Giải bài tập ESTE LIPIT 2017-2019 mới

Cho a mol este X C9H10O2 tác dụng vừa đủ với 2a mol NaOH, thu được dung dịch không có phản ứng tráng bạc.. Cho Z tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 thu được chất hữu cơ T .Cho T tác

BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ ESTE ( LTĐH) Câu 71 (MĐ 201-2017) Cho a mol este X (C9H10O2) tác dụng vừa đủ với 2a mol NaOH, thu

được dung dịch không có phản ứng tráng bạc Số công thức cấu tạo phù hợp của X là

Lời Giải

2.9 2 10

5 2

Dự đoán X là este của phenol

X không có phản ứng tráng bạc Vậy X có các kiểu công thức sau đây

COO-

C-co 4 CTCT

Chọn B

Câu 72 (MĐ 201-2017) Este Z đơn chức, mạch hở, được tạo thành từ axit X và ancol Y Đốt

cháy hoàn toàn 2,15 gam Z, thu được 0,1 mol CO2 và 0,075 mol H2O Mặt khác, cho 2,15 gam Z tác dụng vừa đủ với dung dịch KOH, thu được 2,75 gam muối Công thức của X và Y lần lượt là

A CH3COOH và C3H5OH B C2H3COOH và CH3OH

Lời Giải

Gọi CTPT Z là:

CnH2n+2-2kO2 hoặc RCOOR’

*Theo đề ra khi đốt cháy ta có sơ đồ:

CnH2n+2-2kO2 O2 nCO2 + ( n+1-k) H2O

0,1 0,075 2,15 gam

4,4 gam 1,35 gam

- Áp dụng ĐLBTKL

m   n 

- Áp dụng ĐLBT O: nZ =0,025 mol

n= 4 ; k= 2 Vậy CTPT Z là C4H6O2 Loại A ,D

* sơ đồ phản ứng xà phòng hóa :

RCOOR, + KOH RCOOK + R,OH

2,75 gam

Dễ tìm được R = 27 ( C2H3 - ) chọn B

Câu 80 (MĐ 201-2017) Một hỗn hợp E gồm este đơn chức X và este hai chức Y (X,Y đều

no ,mạch hở).Xà phòng hóa hoàn toàn 40,48 gam E cần vừa đủ 560 ml dung dịch NaOH 1M ,thu được hai muối có khối lượng a gam và hỗn hợp T gồm hai ancol có cùng số nguyên tử

cácbon.Đốt cháy toàn bộ T ,thu được 16,128 lít khí CO2 (đktc) và 19,44 gam H2O Giá trị của a

gần nhất với giá trị nào sau đây ?

A.43,0 B 37,0 C.40,5 13,5

Lời Giải

*Tìm T

2

2

16,128

0, 72

22, 4

19, 44

1,08 18

mol CO

mol O

H

n

n

2 2

C O H O

T là ancol no mạch hở 1,08 0,72 0,36

T

-sơ đồ đốt cháy T :

O2

n CO2 + ( n+1) H2O

0,36 0,72

0,72

2

0,36

CnH2n+2Ox

Vậy ancol T gồm C2H5OH và C2H4(OH)2

*sơ đồ phản ứng xà phòng hóa

Bảo toàn nhóm OH ta có :

x+ y = 0,36

x + 2y = 0,56

x= 0,16

y = 0,2

x + y = 0,36

22 ,4 gam

0 ,56 mol

40 ,48 gam

a gam

Áp dụng ĐLBTKL: a = 43,12 gam chọn A

Câu 69 (MĐ 202-2017) Cho 0,3 mol hỗn hợp X gồm hai este đơn chức tác dụng vừa đủ với

250 ml dung dịch KOH 2M ,thu được chất hữu cơ Y (no,đơn chức,mạch hở và tham gia phản ứng tráng bạc )và 53 gam hỗn hợp muối Đốt cháy toàn bộ Y cần vừa đủ 5,6 lít O2(đktc).Khối

lượng của 0,3 mol X là

A.29,4 gam B 31,0 gam C.33,0gam D.41,0gam

Lời Giải

*Định dạng hai este:

