Người viết: “kẻ nào không chứng tở được bằng hànhđộng rằng mình sẵn sàng để cho Tổ quốc “mình” chịu phần hy sinh lớn nhất, miễn sao cho sựnghiệp cách mạng XHCN thực sự tiến lên, - thì kẻ
Trang 1Bài 1: Học thuyết Mác – Lenin……….
Quan điểm của Mác Anghen về ĐCS (6 quan điểm): 1 Tính tất yếu ra đời của ĐCS; 2 ĐCS phải
là một chính đảng độc lập của giai cấp công nhân, không lệ thuộc vào một giai cấp nào khác Đây
là quan điểm giữ vai trò quyết định; 3 ĐCS là bộ phận ưu tú nhất của giai cấp công nhân cả vềnhận thức và hành động; 4 ĐCS là một khối thống nhất đoàn kết ý chí, hành động trên cả 3 mặtchính trị, tư tưởng và tổ chức, không chia rẽ, bè phái; 5 ĐCS phải hoạt động theo một hệ tư tưởngkhoa học đó là chủ nghĩa cộng sản khoa học (chủ nghĩa Mac), để tránh duy tâm; 6 ĐCS phải theochủ nghĩa quốc tế
Quan điểm của Lênin về ĐCS (8 quan điểm): 1 ĐCS là đội tiên phong chính trị có tổ chức chặt
chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhất của giai cấp công nhân; 2 Chủ nghĩa cộng sảnkhoa học (chủ nghĩa Mác) là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng:Xây dựng đảng về tư tưởng, tức là cũng cố vững chắc, phát triển nền tảng tư tưởng trong hoạtđộng của đảng Chủ nghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam chọ mọi hoạt động của ĐCS.V.I.Lênin viết: “ Học thuyết của Mác là học thuyết vạn năng vì nó là học thuyết chính xác” Họcthuyết đó là lý luận có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phong trào công nhân và hoạt động củađảng V.I Lênin nhấn mạnh chúng ta hoàn toàn đứng trên cơ sở lý luận của Mác: lý luận đó là lýluận đầu tiên đã biến chủ nghĩa xã hội không tưởng trở thành khoa học V.I Lênin còn lưu ý cácĐCS phải phát triển lý luận của C Mác và vận dụng lý luận ấy phù hợp với điều kiện cụ thể củamỗi nước; 3 ĐCS là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chuyên chính vô sản: Trong điều kiện lịch sửđương thời chưa cho phép C.Mác và Ph.Ăngghen bàn nhiều về ĐCS cầm quyền, nhưng qua 72ngày Công xã Pari hai ông đã đưa ra một số tư tưởng chủ yếu về ĐCS cầm quyền, bao gồm: hìnhthức, bản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa: vấn đề đảng lãnh đạo nhà nước, lãnh đạo xã hội cũ
và quản lý xã hội: tiêu chuẩn, lựa chọn, quản lý, bãi nhiệm cán bộ, chế độ đãi ngộ cán bộ củaĐCS cầm quyền… Khi có chính quyền, đảng là hạt nhân lãnh đạo chính quyền vô sản và là một
bộ phận của hệ thống đó Đảng lãnh đạo giành được chính quyền về tay giai cấp công nhân vànhân dân lao động, đó mới là thanh công bước đầu Nhiệm vụ khó khăn và phức tạp hơn nhiều làđảng phải lãnh đạo xây dựng thành công chế độ xã hội mới xã hội chủ nghĩa Đảng là một bộphận của hệ thống chuyên chính vô sản, nhưng là hạt nhân lãnh đạo của hệ thống đó Sự lãnh đạocủa đảng là điều kiện tiên quyết đảm bảo cho công cuộc xây dựng XHCN thành công Trở thànhđảng cầm quyền, đảng lãnh đạo nhà nước và định hướng phát triển tất cả các lĩnh vực của đờisống xã hội; 4 Đảng lấy tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản: Ngay từ khi chuẩn bị cho
sự ra đời của ĐCS đầu tiên và trên thế giới, C.Mác, Ph Ăngghen đã chủ trương: Đảng phải đượcxây dựng, tổ chức và hoạt động theo các quy định do Điều lệ đảng xác định Tuy hai ông chưadùng thuật ngữ “tập chung dân chủ” song những nội dung cơ bản của nguyên tắc này đã dược thểhiện đầy đủ trong Điều lệ của Liên đoàn những người cộng sản và Điều lệ của Hội Liên hiệp côngnhân quốc tế (Quốc tế thứ nhất) Những nội dung đó thể hiện một cách sâu sắc, tập trung dân chủ
là nguyên tắc cơ bản xây dựng tổ chức và hoạt động của ĐCS; 5 Đảng là một khối thống nhất ýchí và hành động, phê bình và tự phê bình là quy luật phát triển của Đảng; 6 Đảng gắn bố chặtchẽ với quần chúng kiên quyết ngăn chặn và đấu tranh chống tệ nạn quan liêu, xa rời quần chúng;
7 Đảng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao độngvào đảng: Đảng không chỉ kết nạp những người ưu tú xuất thân từ giai cấp công nhân vào đảng
mà còn đảng còn kết nạp những người ưu tú xuất thân từ các giai cấp, các tầng lớp lao động khácvào đảng Đối với những người này, phải đặc biệt coi trọng giáo dục, rèn luyện họ theo lậptrường, quan điểm của giai cấp công nhân Kịp thời dưa những người không đủ tiêu chuẩn đảngviên ra khỏi đảng V.I.Lênin viết: “Phải đuổi ra khỏi đảng những kẻ gian giảo, những đảng viêncộng sản đã quan liêu hóa, không trung thực, nhu nhược”; 8 Tính quốc tế của ĐCS: Tính quốc tếcủa ĐCS bắt nguồn từ tính chất quốc tế của giai cấp công nhân Điều này lại bắt nguồn từ sứ
Trang 2mệnh lịch sử thế giới của họ Tính quốc tế của ĐCS không chỉ thể hiện trong lời nói mà còn tronghành động, tức là đảng phải xây dựng và hoạt động theo nguyên lý học thuyết Mác; đường lối củađảng phải thể hiện chủ nghĩa quốc tế vô sản Đảng phải giáo dục đảng viên và nhân dân chủ nghĩaquốc tế vô sản, đồng thời V.I Lênin nhấn mạnh, đảng phải tích cực chống những biểu hiện sosánh nước lớn và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi Người viết: “kẻ nào không chứng tở được bằng hànhđộng rằng mình sẵn sàng để cho Tổ quốc “mình” chịu phần hy sinh lớn nhất, miễn sao cho sựnghiệp cách mạng XHCN thực sự tiến lên, - thì kẻ đó không phải là người XHCN”.
