ĐIỀU TRỊ ĐAU đáp án

Nhưng hầu hết bệnh nhân đều điều trị trong thời gian rất dài Đơn thuốc dự phòng cơn đau đầu Migraine bằng Topiramate Tuần đầu: Topamax 25mg ngày uống 1 viên vào buổi tối Tuần 2: Topama

Trang 1

ĐIỀU TRỊ ĐAU

(Sử dụng kèm với video “Điều trị đau” trên youtube Bài giảng và các đơn thuốc chỉ mang tính chất giảng dạy và chỉ dành cho đối tượng là sinh viên y khoa hoặc nhân viên y tế Tác giả của bài viết không chịu trách nhiệm nếu các đối tượng khác áp dụng nó và xảy ra bất cứ vấn đề gì)

Trang 2

ĐAU ĐẦU

Một bệnh nhân nữ 30 tuổi, 50kg, làm nghề kế toán, công việc cũng khá căng thẳng, cần tính toán nhiều trên máy vi tính Đã có chồng và 2 con, gia đình không hạnh phúc lắm Chị thường xuyên có các cơn đau đầu mãn tính Em hãy kê đơn thuốc và hướng dẫn bệnh nhân

Chẩn đoán: Tension headache

Đơn thuốc:

1 Panadol 500mg x 10 viên, uống 1 – 1.5 viên lúc đau đầu, 2 lần uống nên cách nhau từ 4 – 6 giờ Một đợt không nên quá 3 ngày (liều lượng 10 – 15mg/kg/lần)

Dặn bệnh nhân:

- Mua Paracetamol mỗi chế phẩm một ít bỏ sẵn trong nhà

- Nếu như chị muốn giảm đau nhanh, chị nên mua dạng sủi, nếu muốn giảm đau từ từ kéo dài trong suốt buổi sáng đi làm, thì chị nên uống dạng viên Nếu như chỉ đau nhẹ thì chị uống Panadol xanh (Paracetaomol đơn thuần), nếu chị muốn tỉnh táo và giảm đau mạnh hơn một chút, thì uống loại Panadol có caffeine, nếu nặng một chút nữa thì uống Paracetamol kèm codeine, còn nếu nặng hơn thì nên vào viện Chú ý 2 lần uống cách nhau từ 4 – 6 giờ, mỗi ngày không nên quá 6 viên, mỗi

đợt như vậy không nên quá 3 ngày

Một bệnh nhân nữ 38 tuổi tiền sử đau đầu trong vòng 10 năm Thời gian gần đây thì bệnh nhân đau đầu nhiều hơn trung bình là khoảng 3 cơn/tuần Cơn đau đầu tập trung nhiều phía sau hốc mắt, dạng giống như nhịp đập và thường đi kèm với buồn nôn, nôn mửa, sợ ánh sáng Trước đây thì một năm bệnh nhân chỉ bị từ 1 – 3 lần như thế này, nhưng bây giờ thì mỗi tháng bệnh nhân bị từ 3 - 5 lần Mỗi đợt như vậy kéo dài cỡ 2 ngày thì hết Bệnh nhân cũng để ý là mỗi khi chu kỳ kinh nguyệt thì các cơn đau đầu của mình nó nặng lên Mỗi khi lo lắng và mất ngủ, tần xuất và mức độ của các cơn đau đầu cũng sẽ tăng lên Bệnh nhân cũng không dám ăn Chocolate vì nó làm cho bệnh nhân đau đầu nhiều hơn Bệnh nhân cũng không dám ăn bột ngọt, vì mỗi khi ăn bột ngọt (tức là mỳ chính) thì bệnh nhân cũng đau đầu Bệnh nhân cũng không dám uống rượu, bia vì nó cũng làm cho bệnh nhân đau đầu Bệnh nhân còn ghi nhận thấy trước mỗi cơn đau đầu chừng vài phút đến 30 phút, thấy xuất hiện các điểm chói sáng di chuyển theo hình Zigzag (như hình vẽ) Bệnh nhân đã thử rất nhiều các thuốc giảm đau bao gồm Paracetamol, Ibuprofen, Tramadol và hầu như không hiệu quả Thăm khám cho thấy mọi thứ đều bình thường Em hãy kê đơn cho bệnh nhân?

