Trong nền kinh tế thị trường, thông qua môi trường cạnh tranh bình đẳng, công khai minh bạch, nhằm nâng cao hiệu quả của đồng vốn bỏ ra đầu tư, đảm bảo chất lượng, tiến độ, kỹ mỹ thuật c
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tác giả xin cam đoan luận văn thạc sĩ với đề tài “Đề xuất tiêu chí lựa chọn nhà thầu
Dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn” là công trình nghiên cứu của bản thân Các
thông tin, tài liệu, kết quả công tác đấu thầu đều được trích dẫn nguồn đầy đủ theo quy định Nếu có gì sai trái tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm theo quy định của nhà trường
Hà Nội, ngày 29 tháng 9 năm 2017
Tác gi ả luận văn
Ph ạm Công Lập
Trang 2L ỜI CẢM ƠN
Sau thời gian nghiên cứu, đến nay luận văn thạc sĩ Quản lý dự án Đề xuất tiêu chí lựa
chọn nhà thầu Dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn” đã hoàn thành và đảm bảo đầy
đủ các yêu cầu đặt ra
Trước hết tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Dương Đức Tiến (Trường Đại học Thủy Lợi), đã giành nhiều thời gian, tận tình hướng dẫn tác giả và
những ý kiến về chuyên môn quý báu của các thầy cô giáo trong khoa Công trình - Trường Đại học Thủy lợi cũng như sự giúp đỡ của Ban Quản lý dự án Công ty Tác
giả xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Trường Đại học Thủy lợi đã chỉ bảo hướng dẫn khoa học tận tình và các cơ quan cung cấp số liệu trong quá trình học tập, nghiên cứu hoàn thành luận văn này
Xin cảm ơn tới lãnh đạo Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bắc Kạn đã nhiệt tình giúp
đỡ Tác giả trong suốt quá trình triển khai và áp dụng nghiên cứu của tôi tại Công ty Xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè và tập thể cán bộ Công ty cổ
phần Cấp thoát nước Bắc Kạn đã động viên tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học
tập và hoàn thành luận văn này
Trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn chắc chắn khó tránh khỏi những thiếu sơt nhất định, tác giả rất mong muốn được sự đóng góp ý chân tình của các thầy
cô giáo và cán bộ khoa học đồng nghiệp để luận văn đạt chất lượng cao
Hà Nội, ngày 29 tháng 9 năm 2017
Tác gi ả luận văn
Ph ạm Công Lập
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP 4
1.1 Những vấn đề chung trong đấu thầu xây lắp 4
1.1.1 Khái niệm và thực chất của đấu thầu 4
1.2 Vai trò của công tác đấu thầu đối với hiệu quả thực hiện dự án đầu tư xây dựng 8
1.2.1.Vai trò đối với nền kinh tế 8
1.2.2.Vai trò với chủ đầu tư 9
1.2.3.Vai trò đối với nhà thầu 9
1.3 Thực trạng về công tác đấu thầu tại Việt Nam 10
1.3.1 Những kết quả đạt được trong công tác đấu thầu 10
1.3.2 Những tồn tại và bất cập trong công tác đấu thầu 21
1.3.3 Phân tích, so sánh một số nội dung mới trong luật đấu thầu năm 2013 25
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đấu thầu 30
1.4.1 Pháp luật của Nhà nước 30
1.4.2 Năng lực của chủ đầu tư 30
1.4.3 Năng lực của các nhà thầu xây lắp 31
1.4.4 Năng lực của các nhà thầu cung cấp vật tư 32
Kết luận chương 1 34
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ TRONG CÔNG TÁC ĐẤU THẦU 36
2.1 Cơ sở pháp lý 36
2.2 Cơ sở lựa chọn hình thức và phương thức đấu thầu trong xây dựng 37
2.2.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 37
2.2.2 Phương thức đấu thầu 40
2.3 Một số nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu 42
2.3.1 Nguyên tắc chung 42
2.3.2 Nguyên tắc riêng 44
2.4 Các yêu cầu tổ chức lựa chọn nhà thầu 46
2.4.1 Về tổ chức đấu thầu 46
2.4.2 Về các nhà thầu 46
2.5 Quy trình và nội dung của công tác đấu thầu trong xây dựng 47
Trang 42.5.1 Qui trình đấu thầu 47
2.5.2 Nội dung của công tác đấu thầu 47
Kết luận chương 2 52
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT TIÊU CHÍ LỰA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP DỰ ÁN CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ BẮC KẠN 53
3.1 Thực trạng công tác đấu thầu tại Công ty cổ phần cấp thoát nước Bắc Kạn 53
3.1.1 Giới thiệu chung 53
3.1.2 Công tác đầu tư xây dựng giai đoạn 2010 - 2015 55
3.1.3 Thực trạng công tác tổ chức đấu thầu tại Ban QLDA trong thời gian qua 56
3.2 Xây dựng kế hoạch đấu thầu trên cơ sở đáp ứng tiến độ của Dự án cấp nước thành phố Bắc Kạn 61
3.2.1 Mô tả tóm tắt dự án 61
3.2.2 Phần công việc đã thực hiện 62
3.2.3 Phần công việc không áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu 63
3.2.4 Kế hoạch đấu thầu 64
3.3 Tiêu chuẩn hóa các tiêu chí lựa chọn nhà thầu về mặt kỹ thuật 64
3.3.1 Nội dung yêu cầu kỹ thuật của vật liệu xây dựng 65
3.3.2 Nội dung hệ thống tổ chức và nhân sự 65
3.3.3 Nội dung các giải pháp kỹ thuật cho công tác hạng mục chủ yếu 65
3.3.4 Nội dung biện pháp quy trình quản lý thi công 66
3.3.5 Nội dung tiến độ thi công 66
3.4 Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật lựa chọn nhà thầu xây lắp 66
3.4.1 Tiêu chí đánh giá về năng lực tài chính, kinh nghiệm, kỹ thuật 66
3.4.2 Một số tồn tại và vướng mắc trong dánh giá hồ sơ dự thầu 72
3.5 Đề xuất tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp cho Dự án Dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn 74
3.5.1 Đề xuất tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp 74
3.5.2 Đề xuất tiêu chí đánh giá HSDT về mặt kỹ thuật 78
3.5.3 Đề xuất phương pháp thấp nhất đánh giá HSDT về mặt tài chính 78
Kết luận chương 3 78
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
Trang 5DANH M ỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Trình tự đấu thầu : 52 Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức của công ty 54 Hình 3.2 Sơ đồ tổ chức ban quản lý dự án 55
Trang 6DANH M ỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Hiệu quả tiết kiệm về chi phí đầu thầu 21
Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả thực hiện đầu tư giai đoạn 2010-2015 56
Bảng 3.2 Tóm tắt quá trình đấu thầu 58
Bảng 3.3 Kết quả xếp hạng các nhà thầu 60
Bảng 3.4 Giá trị các gói thầu giai đoạn 2011-2014 60
Bảng 3.5 Tổng hợp công việc đã thực hiện 62
Bảng 3.6 Bảng tổng hợp công việc không áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu 63
Bảng 3.7 Bảng tổng hợp phần công việc thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu 64
Bảng 3.8 Bảng tổng hợp tiêu chí về nhân sự chủ chốt 76
Bảng 3.9 Bảng tổng hợp tiêu chí về thiết bị chủ yếu 77
Trang 7DANH M ỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
Số thứ tự Chữ viết tắt Nội dung viết tắt thay thế
Trang 9M Ở ĐẦU
1 Lý do ch ọn đề tài
Đấu thầu là một quá trình chủ đầu tư lựa chọn được một nhà thầu đáp ứng các yêu cầu theo quy định của luật pháp Trong nền kinh tế thị trường, thông qua môi trường cạnh tranh bình đẳng, công khai minh bạch, nhằm nâng cao hiệu quả của đồng vốn bỏ ra đầu tư, đảm bảo chất lượng, tiến độ, kỹ mỹ thuật của sản phẩm, chi phí hợp lý, qua đấu
thầu cũng làm cho năng lực của bên mời thầu và bên dự thầu được nâng cao, tạo cho bên mời thầu có nhiều quyền lựa chọn sản phẩm, dịch vụ, nhà thầu tốt nhất, có đầy đủ năng lực để thực hiện các ý tưởng của mình, ngược lại bên dự thầu luôn không ngừng đổi mới nâng cao năng lực công nghệ và kỹ thuật, nâng cao công tác quản trị chi phí kinh doanh, quản lý tài chính, hiệu quả kinh tế, thông qua công tác đấu thầu đã loại bỏ được các tiêu cực và tham nhũng, lãng phí, tạo tiền đề môi trường đầu tư và kinh doanh phát triển
Trong lĩnh vực xây dựng một trong những yếu tố, để một dự án đầu tư xây dựng đạt được hiệu quả hay không đó là vấn đề lựa chọn nhà thầu Trong suốt quá trình thực
