MỤC TIÊU Học sinh nêu được tóm tắt những đặc điểm chính của quá trình tổng hợp và phân giải các chất ở VSV và nêu được một số ứng dụng của các quá trình tổng hợp và phân giải này nhằm ph
Trang 1Ngày soạn: 01-03-2008
Lớp dạy: 10A4, 10B2, 10B3, 10B5
Tiết : 24
QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CÁC CHẤT Ở VSV
I MỤC TIÊU
Học sinh nêu được tóm tắt những đặc điểm chính của quá trình tổng hợp và phân giải các chất ở VSV và nêu được một số ứng dụng của các quá trình tổng hợp và phân giải này nhằm phục vụ đời sống
và bảo vệ môi sinh
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
Tranh phóng to các sơ đồ trong SGK
III TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
I Đặc điểm chung của quá trình tổng hợp ở VSV:
Hoạt động 1:
Mục tiêu: HS nêu được đạc điểm chung của quá trình tổng hợp ở VSV và ứng dụng của qúa trình này
Cách tiến hành: Trên cơ sở phần chuẩn bị trước ở nhà của HS, GV yêu cầu HS:
- Liệt kê các quá trình tổng hợp ở VSV?
Các quá trình đó gồm:
+ Tổng hợp axit amin
+ Tổng hợp Prôtêin
+ Tổng hợp polysaccarit
+ Tổng hợp lipit
+ Tổng hợp Nucleotit, từ đó tổng hợp axit Nuclêic
- Chỉ ra một số nét độc đáo trong quá trình tổng hợp ở VSV được trình bày trong SGK?
VD:
+ Phần lớn VSV có khả năng tổng hợp tất cả hơn 20 loại axit amin trong khi nhiều động vật, thực vật không có khả năng này
+ Ơ một số virut có quá trình phiên mã ngược ( điều này không có ở các nhóm SV khác)
- Phát hiện và trình bày đặc điểm chung của quá trình tổng hợp ở VSV? Đặc điểm đó đã được con người ứng dụng như thế nào?
( VSV có thời gian phân đôi rất ngắn, vì vậy quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng, chuyển hoá vật chất, năng lượng và sinh tổng hợp các chất diễn ra trong tế bào với tốc độ rất nhanh -> con người sử dụng VSV để tạo ra các chất axit amin quý như axit Glutamic, lizin, sản xuất Prôtêin đơn bào là loại Prôtêin tách ra từ tế bào VSV dùng làm thực phẩm hay thức ăn bổ sung cho người và động vật)
II Đặc điểm quá trình phân giải các chất nhờ VSV:
Hoạt động 2:
Mục tiêu: HS nêu được đặc điểm chung của quá trình phân giải các chất nhờ VSV và ứng dụng của các quá trình này
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS đọc đoạn đầu các mục 1 và 2 phần II, tìm ra đặc điểm chung của quá trình phân giải các chất nhờ VSV?
Trang 2Học sinh phát hiện: Những phức chất ở môi trường được phân giải thành các đơn chất đơn giản nhờ hệ enzim do VSV tiết ra ( phân giải ngoại bào), sau đó được VSV hấp thụ vào trong tế bào để sinh tổng hợp các thành phần tế bào hay được phân giải tiếp theo kiểu hô hấp hay lên men
- Để khắc sâu kiến thức này, GV có thể đặt câu hỏi: Tại sao các chất ấy không được hấp thụ VSV hấp thụ vào trong cơ thể rồi mới phân giải nhờ hệ Enzim?
Câu trả lời là: Do các chất ấy có trọng lượng phân tử và kích thước quá lớn khiến chúng không đi qua được thành và màng tế bào, vì vậy chúng phải được phân cách thành những đoạn có trọng lượng phân tử bé hơn nhờ các Enzim VSV tiết ra ngoài môi trường
- GV tiếp tục yêu cầu HS chỉu ra những sản phẩm của quá trình phân giải Prôtêin ngoại bào, phân giải Polysacacrit ngoại bào?