Chẩn đoán: Migraine có Aura

Tiêu chuẩn chẩn đoán đau đầu Migraine của hiệp hội đau đầu thế giới

Có ít nhất 5 cơn đau đầu với các tính chất:

1 Cơn đau kéo dài từ 4 – 72 giờ với tối thiểu 2 trong số các triệu chứng

- Đau một bên đầu

- Đau theo nhịp đập

- Cường độ vừa đến dữ dội

- Tăng lên khi gắng sức (lên cầu thang hoặc đi bộ)

2 Trong cơn thì có đi kèm ít nhất một trong số 4 triệu chứng: buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng động

Trang 3

Đơn thuốc cắt cơn đau đầu Migraine

1 Sumamigren 50mg x 6 viên

 Uống 1 viên ngay khi có dấu hiệu của đau đầu hoặc các triệu chứng đi kèm: buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng động

 2 lần uống cách nhau ít nhất 2 giờ (nếu các triệu chứng không đỡ)

 1 ngày không được uống quá 4 viên (200mg)

 1 đợt không uống quá 3 ngày

Kê đơn dự phòng cơn đau đầu Migraine bằng Valproic acid

1 Depakin 200mg x 40 viên (1 hộp) ngày uống 2 viên chia 2

Sau 2 - 4 tuần sử dụng đơn thuốc trên, bệnh nhân không đỡ chút nào?

1 Depakin 200mg x 40 viên (1 hộp) 3 viên uống chia 3

Sau 2 - 4 tuần sử dụng đơn thuốc trên, bệnh nhân cũng không đỡ chút nào?

1 Depakin 500mg x 40 viên (1 hộp) ngày uống 2 viên chia 2

(Điều trị tối thiểu là 6 tháng Liều tối đa là 1000mg/ngày valproate Nhưng hầu hết bệnh nhân đều điều trị trong thời gian rất dài)

Đơn thuốc dự phòng cơn đau đầu Migraine bằng Topiramate

Tuần đầu: Topamax 25mg ngày uống 1 viên vào buổi tối

Tuần 2: Topamax 25mg ngày uống 2 viên chia 2 (Sáng - tối)

Tuần 3: Topamax 25mg sáng uống 1 viên, tối uống 2 viên

Tuần 4: Topamax 25mg sáng uống 2 viên tối uống 2 viên

(Liều duy trì là 100mg chia 2 lần, nhưng nếu như bệnh nhân đáp ứng ở một mức liều lượng nào đó thì

em duy trì ở liều lượng đó)

Trang 4

ĐAU LƯNG

Một bệnh nhân nữ, sinh viên, gầy, 22 tuổi thường xuyên có những cơn đau lưng mãn tính đến với em khám và yêu cầu được chụp phim cột sống thắt lưng Khai thác cho thấy bệnh nhân này là người ít vận động, ngồi nhiều, ghế không có tựa lưng Câu hỏi của anh là? Em có cho chụp phim X quang cột sống cho bệnh nhân không?

Chẩn đoán: Low back pain

 Đơn thuốc và cách sử dụng paracetamol giống như trên

 Quan trọng là tư vấn

 Dùng thêm các loại thuốc dán tại chỗ: Salonpas, Panaflex

Một bệnh nhân nữ 80 tuổi đã được chẩn đoán thoái hoá cột sống thắt lưng, bệnh nhân luôn luôn có những cơn đau mãn tính, đến với em để khám và tư vấn

Tư vấn cho bệnh nhân:

- Không điều trị lành hoàn toàn thoái hóa khớp

- Thường xuyên có những cơn đau mãn tính

- Bệnh nhân nên thích nghi

- Tây y chủ yếu là thuốc giảm đau, khám viêm – thường có tác dụng phụ

- Sử dụng Salonpas, Panaflex

Một ngày nọ, bệnh nhân lên cơn đau cột sống thắt lưng dữ dội, và họ tìm đến với em