hiện dự án từ công tác chuẩn bị dự án, tư vấn, xây lắp chúng ta luôn phải xây dựng được những tiêu chí lựa chọn nhà thầu cho từng gói thầu của từng giai đoạn để lựa
chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu đặt ra
Vì vậy, câu hỏi đặt ra với các Chủ đầu tư là làm thế nào để lựa chọn được các tổ chức
và cá nhân có khả năng thực hiện tốt nhất những công việc trong chu trình của dự án Chính vì vậy đó là lý do để tác giả lựa chọn đề tài luận văn thạc sĩ: “Đề xuất tiêu chí lựa chọn nhà thầu Dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn”
Dự án cấp nước thành phố Bắc Kạn được phê duyệt tại Quyết định số: UBND ngày 25 tháng 6 năm 2014 tổng mức đầu tư là 2.000.000,0 EURO, từ nguồn
1550/QĐ-vốn vay tín dụng ưu đãi của Chinh phủ Phần Lan và vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam với qui mô nâng công suất nhà máy hiện có từ 4000m3/ngày đêm lên 8000m3
/ ngày đêm bằng công nghệ xử lý nước mặt, mở rộng phạm vùng phục vụ cấp nước cho
4 phường huyền tụng, xuất hóa, nông thượng, Quang Sơn thuộc thành phố Bắc Kạn,
lắp đặt 47.000,0 m ống HDPE D200,100,75,50,32 đáp ứng đủ công suất cấp nước cho giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020
Trang 10Hình thức quản lý Chủ đầu tư quản lý trực tiếp, do Công ty Cổ phần cấp thoát nước làm chủ đầu tư, Dự án hiện đang triển khai thi công và dự kiến hoàn trong năm 2017
2 M ục đích của đề tài
Xây dựng tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn
3 Cách ti ếp cận và phương pháp nghiên cứu
Cách tiếp cận cơ sở lý luận và khoa học của các phương pháp, hình thức lựa chọn nhà
thầu Đồng thời luận văn cũng nghiên cứu các quy định của Nhà nước để áp dụng phù hợp với đối tượng và nội dung nghiên cứu của đề tài trong điều kiện Việt Nam
Để tài áp dụng các phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích so sánh, phương pháp chuyên gia và một số phương pháp tổng hợp khác để giải quyết các vấn
đề của đề tài
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các tiêu chí, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật liên quan đến công tác lựa chọn nhà thầu, phương pháp và hình thức lựa chọn nhà thầu xây lắp dự án
Cấp nước Thành phố Bắc Kạn
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu áp dụng trong lĩnh vực đấu thầu xây lắp của Dự án Cấp nước Thành phố
Bắc Kạn để rút kinh nghiệm và phổ biến cho những công ty khác tại Việt Nam có hoạt động đấu thầu xây lắp
5 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
5.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài
Luận văn góp phần hệ thống hóa những cơ sở lý luận cơ bản về lựa chọn nhà thầu, các văn bản quy định quy trình và nội dung về công tác đấu thầu từ đó tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác lựa chọn nhà thầu cho dự án
5.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho Công ty Cổ phần
Cấp thoát nước Bắc Kạn trong công tác lựa chọn nhà thầu Dự án Cấp nước Thành phố
Bắc Kạn cũng như các dự án khác do Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Bắc Kạn làm
chủ đầu tư trong thời gian tới Mặt khác, đề tài giúp nâng cao chất lượng công trình
Trang 11xây dựng trong suốt quá trình thực hiện xây dựng dự án và đảm bảo các tiêu chí về kinh tế - kỹ thuật
6 K ết quả dự kiến đạt được
Xác định đưa ra tiêu chí chỉ tiêu hợp lý lựa chọn nhà thầu xây lắp Dự án Cấp nước Thành phố Bắc Kạn
Trang 12CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU XÂY LẮP
1.1 Nh ững vấn đề chung trong đấu thầu xây lắp
1.1.1 Khái niệm và thực chất của đấu thầu
Khái niệm: Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để kí kết và thực hiện hợp đồng
cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để kí kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự
án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu
quả kinh tế
Thực chất: Đấu thầu là quá trình chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu
của mình Trong đó, bên mua sẽ tổ chức đấu thầu để bên bán (các nhà thầu) cạnh tranh nhau Mục tiêu của bên mua là có được các hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu
của mình về kĩ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhất Mục đích của nhà thầu là giành được quyền cung cấp mua hàng hóa, dịch vụ đó với giá đủ bù đắp các chi phí đầu vào
và đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể Như vậy, bản chất của đấu thầu đã được xã
hội thừa nhận như 1 sự cạnh tranh lành mạnh để được thực hiện 1 việc nào đó, một yêu cầu nào đó
Đấu thầu là một hoạt động tương đối mới ở Việt Nam nhưng đã được sử dụng rộng rãi
ở nhiều nơi khác trên thế giới Thực tế cho thấy rằng đấu thầu đem lại hiệu quả rất cao qua việc tiết kiệm được chi phí, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, công bằng, bình đẳng giữa các nhà thầu tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế thị trường, đẩy lùi tiêu cực, tham nhũng Có thể nói đấu thầu là một trong những yếu tố chính bảo đảm sự thành công của các dự án Đấu thầu nói chung là một phạm trù kinh tế, nó gắn liền với sự ra đời của sản xuất và trao đổi hàng hoá, không có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì không có đấu thầu
Một số khái niệm liên quan:
Theo Luật số: 43/2013/QH13, ngày 26 tháng 11 năm 2013 [1]
Đấu thầu trong nước: Là đấu thầu mà chỉ có nhà thầu, nhà đầu tư trong nước được
tham dự thầu
Trang 13Đấu thầu quốc tế: Là đấu thầu mà nhà thầu, nhà đầu tư trong nước, nước ngoài được
tham dự thầu
Chủ đầu tư: Là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn,
tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án
Bên mời thầu: Là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt
động đấu thầu, bao gồm:
Chủ đầu tư hoặc tổ chức do chủ đầu tư quyết định thành lập hoặc lựa chọn
Đơn vị dự toán trực tiếp sử dụng nguồn vốn mua sắm thường xuyên
Đơn vị mua sắm tập trung
Cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức trực thuộc do cơ quan nhà nước có
thẩm quyền lựa chọn
Nhà thầu chính: Là nhà thầu chịu trách nhiệm tham dự thầu, đứng tên dự thầu và trực
tiếp ký, thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn Nhà thầu chính có thể là nhà thầu độc
lập hoặc thành viên của nhà thầu liên danh
Nhà thầu phụ: Là nhà thầu tham gia thực hiện gói thầu theo hợp đồng được ký với nhà
thầu chính Nhà thầu phụ đặc biệt là nhà thầu phụ thực hiện công việc quan trọng của gói thầu do nhà thầu chính đề xuất trong hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất trên cơ sở yêu
cầu ghi trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Nhà thầu nước ngoài: Là tổ chức được thành lập theo pháp luật nước ngoài hoặc cá
nhân mang quốc tịch nước ngoài tham dự thầu tại Việt Nam
Nhà thầu trong nước: Là tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam hoặc cá
nhân mang quốc tịch Việt Nam tham dự thầu
Giá gói thầu: là giá trị của gói thầu được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu Giá dự thầu: Là giá do nhà thầu ghi trong đơn dự thầu, báo giá, bao gồm toàn bộ các
chi phí để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Trang 14Giá đánh giá: Là giá dự thầu sau khi đã được sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch theo yêu cầu
của hồ sơ mời thầu, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có), cộng với các yếu tố để quy đổi trên cùng một mặt bằng cho cả vòng đời sử dụng của hàng hóa, công trình Giá đánh giá dùng để xếp hạng hồ sơ dự thầu đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp và gói