Phân giải ngoại bào
Prôtêin axit amin
Prôtêaza Polysaccarit Mônôsaccarit
( tinh bột, xenlulozơ….) Enzim
- GV tiếp tục nêu vấn đề: Các sản phẩm tạo ra trong quá trình phân giải ngoại bào do đã có kích thước nhỏ nêu được VSV hấp thụ vào cơ thể Hãy cho biết con đường biến đổi tiếp theo của các sản phẩm này?
+ Axit amin được VSV sử dụng để sinh tổng hợp Prôtêin của cơ thể chúng hoặc tiếp tục bị phân giải ( quá trình lên man thối)
+ Mônôsaccarit được VSv phân giải tiếp theo con đường hô hấp hiếu khí, hô hấp kị khí hay lên men
- GV yêu cầu HS tiếp tục nghiên cứu mục 1 – phần II, chỉ ra ứng dụng của quá trình phân gải prôtêin?
HS dễ nhận thấy: Quá trình phân giải Prôtêin do VSV được ứng dụng trong việc sản xuất nước chấm, nước mắm ( ứng dụng giai đoạn phân giải ngoại bào)
- Dạy ứng dụng của quá trình phan giải polysaccarit:
+ Ở mục lên men etylic: Sơ đồ được trình bày trong SGK thể hiện cả hai giai đoạn phân giả ngoại bào và phân giải nội bào GV nêu chỉ rõ cho HS thấy 2 giai đoạn này Từ sản phẩm tạo thành, GV sử dụng câu hỏi trong SGK “Khi làm bánh mì, người ta sử dụng nấm mem, vì sao bánh lại xốp?” để HS phát hiện ra vai trò của CO2 Chính các ổ CO2 được tạo ra trong quá trình phân giải bột mì sẽ nở ra khi nướng bánh làm cho bánh xốp GV có thể cho HS kể thêm các ứng dụng quen thuộc khác của quá trình lên men rượu? (VD: sản xuất rượu etylic, sản xuất rượu vang, sản xuất bia…)
+ Mục lên men lactic: Sơ đồ trình bày trong SGK chỉ thể hiện giai đoạn phân giải nội bào HS dễ phát hiện thấy sản phẩm chính của quá trình này là axit lactic GV có thể sử dụng câu hỏi trong bài : “
Em hãy kể những thực phẩm đã sử dụng vi khuẩn lactic lên men” hoặc câu hỏi “Em hãy kể những ứng dụng của quá trình lên men lactic mà em biết?”.HS dễ dàng phát hiện đó là các quá trình muối chua rau quả, ủ chua thức ăn gia súc, sản xuất sữa chua…Để khắc sâu thêm, GV có thể lựa chọn quá trình muối dưa, muối cà đặc biệt gần gũi với các em để khai thác xem việc muối chua như vậy đã đem lại những giá trị gì? (Tạo lượng sinh khối vi khuẩn có ích, ức chế các vi khuẩn gây thối , gây chua, tạo hương vị thơm ngon cho sản phẩm, chuyển rau quả về dạng “chính sinh học” do đó mà hiệu suất tiêu hoá cao) + Mục phân giải xác thực vật: GV cho HS phát hiện các giá trị của quá trình của quá trình phân giải này ( làm đất giàu dinh dưỡng, tránh ô nhiễm môi trường) và mặt trái của nó ( làm hỏng thực phẩm,
đồ uống, quần áo, thiết bị có xenlulôzơ) GV cũng có thể cung cấp thêm thông tin: Trong dạ cỏ của động vật nhai lại có các VSV tiêu hoá các chất giàu xenlulôzơ, chúng sẽ phân giải xenlulôzơ thành các sản phẩm như glucôzơ, maltôzơ và các động vật nhai lại hấp thụ các sản phẩm này
