CĐ7 ảnh hương ánh sáng CHUẨN đã in

Ánh sáng là một trong những yếu tố sinh thái cần thiết cho sinh trưởng và phát triển của thực vật. Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh lý sinh hóa như quang hợp hô hấp. Vì thế ánh sáng là nhân tố sinh thái có tác động đến toàn bộ đời sống của thực vật từ khi hạt nảy mầm đến cây ra hoa kết quả cho đến khi chết. Tuy nhiên các loài, giống cây khác nhau có tính thích ứng sinh thái khác nhau đối với điều kiện chiếu sáng, nhu cầu ánh sáng cũng phụ thuộc vào từng giai đoạn phát triển. Nghiên cứu nhu cầu ánh sáng của cây rừng đã được nhiều nhà Lâm học chú ý. Trên cơ sở những nghiên cứu đó, ta có thể dự đoán trước được nhu cầu ánh sáng của cây rừng trong điều kiện tái sinh tự nhiên hoặc đưa ra những biện pháp lâm sinh thích hợp trong kinh doanh rừng. Nhu cầu gây trồng Tai chua (Garcinia cowa Roxb.) lấy quả trong thực tiễn là rất lớn. Tuy nhiên, cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc gây trồng và phát triển Tai chua ở nước ta chưa nhiều, mới chỉ tập trung vào mô tả hình sinh thái, phân bố, thiếu hướng dẫn về kỹ thuật gây trồng. Để có cây Tai chua có chất lượng đem trồng thì việc tìm ra môi trường sống thuận lợi cho cây con ở giai đoạn vườn ươm là cần thiết. Trong đó, “Ngưỡng sinh thái” tối ưu của cây con luôn là trọng tâm nghiên cứu của các nhà Lâm học. Một trong những nhân tố sinh thái đóng vai trò chủ đạo ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây con ở giai đoạn vườn ươm là nhân tố ánh sáng. Ánh sáng là nguồn năng lượng cơ bản nhất cho sự cấu thành hình thái, nó chi phối sự phân hóa của các cơ quan cũng như tốc độ sinh trưởng và phát triển của cây con. Cường độ và chất lượng ánh sáng có mối tương quan mật thiết tới chất lượng cây con đem trồng. Nhưng đến nay những nghiên cứu về ánh sáng đối với cây Tai chua vẫn còn thiếu. Xuất phát từ thực tiễn đó, chuyên đề: “Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh trưởng của Tai chua” được thực hiện là rất cần thiết và có ý nghĩa.

i

BỘ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ

==============

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ 7

ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA CÂY

TAI CHUA (GARCINIA COWA ROXB.) Thuộc nhiệm vụ “Khai thác và phát triển nguồn gen cây Tai chua

(Garcinia cowa Roxb.) tại vùng Tây Bắc”

BQL khu BTTN Thượng Tiến Chủ nhiệm nhiệm vụ

Ngô Văn Quý

Người thực hiện

Ths Trần Thị Thời

Hà Nội, 2015

ii

MỤC LỤC

MỤC LỤC ii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1 Mục tiêu nghiên cứu 2

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3 Nội dung nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

4.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm 2

4.2 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu chủ yếu 3

5 Kết quả nghiên cứu 3

5.1 Ánh sáng ảnh hưởng tới tỷ lệ sống 3

5.2 Ánh sáng ảnh hưởng tới sinh trưởng 5

HÌNH ẢNH CÂY TAI CHUA TẠI MỘT SỐ CÔNG THỨC, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 10

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 11

1 Kết luận 11

2 Kiến nghị 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ánh sáng là một trong những yếu tố sinh thái cần thiết cho sinh trưởng và phát triển của thực vật Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh lý sinh hóa như quang hợp hô hấp Vì thế ánh sáng là nhân tố sinh thái có tác động đến toàn bộ đời sống của thực vật từ khi hạt nảy mầm đến cây ra hoa kết quả cho đến khi chết Tuy nhiên các loài, giống cây khác nhau có tính thích ứng sinh thái khác nhau đối với điều kiện chiếu sáng, nhu cầu ánh sáng cũng phụ thuộc vào từng giai đoạn phát triển

