Bài giảng este 2019

BÀI GiẢNG ESTE TRONG ĐỀ THI 2019• Chú ý: Để hiểu và làm được theo sơ đồ hướng dẫn giải sau người học phải trang bị cho bản thân kiến thức cơ bản về este mới có thể hiểu hết hàm ý!... Câ

BÀI GiẢNG ESTE TRONG ĐỀ THI 2019

• Chú ý: Để hiểu và làm được theo sơ đồ hướng dẫn giải sau người học phải trang

bị cho bản thân kiến thức cơ bản về este mới có thể hiểu hết hàm ý!

Câu 75(Mã đề 202-2019): Cho 7,36 gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và ancol ; M  X

< MY < 150 ) tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol Z và 6,76 gam hỗn hợp muối T.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Đốt cháy hoàn toàn T thu được H2O , Na2CO3 và 0,05 mol CO2 Phần trăm khối lượng của X trong E là

A 60,33% B 50,27% C 81,52% D 47,83%.

HDG

Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 4,6 gam = t.R + 17.tn (tn =0,1)

t.R = 2,9

Dễ chọn được ancol l à C2H5OH

COO

C

H

NaOH

R(OH)n +Na H2

COONa C

H X

T 6,76 gam

0,05 mol

t mol

0,1 mol

0,1

7,36 gam

t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH

O2

CO2 0,05 mol BTC Na2CO3 0,05

0 0,06

Dễ xác định được muối

HCOONa 0,06 mol

COONa

COONa

0,02

HCOOC2H5 COOC2H5 COOC2H5

0,06 mol 0,02 mol %X = 7,36 .100% =

4,44 60,33 % Chọn A

Câu 75(Mã đề 203-2019):Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic và

ancol ; M  X < MY < 150 ) thu được 4,48 lít CO2 Cho m gam E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một muối và 3,14 gam hỗn hợp ancol Z Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Phần trăm khối lượng của X trong E là

A 29,63% B 62,28% C 40,40% D 30,30%.

Áp dụng ĐLBT KL ta tính được mancol = 3,14 gam = t.R + 17.tn (tn =0,1)

t.R = 1,44( c ó CH3OH và R’(OH)2 )

COO

C H

NaOH

R(OH)n +Na H2

COONa C

H E

0,05 mol

t mol

0,1 mol

0,1

m gam

t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH

O2

CO 0,2 mol2

0,1

Xét trong E ta thấy nC = nCOO nên X, Y lần lượt là

HCOOCH3

HCOO

HCOO

CH2

CH2

x

y

x + 2y = 0,1 32x + 62y = 3,14

x =

y =

0,04 0,03 %X = 2,4 5,94 .100% = 40,40%

Chọn C

Câu 73(Mã đề 206-2019):Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm hai este mạch hở X và Y (đều tạo bởi axit cacboxylic

và ancol ; M  X < MY < 150 ) thu được 4,48 lít CO2 Cho m gam E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được một ancol

Z và 6,76 gam hỗn hợp muối.Cho toàn bộ Z tác dụng với Na dư , thu được 1,12 lít khí H2.Phần trăm khối lượng của X

trong E là

A 44,30% B 50,34% C 74,50% D 60,40%.

HDG

COO C H

NaOH

R(OH)n +Na H2

COONa C

H E

0,05 mol

t mol 0,1 mol

0,1

m gam

t.n = 0,05.2 =0,1 Bao toan nhom OH

O2

CO 0,2 mol2

0,1

6,76 gam

x

y

x + 2y = 0,1 68x + 134y = 6,76

x =

y =

0,06 0,02

Xét trong E ta thấy nC = nCOO ; MX < MY < 150 , X là HCOOCH3; thu được 1 ancol nên tìm được Y

Ta dễ có :

%X = 3,6

5,96 .100% = 60,40%

Chọn D

Câu 77(Mã đề 222-2019):Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol : X(no,đơn chức) Y (không no,đơn  

chức ,phân tử có hai liên kết pi ) và Z (no, hai chức).Cho 0,2 mol E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được 12,88 gam hỗn hợp

ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 24,28 gam hỗn hợp T gồm ba muối của ba axit cacboxylic Đốt cháy toàn bộ T cần vừa đủ 0,175 mol

O2 , thu được Na2CO3 ,CO2 và 0,055 mol H2O Phần trăm khối lượng của X trong E là có già trị gần nhất với giá trị nào sau đây ?  

