âm tim
NEJM December 2005
Trang 49Siêu âm tim
Thăm dò đầu tiên: CN thất trái và tình trạng chức năng các van
NEJM December 2005
Trang 50Siêu âm tim
Thăm dò đầu tiên: CN thất trái và tình trạng chức năng các van
NEJM December 2005
Khó đánh giá trong chẩn đoán rối loạn chức năng tâm trương
Trang 51Siêu âm tim
Thăm dò đầu tiên: CN thất trái và tình trạng chức năng các van
Trang 53CA LÂM SÀNG
Trang 54Troponin T = 1,6 ng/ml (++++)
CK/CK-MB= 261/30,7
Pro BNP= > 9000 pg/ml (++++)
CA LÂM SÀNG
Trang 55Ure/Creatinin: 14,1/102
Na/K/Cl: 141/4.36/96,8
Glucose: 12,15
CA LÂM SÀNG
Trang 56X.quang tim phổi
CA LÂM SÀNG
Trang 57CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán xác định
NEJM December 2005
Trang 58CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán xác định
Lâm sàng: khó thở, ran ẩm, tiếng thổi van
HL, ĐMC; ngựa phi; rối loạn nhịp
NEJM December 2005
Trang 59CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán xác định
Lâm sàng: khó thở, ran ẩm, tiếng thổi van
HL, ĐMC; ngựa phi; rối loạn nhịp
NEJM December 2005
Tiền sử và bệnh lý nguyên nhân
Trang 60CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán xác định
Lâm sàng: khó thở, ran ẩm, tiếng thổi van
HL, ĐMC; ngựa phi; rối loạn nhịp
NEJM December 2005
Tiền sử và bệnh lý nguyên nhân
Thay đổi điện tim, NT-ProBNP, Xq: tim
to, mờ đồng đều 2 bên (ngay cả ngoại vi);
siêu âm tim: suy tim tâm thu, tâm trương
Trang 61CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán nguyên nhân
NEJM December 2005
Trang 62CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán nguyên nhân
Bệnh lý tim mạch: mạch vành, van tim, suy tim, THA
NEJM December 2005
Trang 63CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán nguyên nhân
Bệnh lý tim mạch: mạch vành, van tim, suy tim, THA
NEJM December 2005
Suy thận cấp, mất bù suy thận mạn
Trang 64CHẨN ĐOÁN Chẩn đoán nguyên nhân
Bệnh lý tim mạch: mạch vành, van tim, suy tim, THA
NEJM December 2005
Suy thận cấp, mất bù suy thận mạn
Thừa thể tích: truyền dịch quá nhiều
Trang 65Xử trí
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 66- Đầu cao
Xử trí
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 70* Giảm tiền gánh
Giảm được tiền gánh Giảm tuần hoàn trở về tĩnh mạch phổi và tim phải Giảm áp lực đổ đầy thất phải và giảm áp lực thủy tĩnh mao mạch phổi Giảm khó thở
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 71* Giảm tiền gánh
Giảm được tiền gánh Giảm tuần hoàn trở về tĩnh mạch phổi và tim phải Giảm áp lực đổ đầy thất phải và giảm áp lực thủy tĩnh mao mạch phổi Giảm khó thở
Trang 72a Nitroglycerin
- Thời gian bán thải ngắn
- Có thể nhỏ dưới lưỡi nhắc lại sau 5-10 phút
- Liều dùng: 10 - 20 mg/min tới 100 mg/min
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 73b Morphine Sulfate
- Giảm lo lắng
- Nguy cơ suy hô hấp tăng lên (5:1)
- Gần đây có thể thay thế tác dụng giảm lo âu bằng benzodiazepines liều thấp
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 74c Lợi tiểu quai: Furosemide
- Ức chế tái hấp thu Natri ở nhánh lên quai Henle -> tăng bài tiết nước tiểu
- PPC tăng hậu gánh, dòng máu đến thận giảm -> tác dụng của lợi
tiểu quai chậm sau 45-120 phút
- Tác dụng phụ: Tụt huyết áp do thiếu dịch, rối loạn điện giải
- Nên cho Nitroglycerin (giảm tiền gánh) và ức chế men chuyển
(giảm hậu gánh) trước khi cho Furesemide.
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 75* Giảm hậu gánh
- Hầu hết BN PPC có tăng nồng độ cathecholamin ->Tăng hậu gánh
- Thuốc giãn mạch -> Tăng cung lượng tim và giảm phù khoảng kẽ.
- Các thuốc: Liều cao Nitroglycerin (trơ), Nitroprusside (thay đổi HA
thất thường), Hydralazin (tăng nhịp tim); Ức chế men chuyển là lựa chọn (đường truyền TM hoặc nhỏ giọt dưới lưỡi, giảm hậu gánh (giảm sức cản), giảm tiền gánh (giảm áp lực phổi bít), tăng cung lượng tim)
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 76* Thuốc vận mạch
- Chỉ định khi có tụt huyết áp
- Thuốc: Dobutamin, Dopamin, Noradrenalin
- Nhiều nghiên cứu cho thấy: gây tăng nhịp tim, rối loạn nhịp tim, tăng nhu cầu oxy cơ tim, làm nặng hơn tổn
thương NMCT
- Ngay khi HA đã về bình thường cần dùng thêm
TRỆ PHỔI.
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg Med Clin N Am 23 (2005) 1105–1125
Trang 77ĐIỀU TRỊ KHÁC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg
* Thở máy không xâm nhập và xâm nhập: Giảm công
hô hấp, giảm tiêu thụ oxy cơ tim.
Trang 78ĐIỀU TRỊ KHÁC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg
* Thiết bị hỗ trợ tuần hoàn: Bóng bơm trong động
mạch chủ, chỉ định khi có sốc tim (nhồi máu cơ tim, tổn
thương van tim cấp)
* Thở máy không xâm nhập và xâm nhập: Giảm công
hô hấp, giảm tiêu thụ oxy cơ tim.
Trang 79ĐIỀU TRỊ KHÁC
Amal Mattu, Joseph P Martinez, Brian S Kelly; Modern Management of Cardiogenic Pulmonary Edema; Emerg
* Thiết bị hỗ trợ tuần hoàn: Bóng bơm trong động
mạch chủ, chỉ định khi có sốc tim (nhồi máu cơ tim, tổn
thương van tim cấp)
* Can thiệp tái tưới máu mạch vành: NMCT
* Phẫu thuật: kẹt van nhân tạo, tổn thương van tim cấp
* Thở máy không xâm nhập và xâm nhập: Giảm công
hô hấp, giảm tiêu thụ oxy cơ tim.
Trang 81Thanks for your attention!