Nghiên cứu nhu cầu ánh sáng của cây rừng đã được nhiều nhà Lâm học chú ý Trên cơ sở những nghiên cứu đó, ta có thể dự đoán trước được nhu cầu ánh sáng của cây rừng trong điều kiện tái sinh tự nhiên hoặc đưa ra những biện pháp lâm sinh thích hợp

trong thực tiễn là rất lớn Tuy nhiên, cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc gây trồng và phát triển Tai chua ở nước ta chưa nhiều, mới chỉ tập trung vào mô tả hình sinh thái, phân bố, thiếu hướng dẫn về kỹ thuật gây trồng

Để có cây Tai chua có chất lượng đem trồng thì việc tìm ra môi trường sống thuận lợi

cho cây con ở giai đoạn vườn ươm là cần thiết Trong đó, gư ng sinh thái tối ưu của cây

con luôn là trọng tâm nghiên cứu của các nhà Lâm học Một trong những nhân tố sinh thái đóng vai tr chủ đạo ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây con ở giai đoạn vườn ươm là nhân tố ánh sáng Ánh sáng là nguồn n ng lượng cơ bản nhất cho sự cấu thành hình thái, nó chi phối sự phân hóa của các cơ quan cũng như tốc độ sinh trưởng và phát triển của cây con Cường độ và chất lượng ánh sáng có mối tương quan mật thiết tới chất lượng cây con đem trồng Nhưng đến nay những nghiên cứu về ánh sáng đối với cây Tai chua vẫn c n thiếu

Xuất phát từ thực tiễn đó, chuyên đề: “Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh trưởng của Tai chua”được thực hiện là rất cần thiết và có ý nghĩa

2

1 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá được ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh trưởng của Tai chua (Garcinia

cowa Roxb.)

- Đưa ra được mức độ ánh sáng phù hợp nhất đối với sinh trưởng của Tai chua

(Garcinia cowa Roxb.)

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Cây Tai chua ở giai đoạn vườn ươm dưới các điều kiện ánh sáng khác nhau

3 Nội dung nghiên cứu

- Đánh giá được ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh trưởng của Tai chua

(Garcinia cowa Roxb.)

- Đề xuất được chế độ che sáng phù hợp nhất đối với sinh trưởng của Tai chua

(Garcinia cowa Roxb.)

4 Phương pháp nghiên cứu

Vật liệu nghiên cứu

Cây Tai chua con Dàn che ánh sáng ở các mức độ khác nhau được làm bằng lưới chuyên dụng có chiều cao 2 m kể từ mặt đất

4.1 Phương pháp bố trí thí nghiệm

Kế thừa số liệu đã có

hành đo đếm các chỉ tiêu sinh trưởng Hvn, D00, theo định k 2 tháng lần trong thời gian 8 tháng Trong đó: Hvn là chiều cao vút ngọn, D00 là đường kính gốc

- Bố trí 4 công thức sau:

CT1: Không che sáng Đối chứng ;

CT2: Che sáng 25%;

CT3: Che sáng 50%;

CT4: Che sáng 75%;

3

Chế độ ch m sóc và tưới nước đồng nhất như nhau, gồm: nhặt cỏ, phá váng 2 lần tháng, tưới nước đủ ẩm 2 ngày một lần vào buổi sáng sớm hoặc vào chiều tối

4.2 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu chủ yếu

- Xử lý số liệu theo phương pháp thống kê sinh học ứng dụng các phần mềm

đã lập trình trên máy tính điện tử như MS E cel và SPSS Nguyễn Hải Tuất và các cộng sự, 2 5 và 2 6

- Đo đường kính gốc (D00) bằng thước kẹp panme có độ chính ác tới

1 1 mm, đo chiều cao vút ngọn (Hvn) bằng thước mét khắc vạch đến mm, ác định

tỷ lệ sống bằng cách thống kê số cây sống trên tổng số cây đã bố trí trong m i lần lặp Công việc thu thập số liệu định k ở tất cả các công thức được hoàn thành 2 tháng lần vào 1 ngày cố định của các tháng Phân tích phương sai và kiểm tra sai dị các chỉ tiêu sinh trưởng giữa các thí nghiệm sử dụng tiêu chuẩn Bonferroni, nếu Sig