Trang 3Để hệ thống hoá lại nội dung bài học, GV có thể sử dụng ngay phần tóm tắt nội dung bài học được trình bày trong SGK
D CÂU HỎI – BÀI TẬP
- Nêu tóm tắt những đặc điểm chính của quá trình tổng hợp và phân giải các chất ở VSV và ứng dụng của các quá trình tổng hợp và phân giải này
- Các câu hỏi và bài tập trong SGK
Ngày soạn: 09-03-2008
Lớp dạy: 10A4, 10B2, 10B3, 10B5
Tiết : 26
SINH TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Học sinh nắm được 4 pha cơ bản nuôi cấy vi khuẩn không liên tục và ý nghĩa của từng pha
- Nắm được ý nghĩa thời gian thế hệ tế bào(g) và tốc độ sinh trưởng riêng (M) Tốc độ sinh trưởng riêng sẽ trỏ thành cuặc đại và không đổi trong pha log
- Nguyên tắc và phương pháp nuôi cấy kiên tục
2 Kỹ năng
Rèn một số kỹ năng như: thu thập thông tin phát hiện kiến thức, phân tích so sánh khái quát, vận dụng lý thuyết vào thực tiễn
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
Tranh hình liên quan đến bài, tư liệu về thành tựu nuôi cấy vi sinh vật, đồ thị sinh trưởng của
vi khuẩn có 4 pha
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ: Yêu cầu HS nhắc lại quy trình làm sữa chua và muối chua rau quả.
2 Trong tâm
- Nội dung pha sinh trưởng của vi sinh vật
- Ý nghĩa thời gian thế hệ tế bào
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1
(?) GV sự sinh trưởng ở vi sinh vật là
gì? Khác với sinh trưởnh ở động vật bậc
cao như thế nào?
(?) thời gian thế hệ là gì? Cho ví dụ
(?) Tại sao nói sự sinh trưởng theo cấp
số?
(?) Số lần phân chia của E Coli trong 1
giờ là bao nhiêu?
Hoạt động 2:
(?) Thế nào là môi trường nuôi cấy
không liên tục?
I Tìm hiểu sự sinh trưởng.
1 Sự sinh trưởng ở vi sinh vật
Sự sinh trưởng của vi sinh vật là sự tăng số lượng tế bào trong quần thể
2 Thời gian thế hệ
Là thời gian từ khi xuất hiện 1 tế bào cho đến khi phân chia (Kí hiệu là g)
Ví dụ: E.coli 20 phút tế bào phân chia 1 lần
Thời gian thế hệ khác nhau tùy loài, điều kiện nuôi cấy
- Số tế bào trong bình (N) sau n lần phân chia từ No tế bào ban đầu lag trong một thời gian xác định (t) là: Nt=No.2n
-> Tốc độ sinh trưởng riêng đối với 1 chủng vi khuẩn và
ở điều kiện nuối cấy xác định là M
II Sự sinh trưởng của quần thể vi khuẩn
1 Nuối cấy không liên tục
- Môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh
dưỡng mới và lấy đi các sản phẩm trao đổi chất
Trang 4(?) Đặc điểm sinh trưởng của vi khuẩn
trong môi trường nuôi cấy không liên
tục?
HS thảo luận và trả lời câu hỏi
(?) Tại sao số lương vk không đổi?
(?) Vì sao số lượng vk giảm?
(?) Làm sao để không xảy ra pha suy
vong?
(?) Ứng dụng? Thu sinh khối thì ngừng
ở pha nào? Thu giống vk?
(?) Thế nào là môi trường nuôi cấy liên
tục?
(?) Ứng dụng?
