BỘ SƯU TẬP ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH MÔN VĂN THPT giúp thầy cô và các em học sinh giỏi văn tiếp cận với nhiều đề thi từ đó nắm được dạng đề cơ bản, luyện tập nhằm nâng cao kĩ năng, từ đó rút ra được những kinh nghiệm cần thiết để nâng cao hơn kết quả làm bài
Trang 1TỔNG HỢP ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI 12 CẤP TỈNH
2000 – 2001
1
Bài 1 : Phân tích bài thơ Xúc cảnh của NĐC và Cuốc kêu cảm hứng của
NK
Bài 2 : Đôi mắt nhìn người nông dân trước và sau CM8 1945 qua các tác
phẩm Lão Hạc, Chí Phèo, Một đám cưới, Đôi mắt của NC.
2
Bài 1 : Phân tích đoạn thơ trích từ Việt Bắc của TH để thấy được tình
người ra đi cảm xúc dâng trào bằng những nỗi nhớ thiết tha.
Bài 2 : Sức mạnh kỳ diệu của tác phẩm trữ tình, phần lớn dựa vào sức sáng
tạo của ngôn ngữ nghệ thuật Với tài năng nghệ sĩ, ngôn ngữ nghệ thuật thường tạo nên tính đa nghĩa của tác phẩm Trong quá trình cảm thụ, người
đọc cần nhận ra tầng nghĩa thực mà mà tác giả muốn gửi gắm qua tác phẩm Bằng sự hiểu biết về VH, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
2001 – 2002
1
Bài 1 : Bức tranh thu qua chùm thơ thu của NK và Đây mùa thu tới của
XD
Bài 2 : Chất thép và chất tình trong tập thơ NKTT của HCM.
2
Bài 1 : Nỗi nhớ thiết tha của nhà thơ qua Tây tiến (QD) và Bên kia sông
Đuống (HC)
Bài 2 : Qua các nhân vật Chí Phèo (CP-NC), Tràng (VN-KL) và Đào
(ML-NK), em hãy chứng minh để thấy rằng : tình yêu, mái ấm gia đình tuy đơn
sơ, nhỏ nhoi cũng đủ làm biến động, thay đổi tính cách, cuộc đời, số phận của mỗi con người
2002 – 2003
1
Bài 1 : Hình ảnh người phụ nữ tài hoa qua Truyện Kiều, Độc TT ký và Long
Thành cầm giả ca của Nguyễn Du.
Bài 2 : Phân tích sự hồi sinh trong Mùa lạc của NK.
2
Bài 1 : Xiềng xích, phần thơ có giá trị nổi bật và đặc sắc của tập thơ Từ ấy.
Phần thơ đã phản ánh tâm trạng của người tù CM Tố Hữu trong những tháng ngày lao lung Qua các tác phẩm đã học hoặc đọc thêm, anh (chị) hãy
phân tích để hiểu được tâm trạng đó.
Bài 2 : Lịch sử vẻ vang của dân tộc VN được ghi nhận lại bằng ba bản
tuyên ngôn độc lập : Nam quốc sơn hà của LTK, BNĐC của NT và TNĐL
của HCM Đó là hoa là quả của bao nhiêu máu đã đổ, bao nhiêu tính mạng
đã hy sinh ; là kết quả của bao nhiêu hy vọng, gắng sức, tin tưởng để bảo vệ nền độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc và mở ra một kỷ nguyên mới cho đất nước
Anh, chị hãy phân tích đối sánh để làm rõ các giá trị nội dung thể hiện của ba bản tuyên ngôn độc lập trên
2003 – 2004
1
Bài 1 : Với Bạn đến chơi nhà, Nước lụt hỏi thăm bạn, cho đến Khóc
Dương Khuê của NK, em cảm nhận được gì về tình bạn của tác giả.
Bài 2 : Phân tích tình huống truyện độc đáo qua hai tác phẩm Chữ người tử
tù (NT) và Vợ nhặt (KL)
2
Bài 1 : Phân tích bi kịch của người trí thức nghèo qua nhân vật Hộ trong tác
phẩm Đời thừa của NC.
Bài 2 : Với Tây tiến (QD), Bên kia sông Đuống (HC), Đất nước (NĐT),
Tiếng hát con tàu (CLV), anh (chị) có cảm nhận gì về vẻ đẹp của đất nước
và sắc thái tình cảm của nhà thơ ?
2004 – 2005 1 Bài 1 : Phân tích các cung bậc tình cảm của nhà thơ NĐC qua Chạy giặc,
Xúc cảnh, Thà đui mà giữ đạo nhà (trích NTYTVĐ).
Bài 2 : Phân tích sức sống tiềm tàng của các nhân vật chính trong TP Vợ
chồng A Phủ (TH), Vợ nhặt (KL), Mùa lạc (NK)
Trang 2Bài 1 : Phân tích Việt Bắc của TH để thấy được :
“Khi ta ở chỉ là nơi đất ở, Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn” (THCT-CLV)
Bài 2 : Thơ là một hình thái nghệ thuật đặc biệt Phân tích thơ trữ tình thực
chất là chỉ ra tiếng lòng sâu thẳm của chính nhà thơ Nhưng tiếng lòng ấy lại được thể hiện rất cô đọng và hàm súc bằng một hình thức nghệ thuật độc đáo - nghệ thuật ngôn từ
Anh, chị hiểu như thế nào về ý kiến trên ? Hãy phân tích một số dẫn chứng để làm sáng tỏ
2005 – 2006
1
Bài 1 : Tâm trạng nhà thơ NK qua chùm thơ thu (Thu vịnh ).