Quan điểm của ĐCS Việt Nam về Đảng và xây dựng đảng (7 quan điểm): (1) ĐCS Việt Nam là
đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và củadân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động vàcủa dân tộc; (2) Mục đích của Đảng là xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, xãhội công bằng, văn minh, không còn người bóc lột người, thực hiện thành công chủ nghĩa xã hội
và cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản; (3) Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, phát huy truyền thống tốt đẹp của dântộc, tiếp thu tinh hoa trí tuệ của nhân loại, nắm vững quy luật khách quan, xu thế thời đại và thựctiễn của đất nước để đề ra Cương lĩnh chính trị, đường lối cách mạng đúng đắn, phù hợp vớinguyện vọng của nhân dân; (4) Đảng là một tổ chức chặt chẽ, thống nhất ý chí và hành động, lấytập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách,thương yêu đồng chí, kỷ luật nghiêm minh, đồng thời thực hiện các nguyên tắc : tự phê bình vàphê bình, đoàn kết trên cơ sở Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng, gắn bó mật thiết với nhândân, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; (5) ĐCS Việt Nam là đảng cầmquyền, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân; dựavào nhân dân để xây dựng Đảng; đoàn kết và lãnh đạo nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng.Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy Đảng lãnh đạo, tôntrọng và phát huy vai trò của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xãhội; (6) Đảng kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giaicấp công nhân, góp phần tích cực vào sự nghiệp hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xãhội của nhân dân thế giới; (7) ĐCS Việt Nam được xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và
tổ chức, thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, đảng viên, sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo cách mạng của Đảng
Bài 2: Nguyên tắc tổ chức hoạt động: 03 nguyên tắc cơ bản của ĐCS: Tập trung dân chủ; Tự
phê bình và phê bình; Đoàn kết trong Đảng
Nguyên tắc tập trung dân chủ
Bản chất: (trang 48+49 – SGK Những vấn đề cơ bản về ĐCS và lịch sử ĐCS Việt Nam)
Tính tập trung trong Đảng thể hiện trươc hết ở sự thống nhất về tư tưởng, về đường lốichính trị, về tổ chức hoạt động Sự thống nhất nay đươc thể hiện ở chỗ Đảng chỉ có một trungtâm lãnh đạo duy nhất thông qua cơ quan cao nhất là đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, giữahai kỳ đại hội là Ban chấp hành Trung ương và thể hiện trong cơ cấu tổ chức của Đảng
Về mặt tổ chức của Đảng, tính tập trung đươc thể hiện ở vấn đề Đảng phải thống nhất vềquy mô và hình thức tổ chức Để đảm bảo tính tập trung nay, phải thống nhất ý chí, hoạt độngtheo kỷ luật của Đảng một cach tự giác, nghiêm minh Kỷ luật Đảng là bắt buộc đối vơi mọiđảng viên, đòi hỏi thiểu số phục tùng đa số, cấp phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức,các tổ chức trong toan Đảng phục tùng đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng và Ban chấp hànhTrung ương
Về đường lối chính trị của Đảng, tính tập trung đòi hỏi phải có cương lĩnh, đường lối,mục tiêu cách mạng thống nhất, đươc mọi tổ chức Đảng và đảng viên tuân thủ và thực hiện, toàndân hướng vào phấn đấu Đảng phải có điều lệ thống nhất – Điều lệ chính là bộ luật của toàn
Trang 3Đảng mà mọi tổ chức Đảng và đảng viên phải chấp hành vô điều kiện cả về nhận thức và chấphành.
Tính dân chủ trong Đảng thể hiện ở nội dung mọi đảng viên có quyền ngang nhau, đềuđươc tham gia trực tiếp hoặc thông qua đại biểu để thực hiện quyền của mình, thể hiện ý kiến củamình trong mọi công việc của Đảng, khi thảo luận thì thực sự dân chủ, khi hành động phải thốngnhất trăm người như một; các cơ quan lãnh đạo của Đảng đều do dân chủ bầu cử lập ra, Đảng lấy
tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng; thực hiện chế độ báo cáo trước tổ chứcĐảng đã bầu ra mình và có thể bị bãi miễn bết kỳ lúc nào nếu không xứng đáng và không hoànthành nhiệm vụ tổ chức giao Hoạt động lãnh đạo của Đảng theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cánhân phụ trách, phát huy tinh thần trách nhiệm cá nhân Ý kiến phụ thuộc vào thiểu số đươc bảo
lưu, không phân biệt đối xử đối vơi người có ý kiến thuộc về thiểu số.
Để hình thành nên nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, đảm bảo Đảng luôn có sự thốngnhất về mặt tư tưởng, đảm bảo đảng viên đóng góp y kiến va công sức cho Đảng, giữa tính tậptrung và tính dân chủ phải gắn bó, khăng khít với nhau trong một nguyên tắc thống nhất khôngthể tách rời Sự thống nhất trong nguyên tắc tập trung dân chủ đươc thể hiện như sau:
Thứ nhất, dân chủ là điều kiện, tiền đề tập trung Nếu tập trung mà tách rời dân chủ sẽ
biến thành chuyên quyền độc đoán Kết quả đem lại không phải là đoàn kết mà là chia rẽ, đếnchừng mực cao hơn sẽ dẫn đến dân chủ cực đoan Vì lẽ đó, tập trung phải dựa trên tiền đề dânchủ để tránh tính trạng chuyên quyền độc đoán, để người dân vẫn là người làm chủ đất nước, làmchủ xã hội
Thứ hai, tập trung là cơ sở đảm bảo cho dân chủ thực hiện đúng hướng, đúng mục đích.
Dân chủ phải dựa trên cơ sở tập trung, nếu không sẽ dẫn đến tình trạng vô tổ chức, tự do, tùytiện, mất tập trung trong Đảng Thông qua dân chủ sẽ giúp cho quyền lực của nhân dân không bịtách rời, không phân tán dẫn đến mất tập trung Do đó, không thể có dân chủ thực sự nếu không
có tập trung và ngược lại, cũng không có tập trung thực sự mà không có dân chủ Đó la mối quan
hệ biện chứng giữa tập trung và dân chủ Tập trung dân chủ đối lập với tập trung quan liêu, tậptrung không đối lập với dân chủ Tách rời hai mặt này sẽ dẫn đến lệch lạc, thậm chí những tổnthất khó lường hết, có hại cho sự lãnh đạo và sức mạnh của Đảng Vì vậy, tập trung và dân chủ làhai mặt nhưng thống nhất với nhau không thể tách rời trong một nguyên tắc cơ bản – nguyên tắctập trung dân chủ
Đảm bảo nguyên tắc tập trung chủ là vấn đề sống còn của Đảng trong giai đoạn hiện nay.Bài học trong lịch sử về sự sụp đổ của các tổ chức ĐCS đã cho thấy rằng việc vi phạm nghiêmtrọng nguyên tắc tập trung dân chủ là một trong những nguyên nhân quan trọng làm giảm sút sứcchiến đấu của Đảng, gây phá vỡ Đảng về mặt tổ chức Do đó, ĐCS Việt Nam được tổ chức theonguyên tắc tập trung dân chủ, coi đó là nguyên tắc tổ chức căn bản của Đảng, đây chính la sứcmạnh nội sinh của Đảng
Những nội dung trên nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của mọi tổ chứcĐảng và đảng viên trong tham gia vào công việc của đảng, đồng thời đảm bảo sự thống nhất ýchí và hành động của Đảng, tạo ra sức mạnh của khối đoan kết nhất trí, kỷ luật chặt chẽ, nghiêmminh Trong Điều 9 – Điều lệ ĐCS Việt Nam ghi rõ: “ĐCS Việt Nam tổ chức theo nguyên tắc tậptrung dân chủ Nội dung cơ bản của nguyên tắc đó là:
1 Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng do bầu cử lập ra, thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.
