ung thu trực tràng

Mục tiêu học tập• Trình bày đ ược các yếu tố nguy cơ,nguyên nhân, cách phòng ngừa và chẩn đoán sớm ung thư trực tràng • Trình bày đ ược triệu chứng lâm sàng cận lâm sàng và tiêu chuẩn ch

Ung thư trực trµng

PGS TS Đỗ Trường Sơn

BM Ngoại ĐHYHN

Mục tiêu học tập

• Trình bày đ ược các yếu tố nguy

cơ,nguyên nhân, cách phòng ngừa và

chẩn đoán sớm ung thư trực tràng

• Trình bày đ ược triệu chứng lâm sàng cận lâm sàng và tiêu chuẩn chẩn đoán xác

định ung thư trực tràng

• Trình bày đ ược các nguyên tắc điều trị ung thư trực tràng

lÖ tö vong gi¶m ®i trong thêi gian gÇn

®©y nhÊt lµ víi phô n÷

• Ung th ư trực trµng thư êng hay gÆp t¹i

tuæi tõ trªn 50

U trực tràng

Giải phẫu bệnh đại thể

• Thể U sùi: lồi cao chiếm một phần chu vi,

Hình ảnh nội soi

Gi¶i phÉu bÖnh vi thÓ

• Ung thư biÓu m« tuyÕn: chiÕm >95%

• Cã 3 møc biÖt hãa cña ungth ư: cao võa thÊp

• Thể nặng nhất là ung thư tế bào nhẫn

• Carcinoid tumour:

• U lympho ¸c tÝnh

• C¸c u tæ chøc liªn kÕt

Thêi gian sèng thªm lµ 6-9 th¸ng sau khi

ph¸t hiÖn ung th ư di c¨n xa, nÕu mæ c¾t

® ưîc u th× sèng thªm

Sơ đồ đại tràng

Phát hiện sớm

• Tiền sử gia đình, thế hệ thứ nhất, có

mắc bệnh tr ước tuổi 60

• Soi trực tràng- đại tràng xich ma

• Soi đại tràng bằng ống mềm, hầu hết dễ phát hiện đúng trong khoảng 60 cm, nửa còn lại khó khăn hơn nhiều)

• Thăm trực tràng ngón tay, thử máu trong phân

• Sàng lọc đối t ượng bằng xét nghiệm gen

§Æc ®iÓm l©m sµng

• Ỉa máu: phân lẫn máu nhày

• Mót rặn giả

• Phân thay đổi hình dạng khuôn

• Rối loạn đại tiện khác

• Thăm trực tràng thấy có thương tổn chắc cứng

• Lâm sàng có thể ỉa máu, tắc ruột thấp

Chẩn đoán phân biệt

• Các bệnh có triệu chứng tắc ruột và ỉa

máu: viêm túi thừa,viêm loét đại tràng,

bệnh Crohn’s đại tràng, các polyp lành

tính, bệnh lỵ

• Các bệnh có khối u bụng khu trú: áp xe

ruột thừa, Crohn’s, lao ruột, khối amib, u sau phúc mạc

• Các bệnh có triệu chứng toàn thân

thiếu máu, gầy xút

Chụp đối quang

Siêu âm nội trực tràng

U trực tràng

Hình ảnh chụp MRI

Hình ảnh MRI

C¸c yÕu tè tiªn l ưîng

Các yếu tố tiên lư ợng

• Giai đoạn của bệnh : đánh giá trong mổ

và sau mổ

• Số l ượng hạch di căn ung thư Không phải vị trí

• Sự xâm lấn ngoài thanh mạc

• Th ương tổn vi thể biệt hoá kém

• Khối u gây thủng hoặc dính vào tạng liền kề

• Xâm lấn vào mạch máu

• Tăng CEA trong huyết thanh

Điều trị Ngoại khoa

• Phẫu thuật là chủ đạo

• Phải đánh giá bệnh nhân tr ước mổ toàn diện

• Thăm dò th ương tổn đại tràng toàn bộ

bằng tất cả các phư ơng tiện có thể

• Trong khi mổ phải đánh giá thư ơng tổn

đầy đủ

• Sau mổ phải theo dõi sát trong vòng 5 năm

• Cắt gan nếu chỉ có di căn tại gan

C¸c ph ương ph¸p phÉu

thuËt

• Cắt đoạn trực tràng đường bụng

• Cắt cụt trực tràng đường bụng – TSM

• Phẫu thuật Hartmann

• Phẫu thuật nội soi

• Phẫu thuật tại chỗ qua hậu môn

• Phẫu thuật tạm thời không triệt căn

U trực tràng

Điều trị hỗ trợ

Xạ trị: giảm 30-40% khả năng tái phát tại chỗ Cho ung th ư trực tràng Duke B, C.

Xạ trị trư ớc mổ: cải thiện chỉ định phẫu

thuật cho khối u trực tràng muộn.

Hoá trị liệu: 5FU, đáp ứng 15-20%, phối hợp folinic acid ( leucovorin): 6 tháng sau cắt u giảm tái phát

Truyền 5 FU động mạch gan cho ung th ư đại tràng di căn gan.

Irinotecan hoặc Oxaliplatin phối hợp cho tr

ường hợp di căn.

Tiên lượng