Mở bài dạng đề so sánh, liên hệ

Nêu lên một ý giống như ý trong đề bài Liên hệ, so sánh tương đồng với vấn đề cần nghị luận Đối lập Nêu ý trái ngược với ý trong đề bài Làm cơ sở chuyển sang vấn đề cần nghị luận Mở bà

Trang 1

Cùng thầy Trịnh Quỳnh chinh phục và bứt phá kỳ thi thpt quốc gia 2018

MỞ BÀI DẠNG SO SÁNH LIÊN HỆ

Trang 2

Mở bài cho bài văn nghị luận

Có 2 cách làm mở bài cơ bản:

+ Mở bài trực tiếp: đi thẳng vào vấn đề cần nghị luận, không câu nệ câu chữ, ý tưởng

Cấu trúc một mở bài nghị luận văn học trực tiếp thường diễn đạt theo hình thức sau:

+

Mở bài gián tiếp: bắt đầu từ một khía cạnh liên quan đến vấn đề cần nghị luận Từ đó người viết dẫn

dắt một cách khéo léo và có liên kết đến vấn đề chính mà đề bài yêu cầu

Có 4 cách mở bài theo lối gián tiếp: Diễn dịch, quy nạp, tương liên, đối lập

Mở bài gián tiếp

Diễn dịch

Quy nạp

Tương liên

Nêu những ý kiến khái quát hơn vấn đề đặt ra

Bắt đầu vào vấn đề nghị

luận

Nêu những ý nhỏ hơn vấn đề

đặt ra

Tổng hợp lại vấn đề cần nghị luận

Nêu lên một ý giống như ý trong đề bài

Liên hệ, so sánh tương đồng với vấn đề cần nghị luận

Đối lập

Nêu ý trái ngược với ý trong

đề bài

Làm cơ sở chuyển sang vấn

đề cần nghị luận

Mở bài trực tiếp

Giới thiệu tác giả

Giới thiệu tác phẩm

Giới thiệu vấn đề nghị luận

Vị trí của tác giả trong giai đoạn văn học

Phong cách đặc trưng nhất của

tác giả

Hoàn cảnh ra đời, xuất xứ Chủ đề, ý nghĩa tư tưởng

Trích dẫn vấn đề cần nghị luận Thái độ, quan điểm của người

viết về vấn đề

Trang 3

Đề bài:

Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ đang yêu trong bài thơ Sóng – Xuân Quỳnh

Các cách mở bài:

Mở bài quy nạp

Giới thiệu vấn đề khái quát

Giới thiệu vấn đề chi tiết

Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

Tình yêu là một đề tài muôn thuở của thơ ca

Nhiều nhà thơ nỗi tiếng đã viết về tình yêu bằng một cảm hứng mãnh liệt, in đậm dấu ấn tâm hồn, tư tưởng nghệ thuật

Sóng là một bài thơ đặc sắc rất tiêu

biểu cho phong cách thơ tình yêu của Xuân Quỳnh đẹp bình dị và hào hùng của mảnh đất Việt

Bài thơ mang âm hưởng của những con sóng biển và những con sóng lòng đang khao khát tình yêu

Đó là những sắc thái tình cảm vừa phong phú, vừa phức tạp, vừa thiết tha sôi nổi của một trái tim phụ nữ đang rạo rực, khát khao yêu đương

Chỉ đến với Xuân Quỳnh, tâm hồn người phụ nữ có được một tiếng nói bày tỏ trực tiếp và mãnh liệt

đến thế

Giới thiệu tác giả Giới thiệu tác phẩm Giới thiệu vấn đề cần nghị luận

Là nhà thơ của hạnh phúc đời thường, thơ Xuân Quỳnh vì thế luôn trăn trở những khao khát hạnh phúc, tình yêu

cuộc sống

Với giọng thơ hồn nhiên, phóng khoáng, tình cảm đằm thắm chân thành, nhà thơ đã để lại nhiều dấu ấn tượng trong lòng người đọc

'Sóng ' là thi phẩm được viết năm 1967 sau chuyến đi thực tế ở Diên Điềm, in trong tập 'Hoa dọc chiến hào' (1968)