Theo điều lệ chính thức của ĐCS, tất cả các cơ quan lãnh đạo và các bí thư các cấp đượcbầu bởi các đảng viên, trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua đại hội toàn thể đảng viên hay đại hộiđại biểu đảng viên Tổ chức được xây dựng từ dưới lên nghĩa là các đại biểu cấp dưới sẽ quyếtđịnh trong việc bầu chọn lãnh đạo cấp trên Ý nghĩa dân chủ của nguyên tắc này là các cơ quan
Trang 4và chức vụ lãnh đạo được hình thành thông qua bầu cử, các nghị quyết của Đảng chỉ có thể thôngqua bởi cơ quan được bầu Ý nghĩa của tập trung là quyết định của tổ chức Đảng cấp trên là bắtbuộc với các tổ chức Đảng cấp dưới và cuối cùng là bắt buộc mỗi đảng viên phải chấp hành Mỗivấn đề của Đảng sẽ được thảo luận cho đến khi ra nghị quyết Sau khi có nghị quyết, mỗi đảngviên phải chấp hành nghiêm chỉnh nghị quyết, không được truyền bá ý kiến trái với nghị quyết.Đảng viên dù có ý kiến khác khi phát biểu công khai vẫn phải nói theo nghị quyết chứ khôngđược theo ý mình Trên thực tế, ý nghĩa tập trung thể hiện rất mạnh mẽ vì nó tạo ra sự lãnh đạothống nhất, có thể tập trung sức mạnh của tập thể vào một mục tiêu cụ thể và che giấu những bấtđồng trong nội bộ.
Tập thể lãnh đạo: Trước hết xuất phát từ vai trò, bản chất của Đảng là phải tiên phong về
mặt lý luận để dẫn dắt định hướng sự phát triển của đất nước, dân tộc Nguyên tắc này đòi hỏitoàn bộ những vấn đề cơ bản, hệ trọng phải được dân chủ thảo luận trong tập thể các cơ quanlãnh đạo từ cao tới thấp theo phạm vi, quyền hạn đã được xác định và được quyết định theo đa
số Những ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu, đệ trình lên cơ quan cấp trên có thẩmquyền xem xét, nhưng không được tuyên truyền quan điểm cá nhân Cá nhân đảng viên không cóquyền tự ý quyết định những vấn đề thuộc về chức năng, quyền hạn của tập thể cấp ủy và tổ chứcđảng Trước yêu cầu nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ xây dựng Đảng đòi hỏi phải có trí tuệ của mộttập thể cấp ủy đoàn kết, vì HCM đã chỉ ra rằng: “Một người dù khôn ngoan tài giỏi mấy, dùnhiều kinh nghiệm đến đâu, cũng chỉ trông thấy, chỉ xem xét được một hoặc nhiều mặt của mộtvấn đề, không thể trông thấy và xem xét tất cả mọi mặt của một vấn đề Vì vậy, cần phải có nhiềungười Nhiều người thì nhiều kinh nghiệm Người thì thấy rõ mặt này, người thì trông thấy rõmặt khác của vấn đề đó Góp kinh nghiệm và sự xem xét của nhiều người, thì vấn đề đó đượcthấy rõ khắp mọi mặt Mà có thấy rõ khắp mọi mặt, thì vấn đề ấy mới được giải quyết chu đáo,khỏi sai lầm” Do đó, khi đề ra chủ trương, chính sách mới của thì mọi cấp của tổ chức Đảngnhất thiết phải bàn bạc, thảo luận Vì có như vậy mới phát huy được trí tuệ của tập thể, mới cóthể tháo gỡ được mọi khó khăn Vì Bác nói: “Có lực lượng nhân dân thì việc to tát mấy, khókhăn mấy làm cũng được Không có, thì việc gì làm cũng không xong Nhân dân biết giải quyếtnhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể tolớn, nghĩ mãi không ra”
Thứ hai, thực hiện nguyên tắc này chính là nhằm phát huy dân chủ một cách rộng rãi vàmạnh mẽ Các vấn đề hệ trọng của tổ chức Đảng khi đã có sự bàn bạc, thống nhất thì kết quảlãnh đạo mới tránh mắc phải những sai lầm, khuyết điểm Vấn đề là làm sao để thu hút ý kiến,đóng góp của cán bộ và đảng viên Muốn vậy cán bộ phải thành tâm, phải chịu khó, phải khéokhơi gợi Phải thực sự dân chủ vì có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến.Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ nguyên tắc và phong cách làm việc dân chủ, tập thể là: “Chúng tacần phải nâng cao mở rộng dân chủ ra, khuyên gắng cán bộ và đảng viên, bày cho họ suy nghĩ,bày cho họ học hỏi quần chúng, cổ động họ tìm tòi, đề nghị, làm những việc ích lợi cho quầnchúng Khi họ đã có ít nhiều sáng kiến, thì giúp đỡ cho họ phát triển, khen ngợi cho họ thêmhăng hái Như thế, thì những tính lười, tính "gặp chăng hay chớ" ngày càng bớt, mà sáng kiến vàtính hăng hái ngày càng nhiều thêm” Có như vậy mới tránh được tình trạng các đảng viên dù có
ý kiến cũng không dám nói, dù muốn phê bình cũng sợ, không dám phê bình, cấp trên với cấpdưới cách biệt nhau Trên thì tưởng cái gì cũng tốt đẹp Dưới thì có gì không dám nói ra Họkhông nói, không phải vì họ không có ý kiến, nhưng vì họ nghĩ nói ra cấp trên cũng không nghe,không xét, có khi lại bị "tai bay vạ gió" là khác Họ không dám nói, cứ để trong lòng, rồi sinh rauất ức, chán nản, sinh ra thói "không nói trước mặt, chỉ nói sau lưng", "trong Đảng im tiếng,ngoài Đảng nhiều mồm", thói "thậm thà thậm thụt" và những thói xấu khác
Trang 5Thứ ba, tập thể lãnh đạo để tránh được tình trạng làm việc một cách quan liêu Cái gìcũng dùng mệnh lệnh, áp đặt Đóng cửa lại mà lên kế hoạch, viết chương trình rồi bắt nhân dântheo, không cần biết đúng hay sai, phù hợp hay không phù hợp Sự độc đoán chuyên quyền, mấtdân chủ này sẽ dẫn đến sự chia rẽ, mất đoàn kết trong Đảng, vi phạm quyền dân chủ của nhândân, làm suy yếu niềm tin của nhân dân đối với Đảng, làm cho Đảng và nhân dân xa rời nhau.