A 9 B 12 C.5 D 6

G

HCOOCH3

CH2 = CH- COOCH3

COOCH3

COOCH3

CH2

+ NaOH

ROH HCOONa

CH2 = CH- COONa COONa

COONa

CH2

+ O2 0,175 mol

Na2CO3

CO2

H2O 0,055 mol (12,88 gam )

24,28 gam

x

y

z

t

x y z

t'

x + y + z = 0,2

u v

Bao toàn khôi luong : 24,28 + 0,175.32 = 0,055.18 + 106 u + 44 v 28,89 = 106u + 44v

Bao toàn Na: x + y + 2z = 2u

Bao toàn Oxi: 2x + 2y + 4z + 0,175.2 = 3u +2v + 0,055

0,295 = - u + 2v

u=

v=

0,175 0,235

x + y + 2z = 0,35 (II)

(I)

Bao toàn C : x + 3y + 2z + t' = u + v =0,41

Bao toàn H: x + 3y + 2t' = 0,055.2 x + 3y + 4z = 0,71 (III)

E

• Từ (I)(II)(III) ta có :

x=

y = 0,03

z = 0,15

0,02

t' = 0

Áp dụng ĐLBTKL ta tìm được t = 0,12; t’ =0

nên CH2 chỉ thuộc các gốc của ancol nên ta dễ có:

0,12 = 0,02n + 0,03 m + 0,15.l ( n,m,l lần lượt là số nhóm CH2 Trong X,Y,Z )

l = 0 là giá trị duy nhất phù hợp.và ta có PT toán học

2n + 3m = 12

Loại vì : số lẻ hoặc không đảm bảo tạo 3 ancol khác nhau

Vậy X l à : HCOOC4H9

%X = 2,04

23,16

Câu 79(Mã đề 213-2019):Hỗn hợp E gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol : X(no,đơn chức) Y (không no,đơn chức ,phân tử có hai liên kết pi ) và Z (no, hai chức).Cho 0,58 mol E tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH , thu được 38,34 gam hỗn hợp ba ancol cùng dãy đồng đẳng và 73,22 gam hỗn hợp T gồm ba muối của ba axit cacboxylic Đốt cháy toàn bộ T cần vừa đủ 0,365 mol O2 , thu được Na2CO3 , H2O và 0,6 mol CO2 Phần trăm khối lượng của Y trong E là có già trị gần nhất với giá trị nào sau đây ?

A 8 B 5 C.7 D 6

G

HCOOCH3

CH2 = CH- COOCH3

COOCH3

COOCH3

CH2

+ NaOH

ROH HCOONa

CH2 = CH- COONa COONa

COONa

CH2

+ O2 0,365 mol

Na2CO3

CO2

H2O

0,6 mol (38,34 gam )

73,22 gam

x

y

z

t

x y z

t'

x + y + z = 0,58

u

v

Bao toàn khôi luong : 73,22 + 0,365.32 = 0,6.44 + 106 u + 18 v 58,5 = 106u + 18v

Bao toàn Na: x + y + 2z = 2u

Bao toàn Oxi: 2x + 2y + 4z + 0,365.2 = 3u +v + 0,6.2

- 0,47 = - u + v

u= v=

0,54 0,07

x + y + 2z = 1,08 (II)

(I)

Bao toàn C : x + 3y + 2z + t' = u + 0,6 =1,14

Bao toàn H: x + 3y + 2t' = v.2 =0,14 x + 3y + 4z = 2,14 (III)

E

x + 3y + 4z = 2,14 (III)

Từ (I)(II)(III) ta có :

x=

y = 0,03

z = 0,5

0,05

t' = 0

Áp dụng ĐLBTKL ta tìm được mE = 68,36 gam ; t = 0,27

t’ =0 nên CH2 chỉ thuộc các gốc của ancol nên ta dễ có:

0,27 = 0,05n + 0,03 m + 0,5.l ( n,m,l lần lượt là số nhóm CH2 Trong X,Y,Z )

l = 0 là giá trị duy nhất phù hợp.và ta có PT toán học

5n + 3m = 27

Loại vì : số lẻ hoặc không đảm bảo tạo 3 ancol khác nhau Vậy Y là : CH2 = CH - COOC5H11

%X = 4,26

68,36

100% = 6,23 % Chọn D

Câu 79(Mã đề 217-2019):Hỗn hợp X gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol trong đó hai este có cùng

số nguyên tử cacbon trong phân tử Xà phòng hóa hoàn toàn 7,76 gam X bằng dung dịch NaOH vừa đủ thu được hỗn hợp

Y gồm hai ancol đơn chức kế tiếp trong dãy đồng đẳng và hỗn hợp Z gồm hai muối.Cho toàn bộ Y vào bình đựng kim loại

Na dư , sau phản ứng có khí H2 thoát ra và khối lượng bình tăng 4 gam Đốt cháy hoàn toàn Z cần vừa đủ 0,09 mol O2­ thu được Na2CO3 và 4,96 gam hỗn hợp CO2 và H2O.Phần trăm khối lượng của este có phân tử khối nhỏ nhất trong X là

A 19,07% B 77,32 % C 15,46 % D 61,86 %.