Đơn thuốc 1: Sử dụng Mobic kèm Paracetamol Codeine

1 Mobic (meloxicam) 7.5mg x 10 viên, 3 ngày đầu ngày uống 2 viên chia 2 sau ăn, những ngày sau ngày uống 1 viên sau ăn

2 Omeprazol 20mg x 10 viên uống 1 viên uống vào buổi sáng trước ăn sáng ít nhât 30 phút

3 Myonal 50mg x 15 viên ngày uống 3 viên chia 3 (hoặc Mydocalm 150mg ngày uống 3 viên chia 3)

4 Paracetamol Codeine 500mg x 10 viên ngày uống 3 viên chia 3 sau ăn

5 Glucosamin 750mg (kết hợp chondroitin sulfate thì càng tốt) x 2 viên/ngày trong ít nhất 6 tháng

6 Lyrica 75mg x 14 viên ngày uống 2 viên chia 2

Đơn thuốc 2: Sử dụng Mobic kèm Ultracet

1 Mobic (meloxicam) 7.5mg x 10 viên, 3 ngày đầu ngày uống 2 viên chia 2 sau ăn, những ngày sau ngày uống 1 viên sau ăn

4 Ultracet x 30 viên uống 6 viên/ngày chia 3 (Sáng – trưa – tối) sau ăn

Trang 5

Đơn thuốc 3: Sử dụng Voltaren (Diclophenac) kèm paracetamol codeine

1 Voltaren 50mg x 20 viên ngày uống 3 viên chia 3

4 Paracetamol Codeine 500mg x 10 viên ngày uống 3 viên chia 3 sau ăn

6 Lyrica 75mg x 14 viên ngày uống 2 viên chia 2

Lưu ý không sử dụng NSAID cho bệnh nhân tốc độ lọc cầu thận <20ml/phút

Bệnh nhân thoái hóa khớp đau không chịu nổi và phải vào viện (Sử dụng Mobic dạng tiêm)

1 Mobic 15mg x 1 ống TB qd (trong 2- 3 ngày đầu) Sau đó Mobic 7.5mg x 7 viên uống ngày 1 viên sau ăn sáng

Bệnh nhân thoái hóa khớp đau không chịu nổi và phải vào viện (Sử dụng Voltaren dạng tiêm)

1 Voltaren 75mg TB ngày 2 ống chia 2 trong 2 – 3 ngày đầu Những ngày sau cho uống Voltaren 50mg ngày 3 viên chia 3

Khuyên bệnh nhân

 Tập thể dục điều đặn:

o Thái cực quyền

o Khí công

o Yoga

 Tránh các yếu tố gia tăng áp lực đè nén lên xương

Trang 6

ĐAU DO GOUTE Đơn thuốc sử dụng Colchicine

1 Colchicine 1mg x 25 viên:

 2 ngày đầu uống 3 viên chia 3

 2 ngày tiếp uống 2 viên chia 2

 Sau đó duy trì uống 1 viên/ngày trong 15 ngày

 (Lưu ý tác dụng phụ lên đường tiêu hoá)

Đơn thuốc sử dụng Mobic

1 Meloxicam 15mg ngày x 1 ống TB trong 2 – 3 ngày đầu

2 Meloxicam 7.5mg x 10 viên uống sau ăn ngày 1 viên trong 7 – 10 ngày

3 Omeprazole 20mg x 10 viên uống ngày 1 viên trước ăn sáng 30 phút

Đơn thuốc sau khi bệnh nhân qua đợt cấp

1 Allopurinol 100mg x ngày 1 viên trong 1 - 2 tháng

2 Tái khám kiểm tra nồng độ Acid uric, mục tiêu duy trì dưới 60mg/L (360mcg/L)

3 Có thể tăng liều lên 200 – 300mg/ngày với Gout nhẹ hoặc 400 – 600mg/ngày đối với gout nặng

có hạt Tophi

Nhớ là không nên sử dụng allopurinol khi đang bị cơn gout cấp, mà nên đợi 1 tuần sau, khi tình trạng viêm

giảm bớt, mới bắt đầu cho allopurinol để tránh khởi phát cơn gout cấp

Một bệnh nhân đau sau phẩu thuật, em sẽ lựa chọn thuốc gì để điều trị cho bệnh nhân