Tuy nhiên, khi thực hiện nguyên tắc này cũng cần lưu ý rằng “không phai vấn đề gì nhỏnhặt, vụn vặt, một người vẫn có thể giải quyết được, cũng đưa ra bàn - mới là tập thể lãnh đạo.Nếu làm như vậy, là hiểu tập thể lãnh đạo một cách quá máy móc” Như vậy là biểu hiện của dânchủ quá trớn, vô chính phủ, “trên bảo dưới không nghe”; “phép vua thua lệ làng” Mặc dù tập thểlãnh đạo là cần thiết, song khi tổ chức thực hiện nghị quyết, trong công tác quản lý thì phải có sựphân công nhiệm vụ rõ ràng, có người phụ trách Nếu không có cá nhân phụ trách, thì sẽ sinh racái tệ người này ỷ lại người kia, kết quả là không ai thi hành, sẽ dẫn đến tình trạng cha chungkhông ai khóc, nhiều sãi không ai đóng cửa chùa, nên Hồ Chí Minh khẳng định: “Tập thể lãnhđạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau”
Cá nhân phụ trách: “Phụ trách mà không do cá nhân, thì sẽ đi đến cái tệ bừa bãi, lộn xộn,
vô chính phủ Kết quả cũng là hỏng việc” Cá nhân phụ trách chính là biểu hiện của sự tập trung
Cá nhân phụ trách là khâu nối tiếp của quá trình lãnh đạo tập thể Mỗi đảng viên, trước hết làngười đứng đầu cấp ủy, chính quyền cùng cấp (và từng bộ phận) phải trên cơ sở nghị quyết củaĐảng và theo chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, đề cao trách nhiệm cá nhân, tích cực,chủ động triển khai thực hiện nhiệm vụ, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tập thể và chịu sựkiểm tra, giám sát của tập thể Cá nhân phụ trách chính là nhằm tăng cường và phát huy tráchnhiệm cá nhân nhưng phải đặt trong mối quan hệ với tập thể lãnh đạo và hướng vào tăng cườngquyền lãnh đạo cũng như hiệu lực lãnh đạo của tập thể cấp ủy, tổ chức đảng Có như thế mớitránh được “căn bệnh” quan liêu, độc đoán, chuyên quyền, xa dân
Nội dung của cá nhân phụ trách là khi công việc của Đảng, của cấp uỷ, của tập thể saukhi đã được bàn bạc thấu đáo đi đến ra nghị quyết hoặc quyết định thì phải được phân công chotừng người phụ trách thi hành Việc gì một người không làm được thì phải giao cho một tập thểthực hiện Nếu tập thể thực hiện thì cũng phải có người đứng đầu tập thể đó chịu trách nhiệmchính Người phụ trách là người phải có đủ năng lực, tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm,dám chịu trách nhiệm Cá nhân phụ trách trên cơ sở tập thể lãnh đạo nghĩa là phải quyết tâm tổchức thực hiện đúng việc tập thể đã bàn, đã quyết Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Ngườinào phụ trách thi hành, mà không làm đúng kế hoạch do đa số đã quyết định, là làm trái vớinhiệm vụ của mình, và cũng không xứng đáng là một người lãnh đạo Đó phải là người: “Nhữngngười có thể phụ trách giải quyết các vấn đề, trong những hoàn cảnh khó khăn Ai sợ phụ trách
và không có sáng kiến thì không phải người lãnh đạo Người lãnh đạo đúng đắn cần phải: Khithất bại không hoang mang, khi thắng lợi không kiêu ngạo Khi thi hành các nghị quyết kiênquyết, gan góc không sợ khó khăn Những người luôn luôn giữ đúng kỷ luật”
Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách luôn có quan hệ chặt chẽ không thể tách rời, luôn
bổ sung, hỗ trợ cho nhau và trở thành nguyên tắc chi phối toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng.Xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu trong mối quan hệ với tập thể cấp ủy, cơquan, đơn vị” là một trong ba vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng cần làm ngay theo yêu cầu củaNghị quyết Trung ương 4 khóa XI Để thực hiện hiệu quả giải pháp quan trọng này, người đứngđầu cấp ủy, chính quyền nhất thiết phải thực hiện đúng những nội dung Trung ương đã nêu trongNghị quyết, Chỉ thị và Kế hoạch của Bộ Chính trị, để củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên vànhân dân với Đảng./
2 Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng la Đại hội đại biểu toàn quốc Cơ quan lãnh đạo
ở mỗi cấp là đại hội đại biểu hoặc đại hội đảng viên Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của
Trang 6Đảng là Ban Chấp hanh Trung ương, ở mỗi cấp là ban chấp hành Đảng bộ, Chi bộ (gọi tắt là cấp uỷ) Theo điều lệ Đảng, Đại hội Đại biểu Toàn quốc là cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng,
là cơ quan duy nhất có quyền ban hành hoặc sửa đổi Điều lệ Đảng và cương lĩnh chính trị, thôngqua báo cáo tổng kết nhiệm kỳ đã qua và thông qua nghị quyết về phương hướng hành độngnhiệm kỳ tới, bầu ra Ban Chấp hành Trung ương là cơ quan lãnh đạo cao nhất việc chấp hànhnghị quyết của đại hội
3 Cấp uỷ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình trươc đại hội cùngcấp, trươc cấp uỷ cấp trên và cấp dươi; định kỳ thông báo tình hình hoạt động của mình đến các
tổ chức Đảng trực thuộc, thực hiện tự phê bình và phê bình
4 Tổ chức Đảng va đảng viên phải chấp hành nghị quyết của Đảng Thiểu số phục tùng
đa số, cấp dươi phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức, các tổ chức trong toan Đảng phụctùng Đại hội đại biểu toàn quốc và Ban Chấp hành Trung ương
5 Nghị quyết của cac cơ quan lãnh đạo của Đảng chỉ có giá trị thi hành khi co hơn mộtnửa số thành viên trong cơ quan đo tan thanh Trươc khi biểu quyết, mỗi thanh viên đươc phátbiểu ý kiến của mình Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số đươc quyền bảo lưu va bao cao lêncấp uỷ cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc, song phải chấp hành nghiêm chỉnh nghịquyết, không đươc truyền bá ý kiến trái vơi nghị quyết của Đảng Cấp uỷ có thẩm quyền nghiêncứu xem xét ý kiến đo; không phân biệt đối xử vơi đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số
6 Tổ chức đảng quyết định các vấn đề thuộc phạm vi quyền hạn của mình, song khôngđươc trái vơi nguyên tắc, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nha nươc và nghị quyếtcủa cấp trên.”
Trong thời gian qua, Đảng ta vẫn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ và đã đạt đươcnhiều tiến bộ trong thực hiện dân chủ trong xã hội, phát huy trí tuệ và sức mạnh tổng hơp củakhối đại đoan kết toàn dân Các cấp ủy Đảng đã thực hiện đúng chế độ kiểm điểm công tác tựphê bình va phê bình, qua đó phát hiện và xử lý nhiều vụ vi phạm kỷ luật của Đảng, Qua đó đảmbảo sự thống nhất và đoàn kết trong Đảng Đảng ta đã kiên định nguyên tắc tập trung dân chủ,xem đây la nguyên tắc căn bản trong tổ chức và sinh hoạt đảng, đồng thời Đảng ta cũng conhững đổi mới trong việc thực hiện nguyên tắc này Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hanh Trungương Đảng khoá X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã chỉ rõ: “Thật sự pháthuy dân chủ trong sinh hoạt đảng, từ sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt cấp uỷ ở cơ sở đến sinh hoạt Ban
Bí thư, Bộ Chính trị, Ban Chấp hanh Trung ương; đồng thời giữ nghiêm kỷ luật trong Đảng.Thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ Chống quan liêu, bè phái, cục bộ, địa phương, lốilàm việc vô nguyên tắc, vi phạm kỷ luật, vi phạm dân chủ”
Tuy nhiên, bên cạnh những điểm đạt đươc vẫn còn bộc lộ những hạn chế trong nhận thức
và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ chưa thực hiên triệt để, còn hiện tương vi phạmnguyên tắc tập trung dân chủ, độc đoan thiếu dân chủ hay dân chủ hình thức Trong sinh hoạt củanhiều cấp ủy và tổ chức Đảng không đươc xem trọng, Nghị quyết không cụ thể, không có sựthống nhất cao trong nhận thức va hanh động Dân chủ mà vô kỷ luật sẽ dẫn đến kỷ cương lỏnglẻo, nói và làm tùy tiện, chấp hành kỷ luật của Đảng, Nha nước Tập trung mà không dân chủ sẽdẫn đến chuyên quyền, độc đoán Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hanh Trung ươngĐảng (khóa XI): Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay đã nêu lên một số vấn đềcấp bách: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đo co những đảng viên giữ vị trílãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sốngvơi những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt ly tưởng, sa vào chủ nghĩa ca nhân ích kỷ, cơ hội,thực dụng, chạy theo danh lơi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vônguyên tắc ” Nguyên nhân của những vấn đề trên có thể kể đến: “… các nguyên tắc tập trung
Trang 7dân chủ, tự phê bình và phê bình ở nhiều nơi vừa bị buông lỏng trong thực hiện, vừa chưa đươcquy định cụ thể để lam cơ sở cho công tác kiểm tra, giám sát.”.