G

COO

C H

NaOH

ROH +Na H 2

COONa C

H X

2t mol

2t mol

2t 7,76 gam

2t

m gam

m ancol = 4 + 2t

O 2 0,09 mol

Na 2 CO 3

CO 2

H 2 O

x

y 4,96 gam

t mol

Bao toàn C 0,02

0,16

Áp dụng ĐLBT KL : 7,76 + 2t 40 = (4 + 2t) + (106t + 4,96 – 0,09.32)

t =0,06

Bảo toàn KL: m = 8,44 ;

44x + 18 y = 4,96 (I)

Bảo toàn O: 4t + 0,09.2 = 3t + 2x + y → 2x + y = 0,24 (II)

Từ ( I) (II) ta có : x =0,08 ; y = 0,08

Dựa vào tỷ lệ C :H trong muối ta xác định muối thu được

HCOONa

CH3COONa 0,02 mol

0,1 mol + Ở sơ đồ trên ta dễ xác định được 2 ancol là CH3OH và C2H5OH Vì trong X có 2 este có cùng số

C nên dễ xác định được các este ( thuật ngữ phân tử khối nhỏ nhất )

HCOOCH3

HCOOC2H5

CH3COOCH3

a

b

c

a + b + c = 0,12

a + b = 0,1 60a + 74b + 74c = 7,76

a =0,08

b = 0,02 c= 0,02

% HCOOCH3 = 4,8

7,76

100% = 61,86 % Chọn

D

Câu 79(Mã đề 202-2019):Hỗn hợp X gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol trong đó hai este có cùng số nguyên tử cacbon

trong phân tử Xà phòng hóa hoàn toàn 9,16 gam X bằng dung dịch NaOH vừa đủ thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol đơn chức kế tiếp trong dãy đồng đẳng và hỗn hợp Z gồm hai muối.Cho toàn bộ Y vào bình đựng kim loại Na dư , sau phản ứng có khí H2 thoát ra và khối lượng bình tăng 5,12 gam Đốt cháy hoàn toàn Z cần vừa đủ 0,12 mol O2 thu được Na2CO3 và 6,2 gam hỗn hợp CO2 và H2O.Phần trăm khối lượng của este

có phân tử khối lớn nhất trong X là

A 19,21% B 13,10 % C 38,43 % D 80,79 %.

G

COO

C H

NaOH

COONa C

H X

2t mol

2t mol

2t 9,16 gam

2t

m gam

m ancol = 5,12 + 2t

O 2 0,12 mol

Na 2 CO 3

CO 2

H 2 O

x

t mol

Bao toàn C

0,04 0,2

Áp dụng ĐLBT KL : 9,16 + 2t 40 = (5,12 + 2t) + (106t + 6,2 – 0,12.32)

→ t =0,06

Bảo toàn KL: m = 8,72 ;

44x + 18 y = 6,2 (I)

Bảo toàn O: 4t + 0,12.2 = 3t + 2x + y → 2x + y = 0,3 (II)

Từ ( I) (II) ta có : x =0,1 ; y = 0,1

Dựa vào tỷ lệ C :H trong muối ta xác định muối thu được

HCOONa

CH 3 COONa 0,04 mol

0,08 mol

+ Ở sơ đồ trên ta dễ xác định được 2 ancol là CH3OH và C2H5OH

Vì trong X có 2 este có cùng số C nên dễ xác định được các este ( thuật ngữ phân tử khối lớn nhất )

CH3COOC2H5

a

b

c

a + b + c = 0,12

a + c = 0,04 88a + 74b + 74c = 9,16

a =0,02

b = 0,08 c= 0,02

9,16

100% = 19,21 % AChọn

Câu 68(Mã đề 202-2019):Đốt ch áy hoàn toàn 25,74 gam triglixerit X, thu được CO2 và 1,53 mol H2O Cho 25,74 gam X tác dụng với dung dịch

NaOH vừa đủ , thu được glixerol và m gam muối Mặt khác 25,74 gam X tác dụng được tối đa với 0,06 mol Br2 trong dung dịch Giá trị của m là

A 27,72 B 26,58 C.27,42 D 24,18.

