CHÌ - SÁT THỦ VÔ HÌNH (NHIỄM ĐỘC CHÌ)

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ1... NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ1.. NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ1.. Các thuốc nam • Dùng uống, bôi, được dân gian gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi,… lưu hành bất hợp pháp có chì hồng đơn

BẢN CHẤT CỦA CHÌ

CHÌ – Pb ( Plumbum )

BẢN CHẤT CỦA CHÌ

 Chì là một nguyên tố trong bảng tuần hoàn hóa học - Pb (Latin: Plumbum)

 Số nguyên tử : 82

 Hóa trị phổ biến là II

 Kim loại nặng, mềm, độc hại

 Màu xám xanh, không mùi vị, không tan, dẫn điện kém

 Chì là 1 khoáng chất thiết yếu với động vật, nhưng với lượng lớn → gây độc

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

1 Do môi trường

•  Sơn có chì: loại sơn cũ

•  Bụi: bụi từ sơn chì

•  Đất: khu đất bị nhiễm sơn chì, ô nhiễm từ hoạt động công nghiệp có chì, đường xá có nhiều phương tiện đi lại dùng xăng có chì

• Nước: từ đất ô nhiễm, ống dẫn nước bằng chì, đồ nấu ăn bằng chì, thuốc BVTV

• Không khí: do xăng dầu có chì, ô nhiễm từ công nghiệp

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

1 Do môi trường

Sơn nhiễm chì Nước nhiềm chì

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

1 Do môi trường

Ô nhiễm từ hoạt động công nghiệp có chì

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

2 Các thuốc nam

• Dùng uống, bôi, được dân gian gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi,… lưu hành bất

hợp pháp có chì (hồng đơn) 

• Là nguyên nhân gây nên nhiều trường hợp ngộ độc chì ở trẻ em

• Đặc biệt là các thuốc dạng bột, viên có màu đỏ, vàng cam, hồng

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

2 Các thuốc nam

Hồng đơn

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

3 Thực phẩm

Thực phẩm không được kiểm soát tốt

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

4 Nhóm nghề có nguy cơ cao

• Nung, nấu chì, tinh chế chì

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

4 Nhóm nghề có nguy cơ cao

Tái chế chì

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

5 Hoạt động giải trí và sở thích

Đồ chơi bằng nhựa

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

6 Các nguồn khác

Son nhiễm chì

NGUỒN GÂY ĐỘC CHÌ

6 Các nguồn khác

Gốm sứ nhiễm chì

CƠ CHẾ GÂY ĐỘC

 Chì đi vào cơ thể qua: đường hô hấp, tiêu hóa, qua da…

• Đường hô hấp: chủ yếu 50-70%

• Đường tiêu hóa: thức ăn nhiễm chì, tay bẩn nhiễm chì, hút thuốc lá, ăn tại nơi làm

việc mất vệ sinh

• Qua da: tiếp xúc kéo dài (son môi)

• Qua nhau thai, sữa mẹ: chì qua nhau thai nên mẹ bị ngộ độc chì thì con cũng bị

ngộ độc

CƠ CHẾ GÂY ĐỘC

CƠ CHẾ GÂY ĐỘC

 Độc tính trên tim mạch:

• Tăng co bóp thành mạch máu → tăng huyết áp

 Trên khả năng sinh sản:

• Giảm chức năng tinh hoàn, giảm lượng tinh trùng, thay đổi bất thường hình thái và tính di chuyển của tinh trùng

• Khi chì máu trên 40mcg/dL → gây độc với trứng

CƠ CHẾ GÂY ĐỘC

 Trên bào thai:

• Chì qua nhau thai để tới bào thai, nếu mẹ bị ngộ độc chì thì bào thai cũng sẽ bị

• Thai chậm phát triển, rút ngắn thời gian mang thai, giảm khối lượng thai

• Tăng tỷ lệ để non, sẩy thai, chậm phát triển sau sinh

• Gây dị dạng thai

CƠ CHẾ GÂY ĐỘC

 Nội tiết:

• Giảm chức năng tuyến giáp, tuyến yên-thượng thận…

• Giảm tiết hormone, giảm tăng trưởng

 Hệ xương :

• Nơi chì tập trung nhiều nhất

• Giảm hình thành xương mới, mất cân bằng các tế bào xương

• Giảm phát triển xương, giảm chiều cao

 Tiêu hoá:

• Co thắt ruột gây đau bụng

CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán theo triệu chứng:

• Ngộ độc cấp tính:

• Khi ăn phải muối chì axetat, chì cacbonat

• Buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng

• Rối loạn cảm giác, dị cảm, đau, yếu cơ

• Đi loạng choạng

• Co giật liên tiếp rồi đi vào hôn mê

CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán theo triệu chứng:

• Ngộ độc mãn tính:

• Tùy thuộc mức độ thấm nhiễm theo thời gian, nồng độ

• Toàn thân suy sụp, mệt mỏi

• Đau cơ xương

• Rối loạn tiêu hóa

• Chân răng có chì ứ đọng, đau đầu

CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán theo triệu chứng:

CHẨN ĐOÁN

Máy xét nghiệm chì trong máu

 Chẩn đoán bằng xét nghiệm máu

Mối tương quan về sức khỏe giữa con người và động vật

Con người => khu công nghiệp => chất thải Pb hữu cơ ra môi trường => tích tụ , ảnh hưởng sức khỏe động vật => thực phẩm => con người sử dụng => tích tụ, ảnh hưởng đến sức

khỏe con người

Một số hình ảnh về người bị ngộ độc chì

Là 1 bác sĩ thú y, chúng ta

cần:

 Giúp các cơ quan chức năng tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức

về các sản phẩm có chứa chì và tác hại của nó

 Tăng cường quản lý, loại bỏ các sản phẩm có nguy cơ gây nhiễm độc chì như sơn có chì, đồ chơi có chì.

 Quản lý nghiêm ngặt các cơ sở, địa bàn gây ô nhiễm chì

• Giúp các cá nhân, tổ chức : Giữ và đảm bảo vệ sinh, thường xuyên kiểm tra sức khỏe (gồm xét nghiệm chì trong máu) định kỳ

• Những cá nhân hay tổ chức làm việc có liên quan trực tiếp đến chì cần trang bị và sử dụng quần áo, găng tay, khẩu trang chuyên dụng.

• Gia đình, nhà trường: thực hiện tốt vệ sinh Trẻ em ở nơi ô nhiễm chì bên cạnh việc xử lý môi trường cần chú ý thường xuyên cung cấp cấp đủ các khoáng chất cần thiết như canxi, sắt, kẽm, magie…

• Thận trọng khi sử dụng các sản phẩm có sơn, nhựa có chì, đặc biệt là các sản phẩm cho trẻ em, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không có đăng

ký và cho phép của các cơ quan chức năng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình: Dộc chất học thú y

-87791