thầu hỗn hợp áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế
Giá đề nghị trúng thầu: Là giá dự thầu của nhà thầu được đề nghị trúng thầu sau khi
đã được sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu,
trừ đi giá trị giảm giá (nếu có)
Giá trúng thầu: Là giá được ghi trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Giá hợp đồng: Là giá trị ghi trong văn bản hợp đồng làm căn cứ để tạm ứng, thanh
toán, thanh lý và quyết toán hợp đồng
Gói thầu: Là một phần hoặc toàn bộ dự án, dự toán mua sắm; gói thầu có thể gồm
những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượng mua sắm
một lần, khối lượng mua sắm cho một thời kỳ đối với mua
Hồ sơ mời thầu: Là toàn bộ tài liệu sử dụng cho hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu
hạn chế, bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ để nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm
lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất: Là toàn bộ tài liệu do nhà thầu, nhà đầu tư lập và nộp
cho bên mời thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Hợp đồng: Là văn bản thỏa thuận giữa chủ đầu tư với nhà thầu được lựa chọn trong
thực hiện gói thầu thuộc dự án; giữa bên mời thầu với nhà thầu được lựa chọn trong mua sắm thường xuyên; giữa đơn vị mua sắm tập trung hoặc giữa đơn vị có nhu cầu mua sắm với nhà thầu được lựa chọn trong mua sắm tập trung; giữa cơ quan nhà nước
có thẩm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn hoặc giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn và doanh nghiệp dự án trong lựa chọn nhà đầu tư
Trang 15Kiến nghị: Là việc nhà thầu, nhà đầu tư tham dự thầu đề nghị xem xét lại kết quả lựa
chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà đầu tư và những vấn đề liên quan đến quá trình
lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư khi thấy quyền, lợi ích của mình bị ảnh hưởng
Người có thẩm quyền: Là người quyết định phê duyệt dự án hoặc người quyết định
mua sắm theo quy định của pháp luật Trường hợp lựa chọn nhà đầu tư, người có thẩm quyền là người đứng đầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp
luật
Thẩm định trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư: Là việc kiểm tra, đánh giá
kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ
sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và kết quả mời quan tâm, kết quả sơ tuyển, kết quả lựa
chọn nhà thầu, nhà đầu tư để làm cơ sở xem xét, quyết định phê duyệt theo quy định
của Luật này
Thời điểm đóng thầu: Là thời điểm hết hạn nhận hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ
sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất
Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất: Là số ngày được quy định
trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và được tính kể từ ngày có thời điểm đóng thầu đến ngày cuối cùng có hiệu lực theo quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu Từ
thời điểm đóng thầu đến hết 24 giờ của ngày đóng thầu được tính là 01 ngày
Tổ chuyên gia: Gồm các cá nhân có năng lực, kinh nghiệm được bên mời thầu hoặc đơn vị tư vấn đấu thầu thành lập để đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ
dự thầu, hồ sơ đề xuất và thực hiện các nhiệm vụ khác trong quá trình lựa chọn nhà
thầu, nhà đầu tư
Vốn nhà nước: Bao gồm vốn ngân sách nhà nước; công trái quốc gia, trái phiếu chính
phủ, trái phiếu chính quyền địa phương; vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ; vốn từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước; vốn tín dụng do Chính phủ bảo lãnh; vốn vay được bảo đảm
Trang 16bằng tài sản của Nhà nước; vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước; giá trị quyền sử dụng đất
Xây lắp: Gồm những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt công trình, hạng
dự án đầu tư
Đấu thầu có vai trò đảm bảo bốn nội dung: hiệu quả - cạnh tranh - công bằng - minh bạch Hiệu quả có thể về mặt tài chính hoặc về thời gian hay một tiêu chí nào khác tuỳ thuộc vào mục tiêu của DA Muốn đảm bảo hiệu quả cho DA phải tạo điều kiện cho nhà thầu cạnh tranh công khai ở phạm vi rộng nhất có thể nhằm tạo ra sự công bằng, đảm bảo lợi ích cho các bên Với các DA có tổng đầu tư lớn, có gía trị về mặt kinh tế hoặc xã hội thì công tác đấu thầu là một khâu quan trọng không thể thiếu và đấu thầu phải tuân thủ theo quy định của nhà nước hoặc tổ chức tài chính cho vay vốn
Đấu thầu mang lại lợi ích to lớn đối với chủ đầu tư, nhà thầu và nền kinh tế quốc dân nói chung
1.2.1.Vai trò đối với nền kinh tế
Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về đầu tư và xây dựng, hạn chế và loại trừ được tình trạng thất thoát, lãng phí vốn đầu tư
Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nói riêng và toàn nền kinh tế nói chung
Đấu thầu tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị xây dựng Đây là động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp xây dựng nước ta và tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ xây dựng, từng bước hội nhập với khu vực và thế giới
Trang 171.2.2.Vai trò với chủ đầu tư
Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư sẽ lựa chọn được các nhà thầu có khả năng đáp ứng được tốt nhất các yêu cầu kinh tế, kỹ thuật, tiến độ đặt ra của công trình Trên cơ sở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư, đồng thời vẫn đảm bảo được chất lượng cũng như tiến độ công trình
Đấu thầu giúp chủ đầu tư cũng sẽ nắm bắt được quyền chủ động, quản lý có hiệu quả
và giảm thiểu được các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đầu tư do toàn
bộ quá trình tổ chức đấu thầu và thực hiện kết quả đấu thầu được tuân thủ chặt chẽ
theo quy định của pháp luật và sau khi chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ
về mọi mặt
Để đánh giá đúng các hồ sơ dự thầu đòi hỏi đội ngũ cán bộ thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư phải tự nâng cao trình độ của mình về các mặt nên việc áp dụng phương thức đấu thầu còn giúp cho chủ đầu tư nâng cao trình độ và năng lực của cán
bộ công nhân viên
1.2.3.Vai trò đối với nhà thầu
Tham dự đấu thầu và hướng tới mục tiêu thắng thầu, các nhà thầu phải tự hoàn thiện mình trên tất cả phương diện
Đối với nhà thầu xây dựng, thắng thầu đồng nghĩa với việc mang lại công ăn việc làm cho cán bộ công nhân viên, nâng cao uy tín của nhà thầu trên thương trường, thu được lợi nhuận, tích luỹ thêm được nhiều kinh nghiệm trong thi công và quản lý, đào tạo được đội ngũ cán bộ, công nhân kỹ thuật vững tay nghề, máy móc thiết bị thi công được tăng cường
Hoạt động đấu thầu được tổ chức theo nguyên tắc công khai và bình đẳng, nhờ đó các nhà thầu sẽ có điều kiện để phát huy đến mức cao nhất cơ hội tìm kiếm công trình và khả năng của mình để trúng thầu
Để đạt mục tiêu thắng thầu, các công ty xây lắp phải tự hoàn thiện các mặt quản lý, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý trong tham gia đấu thầu và thực hiện công trình đã thắng thầu
Thông qua phương thức đấu thầu, các công ty xây lắp sẽ tự nâng cao hiệu quả công tác quản trị chi phí kinh doanh, quản lý tài chính, thúc đẩy nâng cao hiệu quả kinh tế khi giá bỏ thầu thấp nhưng vẫn thu được lợi nhuận
Trang 181.3 Th ực trạng về công tác đấu thầu tại Việt Nam