Có thể thấy tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong công tác xây dựng ma Đảng taluôn luôn khẳng định, tôn trọng và nghiêm túc thực hiện Đặc biệt, phải quán triệt quan điểm nàymột cách triệt để theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hanh Trung ương Đảng(khóa XI) về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” Trong đó, dân chủ phải đượcthực hiện từ cơ sở, tập trung cũng phải bắt đầu từ cơ sở Mọi cán bộ, đảng viên phải quán triệtsâu sắc nguyên tắc tập trung dân chủ, kiên quyết chống các biểu hiện vi phạm dân chủ, tập trungquan liêu, chống các biểu hiện của dân chủ hình thức hoặc dân chủ “vô chính phủ” Ở đâu va lúcnào, Đảng xa rời nguyên tắc tập trung dân chủ thì Đảng thực sự không còn sức mạnh Ngoài ra,việc thực hiện tập trung dân chủ phải đươc thể hiện một cách thống nhất từ Trung ương đến địaphương, từ những người đứng đầu tổ chức Đảng đến từng Đảng viên, Hội nghị cũng nêu rõ:
“Cac đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hanh Trung ương làm rõtrách nhiệm cá nhân, gương mẫu thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cánhân phụ trách, tự phê bình và phê bình, nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức, lối sống.”
Vì lẽ trên, nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản có y nghĩa sống còn củaĐCS Đây cũng la một lý do ma thế lực thù địch luôn luôn tập trung sức tấn công nhằm phủnhận, phê phán, xuyên tạc, đả kích nguyên tắc này trong hoạt động tổ chức của Đảng, nhằm làmgiảm uy tín, sức chiến đấu của Đảng Do đó, cần xac định rõ rằng nếu xóa bỏ nguyên tắc tậptrung dân chủ sẽ sa vào cái bẫy của đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập, sự phân liệt trong Đảngtất yếu sẽ xảy ra
Để đảm bảo thực hiện đầy đủ, nghiêm chỉnh nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng,đòi hỏi cần phải quán triệt các nội dung sau:
Thứ nhất, giáo dục cho từng đảng viên hiểu rõ yêu cầu, nội dung, ý nghĩa, tầm quan trọng
của nguyên tắc tập trung dân chủ; qua đó phát huy trí tuệ đóng góp cho sự lãnh đạo và việc xâydựng Đảng Đồng thời nâng cao tính tổ chức, tính kỷ luật cho đảng viên
Thứ hai, xây dựng quy chế hoạt động chặt chẽ, phân tích, mô tả rõ trách nhiệm, mối quan
hệ trong các bộ phận của Đảng, các chức danh trong cơ quan lãnh đạo Trong đó, phải cụ thể hóanguyên tắc này thành các quy chế, quy định, kèm theo các chế tài cần thiết, càng cụ thể càng tốt
để dễ thực hiện và kiểm tra như: phải quy định thành chế độ cán bộ lãnh đạo các cấp đi làm việctrực tiếp ở cơ sở, tiếp xúc vơi dân, đối thoại vơi quần chúng và cấp dươi, giải quyết kịp thời vàdứt khoát những công việc cấp bách Phải quy định hết sức rạch ròi, cụ thể trách nhiệm cá nhântrong việc thực hiện chế độ “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trach”, phải quy định rõ tất cả nhữngvấn đề thuộc về chủ trương, biện pháp lơn nhất thiết phải đươc tập thể cấp ủy hoặc tập thể chi bộbàn bạc và quyết định; những vấn đề kế hoạch, biện pháp cụ thể để thực hiện chủ trương đo thìgiao cho ca nhân phụ trách, và có quyền tự giải quyết, nhưng không trái vơi chủ trương, biệnpháp của Đảng, của tập thể đã quyết Phải bảo đảm các quyền của Đảng viên, nhất là quyền đươcthảo luận một cách thẳng thắn các vấn đề về đường lối, chính sách của Đảng, quyền đươc phêbình, chất vấn trong phạm vi tổ chức, về hoạt động của tổ chức Đảng va Đảng viên ở mọi cấp.Đảng viên có quyền đươc thông tin, đươc quyền bảo lưu y kiến
Thứ ba, xây dựng bầu không khí dân chủ, tính kỷ luật trong đơn vị Đặc biệt, đối vơi
đồng chí đứng đầu tổ chức Đảng ở cơ quan lãnh đạo, đơn vị cơ sở phải gương mẫu tự giác chấphành nguyên tắc
Thứ tư, duy trì chế độ sinh hoạt cơ quan lãnh đạo để phát huy sự lãnh đạo của tập thể và
nâng cao trách nhiệm của cá nhân Phải phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh các tổ chứcĐảng và cán bộ Đảng viên vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, những người co thai độ trấn
Trang 8áp, trù dập người phê bình hoặc lơi dụng phê bình để đả kích, vu cao người khác gây chia rẽ mấtđoan kết Trong sinh hoạt phải đề cao tự phê bình và phê bình.
Thứ năm, tăng cường công tác kiểm tra việc chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ của
đảng viên và tổ chức đảng theo quy định của điều lệ Đảng Trong đó, cần tăng cường kiểm tracủa cấp ủy cấp trên đối vơi việc thực hiện dân chủ và nguyên tắc tập trung dân chủ của cấp ủycấp dươi Việc kiểm tra nhằm phát hiện, chỉnh sửa các vi phạm, đồng thời giúp cấp ủy cấp trêntổng kết thực tiễn, tháo gỡ vương mắc trong việc thực hiện các quy chế ở cấp dươi
Thứ sáu, thường xuyên đề phòng, đấu tranh khắc phục cac khuynh hương tập trung quan
liêu, chuyên quyền độc đoan va khuynh hương dân chủ hình thức hoặc dân chủ vô chính phủ.Thông qua thực tiễn hoạt động của Đảng đã cho thấy thanh công hay thất bại đều có mối liên hệđến thai độ đúng, sai trong việc thực hiện nguyên tắc tập trung, dân chủ Đảng ta khẳng định dứtkhoát giữ vững và thực hiện tốt nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng của đảng kiểu mơi, trươchết là nguyên tắc tập trung dân chủ, đo la sự khẳng định tỉnh táo, sáng suốt phù hơp vơi bản chấtcủa ĐCS chân chính, phù hơp vơi xu thế của thời đại Để thống nhất tinh thần và lực lương,trươc hết “tư tưởng chính trị và tổ chức của Đảng đều phải thống nhất” nhằm phát huy mọi nănglực chiến đấu, lao động, công tác, chủ động sáng tạo của mỗi thành viên của tổ chức đảng và tổchức Nha nươc Muốn vậy, Đảng cần phải quán triệt và thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tậptrung dân chủ./
Liên hệ: Thực trạng việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ ở tổ chức đơn vị mình.