Nữ thi sĩ đã đã "mượn hình tượng sóng" để nói lên tình cảm nồng nàn, mãnh liệt của mình

Xuân Quỳnh đã diễn tả thành công tâm trạng, những cung bậc cảm xúc của người phụ nữ đang yêu

Đó là một tâm hồn khao khát yêu đương, một tình yêu vừa hồn nhiên chân thật, vừa mãnh liệt sôi nổi

Trang 4

Mở bài cho bài văn nghị luận dạng so sánh liên hệ

Mở bài cho bài văn nghị luận theo hướng so sánh liên hệ phức tạp hơn vì có nhiều đối tượng cần đề cập đến, vấn đề nghị luận cũng gồm nhiều vế Dưới đây là cấu trúc cần có của một mở bài:

Mở bài trực tiếp có thể ngắn gọn hơn bằng việc chuyển phần giới thiệu phong cách, vị trí đóng góp của tác giả xuống phần dưới thân bài Cấu trúc dưới đây cũng hoàn toàn phù hợp

Đề 1: Cảm nhận của anh chị về hành động Mị chạy theo A Phủ trong Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài và

hành động thị theo không Tràng về làm vợ trong Vợ nhặt - Kim Lân

Mở bài đầy đủ

Tô Hoài là nhà văn lớn của nền văn học hiện đại Việt Nam Ông đã để lại cho đời một sự nghiệp văn

chương đạt kỉ lục về số lượng tác phẩm; phong phú, hấp dẫn về nội dung; đặc sắc về nghệ thuật Vợ chồng A Phủ là một truyện ngắn xuất sắc trong đời văn Tô Hoài nói riêng và văn học hiện đại của ta nói

chung Kim Lân là một trong những nhà văn tiêu biểu của văn xuôi hiện đại Việt Nam Ông là một cây bút viết truyện ngắn tài hoa Thế giới nghệ thuật của Kim Lân chủ yếu tập trung ở khung cảnh nông thôn

và hình tượng người nông dân Vợ nhặt là một trong những tác phẩm xuất sắc của Kim Lân, in trong tập Con chó xấu xí Tô Hoài và Kim Lân đều có sự gặp gỡ trong cái nhìn nhân đạo khi thấy được khát vọng

sống mãnh liệt của nhân vật, làm lóe lên những tia sáng đạo đức, danh dự trong hành động Mị chạy theo

A Phủ và hành động thị theo không Tràng về làm vợ Mỗi tác giả lại có cách xây dựng và khám phá riêng để làm nên những chi tiết đặc sắc của tác phẩm

Mở bài ngắn gọn:

Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ viết về đời sống những người lao động vốn có cuộc sống rất cực khổ, bất hạnh ở miền núi phía Bắc Mị, A Phủ sinh ra trong một gia đình nghèo khổ bị bọn thống trị mà đại diện là thống lí Pá Tra đè nén, áp bức Gia đình Tràng, người vợ nhặt trong tác phẩm cùng tên đều là những người dân lao động bị cái đói khủng khiếp đe dọa cướp đi sự sống Tuy vậy, ở những nhân vật nói trên không bao giờ mất đi niềm hi vọng vào tương lai, họ luôn tiềm ẩn một sức sống vô cùng mãnh liệt Bên cạnh những nét tương đồng, mỗi nhân vật trong tác phẩm có số phận, mang một vẻ đẹp tâm hồn khác nhau Điều này thể hiện cách cảm nhận, khám phá độc đáo riêng, giàu ý nghĩa của từng cây bút trước hiện thực đời sống Người đọc có thể cảm nhận trọn vẹn điều đó qua hành động Mị chạy theo

A Phủ và hành động thị theo không Tràng về làm vợ

Giới thiệu tác giả

Tác giả A (Phong cách sáng tác, vị trí, đóng góp)

Tác giả B (Phong cách sáng tác, vị trí, đóng góp)

