TỪ MỘT ĐIÊU HIẾN NHIÊN ĐÚNG Các bạn có biết các bất đăng thức BĐT như Cô-si ; Bu-nhi-a-cỗp-xki ; Trê-bư- sép va nhiều BĐT “tén tudi” khác đều là hệ quả của một BĐT rất quen thuộc, là B
Trang 1TỪ MỘT ĐIÊU HIẾN NHIÊN ĐÚNG Các bạn có biết các bất đăng thức (BĐT) như Cô-si ; Bu-nhi-a-cỗp-xki ; Trê-bư- sép va nhiều BĐT “tén tudi” khác đều là hệ quả của một BĐT rất quen thuộc, là BDT nao không ? Phải chăng đó chính là BĐT (a - b)* > 0 với mọi số thực a, b 2
Chúng ta hãy theo dõi một chuỗi biến đôi từ BĐT này Ta có :
(a- bY’ >0<=a’?+b’>2ab (*)
<=> a’ + b? + 2ab > 4ab <=> (a + b)’ > 4ab
2
2
(*) <= a + b + a + bˆ> 2ab + a + b
<=> 2(a? + b) > (a + b}Ÿ
Từ (1) và (2) với mọi a, b ta có :
a2 +b2 (ab)
> > ab
a* +b? Kai
So >
Từ (1), với a>0;b>0 ta có BDT Cô-si :
Với a> 0, b> 0 ta có:
2
(1) 4+8) >4e>(a+b)| +7 ]>4(8
a
Từ (4) và (5), vớia>0;b>0;c>0tacó:
S(a+bl|S+p]+e| +, |+$* *Ê xe
S(atb+o|S+p +2 22 >e
Trang 2áp dụng BĐT (6) ta có BĐT Nes-bít :
(a*bj*(be)+(e+a)| CC # + | >9
<> 2(a+b+c) ! + + 1 )>s
a+b b+c c+a
b 9
+1+ +1+
áp dụng BĐT (*), với mọi a, b, c, d ta có BĐT Bu-nhi-a-côp-skI :
(ad) + (be)“ > 2adbc &nbp; (**)
<=> ad” + bfc” + aˆcˆ + b”d” > 2ac.bd + a’c? + b’*d?
<=> (a“+ b)(cˆ + d’) > (ac + bd)’
Với c>0; d>0Ô ta có :
242 2,2
(*) <9 SOO 2ab
<> 1+
a? 2
c3“ d+P e>2ab
Cc
œ- -d+- 6+8 +b“ > 2ab +a“ +b
c
2 2
[EP erga tarot
c d
áp dụng BĐT (9), ta có BĐT S-vác :
Xi „X2, ¿Xn „ (Xi†tX;† ‡Xn) Xa† +Xn) (10)
3 32 an a; tagt ta,
(trong đó ai, aa, , an là các sô dương)
Như vay c6 thé khang dinh rằng rất nhiều BĐT quan trọng có ứng dụng rất lớn
đều khởi nguồn từ BĐT hiển nhiên đúng (a - b)2 0 áp dụng BĐT này, các bạn
hãy thử chứng minh các kết quả sau :
1) 3(ab + be +ca) <(a+b+c)“<3(a' + b + c2)
2)(a + b} <4(a + b’)
( :2) „0#
3\a b) ab
với mọi a>0;b>0
Trang 3Còn rất nhiều các BĐT khác là hệ quả của BDT (a - b)? > 0 đang chờ các bạn khám phá