Vì nNaOH nX nên trong X có chứa este của phe nol

estephenol

es

0,5 0,3 0, 2 0,1

te

mol mol

n

n

RCOO

R,COOR''

0,2 mol

0,1 mol

*Tìm Y :

C n H 2n O + ( 1,5 n - 0,5) O2 n CO2 + n H2O

0,25 mol 0,1 mol

1,5n -0,5 = 0, 25

Vậy Y là CH3CHO

*Sơ đồ phản ứng:

X + KOH Muoi + CH3CHO

H2O 0,2 mol

0,1 mol

28 gam

Áp dụng ĐLBTKL ta có : mX = 33 gam chọn C

Câu 73 (MĐ 202-2017) Chất X tác dụng với NaOH vừa đủ , thu được hai chất Y và Z Cho Z

tác dụng với dung dịch AgNO3 trong NH3 thu được chất hữu cơ T Cho T tác dụng với NaOH lại thu được Y.Chất X là

A CH3COOCH=CH2 B HCOOCH3

C CH3COOCH=CH- CH3 D HCOOCH=CH2

Lời Giải

Dễ dàng chọn được A

Câu 77 (MĐ 202-2017).Đốt cháy hoàn toàn 9,84 gam hỗn hợp X gồm một ancol và một este

( đều đơn chức ,mạch hở), thu được 7,168 lít khí CO2 (đktc) và 7,92 gam H2O Mặt khác cho 9,84 gam X tác dụng hoàn toàn với 96 ml dung dịch NaOH 2M ,cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn khan Giá trị của m là

A.13,12 B 6,80 C.14,24 D.10,48

Lời Giải

Gọi CTPT trung bình của X là : CnH2n  2 2kOx ĐK : 1x2

*sơ đồ đốt cháy X :

2n 2 2k

C H   O

t mol

9,84 gam

n CO2 + H2O 0,32 0,44

7,92 gam 14,08 gam

Áp dung DLBTKL m

O2= 12,16 gam nO2= 0,38 mol Viết lại sơ đồ:

2n 2 2k

C H   O

t mol

9,84 gam

n CO2 + H2O 0,32 0,44

7,92 gam 14,08 gam

12,16 gam 0,38 mol

Áp dụng ĐLBT nguyên tố O ta có : t x = 0,32

Vậy

n

t = 0,32

Ta dễ có được ancol là CH3OH

Và este chỉ có thể là HCOOCH3( vì n x )

Gọi số mol CH3OH và HCOOCH3 lần lượt là a và b

Áp dụng ĐLBT C ta có : a + 2 b= 0,32 (1)

Áp dụng ĐLBT H ta có : 4a + 4b = 0,88 (2) Từ (1)(2) ta có :

a = 0,12 mol

b = 0,1 mol

*X tác dụng với NaOH :

HCOOCH3 + NaOH → HCOONa + CH3OH

BĐ 0,1 0,192

SPƯ 0,092 0,1

m= 10, 48 gam chọn D

Câu 59 (MĐ 203-2017).Xà phòng hóa hoàn toàn 17,8 gam chất béo X cần vừa đủ dung dịch

chứa 0,06 mol NaOH Cô cạn dung dịch sau phản ứng ,thu được m gam muối khan Giá trị của m

là

A.19,12 B 18,36 C.19,04 D.14,68

Lời Giải

Sơ đồ phản ứng :

R2

COO-R3C OO

OH

OH

+ 3 NaOH RR21COO-COO

R3C OO

Na Na Na

+

Áp dụng ĐLBTKL ta có m= 18,36 gam chọn B

Câu 65 (MĐ 203-2017).Cho 0,1 mol este X ( no ,đơn chức,mạch hở)phản ứng hoàn toàn với

dung dịch chứa 0,18 mol MOH (M là kim loại kiềm).Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được chất rắn Y và 4,6 gam ancol Z Đốt cháy hoàn toàn Y thu được M2CO3 ,H2O và 4,84 gam CO2 Tên gọi của X là

A.Metylaxetat B Etylaxetat C.Etylfomat D.Metylfomat.