Luật Đấu thầu năm 2013 ra đời đã khắc phục được nhiều hạn chế của Luật đấu thầu năm 2005 về nhiều mặt, hình thức, phương pháp đấu thầu… đơn giản hóa các thủ tục, các quy định này góp phần tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự việc thu hút, lựa chọn nhà đầu tư một cách minh bạch, cạnh tranh; xây dựng niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam Nhất là hiện nay Việt Nam đang là một nước hội nhập
và phát triển mới ở trong giai đoạn đầu của quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Để thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước phải có cơ sở hạ tầng, cơ sở hạ tầng phải đi trước một bước Hiện nay nhu cầu xây dựng ở Việt Nam ngày càng tăng với tổng mức vốn đầu tư hàng năm chiếm tỷ lệ không nhỏ Bên cạnh đó sự tăng lên của các đầu tư nước ngoài vào thị trường Việt Nam ngày càng nhiều đã làm tăng mức độ cạnh tranh trong lĩnh vực xây dựng Chính
vì vậy để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng một cách hiệu quả cần thiết phải tạo ra môi trường cạnh tranh tốt, thông qua việc liên tục đổi mới hệ thống văn bản pháp luật
về đấu thầu đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tiễn góp phần vào thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước
1.3.1 Những kết quả đạt được trong công tác đấu thầu
1.3.1.1 Hệ thống văn bản pháp luật
Hệ thống các văn bản pháp luật về đấu thầu trong thời gian qua đã dần hoàn thiện kể
cả về số lượng lẫn chất lượng, đáp ứng được điều kiện của thị trường, đã tăng cường tính pháp lý của công tác đấu thầu đối với môt nền kinh tế thị trường hội nhập hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay, đồng thời đã tạo môi tường cạnh tranh chở lên minh bạch, hiệu quả, cải thiện thủ tục hành chính, giảm thiểu tiêu cực trong môi trường cạnh tranh trong đấu thầu góp phần thúc đẩy nên kinh tế phát triển
Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 [1] có hiệu lực thi hành 01/7/2014; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 về Quy định chi tiết thi hành một
số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu Sau khi Luật và các Nghị định về công tác đấu thầu được ban hành, đến thời điểm hiện nay Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành 16 Thông tư quy định và hướng dẫn về công tác đấu thầu, trong đó năm 2016
và đầu năm 2017 ban hành và có hiệu lực 10 Thông tư
Trang 19Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 [1]: Quy định cụ thể trách nhiệm của các bên trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, yêu cầu giám sát của cộng đồng trong quá trình lựa chọn nhà thầu và thực hiện hợp đồng, bổ sung trách nhiệm về giám sát của người có thẩm quyền, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu Đồng thời quy định rõ trách nhiệm của cá nhân đối với từng hoạt động trong quá trình đấu thầu để có cơ sở quy định chế tài xử lý vi phạm tương ứng với từng hành vi vi phạm Ngoài ra, nhằm tăng cường chế tài xử lý vi phạm trong đấu thầu, Luật Đấu thầu năm 2013 [1] bổ sung một số hành vi
bị cấm trong đấu thầu, đồng thời quy định thêm biện pháp xử phạt đối với cá nhân được giao trách nhiệm xử phạt nhưng không tuân thủ quy định, các biện pháp phạt bổ sung như đăng tải công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng, buộc phải thực hiện đúng quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định
Nghị định 63/2014/NĐ-CP [2]: Để kịp thời hướng dẫn Luật Đấu thầu, ngày 26/6/2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 63/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu Nghị định này gồm 15 chương với 130 điều
Theo đó: Trường hợp sau khi tính ưu đãi, nếu các hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất xếp hạng ngang nhau thì ưu tiên cho nhà thầu có đề xuất chi phí trong nước cao hơn hoặc
sử dụng nhiều lao động địa phương hơn Trường hợp nhà thầu tham dự thầu thuộc đối tượng được hưởng nhiều hơn một loại ưu đãi thì khi tính ưu đãi chỉ được hưởng một loại ưu đãi cao nhất Đối với gói thầu hỗn hợp, việc tính ưu đãi căn cứ tất cả các đề xuất của nhà thầu trong các phần công việc tư vấn, cung cấp hàng hóa, xây lắp Nhà thầu được hưởng ưu đãi khi có đề xuất chi phí trong nước từ 25% trở lên giá trị công việc của gói thầu
Chi phí trong quá trình lựa chọn nhà thầu (Điều 9) [2]: Đối với đấu thầu trong nước, mức giá bán một bộ hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu (bao gồm cả thuế) do chủ đầu tư quyết định nhưng tối đa là 2 triệu đồng đối với hồ sơ mời thầu và 1 triệu đồng đối với
hồ sơ yêu cầu; đối với đấu thầu quốc tế, mức giá bán theo thông lệ đấu thầu quốc tế
Về tổ chức lựa chọn nhà thầu, Điểm d Khoản 3 Điều 14 của Nghị định [2], với quy định này, những nhà thầu chưa mua, chưa kịp mua hồ sơ mời thầu vẫn được nộp hồ sơ
Trang 20dự thầu và tham gia đấu thầu bình thường, bình đẳng như các nhà thầu đã mua hồ sơ mời thầu trước đó
Phạm vi áp dụng chào hàng cạnh tranh (Điều 57 [2]): Chào hàng cạnh tranh theo quy trình thông thường áp dụng đối với gói thầu quy định tại Khoản 1 Điều 23 của Luật Đấu thầu 2013 [1] có giá trị không quá 05 tỷ đồng; chào hàng cạnh tranh theo quy trình rút gọn áp dụng đối với gói thầu quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 23 của Luật Đấu thầu 2013 [1] có giá trị không quá 500 triệu đồng, gói thầu quy định tại Điểm b và Điểm c Khoản 1 Điều 23 của Luật Đấu thầu 2013 [1] có giá trị không quá 01 tỷ đồng, gói thầu đối với mua sắm thường xuyên có giá trị không quá 200 triệu đồng
Hạn mức gói thầu quy mô nhỏ (Điều 63 [2]): Gói thầu quy mô nhỏ là gói thầu cung
cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa có giá trị gói thầu không quá 10 tỷ đồng; gói thầu xây lắp, hỗn hợp có giá trị gói thầu không quá 20 tỷ đồng
Về Hạn mức chỉ định thầu (Điều 54): Không quá 500 triệu đồng đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, dịch vụ công; không quá 01 tỷ đồng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, mua thuốc, vật tư y tế, sản phẩm công; không quá 100 triệu đồng đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm thường xuyên
1.3.1.2 Hoạt động thanh tra, kiểm tra về đấu thầu
Trong thời gian qua công tác thanh tra, kiểm tra về công tác này đã được tăng cường thực hiện nhưng vẫn còn nhiều hạn chế Hoạt động thanh tra, kiểm tra công tác đầu thầu nếu được chú trọng hơn nữa sẽ kịp thời phát hiện các thiếu sót, giúp chủ đầu tư nâng cao được ý thức, trách nhiệm trong quản lý hoạt động xây dựng cơ bản Công tác thanh tra, kiểm tra cũng là một biện pháp tăng cường công tác quản lý đấu thầu theo hướng hậu kiểm nhằm giúp cho việc phân cấp thực sự có hiệu quả, đồng thời cũng nhằm lắm bắt vấn đề còn bất cập của luật có giải pháp điều chỉnh sao cho Luật gần gũi hơn với cuộc sống
Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26 tháng 11 năm 2013 [1] đã xác định rõ trách nhiệm của người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, tổ chuyên gia, nhà thầu, nhà đầu tư, tổ chức thẩm định, trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu cũng được cụ thể hóa trách nhiệm cho các bên từ chính phủ, thủ tướng chính phủ, bộ
kế hoạch và đầu tư, các bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân các cấp, sở kế hoạch
và các sở ngành cùng cấp Cùng với đó Bộ kế hoạch và 63 sở kế hoạch thuộc các tỉnh
Trang 21thành phố trực thuộc trung ương là những cơ quan trực tiếp trong việc thanh tra, kiểm tra
Công tác đấu thầu trở nên minh bạch và hiệu quả, tiết kiệm ngân sách nhà nước là nhờ
có việc kiểm tra, giám sát thường xuyên, qua đó cũng làm cho năng lực của chủ đầu
tư, nhà thầu tăng lên Nhà đầu tư ngày một hoàn thiện đáp ứng với điều kiện phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay
1.3.1.3 Công tác đào tạo và hướng dẫn nghiệp vụ đấu thầu
Theo quy định của Luật đấu thầu [1] và được hướng dẫn cụ thể tại Nghị định 63 [2], nêu cụ thể về công tác đào tạo và hướng dẫn nghiệp vụ đấu thầu:
Công tác đào tạo: Thời gian qua công tác bồi dưỡng về nghiệp vụ đấu thầu, đào tạo
chuyên sân cho các cán bộ làm nhiệp vụ đấu thầu đã được các Bộ, ngành, địa phương, các tập đoàn, công ty , các đơn vị liên quan đến hoạt động xây dựng cơ bản đặc biệt quan tâm
Theo quy định các cá nhân thuộc tổ chức đấu thầu chuyên nghiệp, doanh nghiệp, đơn
vị hoạt động tư vấn đấu thầu, ban quản lý dự án chuyên nghiệp, đơn vị mua sắm tập trung tham gia trực tiếp vào công tác lập, thẩm định hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu; đánh giá hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ
sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất; thẩm định kết quả mời quan tâm, kết quả mời sơ tuyển, kết
quả lựa chọn nhà thầu phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu Cá nhân muốn được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu phải trải qua kỳ thi sát hạch do Bộ
Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) tổ chức bắt đầu từ ngày 01/01/2017 Việc quy định
phải trải qua kỳ thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề sẽ lựa chọn được những cá nhân
thực sự có năng lực, kinh nghiệm và kiến thức về đấu thầu, góp phần nâng cao chất lượng của công tác lựa chọn nhà thầu
Thực tế trong thời gian qua, bên cạnh một số cơ sở đào tạo đấu thầu có uy tín vẫn còn
một vài cơ sở vì chạy theo lợi nhuận đã coi nhẹ chất lượng đào tạo, thậm chí có hiện tượng vi phạm quy định như: cắt giảm thời lượng đào tạo, sử dụng giảng viên không
có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để giảng dạy trong những khóa cấp
chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu cơ bản; một số cơ sở đào tạo có hiện tượng
cấp khống chứng chỉ, cấp chứng chỉ cho những học viên không đủ điều kiện; chương trình giảng dạy ở một số khóa đào tạo chưa cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật
Trang 22về đấu thầu mới được ban hành, ngân hàng đề kiểm tra của các cơ sở đào tạo còn nghèo nàn, nhiều trường hợp câu hỏi và đáp án chưa thống nhất với nhau; nhiều cơ sở đào tạo không thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo về hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
và cấp chứng chỉ… Do đó, để nâng cao chất lượng đào tạo, Bộ KH&ĐT đã công khai danh sách các cơ sở đào tạo có chức năng bồi dưỡng nghiệp vụ về đấu thầu và đăng tải trên website của Bộ chuyên ngành
Bên cạnh mục tiêu nâng cao chất lượng, trách nhiệm của các cơ sở đào tạo thì nâng cao chất lượng của đội ngũ giảng viên đấu thầu cũng là một trong những mục tiêu quan trọng Giảng viên đấu thầu theo quy định trước tiên phải là người am hiểu quy định của pháp luật đấu thầu và pháp luật khác có liên quan như pháp luật về dân sự, hình sự, tài chính, thương mại…; am hiểu về hướng dẫn đấu thầu của các nhà tài trợ cũng như thông lệ quốc tế về đấu thầu Ngoài ra, giảng viên đấu thầu cũng phải là người có nhiều kinh nghiệm trong công tác đấu thầu, có khả năng trong việc xây dựng chương trình giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng học viên, có kỹ năng trong
việc truyền tải thông tin đến học viên… Để trở thành giảng viên đấu thầu, cá nhân có nhu cầu phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu trong tất cả các lĩnh vực tư
vấn, xây lắp, hàng hóa, phi tư vấn và phải hoàn thành khóa bồi dưỡng giảng viên đấu
Ngoài các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu tại cơ sở đào tạo và tại địa phương thì lớp
bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu qua mạng cũng được tổ chức, nhằm nâng cao nhận thức
về mục đích, yêu cầu, tiện ích của việc sử dụng hệ thống mạng đấu thầu cũng như tăng cường nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác đấu thầu; nâng cao năng lực tổ
chức, triển khai của các chủ đầu tư tại ban quản lý dự án nói riêng và các cơ quan quản
lý nhà nước ở các cấp nói chung
Hướng dẫn nghiệp vụ đấu thầu: Song song với việc đào tạo, phối hợp, trợ giúp cho các
Bộ ngành, địa phương, các đơn vị về triển khai Luật đấu thầu [1] thì Bộ Kế Hoạch và Đầu tư còn giải đáp những vướng mắc liên quan đến công tác đầu thầu cho các đơn vị
Trang 23bằng văn bản, tư vấn qua điện thoại để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về công tác này
khi có yêu cầu
1.3.1.4 Công khai hóa các thông tin về đấu thầu
Việc công khai thông tin trong đấu thầu đã sớm được đặt ra trong Luật đấu thầu năm
2005 Theo đó, khoản 1 Điều 5 của Luật đấu thầu năm 2005 quy định các thông tin về đấu thầu phải được đăng tải công khai là: “Kế hoạch đấu thầu; Thông báo mời sơ tuyển, kết quả sơ tuyển; Thông báo mời thầu đối với đấu thầu rộng rãi; Danh sách nhà
thầu được mời tham gia đấu thầu; Kết quả lựa chọn nhà thầu; Thông tin xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu; Văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu hiện hành; Các thông tin liên quan khác.”
Nếu như trước đây, mỗi gói thầu thông thường chỉ có vài ba nhà thầu tham dự thầu, thì đến nay, số lượng nhà thầu tham gia trên một gói thầu đã có sự gia tăng mạnh mẽ Đặc
biệt là từ khi triển khai thực hiện thí điểm đấu thầu qua mạng vào năm 2009, các thông tin về đấu thầu như thông báo mời thầu, kế hoạch đấu thầu, biên bản mở thầu… cho đến kết quả đấu thầu, tất cả gần như được “bày” hết lên “mâm” Hệ thống đấu thầu điện tử Cho nên, các nhà thầu rất dễ dàng tìm kiếm thông tin và có thể cập nhật thông tin một cách nhanh chóng Từ chỗ chỉ có vài ba nhà thầu tham dự như trước, thì nay,
mỗi gói thầu có tới 8 – 10 nhà thầu đăng ký tham dự lại diễn ra khá phổ biến, thậm chí
có gói thầu đấu thầu rộng rãi trong nước mà có tới 30 nhà thầu mua hồ sơ mời thầu để đăng ký tham dự thầu Số lượng nhà thầu tham gia càng nhiều thì sự cạnh tranh giữa các nhà thầu lại càng lớn và càng bảo đảm mục tiêu đặt ra trong quá trình lựa chọn nhà
thầu là cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế; hạn chế tình trạng khép kín; phòng chống tham nhũng trong hoạt động đấu thầu sử dụng vốn nhà nước Và một khi thông tin được minh bạch thì hiệu quả đạt được ngày càng cao, có lợi cho cả đôi bên, nhà thầu cũng như chủ đầu tư
Đúc rút từ thực tiễn đó, Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 [1] lần này đã kịp thời bổ sung thêm nhiều quy định bắt buộc bên mời thầu phải có trách nhiệm cung cấp thông tin để đăng tải công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Báo Đấu thầu, cũng như khuyến khích đăng tải trên trang thông tin điện tử của bộ, ngành, địa phương hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng khác Các nội dung bắt buộc phải công khai được quy định tại khoản 1 Điều 8 Luật đấu thầu [1] là:
Trang 24+ Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
+ Thông báo mời quan tâm, thông báo mời sơ tuyển
+ Thông báo mời chào hàng, thông báo mời thầu;
+ Danh sách ngắn
+ Kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
+ Kết quả mở thầu đối với đấu thầu qua mạng
+ Thông tin xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu
+ Văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu
+ Danh mục dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án có sử dụng đất
+ Cơ sở dữ liệu về nhà thầu, nhà đầu tư, chuyên gia đấu thầu, giảng viên đấu thầu và
cơ sở đào tạo về đấu thầu
+ Thông tin khác có liên quan.”
