Phạm Phương PhiBM Dược lý – Khoa Y – ĐHYD Tp.HCM A-XÍT HYALURONIC TIÊM NỘI KHỚP Chuyên đề dược lý lâm sàng... Phạm Phương PhiBM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM 10... Phạm Phương Phi BM Dư
Trang 1ThS BSCK1 Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y – ĐHYD Tp.HCM
A-XÍT HYALURONIC TIÊM NỘI
KHỚP
Chuyên đề dược lý lâm sàng
Trang 2Đặt vấn đề
ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
2
Trang 5HA: Bản chất hóa học & thuộc tính
Polymer với hàng ngàn disaccharides,
hyalobiuronic acid = D-glucuronic
acid and N-acetyl-D-glucosamine
Trang 6HA tự nhiên: nguồn gốc & phân bố
ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
6
Tại khớp:
➢ Được tạo ra bởi TB hoạt dịch type B (# nguyên bào sợi)
➢Nồng độ cao/ hoạt dịch: #3 g/L (huyết tương # 30 µg/L)
Ngoài khớp: nhiều trong thủy dịch cầu mắt, mô sụn
Thụ thể HA (gồm CD44): hiện diện/ màng TB sụn,
lympho, TB đơn nhân khác
Trang 7Chất hoạt dịch
Dịch thấm từ HT + một số thành phần: HA, lubricin, superficial zone protein
4 thuộc tính cơ động học quan
Trang 8ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
8
Trang 9Viêm thoái hóa khớp (OA)
Giảm nồng độ & TLPT của
Trang 10ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
10
Trang 11Bệnh sinh và sinh lý bệnh tổn thương khớp
Trang 12HAs : nguồn gốc & bản chất
➢Không từ chim: lên men từ vi trùng
Hầu hết HAs nguồn gốc từ chim đều là các hoạt chất
tự nhiên, ngoại trừ Hylan G-F 20 được hiệu chỉnh cấu trúc thêm nối chéo trong phân tử TLPT
➢ T 1/2 tại chỗ
➢ các thuộc tính tự nhiên của hoạt dịch khớp
Trang 13Tổng quan dược lý
1. Dược động học
2. Dược lực học
Trang 14Dược động học
ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
14
Phân bố nhanh vào màng hoạt dịch
Tập trung nồng độ cao/ dịch khớp & bao khớp màng hoạt dịch, dây chằng, các cơ liền kề
Hầu như không bị chuyển hóa/ trong dịch khớp
Gan là chuyển hóa chính, thận giúp thải trừ
Sau 2-3 ngày, thải trừ khỏi dịch khớp
Trang 15 Các cơ chế còn chưa hoàn toàn sáng tỏ
Có chứng cứ cho thấy song hành 2 nhóm hiệu quả:
cơ học khớp, sinh học khớp
➢Tác động sinh học/ TB: kháng viêm, chống oxi hóa, bảo
vệ sụn và TB sụn, hồi phục tổng hợp HA nội sinh
➢Tác động cơ học: chất bổ sung, thay thế vai trò của HA
nội sinh/ hoạt dịch giảm đau, cải thiện chức năng
Dược lực học
Trang 16ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
16
Trang 17Các vấn đề thực tiễn
Trang 19Khuyến cáo điều trị theo EBM
Được chấp nhận trong điều trị/ thoái hóa khớp gối:
➢ FDA
➢ ACR
➢ OARSI (Osteoarthritis Research Society International)
➢ EULAR (European League Against Rheumatism)
Trang 20Khuyến cáo điều trị theo EBM
ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
20
1 Khuyến cáo chính thức chưa được sự đồng thuận cao, do
thiếu chứng cứ đủ mạnh về hiệu quả và lợi ích
2 Có nhiều tranh cãi và mâu thuẫn kéo dài qua các thử nghiệm
và các phân tích meta về lợi ích của HA tiêm nội khớp trong điều trị OA khớp gối
3 Chứng cứ từ các NC lớn, mù đôi, chất lượng cao cho thấy
HA có lợi ích nhỏ, không có ý nghĩa đáng kể về LS so giả dược
4 Giá thành đắt, tiềm năng gây tác hại yếu điểm quan trọng
Trang 21Nhận định chung về hiệu quả
Một liệu trình tiêm HA hiệu quả nhỏ, nhưng có ý nghĩa (so với giả dược) trong việc giảm triệu chứng
OA, kéo dài đến 26 tuần
Tuy có nhiều gợi ý về hiệu quả cải thiện cấu trúc, HA chủ yếu là một thuốc giảm triệu chứng
Trang 22Chỉ định trong thấp học
ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
22
1. Giảm đau trong viêm thoái hóa khới (gối):
Có bằng chứng LS + XQ thoái hóa khớp gối
Không đáp ứng với các điều trị chuẩn không xâm lấn
2. Các chỉ định không chính thức (Off-label): vai, háng,
cổ chân
Trang 23Chống chỉ định: Tuyệt đối
Nhiễm trùng da chỗ tiêm
Chỗ gãy
SGMD nghiêm trọng
Nghi ngờ du khuẩn huyết
Nghi viêm khớp nhiễm trùng
Dị ứng với chế phẩm tiêm lần trước
Trang 24Chống chỉ định: Tương đối
24 ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
Rối loạn đông máu
Dị ứng với chế phẩm từ chim (đạm, lông, trứng)
Khớp giả
Đái tháo đường kiểm soát kém
Tiêm đợt trước không hiệu quả
Trang 25Chế phẩm HAs: phân loại & chọn lựa
Nhiều loại khác nhau:
Không có mối liên hệ tuyệt đối nào giữa các thuộc tính
Trang 26ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
26
Trang 27Các chế phẩm có ở VN
Hyalgan (Italy) Na hyaluronate 20mg/2ml Go-on (Austria) Na hyaluronate 25mg/2,5ml
Rasanvisc (Germany) Na hyaluronate 20mg/2ml
Trang 28Chế phẩm HAs: liều & lịch tiêm
Khuyến cáo chung: mỗi đợt 3-5 lần tiêm cách tuần
(trường hợp Synvisc-One: liệu trình 1 lần duy nhất)
Chưa có khuyến cáo chính thức về TG có thể lặp lại
(Bảo hiểm USA yêu cầu tối thiểu 6 tháng)
Trang 29Tác dụng bất lợi
Nhiễm trùng khớp 1:10.000 - 1:2500
Vài ca có biểu hiện viêm khớp giả gút (Synvisc): 2-3 ngày sau tiêm
Trang 31Tài liệu tham khảo chính
1 Connective Tissue - Histophysiology, Biochemistry, Molecular
4 Kelley's Textbook of Rheumatology, 9th Edition
5 Practical Management of Pain 5th 2014 Expert
6 Rheumatology 6th 2015 Expert
7 UTD online 2017 - 2018
Trang 32Cảm ơn sự quan tâm theo dõi!
32 ThS BS Phạm Phương PhiBM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
Trang 33Khuyến cáo trước & sau tiêm
Chọc hút dịch khớp trước tiêm
Tránh các hoạt động tải lực quá mức trong vòng 48 –
72 giờ
Trang 36ThS BS Phạm Phương Phi
BM Dược lý – Khoa Y –ĐHYD Tp.HCM
36