Lời Giải

Gọi CTPT Este là : CnH2nO2 hoặc RCOOR’

*sơ đồ phản ứng

0,18 mol

RCOOR' + MOH

0,1 mol

R'OH

RCOOM

MOH

O2

4,6 gam

( CnH2nO2)

M2CO3

H2O

CO2 4,84 gam 0,11 mol

0,09 mol

0,1 mol 0,1 mol

Ta dễ có an col là C2H5OH

*Áp dụng ĐLBT C ta có : 0,1n = 0,1.2 + 0,09 + 0,11 → n = 4

Vậy Este là CH3COOC2H5 ( etylaxetat) chọn B

Câu 76 (MĐ 203-2017).Este X có CTPT là C8H8O2 Cho X tác dụng với NaOH ,thu được sản phẩm có hai muối Số công thức cấu tạo thỏa mãn tính chất trên là

A.6 B 3 C.4 D.5

Lời Giải

2.8 2 8

2

 

;

Mặt khác X tác dụng với NaOH thu được có 2 muối nên X là este của phenol và có các kiểu cấu tạo như sau:

C-COO-co 4 CTCT

Chọn C

Câu 77 (MĐ 203-2017).Hỗn hợp X gồm phenylaxetat , metyl benzoat,benzylfomat và

etylphenyloxalat.Thủy phân hoàn toàn 36,9 gam X trong dung dịch NaOH (dư,đun nóng), có 0,4 mol NaOH phản ứng thu được m gam hỗn hợp muối và 10,9 gam hỗn hợp Y gồm các ancol Cho toàn bộ Y tác dụng với Na dư thu được 2,24 lít khí H2 (đktc).Giá trị của m là

A.40,2 B 49,3 C.42 D.38,4

Lời Giải

Sơ đồ biến hóa :

X + NaOH

ROH

Muoi

H2O

H2 Na

0,1 mol 0,2

x mol

10,9 gam

m gam

0,4 mol 36,9 gam

(H-OH)

16 gam

*Áp dụng ĐLBT nhóm OH ta tìm được x=0,1 mol

*Áp dụng ĐLBTKL ta tìm được m = 40,2 gam chọn A

Câu 62 (MĐ 204-2017).Đốt cháy hoàn toàn một este X (no,đơn chức,mạch hở) cần vừa đủ a

mol O2 , thu được a mol H2O Mặt khác cho 0,1 mol X tác dụng vừa đủ với dung dịch KOH , thu được dung dịch chứa m gam muối Giá trị của m

là

A.9,8 B 6,8 C.8,4 D 8,2

Lời Giải

Gọi CTPT của X là CnH2nO2 ( RCOOR’)

Sơ đồ phản ứng :

CnH2nO2 + (1,5n-1) O2 n CO2 + nH2O

Theo đề ra ta có : 1,5n -1 = n → n = 2 Vậy X là HCOOCH3

HCOOCH3 + KOH → HCOOK + CH3OH

0,1 mol 0,1 mol

m= mHCOOK = 8,4 gam → chọn C

Câu 67 (MĐ 204-2017).Este X mạch hở có công thức phân tử C4H6O2 Đun nóng a mol X trong dung dịch NaOH vừa đủ ,thu được dung dịch Y Cho toàn bộ Y tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3 ,thu được 4a mol Ag Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn Công thức cấu tạo của X là

A.HCOO-CH=CH- CH3 B CH2=CH-COO-CH3

C.CH3COO-CH=CH2 D HCOO-CH2-CH=CH2.