- Các pha đồ thị sinh trưởng của vi khuẩn trong nuôi cấy không liên tục
a Pha tiềm phát (pha Lag)
- Vi khuẩn thích nghi với môi trường
- Số lượng tế bào trong quần thể không tăng
- Enzim cảm ứng được hình thành
b Pha luỹ thừa (pha Log)
- Vi khuẩn bắt đầu phân chia, số lượng tế bào tăng theo luỹ thừa
- Hằng số M không đổi theo thời gian và là cực đại đối với 1 chủng và là điều kiện nuôi cấy
c Pha cân bằng
- Số lượng vi sinh vật đạt cực đại, không đổi theo thời gian là do:
+ 1 số tế bào bị phân huỷ + 1 số khác có chất dinh dưỡng lại phân chia + M=0 và không đổi theo thời gian
d Pha suy vong
- Số tế bào trong quần thể giảm dần do:
+ Số tế bào bị phân huỷ nhiều + Chất dinh dưỡng bị cạn kiệt + Chất độc hại tích luỹ nhiều
2 Nuôi cấy liên tục
* Nguyên tắc phương pháp nuôi cấy liên tục
- Bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng vào và đồng thời lấy ra một lượng tương đương dịch nuôi cấy
- Điều kiện môi trường duy trì ổn định
* Ứng dụng
- Sản xuất sinh khối để thu nhận Protein đơn bào, các hợp chất có hoạt tính sinh học như axít amin, các kháng sinh, các hooc môn…
IV CỦNG CỐ
HS trình bày sơ đồ sinh trưởng (4 pha) của quần thể vi khuẩn trong nuối cấy không liên tục
Ngày soạn: 15-03-2008
Lớp dạy: 10A4, 10B2, 10B3, 10B5
Tiết : 27
SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN SINH TRƯỞNG CỦA SINH VẬT
I MỤC TIÊU
- Phân biệt được các hình thức chủ yếu của ở vi sinh vật nhân sơ đó là: Phân đôi, ngoại bào
tử, bào tử đốt nảy chồi
- Trình bày được cách sinh sản phân đôi ở vi khuẩn
- Nắm được cách sinh sản ở vi sinh vật đó là: có thể sinh sản bằng cách phân chia nguyên nhiễm hoặc bào tử vô tính hay hữu tính
- HS nêu được đặc điểm của một số chất hoá học ảnh hưởng đến sinh trưởng của sinh vật
- Trình bày được ảnh hưởng của các yếu tố vật lý đến sinh trưởng của vi sinh vật
- Nêu dược một số ứng dụng mà con người đã sử dụng yếu tố hoá học và lý học để khống chế vi sinh vật có hại
- Rèn kỹ năng phân tích kênh hình, kênh chữ, khái quát hệ thống kiến thức, vận dụng thực tế
Trang 5II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ
Hãy nêu ý nghĩa của 4 pha sinh trưởng ở quần thể vi khuẩn?
Vì sao ở pha cấp số (phaLog) M lại là cực đại và không đổi với 1 chủng vi sinh vật trong điều kiện nuôi cấy cụ thể?
2 Trọng tâm
Phân biệt các hình thức sinh sản ở vi sinh vật nhân sơ và nhân thật đó là: phân đôi hay sinh sản bằng bào tử
3 Bài mới
I SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT NHÂN
SƠ
1 Sinh sản phân đôi.
- Màng sinh chất gấp nếp tạo hạt Mezôxôm
- Vòng ADN dính vào hạt Mezôxôm làm điểm
tựa và nhân đôi thành 2 ADN
- thành tế bào và màng sinh chất được tổng
hợpdài ra và dần thắt lại đưa 2 phân tử ADN
về 2 tế bào riêng biệt
2 Nảy chồi và tạo thành bào tử
- Sinh sản bằng bào tử đốt (xạ khuẩn) phân cắt
phần đỉnh của sợi sinh trưởng thành 1 chuỗi
bào tử
- Sinh sản nhờ nãy chồi (vi khuẩn quang
dưỡng màu đỏ): tế bào mẹ tạo thành 1 chồi ở
cực, chồi lớn dần và tách ra tạo thành vi khuẩn
mới
- Sinh sản bằng ngoại bào tử (vi sinh vật dinh
dưỡng Mê tan): Bào tử được hình thành ngoài
tế bào dinh dưỡng
Lưu ý:
- Các bào tử sinh dưỡng chỉ có các lớp màng
- Không có vỏ, không có hợp chất can xi
đipicôlinat
* Nội bào tử vi khuẩn: là cấu trúc tạm nghỉ
không phải là hình thức sinh sản
- Nội bào tử được hình thành trong tế bào sinh
dưỡng của vi kuẩn
- Cấu tạo gồm nhiều lớp màng dày, khó thấm
có khả năng chịu nhiệt
II SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT NHÂN
THỰC
1 Sinh sản bằng bào tử vô tính và bào tử
hữu tính.