(đưa vđ, nhận xét, chỉ ra nguyên nhân) Đề xuất những vc cần làm để thực hiện tốt nguyên tắc này
ở đơn vị + đề xuất đối với tổ chức (tổ chức đảng muốn đi lên thì BGH, công đoàn, tổ chức hội,PGD… phải làm gì?) + đề xuất đối với cá nhân (bản thân thôi sẽ như thế nào? Hứa như thếnào…)
Từ lý luận và thực tiễn cho thấy, trong giai đoạn hiện nay, điều kiện tiên quyết để thựchiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ là: tổ chức đảng phải thực sự trong sạch vững mạnh; sốđảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ (trên cơ sở phân loại chính xác) phải chiếm đa số trong tổchức đảng Chỉ có như vậy, mới đảm bảo độ chính xác, sự lành mạnh, độ tin cậy khi thiểu sốphục tùng đa số; cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức Chỉ đảm bảo được điều
đó, nguyên tắc tập trung dân chủ mới là nguyên tắc cơ bản tạo nên sức mạnh vô địch của Đảng,phân biệt ĐCS cách mạng với các đảng khác Nếu ngược lại, thì chính nguyên tắc này sẽ trởthành nguyên nhân làm đảng suy yếu
Bài 1 – phần 2: Tổ chức cơ sở Đảng
Khái niệm: TCCSĐ là tổ chức của đảng được lập trong một đơn vị cơ sở nơi có từ bađảng viên chính thức trở lên, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đảng ủy cấp huyện hoặc tươngđương
Vị trí vai trò: nền tảng của đảng; hạt nhân chính trị ở cơ sở
Nhiệm vụ: 5 nhiệm vụ theo điều 23 – điều lệ
Liên hệ: căn cứ kết quả việc thực hiện 5 nhiệm vụ tại cơ sở
Đề xuất biện pháp nâng cao năng lực:
Bài 2 – phần 2: Đảng viên…….
Khái niệm đảng viên, công tác đảng viên
Khái quát (ko phân tích) vị trí vai trò của đảng viên, công tác đảng viên
Nắm chắc 4 nội dung: Giáo dục, rèn luyện; Phát triển đảng viên; Đưa người…; Quản lýđảng viên
Biện pháp: Nâng cao chất lượng; Bổ sung số lượng
Tổng đảng viên 4.5 triệu, tăng 200k/năm HCM có 210k đảng viên, tăng 2k/năm
Trang 9Bài 3 – phần 2: Công tác cán bộ
Cán bộ theo nghĩa rộng bao gồm cán bộ, công chức, viên chức nói chung hoạt động trongcác tổ chức của hệ thống chính trị, các đơn vi sự nghiệp công và thành phần kinh tế nhà nước; họhình thành thông qua con đường đào tạo và bồi dưỡng trong các nhà trường và thực tiễn Đây là
bộ phận đông đảo và thường ổn định nhất
Công tác cán bộ: Công tác cán bộ của tổ chức cơ sở đảng là những công việc mà cấp ủy, tổchức cơ sở đảng tiến hành nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt, đảm bảo cho đườnglối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luât của Nhà nước, các nghị quyết, quyết định của cấp
ủy các cấp được thực hiện nghiêm túc và đem lại hiệu quả thiết thực tại cơ sở
Nội dung của công tác cán bộ: là việc xây dựng đội ngũ cán bộ bao gồm việc đề ra tiêuchuẩn, quy hoạch đào tạo đánh giá, bổ nhiệm, đề bạt, luân chuyển, điều động, quản lý, khenthưởng, chính sách đãi ngộ cán bộ….Bao gồm 6 khâu: Đánh giá cán bộ; Quy hoạch cán bộ; Đàotạo bồi dưỡng cán bộ; Bổ nhiệm cán bộ; Quản lý cán bộ; Luân chuyển cán bộ
Vị trí của cán bộ, Hồ Chí Minh cho rằng, cán bộ là giây chuyền của bộ máy Đảng, Nhà
nước, đoàn thể nhân dân, “là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thíchcho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, choChính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” Như vậy, cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệpcách mạng nước ta do Đảng lãnh đạo Trong mối quan hệ với nhân dân thì cán bộ là những côngbộc, là người phục vụ là đầy tớ của nhân dân
Vai trò của cán bộ: Thứ nhất, Hồ Chí Minh khẳng định rằng cán bộ là cái gốc của mọi
công việc; muôn việc thành công hay thất bại đều là do cán bộ tốt hay kém Với ý nghĩa như vậy,chúng ta có thể hiểu rằng, cán bộ là lực lượng tinh tuý nhất của xã hội, có vị trí vừa tiên phongvừa là trung tâm của xã hội và có vai trò cực kỳ quan trọng của hệ thống chính trị nước ta Thứhai “cán bộ là tiền vốn của Đoàn thể Có vốn mới là ra lãi Bất cứ chính sách, công tác gì nếu cócán bộ tốt thì thành công, tức có lãi Không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn”
Theo Hồ Chí Minh, vấn đề cán bộ là một vấn đề rất trọng yếu, rất cần kíp Nói đến vấn đềcán bộ bao gồm cả cán bộ và công tác cán bộ Khi bàn về cán bộ Người khẳng định cán bộ là chủthể, còn khi bàn về công lác cán bộ Người nhận định cân bộ lúc này là khách thể, tức là nhữngngười chiu đựng cải kết qua của những người lam công tác cán bộ Cách mạng có phát triển haykhông phụ thuộc rất lớn vào công tác cản bộ Trong thực tế nhiều khi cán bộ rèn luyện tốt, đủ đức,
đủ tải, tận tụy, hết lòng, hết sức phục vụ Đảng, phục vụ nhân dân nhưng công tác cản bộ không tốt
sẽ không phát huy được năng lực của cán bộ Kết quả Đảng mất nhân tài, mất cán bộ Để thựchiện tốt công tác cán bộ cần phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ; khéo dùng cán bộ; và huấn luyệncán bộ
Quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ:
Ngày 19/5/2018, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hànhNghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Khóa XII về tập trung xây dựng độingũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ(Nghị quyết số 26-NQ/TW) Nghị quyết có 5 quan điểm về cán bộ:
Thứ nhất, cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ làkhâu "then chốt" của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị Xây dựng đội ngũ cán bộ,nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là công việc hệ trọng của Đảng,phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả Đầu tư xây dựngđội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững
Quan điểm trên đây tiếp tục khẳng định vị trí “then chốt” của đội ngũ cán bộ và công táccán bộ trong công tác xây dựng đảng, xây dựng hệ thống chính trị, và rộng hơn là đối với toàn bộ
sự nghiệp đổi mới Vấn đề này đã được Đảng ta nhấn mạnh trong nhiều văn kiện trước đây, nhưng
Trang 10đặt trong bối cảnh hiện nay khi mà cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy ở một số nơi nhận thức còngiản đơn, chưa thật sự chăm lo, quan tâm sâu sắc, chưa đầu tư đúng tầm mức cho xây dựng độingũ cán bộ, thậm chí có cả biểu hiện “khoán trắng” cho cơ quan làm công tác tổ chức, cán bộ…mới thấy tính thời sự của vấn đề Một khi xác định vị trí “then chốt” của công tác cán bộ thì cấp
ủy, nhất là người đứng đầu các cấp phải dành mối quan tâm đặc biệt, đầu tư xứng đáng cả tâmlực, trí lực và tài lực cho công tác cán bộ một cách bài bản, khoa học, tỷ mỷ, cẩn trọng với tráchnhiệm cao nhất Việc đầu tư cho đội ngũ cán bộ, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói, muônviệc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém, bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán
bộ tốt thì thành công, tức là có lãi; không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn, thì đây là đầu
tư cho tương lai, đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững
Thứ hai, thực hiện nghiêm, nhất quán nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàndiện công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị Chuẩn hoá, siết chặt kỷluật, kỷ cương đi đôi với xây dựng thể chế, tạo môi trường, điều kiện để thúc đẩy đổi mới, pháthuy sáng tạo và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung Phân công, phâncấp gắn với giao quyền, ràng buộc trách nhiệm, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểmsoát quyền lực và xử lý nghiêm minh sai phạm
Quan điểm trên đây tiếp tục khẳng định vấn đề có tính nguyên tắc là Đảng thống nhất lãnhđạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, được đưa ra trong Nghị quyết Trung ương 3 KhóaVIII nhưng đã phát triển lên một tầm cao mới cho phù hợp với tình hình thực tế Đó là việc thựchiện nghiêm, nhất quán Đảng thống nhất lãnh đạo trực tiếp, toàn diện công tác cán bộ và quản lýđội ngũ cán bộ Phải nhấn mạnh điều này bởi ở nơi này hay nơi khác, lúc này hay lúc khác có tìnhtrạng Đảng buông lỏng lãnh đạo đối với công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ; xem nhẹnguyên tắc tập trung dân chủ trong quy hoạch, bổ nhiệm, tạo kẽ hở cho chạy chức, chạy quyền,tham nhũng trong công tác cán bộ; hoặc tuyệt đối hóa quản lý của Nhà nước đối với công chức,viên chức, làm chia cắt sự thống nhất quản lý biên chế trong toàn hệ thống chính trị hoặc ở một sốkhâu xây dựng đội ngũ công chức, viên chức Hơn nữa, hiện vẫn còn có nội dung trong một sốquy định của Nhà nước chưa phù hợp với các quy định của Đảng, gây khó khăn, bất cập khi triểnkhai trên thực tế Vì vậy, phải khắc phục những nhận thức lệch lạc hoặc hạn chế, thiếu sót đó,từng bước lập lại trật tự, kỷ cương trong công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ một cách tổngthể, đồng bộ và liên thông trong hệ thống chính trị
Thứ ba, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan, thường xuyên đổi mới công táccán bộ phù hợp với tình hình thực tiễn Xây dựng đội ngũ cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm
vụ của thời kỳ mới; thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của nhân dân; đặttrong tổng thể của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo củaĐảng, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả vànâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, thu hút, trọng dụng nhân tài
Quan điểm này được tích hợp bởi nhiều luận điểm, trong đó yêu cầu đầu tiên là tôn trọng
và hành động theo quy luật khách quan, thường xuyên đổi mới công tác cán bộ phù hợp với tìnhhình thực tiễn Đại hội VI của Đảng (12-1986) trong khi khởi xướng đường lối đổi mới toàn diện
đã rút ra bài học tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan, nhưng tập trung nhiều trênphương diện kinh tế Lần này, Nghị quyết yêu cầu tôn trọng và hành động theo quy luật kháchquan trong công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ, bởi nhìn lại quá trình thực hiện Chiếnlược cán bộ 20 năm qua, có nơi, có lúc xuất hiện tư tưởng chủ quan, duy ý chí, nhất là đổi mớicông tác cán bộ chưa đồng bộ, chưa tương thích với đổi mới kinh tế; nhiều cơ chế, chính sách đốivới cán bộ chưa phù hợp với cơ chế thị trường như tiền lương chưa tính toán đầy đủ các yếu tốcủa thị trường, tương quan giữa khu vực công với khu vực tư; tuyển chọn, đề bạt cán bộ có nơi,
có lúc chưa thật sự bảo đảm nguyên lý cạnh tranh lành mạnh giữa các ứng viên; các quy luật về
Trang 11nhu cầu, lợi ích, tâm lý của con người chưa được tính toán kỹ và vận dụng hợp lý theo quy luậtkhách quan trong công tác cán bộ Hay nói cách khác, khi vận hành kinh tế thị trường thì việc tôntrọng và hành động theo quy luật khách quan là phải cạnh tranh, nhưng trong công tác cán bộ quátrình thực hiện chưa thể hiện rõ nét tính cạnh tranh theo đúng quy luật này Tôn trọng quy luậtkhách quan đòi hỏi công tác cán bộ phải xuất phát từ thực tiễn và quay trở lại thực tiễn làm cơ sở,căn cứ để hoàn thiện lý luận, quan điểm về công tác cán bộ; cảnh giác và phòng ngừa với các biểuhiện chủ quan, duy ý chí và chủ nghĩa quan liêu hay giáo điều trong công tác cán bộ.