Lời Giải

2.4 2 6

2

 

Vậy trong X có chứa 1 liên kết ∏

*Vì Y tác dụng đươc với AgNO3 trong NH3 ,thu được 4a mol Ag nên phải có cả muối tham gia phản ứng tráng Ag Vậy chỉ có thể là A mới phù hợp

Câu 74 (MĐ 204-2017).Cho hỗn hợp E gồm hai este Xvà Y phản ứng hoàn toàn với dung dịch

NaOH ,thu được sản phẩm gồm muối của một axitcacboxylic đơn chức và hỗn hợp hai ancol no,đơn chức ,kế tiếp trong dãy đồng đẳng Mặt khác đốt cháy hoàn toàn 27,2 gam E cần vừa đủ 1,5 mol O2 thu được 29,12 lít khí CO2 (đktc).Tên gọi của X và Y là

A.metyl acrylat và etyl acrylat B metyl propionat và etyl propionat

C metyl axetat và etyl axetat D etyl acrylat và propyl acrylat.

Lời Giải

*Khi cho E hản ứng hoàn toàn với dung dịch NaOH ,thu được sản phẩm gồm muối của một

axitcacboxylic đơn chức và hỗn hợp hai ancol no,đơn chức ,kế tiếp trong dãy đồng đẳng nên 2 este X,Y thuộc cùng dày đồng đẳng kế tiếp nhau

Gọi CTPT trung bình của X,Y là : CnH 2 n 2 2 k   O 2

*Sơ đồ phản ứng :

2 n 2 2 k

+ O2

n CO2 + ( n 1 k

48 gam

1,3 mol 57,2 gam 27,2 gam

Áp dụng ĐLBTKL ta tính được mH2O = 18 gam → nH2O= 1 mol

2 n 2 2 k

+ O2

n CO2 + ( n 1 k

48 gam

1,3 mol 57,2 gam 27,2 gam

1 mol

Áp dụng ĐLBTNT O ta tính được t =0,3 mol →

1,3 1,3

t 0,3

k 2

Vậy 2 este X, Y là CH2=CH-COOCH3 và CH2=CH-COOC2H5 chọn A

Câu 78 (MĐ 204-2017).Este X đơn chức mạch hở có tỷ khối hơi so với oxi bằng 3,125 Đốt

cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn hợp E gồm X và 2 este Y,Z (đều no,mạch hở ,My< Mz), thu được 0,7 mol CO2 Biết E phản ứng với dung dịch KOH vừa đủ chỉ thu được hỗn hợp 2 ancol (có cùng số nguyên tử các bon) và hỗn hợp hai muối Phân tử khối của Z là

A.132 B 118 C.146 D 136

Lời Giải

MX = 100; X là este đơn chức mách hở ( R-COO-R’)

(RCOO-CH3) R + 59 < MX =100 → R < 41

*Gọi CTPT trung bình của E là CnH2n 2 2k   O2x

Sơ đồ đốt cháy :

2 n 2 2 k

+ O2

n CO2 + ( n 1 k

0,7 mol 0,2 mol

0,7

0, 2

Vậy phải tồn tại este có 2 C hoặc có 3C (không thể là X) + TH1: Y có 2 C( HCOOCH3) sẽ bị loại vì sẽ không tồn tại an col khác có 1 C

+ TH2 Y có 3 C ( HCOOC2H5) Vậy CTCT của X phải là CH2=CH- COOC2H5

An col thứ 2 phải là :

CH2

OH Vậy CTCT của Z là CH2

CH2 HCOO

MZ = 118 chọn B

Câu 48( THPTQG MĐ 136- 2016):

Hợp chất hữu cơ X (chứa C, H, O) chỉ có một loại nhóm chức Cho 0,15 mol X phản ứng vừa đủ với 180 gam dung dịch NaOH, thu được dung dịch Y Làm bay hơi Y, chỉ thu được 164,7 gam hơi nước và 44,4 gam hỗn hợp chất rắn khan Z Đốt cháy hoàn toàn Z, thu được 23,85 gam

Na2 CO3; 56,1 gam CO2 và 14,85 gam H2O Mặt khác, Z phản ứng với dung dịch H2SO4 loãng (dư), thu được hai axit cacboxylic đơn chức và hợp chất T (chứa C, H, O và MT < 126) Số nguyên tử H trong phân tử T bằng