Bài 2 : Chân dung và nội tâm Các vị La Hán chùa Tây Phương dưới con
mắt và qua tâm hồn Huy Cận
2
Bài 1 : Bàn về tập thơ NKTT của HCM, TH có nhận định : “Bấy lâu, người
ta chỉ hiểu người CS ở mũi nhọn chiến đấu Trong tập thơ này, người ta hiểu thêm người CS là tình”.
Anh, chị suy nghĩ thế nào về nhận định trên, hãy trình bày ý kiến của mình
Bài 2 : “NT là nhà văn suốt đời đi tìm và viết về những con người tài hoa
nghệ sĩ Những con người ấy thường được dựng trên một tình huống đặc biệt để bộc lộ tài hoa nghệ sĩ của mình ”
Với sự hiểu biết về cuộc đời và sự nghiệp văn chương của NT, anh (chị) hãy làm sáng tỏ nhận định trên
2006 – 2007
1
Bài 1 : Phân tích cái hay, đặc sắc trong nghệ thuật lập luận của HCM qua
tác phẩm Tuyên ngôn độc lập.
Bài 2 : Cảm nhận của anh, chị về tiếng cuốc trong văn thơ trung đại Việt
Nam qua Qua Đèo Ngang của BHTQ và Cuốc kêu cảm hứng của Nguyễn
Khuyến
2
Bài 1 : Phân tích bi kịch trong cuộc đời của nhân vật Chí Phèo trong tác
phẩm cùng tên của Nam Cao Cảm nhận của anh, chị về tâm trạng và con
người Chí Phèo trong những lúc tỉnh và cơn say ?
Bài 2 : Mỗi tác phẩm văn học khi ra đời thường được người đọc, dư luận xã
hội khen chê, đề cao hoặc đánh giá thấp Có tác phẩm sống từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, đi vào lịch sử văn học dân tộc, nhưng cũng có rất nhiều tác phẩm hoàn toàn bị quên lãng
Theo anh (chị), cái gì đã tạo nên sức sống và sự trường tồn của tác phẩm văn chương ? Hãy minh hoạ bằng các tác phẩm mà anh (chị) biết
2007 – 2008
1
Câu 1 : Những nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích mở đầu truyện ngắn
Chí Phèo.
Câu 2 : Quan niệm về một bài thơ hay ? 2
Câu 1 : Cảm nhận về tính cách của người phụ nữ vô danh mà anh
Tràng“nhặt” được về làm vợ trong truyện ngắn Vợ nhặt.
Câu 2 : Những quan điểm, ý kiến đánh giá khác nhau về Truyện Kiều
2008 – 2009
1
Câu 1 : Cảm nhận về hình tượng con tàu trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của
Thạch Lam
Câu 2 : Chat, hiện tượng phổ biến trong học sinh ngày nay.
2
Câu 1 : Quan niệm học để làm gì ? Câu 2 : Phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân qua tuỳ bút Người lái đò sông
Đà.
2009 – 2010 1 Câu 1 : Hiện tượng nhạc trẻ có nhiều tên bài hát và ca từ gây sốc ?
Câu 2 : Cảm nhận về đoạn trích trong truyện ngắn Chí Phèo của NC
Trang 3Câu 1 : Nhà văn Pháp Đi-đơ-rô : “Nếu không có mục đích, anh không làm
được gì cả Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích tầm thường”
Câu 2 : Phân tích so sánh nỗi nhớ của nhà thơ Quang Dũng và Tố Hữu qua
hai đoạn thơ (trích Tây Tiến và Việt Bắc)
2010 – 2011 1
Câu 1 : Suy nghĩ của anh/chị về câu nói của Gớt (thi hào, triết học người
Đức) : “Mọi lý thuyết đều màu xám, chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi” ?
Câu 2 : Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật ngôn từ trong bài thơ Tây Tiến
của Quang Dũng
2011 – 2012
1
Câu 1 : Năm 1946, trong tác phẩm Cần, kiệm, liêm, chính, Hồ Chí Minh
viết :
“Trời có bốn mùa : Xuân, Hạ, Thu, Đông Đất có bốn phương : Đông, Tây, Nam, Bắc Người có bốn đức : Cần, Kiệm, Liêm, Chính Thiếu một mùa, thì không thành trời
Thiếu một phương, thì không thành đất Thiếu một đức, thì không thành người”.
Suy nghĩ của anh/chị về nhận định trên của Người ?
Câu 2 : Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật ngôn từ trong đoạn thơ trích từ
bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu :
(1) - Mình về mình có nhớ ta (2) Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.
2
Câu 1 : Suy nghĩ của anh/chị về thông điệp của Ban chỉ đạo quốc gia xây
dựng xã hội học tập (ngày 02 tháng 10 năm 2011, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám – Hà Nội) :
“Học tập suốt đời - chìa khóa của mọi thành công”.
Câu 2 : Cảnh và tình trong bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến.
2012 – 2013 1
Câu 1: 1 bức thư của người cha gửi cho con, suy nghĩ về câu chuyện trong thư
Câu 2: Viên quản ngục – “một thanh âm trong trẻo”
2013 – 2014 1 Câu 1: suy nghĩ về câu chuyện kể Thái sư Trần Thủ Độ (SGK 10).
Câu 2: Thời gian nghệ thuật trong Tự tình II.