< , 5 thì hai mẫu khác nhau rõ rệt và ngược lại nếu Sig ≥ , 5 thì chưa có sự khác nhau rõ rệt

5 Kết quả nghiên cứu

5.1 Ánh sáng ảnh hưởng tới tỷ lệ sống

M i công thức trồng 30 cây đã chuyển bầu với 3 lần lặp lại để tiến hành theo dõi Trong đó các yếu tố kỹ thuật như mật độ trồng, kỹ thuật bón phân, làm cỏ, vun gốc là như nhau đối với các công thức theo dõi

Sau 8 tháng tiến hành thí nghiệm tại 4 công thức che sáng khác nhau, theo dõi tỷ

lệ sống chết của cây Tai chua ta có bảng số liệu sau đây:

4

Bảng 5.1: Tỷ lệ sống, chết của Tai chua tại các công thức che sáng khác nhau

Công

Sau 2 tháng

Sau 4 tháng

Sau 6 tháng

Sau 8 tháng

Sau 2 tháng

Sau 4 tháng

Sau 6 tháng

Sau 8 tháng

Công

thức 1

Công

thức 2

Công

thức 3

Công

thức 4

5

Kết quả theo dõi sau 8 tháng cho thấy tỷ lệ sống của cây Tai chua ở các công thức che sáng đã có sự khác nhau tương đối rõ rệt, nhất là từ sau tháng thứ 2 trở đi Trong đó, tỷ lệ sống ở công thức 3 (che sáng 50%) luôn luôn đạt cao nhất qua các định k thu thập số liệu và sau 8 tháng vẫn đạt 93,3%, tiếp theo là công thức che sáng 25%, sau đó đến công thức không che sáng 0% Đặc biệt ở công thức che sáng 75%, tỷ lệ sống giảm mạnh từ tháng thứ 4 trở đi, đến tháng thứ 6 chỉ c n 83,30% và sau tháng thứ 8 c n 77,8%

5.2 Ánh sáng ảnh hưởng tới sinh trưởng

5.2.1 Tăng trưởng về chiều cao

- Sau 8 tháng theo dõi chỉ tiêu sinh trưởng các cây Tai chua ở 4 công thức với 3 lần lặp lại ta có bảng trung bình về chiều cao vút ngọn của các công thức

Bảng 5.2 Sinh trưởng chiều cao (Hvn) của cây Tai chua con ở các mức độ che sáng

Độ che sáng Công thức 1 Công thức 2 Công thức 3 Công thức 4

Hvn (cm) Sh% Hvn Sh% Hvn Sh% Hvn Sh%

2 tháng 63,84 22,96 65,35 17,99 68,56 14,23 64,77 20,91

4 tháng 65,45 14,51 68,12 10,80 73,58 8,97 67,08 18,16

6 tháng 69,56 10,84 72,10 7,62 78,89 5,00 70,06 14,58

8 tháng 73,94 6,96 75,22 5,20 84,98 3,94 74,09 10,00

6

0% 25% 50% 75%

75% 100%

Biểu đồ 5.1: Sinh trưởng chiều cao của cây Tai chua giữa các công

thức che sáng khác nhau

H (cm)

80

70

60

50

40

30

20

00,0 2 tháng 4 tháng 6 tháng 8 tháng

7

Hình ảnh cây Tai chua tại một số công thức thí nghiệm

8

Qua bảng 5.2 và biểu đồ 5.1 ta thấy: Khả n ng sinh trưởng chiều cao của cây Tai chua con sau 8 tháng thử nghiệm cũng khác nhau khá rõ rệt giữa các công thức che sáng khác nhau Sau thời gian 2 tháng, khả n ng sinh trưởng chiều cao của cây Tai chua con ở các công thức bắt đầu có sự khác biệt Cụ thể ở công thức