A 10 B 8 C 6 D 12

Lời Giải

*Vì X + NaOH → hỗn hợp Z ; Z phản ứng với dung dịch H2SO4 loãng (dư), thu được hai axit cacboxylic đơn chức và hợp chất T → X là este đa chức

* sơ đồ biến hóa trong bài toán :

X + NaOH

180 gam dd

Y

Z O2

Na 2 CO 3

CO2

H2O

0,225 mol (23,85 gam) 1,275 mol (56,1 gam) 0,825 mol (14,85 gam)

Bao toan Na

0,45 mol 0,15 mol

44,4 gam

H 2 O ( 164,7 gam) 9,15 mol

*Áp dụng ĐLBTKL ta tính được mX = 29,1 gam → MX = 194

*Khối lượng H2O có trong dung dịch NaOH là m1= 180-0,45.40 = 162 gam

*Theo sơ đồ khối lượng H2O sinh ra là 164,7 điều đó chứng tỏ phản ứng giữa este X và NaOH

có sinh ra m2 gam H2O m2 = 2,7 gam (0,15 mol) Nhận thấy n2 = 0,15 = nX nên X là este của phenol

*Dựa vào tỷ lệ nX : nNaOH = 1:3 → X có dạng cấu tạo sau :

RCOO

R,COO '' R''

Ta dễ dàng tính đươc R+ R’+ R’’ = 30 Vậy chỉ có thể :

R = 1 (H-)

R' =15 (CH3-)

R'' =14 (- CH2 -)

Vậy X

HCOO

COO ''

( R’ và R có thể hoán vị cho nhau)

Và T có cấu tạo

'' CH 2

HO HO

( HO-C6H4-CH2-OH) chọn B

Câu 24( MH LẦN 1 - 2017): Thuỷ phân 4,4 gam etyl axetat bằng 100 ml dung dịch NaOH

0,2M Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch, thu được m gam chất rắn khan Giá trị của m là

A 2,90 B 4,28 C 4,10 D 1,64

Lời Giải

3 2 5

4, 4 0,05mol

CH COOC H 88

;

CH3COOC2H5 + NaOH CH3COONa + C2H5OH

mchat ran = 1,64 gam chọn D

Câu 33( MH LẦN 1 - 2017):: Đốt cháy hoàn toàn a gam triglixerit X cần vừa đủ 4,83 mol O2, thu được 3,42 mol CO2 và 3,18 mol H2O Mặt khác, cho a gam X phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được b gam muối Giá trị của b là

A 53,16 B 57,12 C 60,36 D 54,84

Lời Giải

*Sơ đồ đốt cháy X:

CnH2n+2-2kO6 + O2 n CO2 + ( n+1-k) H2O

4,83 mol 3,42 mol 3,18 mol

57,24 gam 150,48 gam

154,56 gam

t mol

Áp dụng ĐLBT O: 6.t + 4,83.2 = 3,42.2 + 3,18 → t = 0,06 mol

*Áp dụng ĐLBTKL mX = 53,16 gam

*Sơ đồ phản ứng xà phòng hóa :

R1COO

R3COO

R2COO + 3 NaOH

R3COO

R2COO

R1COO Na

Na Na

+

OH OH OH 0,06 mol

53,16 gam

0,18 mol

0,06 mol 5,52 gam

b gam 7,2 gam

Áp dụng ĐLBTKL ta có: b =54,84 gam chọn D

Câu 37( MH LẦN 1 - 2017): Đốt cháy hoàn toàn a mol X (là trieste của glixerol với các axit

đơn chức, mạch hở), thu được b mol CO2 và c mol H2O (b – c = 4a) Hiđro hóa m1 gam X cần 6,72 lít H2 (đktc), thu được 39 gam Y (este no) Đun nóng m1 gam X với dung dịch chứa 0,7 mol NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng, thu được m2 gam chất rắn Giá trị của m2 là

A 57,2 B 42,6 C 53,2 D 52,6

Lời Giải

Gọi CTPT của X là CnH2n+2-2kO6

Sơ đồ đốt cháy :