Hơn nữa, vấn đề minh bạch, công khai trong đấu thầu thuốc, vật tư y tế cũng là một trong những nội dung được dư luận rất quan tâm thời gian qua, bởi đây là khoản chi khá lớn từ vốn nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ dịch vụ khám, chữa bệnh và nguồn thu hợp pháp khác của các cơ sở y tế công lập Để khắc phục những hạn chế
thời gian qua, đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo vệ sức khỏe của người dân cũng như phù hợp với mức sống của đại đa số người dân, Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 [1] đã quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Y tế và các
bộ, ngành liên quan Theo đó, “Bộ Y tế có trách nhiệm ban hành danh mục thuốc đấu
thầu; danh mục thuốc đấu thầu tập trung; danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá” Bên cạnh đó, Luật giao “Chính phủ quy định trách nhiệm của các bộ, ngành trong đấu thầu thuốc, vật tư y tế và việc công khai giá thuốc, vật tư y tế theo kết quả
lựa chọn nhà thầu” (Điều 51)
Như vậy, mỗi một nội dung, mỗi một tổ chức, cá nhân trong Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 đều được tăng cường tính công khai, minh bạch một cách triệt để Do
đó, không ít đại biểu Quốc hội tại kỳ họp Quốc hội lần này đã đánh giá cao tính đột phá của Luật, tạo nên một bước chuyển rất lớn trong hoạt động đấu thầu, tăng cường
sự giám sát của cộng đồng, nhằm hạn chế tối đa tình trạng tham nhũng, thông thầu…
Từ những thực tiễn trên, có thể thấy công tác đăng tải thông tin về đấu thầu có ý nghĩa
vô cùng quan trọng trong việc lựa chọn nhà thầu đáp ứng đủ năng lực của gói thầu
Trang 25Tuy nhiên, mục tiêu này chỉ được đảm bảo khi mọi thông tin về gói thầu được công khai, minh bạch, công bằng, bảo đảm tất cả các nhà thầu đều có cơ hội như nhau trong
việc tiếp cận thông tin, cũng như tham gia vào quy trình đáu thầu
1.3.1.5 Tính chuyên môn, chuyên nghiệp về đấu thầu
Công tác đầu thầu nước ta có một khung pháp lý tốt (2 Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu 2013 đã được ban hành), nhưng để có thể đưa Luật Đấu thầu 2013 [1]
đi vào cuộc sống thì những con người thực thi pháp luật về đấu thầu phải thực sự có năng lực chuyên môn về đấu thầu Vì vậy, trong khoảng 10 năm tới, Việt Nam cần tăng cường đào tạo cũng như nâng cao chất lượng đào tạo về đấu thầu để đáp ứng nhu cầu của thực tiễn
“Trong bối cảnh Việt Nam đang ngày càng tham gia sâu rộng vào sân chơi quốc tế thông qua các hiệp định thương mại tự do, trong đó quy định bắt buộc phải tuân thủ các điều khoản của Chương mua sắm chính phủ thì nhu cầu đào tạo về đấu thầu, mua sắm chính phủ là rất lớn và hết sức cần thiết cho xã hội, đòi hỏi chất lượng của nguồn nhân lực làm công tác đấu thầu phải được cải thiện và nâng lên rõ rệt, kịp thời nắm bắt
và vận dụng nhiều quy định mới của pháp luật về đấu thầu trong bối cảnh hội nhập quốc tế Hội thảo là dịp để những người làm công tác đào tạo về đấu thầu trên cả nước trao đổi và góp ý hoàn thiện Chương trình đào tạo về đấu thầu để nâng cao chất lượng
và hiệu quả của công tác này” [3]
Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, công tác đấu thầu thời gian qua đã đạt được một số kết quả nhất định như: bước đầu phổ biến rộng rãi quy định về đấu thầu; bồi dưỡng kiến thức cơ bản về đấu thầu, tăng cường tính chuyên nghiệp cho cán bộ làm công tác đấu thầu, chất lượng thực hiện các cuộc đấu thầu được nâng cao Tuy nhiên, công tác đào tạo về đấu thầu thời gian qua vẫn còn một số hạn chế như: chất lượng giảng viên, chất lượng học viên sau đào tạo chưa cao Nguyên nhân là do chất lượng các cơ sở đào tạo đấu thầu chưa tốt, chương trình, giáo trình chưa phù hợp; kinh phí, thời gian cho việc học còn chưa hợp lý
Trong tổng số các gói thầu được thực hiện qua công tác đấu thầu thời gian qua của tỉnh, các nhà thầu được lựa chọn đều có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện các gói thầu đảm bảo yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật và tiến độ thi công các công trình, dự án
Trang 26Không còn tình trạng phá giá thầu, bỏ thầu thấp
Theo báo cáo của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Kạn, năm 2016 nhìn chung công tác đấu thầu không còn tình trạng phá giá thầu, bỏ giá thấp, không đủ điều kiện thực hiện dẫn đến công trình chất lượng xấu, thi công kéo dài Đây là kết quả của việc tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Đấu thầu và Nghị định hướng dẫn Vì vậy hầu hết các mẫu hồ sơ mời thầu, các gói thầu được triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh đều được đấu thầu rộng rãi theo quy định, đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch, tạo sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp Do vậy, đã khuyến khích được các nhà thầu có kinh nghiệm, năng lực tham gia dự thầu Điều này đã đóng góp một phần không nhỏ vào hiệu quả sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước, chống thất thoát, lãng phí
Đặc biệt, khi nguyên tắc phân cấp trong công tác đấu thầu được thể hiện rõ bằng việc nâng cao quyền và trách nhiệm của chủ đầu tư thì công tác phổ biến, quán triệt nội dung của Luật Đấu thầu và Nghị định hướng dẫn của Chính phủ được các cơ quan chuyên môn của tỉnh tăng cường hướng dẫn các chủ đầu tư thông qua nhiều hình thức như: Phối hợp với các Trung tâm Đào tạo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức các lớp tập huấn về đấu thầu cho các đơn vị, chủ đầu tư, cơ quan tư vấn Đến nay, hầu hết các cán bộ tham gia trong lĩnh vực đấu thầu đều được cấp chứng chỉ tham gia các khoá đào tạo đấu thầu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh đã có văn bản hướng dẫn hoặc hướng dẫn trực tiếp các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn khi lập hồ sơ mời thầu và đánh giá kết quả đấu thầu theo mẫu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, yêu cầu chủ đầu tư thực hiện đăng tải các thông tin đấu thầu trên trang web Đấu thầu của Bộ
Kế hoạch và Đầu tư Bên cạnh đó, nhiều chủ đầu tư cũng đã chủ động cử cán bộ tham gia các lớp tập huấn về đấu thầu để nâng cao năng lực trong đấu thầu
Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh
Thời gian qua Luật và các văn bản hướng dẫn về quy trình đấu thầu đã thể hiện một cách rõ ràng, thống nhất và chuẩn hoá về thủ tục, thời gian trong hoạt động đấu thầu, quy định chi tiết về lập, thẩm định phê duyệt kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu Đặc biệt, nguyên tắc phân cấp được thể hiện rõ bằng việc nâng cao quyền và trách nhiệm của chủ đầu tư, từ đó tạo điều kiện tiết kiệm thời gian trong đấu thầu, đảm bảo tiến độ chung của toàn bộ dự án đầu tư Việc tăng cường phân cấp đã tạo điều kiện thuận lợi cho các chủ đầu tư, rút ngắn thời gian trình duyệt nhằm tăng
Trang 27hiệu quả đầu tư Theo đó, vai trò của chủ đầu tư đã được thay đổi căn bản trong quá
trình quản lý, điều hành và quyết định các nội dung trong quá trình triển khai dự án Quy định về đảm bảo cạnh tranh với nội dung và lộ trình cụ thể tạo cơ sở pháp lý khép kín trong đấu thầu, tạo sự công bằng và cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động đấu thầu Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhận thấy năng lực của chủ đầu tư tại các địa phương, nhất là cấp huyện, xã còn yếu, chưa đáp ứng kịp tình hình phân cấp mạnh của Luật Đấu thầu, dẫn đến lúng túng trong việc tổ chức đấu thầu, Thanh tra Sở
Kế hoạch và Đầu tư đã tăng cường công tác thanh tra qua đó chỉ ra những hạn chế, kiến nghị biện pháp khắc phục đối với từng chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây lắp và giám sát thi công công trình