3 che sáng 5 % có Hvn cao nhất là 68,56 cm, sau đó đến công thức 2 Hvn = 65,35 cm, công thức 4: Hvn = 64,77 cm và công thức 1 có Hvn thấp nhất (63,84 cm) Từ tháng thứ 4 trở đi khoảng cách chênh lệch về chiều cao vút ngọn của cây Tai chua ở các công thức càng t ng lên, đến tháng thứ 8 ta thấy rất rõ khả n ng sinh trưởng của cây ở các công thức khác nhau rõ rệt, và tốt nhất là ở công thức 3 (che sáng 50%) Ở công thức không che sáng công thức 1) chiều cao trung bình của cây Tai chua chỉ đạt 73,94 cm, thấp hơn so với với công thức 3 là 11cm Ở công thức che sáng 75%, chiều cao của cây Tai chua biến đổi khá chậm, t ng trưởng chiều cao chỉ đạt được từ 2-3cm và sau đó thì chết dần vì thiếu ánh sáng

Hệ số biến động (Sh) ở tất cả các công thức thí nghiệm đều có u thế giảm dần theo thời gian khá rõ ràng, đặc biệt ở những công thức cây con sinh trưởng tốt đều

có hệ số biến động nhỏ hơn các công thức sinh trưởng kém Điều này chứng tỏ ở những công thức cho khả n ng sinh trưởng tốt thì cây con cũng đồng đều hơn những công thức cho sinh trưởng kém

Như vậy, công thức che sáng thích thợp nhất của cây Tai chua con ở giai đoạn vườn ươm là che sáng 5 %

9

5.2.2 Tăng trưởng về đường kính gốc

Bảng 5.3 Sinh trưởng đường kính (D00) của cây tai chua ở các mức độ che sáng

khác nhau

2 tháng 0,15 27,58 0,22 18,83 0,24 16,09 0,17 19,05

4 tháng 0,26 15,95 0,34 12,23 0,37 10,60 0,18 18,03

6 tháng 0,35 11,86 0,50 8,33 0,61 6,10 0,20 16,30

8 tháng 0,53 7,84 0,64 4,92 0,76 3,14 0,23 14,46

Bảng 5.3 cho thấy: Khả n ng sinh về đường kính gốc (Doo) giữa các công thức che sáng đã có sự khác nhau khá rõ rệt nhất là từ tháng thứ 4 trở đi Từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 3 thì đường kính gốc của cây Tai chua con ở công thức 2 và công thức

3 không có sự chênh lệch mấy ,22 và ,24cm Bắt đầu từ tháng thứ 4 trở đi, ta thấy rõ hơn khả n ng sinh trưởng về đường kính gốc ở các công thức, đặc biệt là công thức 3 che sáng 5 % có Doo đạt lớn nhất, sau đó đến công thức 2, công thức 4 là thấp nhất Trong các tháng thí nghiệm tiếp theo, đường kính gốc của cây Tai chua ở các công thức đều t ng, trong đó có công thức 3 là vượt trội hơn cả,

m i tháng đạt từ 0,08 – 0,09cm, sau đó đến công thức 2 Ở công thức không che sáng công thức 1) đường kính gốc của cây Tai chua chỉ đạt 0,53cm, thấp hơn so

10

với với công thức 3 là 0,23cm Ở công thức 4, đường kính gốc của cây Tai chua biến đổi khá chậm, chỉ đạt được từ 0,01 - 0,02cm và sau đó thì chết dần vì thiếu ánh sáng Ngoài ra, hệ số biến động (Sd) giữa các công thức cũng khác nhau khá

rõ rệt, ở những công thức che sáng mà cây con sinh trưởng tốt thì hệ số biến động thường thấp hơn ở những công thức cho khả n ng sinh trưởng kém Điều này chứng tỏ ở những công thức cho khả n ng sinh trưởng tốt thì cây con cũng đồng đều hơn những công thức cho sinh trưởng kém

Hình ảnh cây Tai chua tại công thức đối chứng

11

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Sau khi tiến hành thí nghiệm với 4 công thức che sáng khác nhau, chuyên