CnH2n+2-2kO6 + O2 n CO2 + ( n+1-k) H2O

Theo bài ra ta có : b- c = 4 a nên n-(n+1-k) = 4 → k = 5 vậy trong X phải có 2 lk ∏ ở gốc axit

*X + 2H2 → Y ta dễ tính được m1 = 38,4 gam và nX = 0,15 mol

*Sơ đồ phản ứng xà phòng hóa :

R1COO

R3COO

R2COO + 3 NaOH

R3COO

R2COO

R1COO Na

Na Na

+

OH OH OH 0,15 mol

38,4 gam

0,45 mol

0,15 mol 13,8 gam

m2 gam

18 gam

Áp dụng ĐLBTKL : m2 = 42,6 gam chọn B

Câu 31( MH LẦN 2 - 2017):Chất hữu cơ X mạch hở, có công thức phân tử C4H6O4, không tham gia phản ứng tráng bạc Cho a mol X phản ứng với dung dịch KOH dư, thu được ancol Y

và m gam một muối Đốt cháy hoàn toàn Y, thu được 0,2 mol CO2 và 0,3 mol H2O Giá trị của a

và m lần lượt là

A 0,1 và 16,8 B 0,1 và 13,4 C 0,2 và 12,8 D 0,1 và 16,6

Lời Giải

2.4 2 6

2

 

; Vì X tác dụng với KOH thu được ancol và một muối nên

dự đoán dạng cấu tạo của X là :

R- COO

R- COO

'

COO R'

'

COO H

*Tìm Y

Vì nCO2 < nH2O nên ancol Y là no và nY =0,3 – 0,2 = 0,1 mol

CnH2n+2Ox O2 nCO2 + ( n + 1) H2O

n=2 Vậy Y chỉ có thể là C2H5OH hoặc C2H4(OH)2 và X có thể là :

H- COO

H- COO C2H4

COO COO

C2H5 H

Loai

Vì X không tham gia phản ứng tráng bạc nên (II) là cấu tạo của X

a=0,1 mol ; m = 16,6 gam chọn D

Câu 38( MH LẦN 2 - 2017): Hỗn hợp E gồm hai este đơn chức, là đồng phân cấu tạo của nhau

và đều chứa vòng benzen Đốt cháy hoàn toàn m gam E cần vừa đủ 8,064 lít khí O2 (đktc), thu được 14,08 gam CO2 và 2,88 gam H2O Mặt khác, cho m gam E phản ứng tối đa với dung dịch chứa 2,4 gam NaOH, thu được dung dịch T chứa hai muối Khối lượng muối của axit cacboxylic trong T là

A 1,64 gam B 2,72 gam C 3,28 gam D 2,46 gam

Lời Giải

Gọi CTPT este E là CnH2n+2-2kO2

*Sơ đồ đốt cháy E

CnH2n+2-2k O2 O2 n CO2 + ( n + 1-k) H2O

0,36 mol

0,32 mol 0,16 mol

t mol

14,08 gam 2, 88 gam 11,52 gam

m

Áp dụng ĐLBTKL ta có m= 5,44 gam

Áp dụng ĐLBT O t = 0,04 → n = 8 ; k = 5

*Theo bài ra 0,04 mol E + 0,06 mol NaOH → trong E có một este của phenol với số mol là 0,02 mol;cón lại là este đơn chức không phải của phenol với số mol là 0,02 mol

Mà E t/d NaOH chỉ thu được 2 muối nên 2 este là :

0,02 mol 0,02 mol

Câu 77( MH LẦN 3 - 2017): Hỗn hợp T gồm 2 este đơn chức X, Y (MX < MY) Đun

nóng 15 gam T với một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, thu được m gam hỗn hợp Z gồm

2 ancol (có phân tử khối hơn kém nhau 14u) và hỗn hợp hai muối Đốt cháy m gam Z, thu được 9,408 lít CO2 (đktc) và 10,8 gam H2O Phần trăm khối lượng của X trong T là

A 59,2% B 40,8% C 70,4% D 29,6%