1 Ketorolac 30mg x 4 ống TM chia 4

2 Nexium 40mg x 2 ống TM chia 2

3 Ultracet ngày uống 6 viên chia 3

Một bệnh nhân bị đau quặn thận, em kê đơn cho bệnh nhân tại phòng cấp cứu trong khi đợi bác sĩ

ngoại thận hội chẩn

1 Ketorolac 30mg x 4 ống TM chia 4

2 Nexium 40mg x 1 ống TM

3 Buscopan 20mg x 1 ống TB

4 Ultracet ngày uống 6 viên chia 3

Trang 7

ĐAU DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH

3 thuốc thường được sử dụng điều trị đau do nguyên nhân thần kinh

 Gabapentin

 Pregabalin

 Amitriptylline

Đơn thuốc điều trị zona bằng thuốc kháng virus nếu bắt đầu trong vòng 72 giờ sau khi khởi phát

1 Acyclovir 800mg x 40 viên ngày uống 5 viên chia 5 (mỗi 4 giờ)

2 Kem acyclovir x 1 type bôi 5 lần/ngày

Đơn thuốc điều trị đau sau Zona bằng Amitriptyline

1 Amitriptyline 25mg x 10 viên, uống 1 viên lúc 20 giờ (Tái khám)

Tái khám, bệnh không đáp ứng, nhưng bệnh nhân vẫn dung nạp tốt với thuốc

1 Amitriptyline 25mg x 20 viên ngày uống ngày 2 viên lúc 20 giờ

Có thể tăng liều thêm phụ thuộc vào đáp ứng của bệnh nhân Hạn chế dùng thuốc này cho người già Liều tối đa là 150mg/ngày Tuy nhiên, liều càng cao bệnh nhân càng mệt và càng nhiều tác dụng phụ Thông thường điều trị rất lâu, nên có thể cho bệnh nhân mua luôn 1 hộp 500 – 1000 viên

Trang 8

Đơn thuốc điều trị đau do Zona với gabapentin 300mg

1 Neurontin 300mg x 50 viên, ngày đầu uống 1 viên, ngày thứ 2 uống 2 viên chia 2, những ngày sau ngày uống 3 viên chia 3

Tái khám sau 1 – 2 tuần, bệnh không đáp ứng, nhưng bệnh nhân vẫn dung nạp tốt với thuốc

1 Neurontin 300mg x 50 viên, ngày uống 4 viên chia 4

1 Neurontin 300mg x 100 viên (1 hộp), ngày uống 5 viên chia 5

1 Neurontin 300mg x 100 viên (1 hộp), ngày uống 6 viên chia 6

(Liều lượng trên 1800mg/ngày không được chứng minh có hiệu quả nhiều hơn, lưu ý càng tăng liều bệnh nhân càng mệt)

Đơn thuốc điều trị đau do Zona với pregabalin 75mg

Tái khám sau 1 - 2 tuần, nhưng bệnh nhân không đáp ứng, và còn dung nạp tốt với thuốc:

1 Lyrica 75mg x 56 viên (1 hộp) ngày uống 3 viên chia 3

Tái khám sau 1 - 2 tuần, nhưng bệnh nhân không đáp ứng, và còn dung nạp tốt với thuốc:

Nếu bệnh nhân Zona đau nặng ngay từ đầu và hoặc sau khi sử dụng những thuốc trên những không giảm đau:

1 Amitriptilline 25mg x 30 viên ngày uống 2 viên vào buổi tối (20h)

(Lưu ý: càng nhiều thuốc, liều lượng càng cao, bệnh nhân càng mệt và nhiều tác dụng phụ Amitriptyline nếu dùng nhiều có thể cho bệnh nhân mua luôn 1 hộp)

Trang 9

Nếu bệnh nhân Zona đau nặng ngay từ đầu và hoặc không đáp ứng sau khi sử dụng 2 thuốc:

1 Amitriptyline 25mg x 30 viên ngày uống 2 viên vào buổi tối (20h)

3 Tramadol 50mg x 1 hộp

 3 ngày đầu sử dụng 25mg

 3 ngày tiếp sử dụng 25mg x 2 lần (tăng 25mg so với 2 ngày đầu)

 3 ngày tiếp sử dụng 25mg x 3 lần (tăng 25mg so với 2 ngày đầu)