* Bào tử hữu tính
Ví dụ: Nấm Mucol
- Hình thành hợp tử do hai tế bào kết hợp với
nhau
- Trong hợp tử diễn ra qúa trình giảm phân
hình thành bào tử kín
Thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập sau:
Hình thức sinh sản
Đặc
Sinh sản của
SV nhân sơ
Phân đôi Tạo thành bào tử Phân nhánh
và nảy chồi Sinh sản của
SV nhân thực
SS bằng bào tử
vô tính
SS bằng bào tử hữu tính Nảy chồi Phân đôi Vừa SS
vô tính vừa SS
hũ tính
Trang 6* Bào tử vô tính
Ví dụ: Nấm chồi, nấm cúc, nấm Mucol
- Tạo thành chuỗi bào tử trên đỉnh của các sợi
nấm khí sinh (bào tử trần)
2 Sinh sản bằng nảy chồi và phân đôi
* Sinh sản bằng nảy chồi
Ví dụ: nấm men rượu, nấm chổi
- từ tế bào mẹ mọc ra các chồi nhỏ rồi tách
khỏi tế bào mẹ thành cơ thể độc lập
* Sinh sản bằng phân đôi
Ví dụ: nấm men rượu Rum, tảo lục, trùng đế
giày
- Tế bào mẹ phân đôi thành 2 cơ thể con
* Sinh sản hữu tính: bằng bào tử chuyển động
hay hợp tử
III TÌM HIỂU CHẤT HOÁ HỌC
1 Chất hoá học là chất dinh dưỡng
* Chất dinh dưỡng: là những chất giúp cho vi
sinh vật đồng hoá và là tăng sinh khối hoặc thu
năng lượng, giúp cân bằng áp suất thẩm thấu
hoạt hoá axít amin
Ví dụ: các loại cacbohyđrat, prôtêin, lipit,
nguên tố vi lượng như Zn, Mn, Bo
* Nhân tố sinh trưởng: Là chất dinh dưỡng
cần cho sinh trưởng của vi sinh vật với một
lượng nhỏ nhưng chúng không tổng hợp được
- Dựa vào nhân tố sinh trưởng phân chia vi
sinh vật thành 2 nhóm
+ Vi sinh vật khuyết dưỡng: Là vi sinh vật
không tự tổng hợp được nhân tố sinh trưởng
+ Vi sinh vật nguyên dưỡng: Là vi sinh vật tự
tổng hợp được các chất.2 Các chất hoá học ức
chế sinh trưởng của vi sinh vật
IV TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ LÝ HỌC
(?) Liệt kê các nhóm chất hoá học cần cho sự sinh trưởng của VSV và ghi lại vai trò của từng nhóm chất ấy đối với cơ thể VSV?
(?)Căn cứ vào dấu hiệu nào, người ta chia VSV
ra thành 2 nhóm: Nguyên dưỡng và khuyết dưỡng?
