Bài 9. Gia tốc trong CĐ tròn đều

Nêu được các đặc trưng của vectơ gia tốc hướng tâm về hướng, độ lớn.. - Nêu phương, chiều và độ lớn của vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều?. .GV: Đại lượng nào đặc trưng cho độ nha

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Tiết 11 Bài 9 Gia tốc trong chuyển động tròn đều

I Mục tiêu

1 Nêu được các đặc trưng của vectơ gia tốc hướng tâm về hướng, độ lớn

2 Vận dụng được các công thức của chuyển động tròn đều để giải các bài tập liên quan

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

Hình vẽ 9.1 – SGK phóng to

2 Học sinh

- Hiểu được nội dung bài 8

- Ôn lại khái niệm vectơ gia tốc trong chuyển động thẳng

III Tiến trình dạy học

Hoạt động của Giáo viên và Học sinh Nội dung

.GV: Đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức cũ:

- Chuyển động tròn đều là gì?

- Nêu phương, chiều và độ lớn của vectơ vận

tốc trong chuyển động tròn đều?

- Viết công thức liên hệ giữa tốc độ dài, tốc

độ góc với chu kì T và với tần số f?

.HS: Trả lời câu hỏi của GV

.GV: Nhận xét, cho điểm

.GV: Đại lượng nào đặc trưng cho độ nhanh

chậm của sự biến đổi vectơ vận tốc của chất

điểm? Biểu thức?

.HS: Vectơ gia tốc tức thời đặc trưng cho độ

nhanh chậm của sự biến đổi vectơ vận tốc

của chất điểm: a v t











khi t rất nhỏ

.GV: Xác nhận câu trả lời đúng Trong

chuyển động thẳng đều, vectơ gia tốc tức

thời có đặc điểm gì?

.HS: Trong chuyển động thẳng đều a 0

.GV: Vậy, gia tốc trong chuyển động tròn

đều có đặc điểm gì về phương, chiều và độ

lớn? Để trả lời câu hỏi đó chúng ta cùng

nghiên cứu bài 9

.GV: Yêu cầu HS nhắc lại về phương, chiều

của vectơ vận tốc trong chuyển động tròn

Bài 9 Gia tốc trong chuyển động

tròn đều

.HS: Vectơ vận tốc v tại một điểm trong

chuyển động tròn đều có:

- Phương:  tiếp tuyến tại điểm đó

- Chiều: chiều chuyển động

- Độ lớn: const

t

s





.GV: Xác nhận câu trả lời đúng Để biết

vectơ gia tốc a trong chuyển động tròn đều

sẽ có mối quan hệ như thế nào với vectơ vận

tốc v ta xét một chất điểm chuyển động tròn

đều, tại thời điểm t1 ở vị trí M1 có vận tốc v1

, tại thời điểm t2 ở vị trí M2 có vận tốc v2

(Đồng thời vẽ hình 9.1 lên bảng) Yêu cầu

HS:

+ Biểu diễn v1tại M1, v2tại M2?

+ Dịch chuyển song song các vectơ v1, v2

đưa chúng về cùng một điểm gốc M’ thì

ABM’ là tam giác gì?

.HS: Thực hiện theo hướng dẫn của GV:

+ Biểu diễn v1tại M1, v2tại M2.

+ ABM’ cân có |v1| = |v2| = v , góc ở đỉnh

là   và 2 góc đáy là 

.GV: Giữa các góc trong ABM’ có mối

quan hệ gì?

.HS: 2 +   = 

2 2





   

.GV: v1, v2 gần trùng nhau và gần trùng

với vận tốc v của chất điểm tại M khi nào?

.HS: v1, v2 gần trùng nhau và gần trùng với

vận tốc v của chất điểm tại M khi khoảng

thời gian t rất nhỏ    rất nhỏ .

2



 



.GV: Xác nhận câu trả lời đúng của HS

Nhận xét về phương, chiều của vv2  v1

so với v khi  2 ?

.HS: vv và v hướng vào tâm O của

đường tròn

.GV: Vậy, gia tốc a của chất điểm tròn đều

tại M có hướng thế nào?Vì sao?

.HS: Vì a cùng phương, cùng chiều với v

nên av và a hướng vào tâm O của

1 Phương và chiều của vectơ gia tốc

đường tròn.

.GV: Xác nhận câu trả lời đúng Chính xác

hóa kiến thức về vectơ gia tốc trong chuyển

động tròn đều

 Trong chuyển động tròn đều: + Vectơ gia tốc av và hướng vào tâm O của đường tròn

+ a đặc trưng cho sự biến đổi về hướng của vectơ vận tốc v, gọi là vectơ gia tốc hướng tâm aht

.GV: Chúng ta đã xét phương, chiều của

vectơ gia tốc hướng tâm aht Vậy độ lớn của

ht

a phụ thuộc vào những đại lượng vật lí

nào? Để trả lời câu hỏi đó, chúng ta chuyển

sang mục 2

.GV: Độ lớn của vectơ gia tốc hướng tâm

được tính theo công thức nào?

t

v a







 | | | | | |





(1)

.GV: Từ mối quan hệ giữa 2M’AB &

OM1M2 suy ra điều gì?

.HS: M'AB~ OM1M2 | r r | | v v|















.GV: Khi t rất nhỏ thì độ dài s của cung

2

1M

M = độ dài dây cung |r|:

|r| = s = v t (3)

Yêu cầu HS thay (1) & (3) vào (2) thu được

biểu thức tính aht?

.HS:

r

v a v

t a r

t

v

ht

.











.GV: Sử dụng công thức liên hệ giữa tốc độ

dài và tốc độ góc sẽ có thêm một cách tính

aht?

.HS: Thay vr   a ht r  2

.GV: Yêu cầu HS áp dụng công thức tính độ

lớn của vectơ gia tốc hướng tâm kiểm tra kết

quả đưa ra ở ví dụ SGK

.HS: Thực hiện

2 Độ lớn của vectơ gia tốc hướng tâm

2 2



r r

v

a ht  

GV: Giao nhiệm vụ về nhà cho HS: làm các bài tập 1, 2, 3 – tr 42, 43 – SGK; ôn lại kiến thức về chuyển động cơ – lớp 10, tính tương đối của chuyển động – lớp 8