Ngoài biện pháp trên, với vai trò là cơ quan chuyên môn hướng dẫn tổ chức thực hiện công tác đấu thầu, Sở Kế hoạch và Đầu tư sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra,
về đấu thầu nhằm đưa hoạt động đấu thầu vào nề nếp Thúc đẩy triển khai dự án đấu thầu qua mạng điện tử nhằm sớm tạo ra được một công nghệ đấu thầu tiên tiến thay cho công nghệ giấy tờ như hiện nay, qua đó góp phần rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí và minh bạch hoá hoạt động đấu thầu Cùng với đó tập trung đào tạo, bồi dưỡng phổ biến các quy định của pháp luật về đấu thầu, đặc biệt là cho chủ đầu tư dự án, người được giao rất nhiều nhiệm vụ trong công tác đấu thầu nhằm thực hiện đúng các quy định pháp luật đấu thầu mới được ban hành, đồng thời tăng cường năng lực cho cán bộ làm công tác đấu thầu
1.3.1.6 Chất lượng quản lý sau đấu thầu
Sau khi có kết quả thông báo trúng thầu thì sản phẩm cuối cùng của quá trình đấu thầu
là hợp đồng ký kết giữa hai bên, một bên là chủ đầu tư và một bên là nhà thầu trúng thầu Chất lượng của dự án đạt hiệu quả tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc thực hiện các điều khoản yêu cầu và ràng buộc giữa hai bên được thể hiện trong bản hợp đồng này Tuy nhiên, hiện nay trong một số trường hợp việc quản lý thực hiện hợp đồng tại các địa phương thì còn nhiều lỏng lẻo, chưa được quan tâm đúng mức, nhất là trong bối cảnh giá cả thị trường leo thang Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà thầu trong quá trình thi công lại không được sát sao, chặt chẽ dẫn đến tiến độ và chất lượng thi công không đảm bảo Nguyên nhân chủ yếu là do các nhà thầu sau khi trúng thầu
đã không bố trí đủ nhân lực, thiết bị, tài chính đảm bảo tiến độ thi công như HSDT và
Trang 28hợp đồng đã ký kết, xong về phía chủ đầu tư lại chưa có biện pháp, chế tài xử lý cụ thể đối với nhà thầu
Như vậy công tác đấu thầu sẽ chịu nhiều ảnh hưởng của tình trạng lạm phát kinh tế trong nước cũng như trên thế giới Do đó các nhà thầu có tâm lý e ngại khi tham gia đấu thầu, có một số trường hợp tại các gói thầu xây lắp, nhà thầu thực hiện tiến độ chậm lại so với hợp đồng đã ký kết, nhằm mong muốn được điều chỉnh giá trị hợp đồng khi có các thay đổi về chế độ, chính sách của nhà nước về tiền lương, giá ca máy, Một số trường hợp khác, nhà thầu trong quá trình khi thực hiện hợp đồng đã không đảm bảo được tài chính như đăng ký trong HSDT, dẫn đến tiến độ triển khai dự
án chậm hơn so với hợp đồng đã ký kết
Một số trường hợp còn xảy ra ở các địa phương là bản thân chủ đầu tư cũng có thái độ chưa quan tâm thực sự đến công tác giám sát thi công, đôn đốc các nhà thầu xây lắp đảm bảo tiến độ đúng quy định Việc bảo đảm thực hiện hợp đồng theo quy định của pháp luật được các chủ đầu tư quan tâm, thực hiện hiện nay còn khá ít Một số nơi khi nhà thầu không thực hiện nghĩa vụ bảo đảm trong các ràng buộc đã ký kết trong hợp đồng nhưng vẫn được chủ đầu tư bỏ qua
Mặt khác, đã có nhiều công trình được lựa chọn nhà thầu xong lại chưa hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng Dẫn đến trường hợp sau khi ký hợp đồng xong vẫn chưa có mặt bằng thi công hoặc trong quá trình thi công phải tạm dừng để
chờ giải phóng mặt bằng, vì một số vị trí không kịp giải phóng mặt bằng theo tiến độ
Việc này cũng gây khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ cho nhà thầu như: tiến độ thi công
phải kéo dài, tâm lý cán bộ công nhân mệt mỏi, hoang mang, bên cạnh đó còn kéo theo
rất nhiều thủ tục hành chính xảy ra, do phải bổ sung điều chỉnh dự án
1.3.1.7 Hiệu quả của đấu thầu
Có thể nói đấu thầu là một trong những phương thức kinh doanh có hiệu quả cao Nó góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho nền kinh tế
quốc dân Thông qua đấu thầu, công tác quản lý trong lĩnh vực đầu tư của Nhà nước ngày càng được nâng cao, nguồn vốn được sử dụng có hiệu quả, hạn chế được thất thoát, lãng phí Đặc biệt, khi tham gia đấu thầu các doanh nghiệp (DN) phải sử dụng
mọi biện pháp cạnh tranh để thắng thầu, trong đó có biện pháp giảm giá Trong đấu
thầu, bên mua bao giờ cũng muốn có thứ mình cần với giá rẻ nhất Bên bán bao giờ
Trang 29cũng muốn bán nhanh thứ mình có với lợi nhuận cao nhất Vì vậy, Nhà nước chỉ phải
bỏ ra một khoản tiền ít hơn dự toán để xây dựng công trình, có như vậy mới đảm bảo
tạo ra một sân chơi công bằng, minh bạch, thu hút các nhà thầu có năng lực tham gia cung cấp hàng hóa, dịch vụ Ngoài ra đấu thầu còn tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế
hội nhập quốc tế và tránh tiêu cực, lợi ích nhóm trong đấu thầu
Hiệu quả tiết kiệm về chi phí được thể hiện được thể hiện trong bảng sau: (Số liệu tham khảo trong báo cáo đánh giá tổng kết của bộ kế hoạch giai đoạn 2012-2015) [3]
Bảng 1.1 Hiệu quả tiết kiệm về chi phí đầu thầu
Năm Tổng số gói thầu Tổng giá trị chênh lệch giữa giá trúng
thầu và giá gói thầu (đồng)
có
Đội ngũ thiết kế còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn dẫn đến chưa lường trước những vấn
đề phát sinh trong quá trình thực hiện dự án Vì vậy trong quá trình thi công nhiều khi phải thay đổi đây cũng là một trong nguyên nhân làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng, hiệu quả dự án, làm mất đi nguyên tắc cạnh tranh về giá trong đấu thầu, vượt giá thầu
Trang 30Việc điều chỉnh thiết kế, cũng như các thủ tục pháp lý về thay đổi thiết kế còn quá nhiều cấp dẫn đến thời gian thực hiện dự án bị kéo dài, tạo cơ hội cho nhà thầu điều chỉnh giá
- Về hồ sơ mời thầu: Hồ sơ mời thầu còn nhiều hạn chế về chất lượng, ngay cả tư vấn lập hồ sơ mời thầu, chủ đầu tư và các bên liên quan khác đã chưa lường hết được những bất cập trong thực tiễn có thể sảy ra Tiêu chí đánh giá chưa đồng bộ thống nhất chỗ cao, chỗ thấp, chưa nêu rõ được nguồn gốc xuất sứ thiết bị, vật tư, nguồn cung cấp, biện pháp, công nghệ thi công của nhà thầu, năng lực tài chinh, kinh nghiệm thi công … Đã tạo ra sự bất bình đẳng trong quá trình cạnh tranh, ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế của dự án, giảm tính công bằng, cạnh tranh, minh bạch trong quá trình đấu thầu
- Về công tác mở thầu: Việc mở thầu của một số dự án hiện nay vẫn mang tính hình thức, một số gói thầu trong quá trình bán hồ sơ thầu rất đông nhà thầu đăng ký mua nhưng đến khi nộp hồ sơ chỉ có một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu nhưng bên mời thầu vẫn tiến hành đúng trình tự để mở thầu Điều này dẫn đến việc từ gói thầu đấu thầu rộng rãi vô hình chung trở thành hình thức chỉ định thầu
*) Tình trạng đấu thầu hình thức
Trong công tác lựa chọn nhà thầu vẫn còn một số chủ đầu tư e ngại các thủ tục trong đấu thầu rườm rà, mất nhiều thời gian, công sức, đã để ra xảy ra hiện tượng chia nhỏ gói thầu, nhằm tổ chức đấu thầu hạn chế hay chỉ định thầu Đây cũng chính là nguyên nhân làm giảm hiệu quả công tác đấu thầu, tạo điều kiện nảy sinh tiêu cực, lợi ích nhóm trong quá trình đấu thầu bằng các hình thức thông thầu Việc ưu tiên các nhà thầu địa phương hoặc các nhà thầu do bộ mình quản lý cũng đã làm méo mó thị trường đấu thầu, giảm tính cạnh tranh bình đẳng của các nhà thầu trong cùng một lãnh thổ, tạo
kẽ hở cho những doanh nghiệp sân sau của người lãnh đạo có cơ hội trúng thầu
*) Vi phạm qui chế đấu thầu
Trong thời gian vừa qua một số dự án tại các địa phương đã vi phạm qui chế đấu thầu gây thất thoát, lãng phí, gây bất bình trong dư luận như:
Tổ chức đấu thầu và lựa chọn nhà thầu không đúng trình tự theo qui định hiện hành
Vi phạm thời gian mở thầu, đóng thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, nghiệm thu thanh toán chưa đúng với đơn giá, hệ số…