HS đọc SGK và soạn vào vở
IV CỦNG CỐ, DẶN DÒ
Hình thức sinh sản ở vi sinh vật nhân sơ và nhân thực
Đọc kết luận trong SGK trang 104
CHƯƠNG 3 VIRUT VÀ BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Ngày soạn: 22-03-2008
Lớp dạy: 10A4, 10B2, 10B3, 10B5
Tiết : 30
CẤU TRÚC CÁC LOẠI VI RÚT VÀ SỰ NHÂN LÊN CỦA VIRUT
TRONG TẾ BÀO VẬT CHỦ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS mô tả được đặc điểm hình thái và cấu tạo chung của vi rút
- HS nêu đựoc 3 đặc điểm cơ bản của vi rút
- Quan sát tranh ảnh, phát hiện kiến thức
- Phân tích tổng hợp khái quát kiến thức
- HS nắm được đặc điểm của mỗi giai đoạn nhân lên của vi rút
Trang 7- HS tìm hiểu HIV là vi rút gây suy giảm miễn dịch và chính do suy giảm miễn dịch mà xuất hiện các bệnh cơ hội
II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
Hình các loại virut phóng to, sự nhân lên của virut
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
1 Kiểm tra bài cũ:
2.Trọng tâm:
-Cấu tạo và sự nhân lên của virut
3 Bài mới:
I TÌM HIỂU VỀ VI RÚT
1 Khái niệm
- Vi rút là thực thể chưa có cấu tạo tế bào
- Vi rút có kích thước siêu nhỏ
- Vi rút nhân lên nhờ bộ máy tổng hợp của tế
bào
- Vi rút kí sinh bắt buộc
2 Cấu tạo
* Gồm 2 thành phần
a Lõi axít nuclêit (bộ gen)
- Chỉ chứa ADN hoặc ARN
- ADN hoặc ARN là chuỗi đơn hoặc chuỗi kép
b Vỏ prôtêin (cápit)
- Bao bọc axit nclêit để bảo vệ
- Cấu tạo từ các đơn vị prôtêin gọi là cápsôme
* Lưu ý: một số vi rút có thêm vỏ ngoài
- Cấu tạo vỏ ngoài là lớp kép lipit
- Mặt vỏ ngoài có các gai glico prôtêin
+ Làm nhiệm vụ kháng nguyên
+ Giúp vi rút bám lên bề mặt tế bào
- Vi rút không có vỏ ngoài gọi là vi rút trần
- V rút hoàn chỉnh gọi là vỉion
3 Hình thái
- Mỗi vi rút được gọi là hạt, có 3 loại cấu trúc
* Cấu trúc xoắn
- Capsôme sắp xếp theo chiều soắn của axit
nucleic
- Hình que, sợi, hình cầu
Ví dụ: Vi rút khảm thuốc lá, vi rút bệnh dại, vi
rút cúm, sởi…
* Cấu trúc khối
- Capsome sắp xếp theo hình khối đa diện 20
mặt tam giác đều
Ví dụ: vi rút bại liệt
* Cấu trúc hỗn hợp
Đầu có cấu trúc khối chứa axit nucleic gắn với
đuôi có cấu trúc xoắn
Ví dụ: Phagơ
II PHÂN LOẠI VI RÚT
*Căn cứ vào cấu toạ chia thành 2 nhóm lớn
- Vi rút ADN
Hoạt động 1: HS chỉ ra được những điểm cơ
bản trong khái niệm virut, để nêu bật được sự khác biệt giữa virut với các cơ thể sống khác
Hoạt động 2:
- HS trình bày được tóm tắt đặc điểm cấu tạo
của virut, phân biệt được virut trần và virut có
vỏ ngoài
- HS giải thích được các thuật ngữ: virion, capsit, capsome, nucleocapsit, vỏ ngoài Hoàn thành phiếu học tập