G

CnH2n + 2 - 2kO6

H2O 1,53 mol ( 27,54 gam) 25,74 gam

t mol

Br2 0,06

NaOH

C3H8O3

Muoi

m gam

Ta dê có: CO n 2 = t (k - 1) + 1,53

t (k - 1) + 1,53

n

O2= 2,295 + kt - 4t

+ Áp dụng ĐLBTKL cho phản ứng đốt cháy:

25,74 + 32(2,295 + kt – 4t) = 27,54 + 44(1,53 + kt – t)

→ 12 kt + 84 t = 4,32 (I)

+ Áp dụng BT liên kết pi tự do : (k-3).t = 0,06 → kt – 3t = 0,06 (II)

Từ (I)(II) ta có k = 5 ; t = 0,03

+ Áp đụng ĐLBTKL cho phản ứng xà phòng hóa :

25,74 + 40.3t = m + 92.t

→ m = 26,58

Chọn B

Câu 72(Mã đề 203-2019):Đốt cháy hoàn toàn m gam triglixerit X cần vừa đủ 3,08 mol O2 thu được CO2 và 2 mol H2O

Cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ , thu được glixerol và 35,36 gam muối Mặt khác m gam X tác dụng được tối đa với a mol Br2 trong dung dịch Giá trị của a là

A 0,2 B 0,24 C.0,12 D 0,16.

G

CnH2n + 2 - 2kO6

H2O 2 mol ( 36 gam)

m gam

t mol

Br2

a mol

NaOH

C3H8O3

Muoi 35,36 gam

Ta dê có: CO n 2 = t (k - 1) + 2

t (k - 1) + 2

n

O2= 3,08 =3 + kt - 4t

3,08 mol

(I)

+ Áp đụng ĐLBTKL cho phản ứng xà phòng hóa :

m + 40.3t = 35,36 + 92.t → m = 35,36 – 28t + Áp dụng ĐLBTKL cho phản ứng đốt cháy:

m + 32.3,08 = 36 + 44(2 + kt – t) → 44 kt - 16 t = 9,92 (II)

+ Từ (I)(II) ta có : k =6 ; t = 0,04

+ Áp dụng BT liên kết pi tự do :

(k-3).t = a → a = 0,12

Chọn C

Câu 65(Mã đề 204-2019):Đốt ch áy hoàn toàn m gam triglixerit X cần vừa đủ 2,31 mol O2 thu được H2O và 1,65 mol

CO2 Cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ , thu được glixerol và 26,52 gam muối Mặt khác m gam X tác dụng được tối đa với a mol Br2 trong dung dịch Giá trị của a là

A 0,09 B 0,12 C.0,15 D 0,18.

G

CnH2n + 2 - 2kO6

H2O t(1- k) + 1,65

m gam

t mol

Br2

a mol

NaOH

C3H8O3

Muoi 26,52 gam

Ta dê có: H n 2O = t (1 - k) + 1,65

1,65 mol (72,6 gam)

n

O2= 2,31 =2,475 -0,5 kt - 2,5 t

2,31 mol

kt + 5t = 0,33 (I)

+ Áp đụng ĐLBTKL cho phản ứng xà phòng hóa :

m + 40.3t = 26,52 + 92.t → m = 26,52 – 28t + Áp dụng ĐLBTKL cho phản ứng đốt cháy:

m + 32.2,31 = 72,6 + 18(1,65 + t – kt)

→ 18kt - 46t = 1,86 (II) + Từ (I)(II) ta có : k =6 ; t = 0,03

+ Áp dụng BT liên kết pi tự do :

(k-3).t = a → a = 0,09

Chọn A

Câu 67(Mã đề 207-2019):Đốt ch áy hoàn toàn 17,16 gam triglixerit X, thu được H2O và 1,1 mol CO2 Cho 17,16 gam X

tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ , thu được glixerol và m gam muối Mặt khác 17,16 gam X tác dụng được tối đa với 0,04 mol Br2 trong dung dịch Giá trị của m là

A 16,12 B 18,48 C.18,28 D 17,72.

G

17,16 gam

t mol

Br2 0,04

NaOH

C3H8O3

Muoi

m gam

Ta dê có: H n 2O = t (1 - k) + 1,1

1,1 mol (48,4 gam)

n

O2= 1,65 - 2,5t - 0,5kt

+ Áp dụng ĐLBTKL cho phản ứng đốt cháy:

17,16 + 32(1,65 -0,5 kt – 2,5t) = 48,4 + 18(1,1 + t – kt)

→ 2 kt - 98 t = - 1,76 (I) + Áp dụng BT liên kết pi tự do :

(k-3).t = 0,04 → kt – 3t = 0,04 (II)

Từ (I)(II) ta có k = 5 ; t = 0,02

+ Áp đụng ĐLBTKL cho phản ứng xà phòng hóa :

17,16 + 40.3t = m + 92.t → m = 17,72

Chọn D