Thứ tư, quán triệt nguyên tắc về quan hệ giữa đường lối chính trị và đường lối cán bộ;quan điểm giai cấp và chính sách đại đoàn kết rộng rãi trong công tác cán bộ Xử lý hài hoà, hợp
lý mối quan hệ giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, trong đó tiêu chuẩn là chính; giữa xây và chống, trong
đó xây là nhiệm vụ chiến lược, cơ bản, lâu dài, chống là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; giữađức và tài, trong đó đức là gốc; giữa tính phổ biến và đặc thù; giữa kế thừa, đổi mới và ổn định,phát triển; giữa thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân và tập thể
Yêu cầu trước hết trong quan điểm này là quán triệt nguyên tắc về tính thống nhất giữađường lối chính trị với đường lối cán bộ Đường lối cán bộ phải phục tùng đường lối chính trị.Đường lối chính trị vạch ra mục tiêu, nhiệm vụ, phương hướng, con đường và các giải pháp đểđạt được mục tiêu của sự nghiệp cách mạng, trong đó có xây dựng đội ngũ cán bộ Ngược lại, ứngvới đường lối chính trị ở từng thời kỳ phải có đường lối cán bộ phù hợp Yêu cầu cơ bản củađường lối cán bộ là xây dựng được một đội ngũ cán bộ có khả năng hoạch định và tổ chức thựcthi đường lối chính trị đạt kết quả tối ưu Vì vậy, sai lầm trong lựa chọn cán bộ, đặc biệt cán bộcấp chiến lược, không chỉ làm ảnh hưởng tới hiệu quả khâu tổ chức thực hiện, mà không loại trừnguy cơ sai lầm về đường lối khi cán bộ là người tham gia hoạch định đường lối Quán triệt luậnđiểm này đòi hỏi phải khắc phục các biểu hiện xây dựng cán bộ thoát ly đường lối chính trị,không xuất phát từ mục tiêu, nhiệm vụ chính trị mà định ra tiêu chuẩn, cơ cấu cán bộ, hoặc tuyệtđối hóa cán bộ mà xem nhẹ đường lối chính trị Điều này không phải không hiện hữu ở nơi nàyhay nơi khác, cấp này hay cấp khác, nhất là khi chuẩn bị cho đại hội chỉ tập trung lo “nhân sự” màxem nhẹ chất lượng của đường lối, chủ trương; chuẩn bị nhân sự không gắn với đánh giá khảnăng hoạch định đường lối, chủ trương và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương đótrong thực tiễn
Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trực tiếp làcủa các cấp uỷ, tổ chức đảng mà trước hết là người đứng đầu và cơ quan tham mưu của Đảng,trong đó cơ quan tổ chức, cán bộ là nòng cốt Phát huy mạnh mẽ vai trò của Nhà nước, Mặt trận
Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan truyền thông, báo chí trong công tác cán bộ vàxây dựng đội ngũ cán bộ Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó máu thịt với nhân dân; phải thực sựdựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ
Quan điểm này xác định rõ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và từng chủ thể đối vớixây dựng đội ngũ cán bộ và đổi mới công tác cán bộ; trật tự, vị trí, vai trò của từng chủ thể đối vớitừng khâu, từng mặt của công tác cán bộ Trong khi xác định trách nhiệm của cả hệ thống chínhtrị, quan điểm này chỉ rõ trách nhiệm trực tiếp là của cấp ủy, tổ chức Đảng, trước hết là ngườiđứng đầu và các cơ quan tham mưu của Đảng làm công tác tổ chức, cán bộ có vai trò nòng cốt.Điều này nhất quán với nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũcán bộ, trách nhiệm trước hết của cấp ủy đảng, tổ chức đảng trong chăm lo xây dựng toàn diệnmọi mặt từ công tác tạo nguồn, tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, luân chuyển cũngnhư chính sách đối với cán bộ, từ chăm lo phát triển tâm lực đến trí lực, thể lực, được thực hiệnthường xuyên trong cả vòng đời của người cán bộ
Nghị cuyết cũng đề ra mục tiêu tổng quát là xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấpchiến lược có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; đủ về số lượng, có chất lượng và
Trang 12cơ cấu phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; bảo đảm sự chuyểntiếp liên tục, vững vàng giữa các thế hệ, đủ sức lãnh đạo đưa nước ta trở thành nước công nghiệptheo hướng hiện đại vào năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước công nghiệp hiện đại,theo định hướng xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, vănminh, ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.
Bên cạnh đó Ngị quyết đề ra 3 mục tiêu cụ thể để xây dựng đội ngũ cán bộ đến năm 2020;đến 2025 và đến 2030
Nghị quyết đề ra 8 nhiệm vụ, giải pháp: (1) Nâng cao nhận thức, tăng cường giáo dụcchính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên; (2) Tiếp tục đổi mới, nâng cao chấtlượng, hiệu quả công tác cán bộ; (3) Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có phẩm chất, năng lực, uytín, đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới; (4) Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lượcngang tầm nhiệm vụ; (5) Kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ; chống chạy chức,chạy quyền; (6) Phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ; (7) Nâng caochất lượng công tác tham mưu, coi trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về công tác tổchức, cán bộ; (8) Một số nội dung cơ bản về công tác nhân sự đại hội đảng bộ các cấp và Đại hộiĐảng toàn quốc
Sáu khâu cơ bản trong công tác cán bộ: (1) Đào đạo bồi dưỡng cán bộ; (2) Bố trí, sử dụngcán bộ theo nguyên tắc tứ đúng: đúng việc, đúng chỗ, đúng lúc, đúng sở trường; (3) Quản lý cánbộ; (4) Đánh giá cán bộ theo nguyên tắc tam công: công bằng, công khai, công tâm; (5) Quyhoạch cán bộ; (6) Luân chuyển, bổ nhiệm cán bộ
Biện pháp để nâng cao chất lượng cán bộ tại đơn vị
Đơn vị hiện nay có … viên chức, nhìn chung tư tưởng cán bộ ổn định, nội bộ đoàn kết, cán bộ yên tâm công tác Công tác tổ chức, triển khai thực hiện Đề án “Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Thực hiện Quyết định số 250/QĐ-TTg ngày 28 tháng 02 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ, về việc Tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động và quản lý giám định tư pháp nhằm tạo chuyển biến căn bản, đột phá về chất lượng và hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, góp Phần nâng cao chất lượng của hoạt động tố tụng, phòng, chống tội phạm, tham nhũng, đồng thời tạo động lực mới thúc đẩy xã hội hóa mạnh mẽ hoạt động giám định tư pháp Sau hơn 02 năm triển khai Đề án, hầu hết các nhiệm vụ, giải pháp đã được tổ chức thực hiện
có kết quả trên thực tế, trong đó có:
+ Cơ cấu cán bộ, độ tuổi bình quân 30 – 50 tuổi.
+ Trình độ chuyên môn: 04 người thạc sĩ, 07 người đại học, 01 người cao đẳng, 10 người trung cấp, 01 người y công.
+ Lý luận chính trị có: 05 trung cấp, 07 sơ cấp chính trị, 06 có chứng chỉ quản lý Nhà nước.
+ Đánh giá cán bộ hàng năm 100% hoàn thành tốt nhiệm vụ, có từ 1-2 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ (do có
đề tài hoặc sáng kiến kỹ thuật).
+ Mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ: đa số đều hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
+ Phẩm chất đạo đức, lối sống của cán bộ: đội ngũ cán bộ là đảng viên ĐCS Việt Nam, là những người có uy tín, được quần chúng nhân dân tín nhiệm, đội ngũ cán bộ phần lớn vững vàng về chính trị, nỗ lực phấn đấu học tập, rèn luyện và trưởng thành từ cơ sở; một số được đào tạo cơ bản về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị Về năng lực lãnh đạo, quản lý và công tác không ngừng được nâng lên, góp phần thực hiện hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của đơn vị.
+ Hầu hết cán bộ của đơn vị có tinh thần đoàn kết, ý thức kỷ luật và ý thức trách nhiệm phục vụ nhân dân tốt.
+ Mối quan hệ giữa cán bộ với cán bộ, cán bộ với nhân dân: hoà đồng, thân ái, hỗ trợ nhau công việc + Các biểu hiện của cán bộ trong giai đoạn hiện nay: năng nổ, nhiệt tình, sáng tạo và có trách nhiệm trong công việc.
+ Sự tín nhiệm: qua công tác lấy phiếu tín nhiệm cuối năm, đội ngũ CB của đơn vị đều nhận được sự tín nhiệm cao (Từ 98% trở lên).
*Kết quả đạt được về công tác cán bộ của đơn vị
1 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
- Đảng uỷ, chi uỷ luôn quan tâm rà soát đội ngũ cán bộ, kết hợp với chính quyến, đoàn thể để nâng cao đội ngũ cán bộ.