Tác phẩm A Hoàn cảnh ra đời, xuất xứ

Tác phẩm B Chủ đề, ý nghĩa tư tưởng

Trích dẫn vấn đề cần nghị luận Thái độ, quan điểm của người viết

về vấn đề

Trang 5

Đề 2: Cảm nhận vẻ đẹp của hai đoạn thơ sau Bình luận và so sánh quan niệm về thời gian và tình yêu của hai nhà thơ Vội vàng (Xuân Diệu) – Sóng (Xuân Quỳnh)

Mở bài đầy đủ:

Xuân Quỳnh đến với thơ tình là để bày tỏ niềm khao khát về một tình yêu lý tưởng, lại vừa hướng tới

một hạnh phúc đời thường giản dị và thiết thực Hình tượng sóng trong bài thơ đã thể hiện thật sinh

động và hấp dẫn tâm trạng của người con gái đang yêu, bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong

tình yêu Bài thơ Sóng được sáng tác năm 1967, trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái

Bình) Xuân Diệu - một trong ba đỉnh cao của phong trào Thơ Mới 1932-1945 Ông được đánh giá là

nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ Mới bởi những cách tân cả về tư tưởng và bút pháp nghệ thuật Vội vàng là bài thơ tiêu biểu của Xuân Diệu trước cách mạng tháng Tám, được coi là tuyên ngôn sống, tuyên

ngôn nghệ thuật của nhà thơ Xuân Diệu chính là người đã đem vào trong cảm xúc mùa xuân tất cả cái rạo rực đắm hai đoạn thơ trên đều là đoạn kết của hai tác phẩm, thể hiện những khát vọng mãnh liệt Hai nhà thơ còn có sự gặp gỡ về quan niệm tình yêu và thời gian nhưng mỗi nhà thơ lại chọn những góc

khám phá và thể hiện khác nhau Hai đoạn thơ sau trong bài Sóng và Vội vàng là một minh chứng

Mở bài ngắn gọn

Xuân Diệu và Xuân Quỳnh được mệnh danh là nhà thơ của tình yêu - niềm tự hào của thơ ca Việt Nam Xuân Diệu là thi sĩ tiêu biểu cho thế hệ những nhà thơ mới đầu tiên của văn học Việt Nam giai đoạn 1930-1945 Trong khi đó, Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ tiêu biểu cho văn học Việt Nam những năm

từ 1945 đến 1975 Thơ ca của mỗi thi sĩ mang vẻ đẹp riêng, giá trị riêng nhưng đều giống nhau ở trái tim khát khao sống và yêu thương, sự nhạy cảm trước những biến chuyển thời gian và khát vọng bất tử hóa

tình yêu Điều đó được thể hiện sâu sắc trong bài thơ Vội vàng và Sóng

+ Mở bài gián tiếp: bắt đầu từ một khía cạnh liên quan đến vấn đề cần nghị luận Từ đó người viết dẫn

dắt một cách khéo léo và có liên kết đến vấn đề chính mà đề bài yêu cầu Đối với dạng đề so sánh HS nên sử dụng cách mở bài diễn dịch hoặc quy nạp

Đối với kiểu mở bài diễn dịch HS đi từ đề tài cụ thể để dẫn dắt đến 2 tác giả, tác phẩm với các quan điểm, phong cách khác nhau Các chủ đề chung thường được so sánh đó là cảnh vật (không gian); thời gian, con người (tình yêu, quan niệm về cái đẹp), số phận (người phụ nữ, người nông dân), nghệ thuật (tình huống, kết cấu) Dưới đây là cấu trúc đơn giản:

Mở bài diễn dịch

Chủ đề chung

Trích dẫn vấn đề cần nghị luận Thái độ, quan điểm về vấn đề

Trang 6

Đề 1: Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ về hình tượng người lính trong Tây Tiến và Việt Bắc

Mở bài diễn dịch 1

Hình ảnh người lính Tây Tiến – Quang Dũng và người lính Việt Bắc – Tố

Hữu đều mang những đặc điểm chung của lính giai đoạn đó nhưng cũng mang nét đẹp riêng đặc trưng không thể trộn lẫn