 3 ngày tiếp sử dụng 25mg x 4 lần/ngày (tăng 25mg so với 2 ngày đầu)

 3 ngày tiếp - tăng thêm 50mg so với 2 ngày đầu: sử dụng xen kẽ 25 – 50 – 25- 50

 Những ngày sau: 50 – 50 – 50 – 50

Đơn thuốc bàn chân đái tháo đường đến khám với em lần đầu

1 Lyrica 75mg x 28 viên, ngày uống 2 viên chia 2

Tái khám sau 1 - 2 tuần, bệnh nhân không đáp ứng, nhưng còn dung nạp tốt với thuốc:

Tái khám sau 1 -2 tuần, bệnh nhân không đáp ứng, nhưng còn dung nạp tốt với thuốc:

Tái khám sau 1 - 2 tuần, bệnh nhân cũng không đáp ứng với Lyrica mặc dù còn dung nạp với thuốc

1 Lyrica 75mg x 56 viên (1 hộp) ngày 4 viên uống chia 2

2 Amitriptilline 25mg x 30 viên ngày 2 viên uống 20h

Tái khám sau 1 - 2 tuần, bệnh nhân cũng không đáp ứng với Lyrica và amitriptyline (thêm tramadol)

1 Lyrica 75mg x 56 viên (1 hộp) ngày 2 viên uống chia 2

2 Amitriptilline 25mg x 20 viên ngày 2 viên uống 20h

3 Tramadol 50mg x 1 hộp

 3 ngày đầu uống ngày ½ viên

 3 ngày tiếp uống ngày 1 viên chia 2

 3 ngày tiếp uống ngày 1.5 viên chia 3

Trang 10

Một bệnh nhân vào viện vì đau thần kinh liên sườn em điều trị như thế nào?

 Điều trị như đau thần kinh hậu zona

Một bệnh nhân vào viện vì đau dây V (đơn thuốc với Tegretol)

1 Tegretol 200mg x 20 viên ngày uống 1 viên chia 2

Tái khám sau 1 – 2 tuần, nhưng bệnh nhân không giảm đau mặc dù bệnh nhân dung nạp tốt với thuốc

1 Tegretol 200mg x 30 viên ngày uống 2 viên chia 2

Tái khám sau 1 – 2 tuần, nhưng bệnh nhân cũng không giảm đau mặc dù dung nạp tốt với thuốc

1 Tegretol 200mg x 50 viên (1 hộp) ngày uống 3 viên chia 3

Tái khám sau 1 – 2 tuần, nhưng bệnh nhân cũng không giảm đau mặc dù bệnh nhân dung nạp tốt

1 Tegretol 200mg x 50 viên (1 hộp) ngày uống 4 viên chia 2

Thông thường liều lượng đáp ứng là từ 2 – 4 viên/ngày Tối đa là 6 viên/ngày

Một bệnh nhân vào viện vì đau dây V (đơn thuốc với Trileptal)

1 Trileptal 300mg x 20 viên ngày uống 1 viên chia 2

Tám khám sau 1 – 2 tuần, nhưng bệnh nhân không đáp ứng mặc dù bệnh nhân dung nạp tốt với thuốc

1 Trileptal 300mg x 30 viên ngày uống 2 viên chia 2

Tái khám sau 1 -2 tuần, nhưng bệnh nhân không đáp ứng mặc dù bệnh nhân dung nạp tốt với thuốc

Tái khám sau 1 – 2 tuần, nhưng bệnh nhân không đáp ứng cho lắm mặc dù bệnh nhân dung nạp tốt với thuốc

Thông thường liều lượng đáp ứng là từ 2 – 4 viên/ngày Tối đa là 6 viên/ngày Lưu ý liều càng cao bệnh nhân càng mệt Chú ý hạn chế dùng thuốc chống động kinh cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ vì nguy cơ dị tật ống thần kinh

Bệnh nhân bị dau bụng kinh

1 Mefenamic acid 500mg x 6 viên (1 vỉ)

 Uống 1 viên lúc đau lần đầu

 Sau đó mỗi 6 giờ thì uống ½ viên

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	887,5 KB