Do một cụm c-v tạo thành., dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc.. Do một cụm c-v tạo thành., dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.. Tiết 1
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Hãy chọn câu trả lời đúng nhất?
1 Câu trần thuật đơn là loại câu:
A Do một cụm c-v tạo thành
B Do hai cụm c-v tạo thành
C Do một cụm c-v tạo thành., dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc
D Do một cụm c-v tạo thành., dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay
để nêu một ý kiến
2 Trong câu trần thuật đơn có từ là:
A Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ tạo thành
B Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ tạo thành, cụm danh từ tạo thành
C Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ tạo thành, cụm danh từ tạo thành Ngoài
ra, tổ hợp giữa từ là với động từ (cụm động từ) cũng có thể làm vị ngữ
D Vị ngữ thường do từ là kết hợp với danh từ tạo thành, cụm danh từ tạo thành Ngoài
ra, tổ hợp giữa từ là với động từ (cụm động từ) hoặc tính từ (cụm tính từ ) cũng có thể D
D
Trang 3Tiết 118 Câu trần thuật đơn không có từ là
Trang 4Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là” II> Câu miêu tả và câu tồn tại
III> Luyện tập
Trang 5Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”
1.Bài tập: SGK Trang 118
a) Phú ông mừng lắm ( Trích: Sọ Dừa)
C
b) Chúng tôi tụ hội ở góc sân (Duy Khán)
C
Vị ngữ do cụm tính từ, cụm động từ tạo thành
V
- cụm ĐT
V
- cụm TT
* Thêm từ phủ định, cụm từ phủ định :
a 1) Phú ông / không (chưa, chẳng)mừng lắm
b 2) Chúng tôi / chẳng tụ hội ở góc sân.(không, chưa)
Không, chưa, chẳng + ĐT, TT, hoặc cụm ĐT, cụm TT
Vị ngữ biểu thị ý phủ định
Trang 6Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
1.Bài tập: (SGK Trang 118)
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”.
2 Kết luận
Trong câu TTĐ không có từ là :
- Vị ngữ thường do ĐT, CĐT, TT, CTT tạo thành.
- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ không, chưa…
VD:
Chúng tôi/ học Tiếng Việt
Chúng tôi/ chẳng(chưa, không) học Tiếng Việt
Trang 7
Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”.
II> Câu miêu tả và câu tồn tại.
1 Bài tập: (SGK – 119)
* Bài tập 1
a Đằng cuối bãi, hai cậu bé con tiến lại.
-> Miêu tả hành động của sự vật nêu ở CN (CN đứng trước VN)
b) Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con.
-> thông báo sự xuất hiện của sự vật nêu ở CN (CN đứng sau VN).
c, Lọ hoa đặt ở trên bàn
C
miêu tả trạng thái của sự vật.
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”.
N
C
V
d.Trên bầu trời vụt tắt một vì sao
thông báo về sự tiêu biến của sự vật
Trang 8BT2:
ngoài cửa gặm mấy nhánh cỏ non ăn điểm tâm Bỗng………
……… tay cầm que, tay xách cái ống bơ nước Thấy
bóng người, tôi vội lẩn xuống cỏ, chui nhanh về hang.
(Tô Hoài)
tiến lại hai cậu bé con
Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”.
II> Câu miêu tả và câu tồn tại.
1 Bài tập: (SGK – 119)
đằng cuối bãi
Trang 9Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
I> Đặc điểm của câu trần thuật đơn không có từ “là”
2 Kết luận:
- Câu miêu tả :
- Câu tồn tại:
II> Câu miêu tả và câu tồn tại.
1 Bài tập: (SGK – 119)
Dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm,… của sự vật nêu
ở chủ ngữ Trong câu miêu tả , chủ ngữ thường đứng trước vị ngữ
Dùng để thông báo về sự tồn tại, xuất hiện hoặc tiêu biến của sự vật Một trong những cách tao câu tồn tại là đảo chủ ngữ xuống sau vị ngữ
Trang 10Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
2 Những câu dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc
điểm v.v… của sự vật nêu ở chủ ngữ được gọi là câu
Trong câu …………, chủ ngữ thường đứng trước vị ngữ
3 Những câu dùng để thông báo về sự tồn tại, xuất hiện hoặc tiêu biến của sự vật được gọi là câu……… Một trong những cách tạo câu……… là đảo chủ ngữ xuống sau vị ngữ
1.Trong câu TTĐ không có từ là :
- Vị ngữ thường do ……… tạo thành
- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ
……….…
ĐT,cụm ĐT, TT, cụm TT
tồn tại
không, chưa,…
miêu tả
miêu tả
tồn tại
Trang 11III Luyện tập
những câu nào là câu miêu tả và những câu nào là câu tồn tại?
a.(1)Bóng tre trùm lên âu yếm bản, làng, xóm, thôn
(2)Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính
(3) Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời.
(Thép mới)
//
//
//
->Câu tồn tại
C V
V C
->Câu miêu tả
c.(1) Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng.
(2) Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ …trỗi dậy.
//
C V
->Câu miêu tả
->Câu tồn tại
b (1)Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt //
C V ->Câu tồn tại
Trang 12Bài tập 2: Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu sau Cho biết những câu đó thuộc kiểu câu nào?
a Trên đồng ruộng, những cánh cò trắng phau.
b Xa xa, một hồi trống nổi lên.
c Trước nhà, những hàng cây xanh mát.
->Trên đồng ruộng, trắng phau những cánh cò trắng.
->Xa xa, nổi lên một hồi trống.
-> Trước nhà, xanh mát những hàng cây.
Hãy chuyển những câu miêu tả ở trên sang câu tồn tại:
//
//
//
C V
C V
C V
->Câu miêu tả
->Câu miêu tả
->Câu miêu tả
->Câu tồn tại
->Câu tồn tại
->Câu tồn tại
Trang 13III> Luyện tập
dụng ít nhất là một câu tồn tại.
Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ là
* Đoạn mẫu:
Trường em nằm ở trung tâm của phường Đồng Xuân Hai dãy nhà hai tầng nằm nép mình duyên dáng bên chân đồi Thằn Lằn Mỗi sáng đi học, từ xa em đã thấy ánh bình minh thoa một màu hồng phấn như trang điểm cho ngôi trường thêm rực rỡ.
Dưới mái vòm của cổng , nhộn nhịp những cô cậu học sinh.
Trang 14Câu trần thuật đơn
Câu trần thuật
đơn có từ là
Câu trần thuật đơn
không có từ là
Câu
định
nghĩa
Câu giới thiệu
Câu miêu tả
Câu đánh giá
Câu tồn tại
Câu miêu tả
Trang 15xin chân thành cảm ơn
đã chú ý lắng nghe !