Sự khác biệt nằm ở quan niệm và cách thức khám phá hình tượng nghệ

thuật của từng tác giả

Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp trường kì gian khổ, thơ

ca Việt Nam đã phát triển khá mạnh mẽ như một nhu cầu tất yếu để phản ánh hiện thực lịch sử và ghi dấu vẻ đẹp tâm hồn Thơ kháng chiến phần nhiều viết về cuộc kháng chiến của dân tộc, trong đó miêu tả khá thành công hình ảnh người lính – nhân vật trung tâm của mộc kháng chiến

Dường như thơ ca đã cùng người lính ra trận, thơ ca góp phần động viên khích lệ họ vượt qua gian khổ chiến thắng kẻ thù

Mở bài diễn dịch 1

Cùng gắn bó với cuộc kháng chiến chống Pháp khi rời khỏi chiến khu, xa cách đồng đội và con người nơi đó, Tố Hữu và Quang Dũng đều dâng lên

nỗi nhớ da diết, bâng khâng để từ đó bài thơ Việt Bắc và Tây Tiến ra đời

Tuy nhiên mỗi bài thơ lại có những cách khám phá và bút pháp riêng

Khi ta ở chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn!

(Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

Trong đời ai chẳng từng sống ở những mảnh đất, qua những miền quê, nhất

là những cán bộ kháng chiến Những năm tháng sống với các miền đất ấy, chính là những quãng đời của chúng ta Những quãng đời ấy nối tiếp nhau

dệt thành cuộc đời mỗi con người

Trang 7

Mở bài theo kiểu quy nạp:

Đối với kiểu mở bài quy nạp HS đi từ vấn đề chung để dẫn dắt đến 2 tác giả, tác phẩm với các quan điểm, phong cách khác nhau Cách mở bài này thường sử dụng các câu diễn đạt chung:

Ví dụ:

Mở bài quy nạp 1

Dẫn dắt

Giới thiệu tác phẩm

Macxim Gorki khẳng định “Nghệ sĩ là người biết khai thác những ấn tượng riêng của mình, tìm thấy những ấn tượng có các giá trị khái quát

và biết làm cho những ấn tượng ấy có hình thức riêng” Có thể nói, một

người nghệ sĩ chân chính và có tài năng thật sự phải biết nhìn cuộc sống bằng con mắt của chính mình, bằng một cảm quan riêng để tạo ra được tiếng nói riêng, phong cách riêng Cùng khám phá về các nhà văn lại

có tiếng nói riêng của mình

Trích dẫn vấn đề cần nghị luận Thái độ quan điểm về vấn đề

Dẫn dắt

“Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay chỉ làm theo một vài kiểu mẫu… Văn chương chỉ dung nạp những ai biết đào sâu suy nghĩ, khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa có”, Không chỉ Nam

Cao, mà các nhã văn đều đòi hỏi ở người nghệ sĩ một sự sáng tạo riêng cho mình, để lại cho văn học những gì là của riêng mình Cùng viết về người nông dân với tình cảm trân trọng, yêu thương nhưng mỗi nhà văn lại có cách khám phá riêng tạo nên phong cách

Trang 8

Dẫn dắt

Lê Đạt từng viết trong bài thơ “Vân Chữ”

“Mỗi công dân đều có một dạng vân tay Mỗi người nghệ sĩ thứ thiệt đều có một dạng vân chữ Không trộn lẫn”

Ý thơ để nhấn mạnh đó là yếu tố quan trọng để tạo nên một “người nghệ sĩ thứ thiệt” Nhận thức được sứ mệnh của người nghệ sĩ, các nhà văn, nhà thơ luôn tìm tòi sáng tạo, khám phá ra nét riêng của đời sống

Dẫn dắt

Bàn về lao động nghệ thuật của nhà văn, Mác - xen Prut cho

rằng “Cuộc thám hiểm thực sự không phải ở chỗ cần một vùng đất mới

mà cần một đôi mắt mới” Trong quá trình sáng tạo nghệ thuật nhà văn

phải có cái nhìn, cách cảm thụ độc đáo, mới mẻ, mang tính phát hiện về con người và cuộc sống Cùng viết về nhưng mỗi nhà văn lại có cách nhìn mới giúp người đọc có những khám phá trọn vẹn vấn đề

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	400,97 KB