đề đã thu được kết quả như sau:

- Tỷ lệ sống của cây Tai chua con tại công thức che sáng có sự khác nhau rõ rệt, cao nhất là

ở công thức che sáng 5 % đạt 93, 3%), nếu không che sáng thì tỷ lệ cây sống thấp nhất

- Khả n ng sinh trưởng về chiều cao và đường kính gốc của cây Tai chua con tại các công thức che sáng cũng rất khác nhau Ở công thức che sáng 5 % cây Tai chua sinh trưởng rất nhanh, m i tháng chiều cao t ng từ 5 – 6cm, đường kính gốc t ng từ 0,08 – 0,09cm Ở công thức che sáng 75% cây Tai chu t ng trưởng rất chậm, chiều cao trung bình chỉ t ng từ 2 – 3cm, đường kính gốc t ng từ 0,01 – 0,02cm m i tháng Ở công thức không che sáng công thức đối chứng) chiều cao trung bình của cây Tai chua chỉ chỉ t ng từ 3 – 4cm, đường kính gốc t ng từ 0,03 – 0,04cm, thấp hơn so với công thức 3

- Hệ số biến động (Sh và Sd) ở tất cả các công thức thí nghiệm đều có u thế giảm dần theo thời gian khá rõ ràng, đặc biệt ở những công thức cây con sinh trưởng tốt đều có hệ số biến động nhỏ hơn các công thức sinh trưởng kém Điều này chứng tỏ ở những công thức cho khả n ng sinh trưởng tốt thì cây con cũng đồng đều hơn những công thức cho sinh trưởng kém

Như vậy, ánh sáng có ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng của cây Tai chua, công thức che sáng 5 % là công thức thích hợp nhất cây Tai chua con sinh trưởng

và phát triển tốt

2 Kiến nghị

Tiếp tục nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng trong thời gian dài hơn và ở nhiều độ tuổi của cây Đồng thời kết hợp với nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng khác như chế độ bón phân, ánh sáng, kỹ thuật làm cỏ ch m sóc, trồng en… Để đưa ra kỹ thuật ch m sóc cho cây Tai chua

12

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tài liệu tiếng Việt

1 Nguyễn Hữu Thước và cộng sự, 1964 Ảnh hưởng của chế độ chiếu sáng đến

cây Xà cừ Tập san SVĐH III

2 Nguyễn V n Tiến, 2010 Nghiên cứu đặc điểm sinh thái và kỹ thuât nhân

giống, gây trồng cây Re gừng (Cinnamomum obtusifolium A Chev.) tại Phú Thọ và Lạng Sơn Luận v n Thạc sỹ khoa học Lâm nghiệp, trường Đại học

Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên, Thái Nguyên

3 Nguyễn V n Tiến và Nguyễn Huy Sơn, 2011 Đặc điểm lâm học quần thể và

khả năng tái sinh của cây Re gừng ở vườn Quốc gia Xuân Sơn - Phú Thọ Tạp

chí Khoa học Lâm nghiệp, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, số 2/2011

4 Nguyễn Hải Tuất và các cộng sự, 2005 Khai thác và sử dụng SPSS để sử lý số

liệu nghiên cứu trong lâm nghiệp NXB Nông ngiệp, Hà Nội

5 Nguyễn Hải Tuất và các cộng sự, 2006 Phân tích thống kê trong lâm

nghiệp NXB Nông nghiệp, Hà Nội

Tài liệu tiếng Anh

1 Effects of top dressing fertilizing and light regime to growth of cinamomum

obtusifolium in nersery Nguyen Huy Son Forest Science Institute of Vietnam Nguyen Van Tien Forest Protection Department

2 Forest Inventory and Planning Institute, 2009 Vietnam Forest Trees (Second

Edition), Jica, HaNoi – 2009, P388

3 The adopted planting arrangement for Garcinia was planting scattered individual trees across agricultural fields or in mixed plantings with agricultural plants such

as Cassava, Ginger, etc These arrangements offer the farmer opportunity to improvement income without losing agricultural production