Thành phần cấu tạo
Chức năng Tên gọi chung
Lõi:
Vỏ capsit:
Vỏ ngoài:
Hoàn thành phiếu học tập
Cấu trúc virut
Đặc điểm
Đại diện
Hoàn thành các PHT
Tính chất Virut Vi
khuẩn
1 Có cấu tạo tế bào
2 Chỉ chứa AND hoặc ARN 3.Chứa cả AND
và ARN
4 Chỉ chứa ARN
5 Chỉ chứa Prôtêin
6 Chứa ribôxom
Trang 8- Vi rút ARN
* Căn cứ vào mục đích nghiên cứu, dựa vào vật
chủ vi rut nhiễm chia thành 3 nhóm:
- Vi rút động vật
- Vi rút thực vật
- Vi rút sinh vật
III CHU TRÌNH NHÂN LÊN CỦA VIRUT
a)Giai đoạn hấp thụ:
-Vi rút bám một cách đặc hiệu lên thụ thể bề
mặt tế bào (nhờ mối liên kết hoá học đặc hiệu)
b)Giai đoạn xâm nhập:
-Với phagơ:
→Phá huỷ thành tế bào nhờ enzim
→Bơm axit nuclêic vào tế bào chất, vỏ nằm
ngoài
-Với vi rút động vật
→đưa cả nuclêô capsit vào tế bào chất
→cởi vỏ nhờ enzim để giải phóng axit nuclêic
c)Giai đoạn sinh tổng hợp:
-Vi rút tổng hợp axit nuclêic và Pr cho mình
nhờ enzim và nguyên liệu của tế bào (có 2 loại
Pr là: Pr enzim và Pr vỏ capsit)
d)Giai đoạn lắp ráp:
-Lắp axit nuclêic vào Pr vỏ để tạo virion hoàn
chỉnh
e)Giai đoạn phóng thích có 2 cách:
-Vi rút phá vỡ tế bào để chui ra ồ ạt→làm tế
bào cết ngay (gọi là quá trình sinh tan)
-Vi rút chui ra từ từ theo lối nảy chồi→tế bào
vẫn sinh trưỡng bình thường (gọi là quá trình
tiềm tàn)
IV HIV/AIDS:
a)Khái niệm:
-HIV là vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người
-HIV có kgả năng gây nhiễm và phá huỷ một số
tế bào của hệ thống miễn dịch (tế bào lim phôT,
đại thực bào) làm mất kgả năng miễn dịch của
cơ thể
*VSV cơ hội: là VSV lợi dụng lúc cơ thể bị suy
giảm miễn dịch để tấn công
*Bệnh cơ hội: bệnh do VSV cơ hội gây nên
(VD: lao phổi, viêm màng não…)
b)Các con đường lây nhiễm
-Qua con đường máu: truyền máu, tiêm chích
ma tuý…
-Qua đường sinh dục
-Do mẹ bị nhiễm HIV truyền cho con qua nhau
thai hoặc qua sữa mẹ
c)Các giai đoạn phát triễn của bệnh AIDS:
*Giai đoạn sơ nhiễm: (2 tuần→3 tháng) không
biểu hiện triệu chứng hoặc biểu hiện nhẹ
7 Sinh sản độc lập
(?) Quan sát tranh và cho biết chu trình nhân lên của virut gồm những giai đoạn nào? Đặc điểm của từng giai đoạn?
Trang 9*Giai đoạn không triệu chứng (1 năm→10 năm) số lượng tế bào Limphô TCD4 giảm dần
*Giai đoạn biểu hiện điển hình của AIDS Các
bệnh cơ hội xuất hiện: sốt kéo dài, sút cân, tiêu chảy, lao, mất trí,… rồi chết
d)Biện pháp phòng tránh:
-Sống lành mạnh chung thuỷ 1 vợ 1 chồng -Loại trừ tệ nạn xã hội
-Vệ sinh y tế theo quy trình nghiêm ngặt
III CỦNG CỐ, DẶN DÒ
- HS trình bày cấu tạo vi rút trên tranh hình
- HS nêu 3 đặc điểm cơ bản của vi rút
- Trả lời câu hỏi SGK