Trang 31Giá dự thầu của các hạng mục công việc trong gói thầu nhà thầu đưa ra chưa đúng với qui định, hạng mục dễ thực hiện thì có giá rất cao, ngược lại hạng mục khó khăn trong công tác thực hiện thì giá thấp, dẫn đến có tình trạng nhà thầu sau khi trúng thầu chỉ thực hiện các hạng mục có đơn giá cao còn các hạng mục có đơn giá thấp thì làm bằng mọi cách gây khó khăn cho chủ đầu nhằm điều chỉnh giá thậm chí còn chấp nhận bị phạt hợp đồng để bỏ dự án
*) Phá giá gói thầu
Hình thức phá giá gói thầu của nhà thầu cũng diễn ra khá phổ biến trong thời gian qua Việc này xảy ra với cả nhà thầu trong nước lẫn nhà thầu nước ngoài và nhất là đối với các nhà thầu Trung Quốc Lúc bỏ thầu các nhà thầu này thường đưa ra giá rất thấp, mục đích chính của họ là thắng thầu, sau đó trong quá trình thực hiện gây khó khăn cho chủ đầu tư và dùng sức ép của mối quan hệ hoặc sức ép của nhà tài trợ để xin điều chỉnh giá, điển hình như dự án đường sắt trên cao Cát Linh Hà đông do nhà thầu Trung Quốc thực hiện, nguồn vốn viện trợ từ Trung Quốc
*) Kinh nghiệm tổ chức đấu thầu Quốc tế
Việc tham gia hoạt động đấu thầu của các nhà thầu nước ngoài ở Việt nam còn mới
mẻ, do vậy kinh nghiệm tổ chức đấu thầu còn hạn chế, dẫn đến chưa lường hết được những vấn đề thực tế Do vậy đa số các gói thầu có nhà thầu nước ngoài tham gia thường chậm tiến độ, không tạo được cơ hội cho các nhà thầu trong nước tham gia cạnh tranh, dẫn đến có những cuộc đấu thầu Quốc Tế theo hình thức rộng rãi trở về hình thức hạn chế thậm chí giống như hình thức chỉ định thầu, mặt khác cũng do năng lực, kinh nghiệm đấu thầu Quốc Tế của các nhà thầu trong nước còn hạn chế
*) Ảnh hưởng của nhà tài trợ và luật Quốc tế
Các dự án viện trợ (ODA) đều bị ràng buộc bởi điều kiện của nhà tài trợ cũng như luật pháp Quốc Tế do vậy tính cạnh tranh của các nhà thầu trong nước rất hạn chế, giường như các nhà thầu trong nước chỉ được ở vị trí là nhà thầu phụ
1.3.2.2.Những bất cập trong đấu thầu
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, hiệu quả sử dụng các nguồn lực trong đấu thầu, đầu
tư của Việt Nam còn thấp, nếu không được cải thiện sẽ ảnh hưởng đến chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế thời gian tới Kết quả kiểm toán năm 2015 của Kiểm toán Nhà nước chỉ ra, vẫn còn không ít dự án sử dụng vốn nhà nước lập quy hoạch không phù
Trang 32hợp dẫn đến phải điều chỉnh; công tác khảo sát, lập và phê duyệt dự án đầu tư không tuân thủ quy định, không hợp lý dẫn đến phải điều chỉnh quy mô, tăng tổng mức đầu
tư Đơn cử như: Dự án Xây dựng Nhà máy Xi măng Sông Thao phải điều chỉnh 4 lần,
từ 1.036,4 tỷ đồng lên 1.797,2 tỷ đồng (tăng 73,4%) Dự án Xây dựng đường nối từ Sân bay Nội Bài đến cầu Nhật Tân điều chỉnh từ 4.956,2 tỷ đồng lên 6.742,3 tỷ đồng (tăng 36%) Dự án Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng điều chỉnh từ 880 tỷ đồng lên 2.131,3 tỷ đồng (tăng 142%) Dự án Đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật Trung tâm hành chính - chính trị tỉnh Hòa Bình tăng 173,2% [3]
Hình thức chỉ định thầu mặc dù đã được điều chỉnh về hạn mức, tuy nhiên việc áp dụng hình thức chỉ định thầu hiện nay vẫn được tận dụng hết sức tối đa thông qua nhiều hình thức, lý do khác nhau, hồ sơ mời thầu, cũng như tiêu chí lựa chọn nhà thầu còn mang tính hình thức, sơ sài, kém khả năng cạnh tranh về giá, tính pháp lý chưa chặt chẽ….làm giảm chất lượng đấu thầu cũng như giảm hiệu quả của dự án
Trên thực tế, bên cạnh nhiều chủ đầu tư/bên mời thầu nghiêm túc thực hiện pháp luật
về đấu thầu, vẫn còn không ít chủ đầu tư không thực hiện nghiêm túc Hiện tượng chủ đầu tư/bên mời thầu, tư vấn không làm hết trách nhiệm, “đồng lõa” vẫn đang làm giảm hiệu quả công tác đấu thầu Những phản ánh trên Báo Đấu thầu thời gian qua về những hiện tượng như cướp hồ sơ dự thầu, hồ sơ mời thầu không được bán rộng rãi, chỉ bán cho nhà thầu “ruột”… cho thấy ý thức trách nhiệm kém của chủ đầu tư “Nếu chủ đầu
tư nghiêm túc, sẽ không thể có chuyện đó” [3]
Chất lượng công tác thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán (giá gói thầu) chưa tốt làm giá gói thầu tăng vượt giá trị thực tế như:
+ Về hồ sơ thiết kế: Tính toán xác định khối lượng giữa các hạng mục không chính xác làm tăng giá ở một số gói thầu
+ Về lập hồ sơ mời thầu: do mời hạng mục công việc quá tổng hợp như không phân các loại đất, đá theo từng cấp riêng biệt dẫn đến trong quá trình thi công không quản lý
và nghiệm thu khối lượng theo thực tế
+ Về công tác lập dự toán: nhiều gói thầu do vô tình hoặc cố ý các nhà tư vấn áp dụng định mức, đơn giá, giá vật liệu không phù hợp làm tăng giá gói thầu lên nhiều so với giá trị thật làm thất thoát vốn đầu tư
Trang 33+ Về công tác đánh giá hồ sơ dự thầu: do những sai sót của tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu, của chủ đầu tư đã bỏ qua những lỗi tiên quyết (đối với nhà thầu được trúng thầu) mà theo quy định nếu nhà thầu nào không đạt bị loại ngay khi đánh giá sơ tuyển
Kết quả đấu thầu qua các số liệu tổng hợp: giá gói thầu trúng thầu luôn sát với giá gói
thầu được duyệt, tỷ lệ giảm thầu không đáng kể khoảng 0,5% như tại dự án A khu vực phía Bắc gồm 10 gói thầu tỷ lệ giảm giữa giá trúng thầu so với giá gói thầu trung bình
là 0,58% Dự án tại khu vực miền Trung, gồm 16 gói thầu tỷ lệ giảm giữa giá trúng thầu so với giá gói thầu trung bình là 0,4% Dự án C tại khu vực phía Nam, gồm 9 gói thầu tỷ lệ giảm giữa giá trúng thầu so với giá gói thầu trung bình là 0,21% và kết quả trúng thầu cao hơn giá trị thật của gói thầu
Như vậy công tác tổ chức đấu thầu mất nhiều thời gian từ thông báo mời thầu, chuẩn
bị hồ sơ mời thầu, mở thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, trình và phê duyệt kết quả đấu thầu khoảng thời gian từ 4 - 6 tháng, làm chậm thời gian khởi công công trình
Không chỉ chậm tiến độ, đội vốn đầu tư, một số chuyên gia kinh tế cho rằng, cần phải xem lại năng suất lao động trong công tác đấu thầu “Có 3-4 cán bộ cùng tham gia soạn một văn bản trong thời gian 4-5 ngày, nhưng cuối cùng lãnh đạo vẫn không hài lòng Trong khi đó, để viết lại văn bản, lãnh đạo ấy chỉ cần có 5 phút” - một chuyên gia nhận xét
Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu những năm qua cũng chỉ ra, hiện năng lực của nhiều chủ đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu Nhiều chủ đầu tư tuy có chứng chỉ đào tạo về đấu thầu, nhưng việc đào tạo chỉ là hình thức, dẫn đến chưa nắm vững quy trình, thủ tục trong công tác đấu thầu, nên khi có tình huống xảy ra thì lúng túng, không biết cách xử lý, ảnh hưởng đến tiến độ của dự án Như vậy khi xem xét riêng từng vi phạm thì chỉ có thể coi đó là những sai sót không
cố ý hay vô tình với nhiều lý do là năng lực còn hạn chế hoặc những lý do khác Nhưng xâu chuỗi và hệ thống lại mới thấy rằng tất cả những sai sót đó đều nghiêng lệch về một hướng là làm tăng giá trị gói thầu và gây thất thoát vốn đầu tư Nhà nước
1.3.3 Phân tích, so sánh một số nội dung mới trong luật đấu thầu năm 2013
Luật Đấu thầu năm 2013 [1] được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2014 Luật gồm 13 chương với 96 điều đã sửa đổi, bổ sung, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật cũ ban hành năm 2005 và sửa đổi, bổ sung một
Trang 34số điều của các luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản năm 2009, đáp ứng kịp thời yêu cầu phải có một môi trường minh bạch, cạnh tranh cho hoạt động đấu thầu, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về mua sắm sử dụng vốn nhà nước
Cụ thể, Luật đấu thầu năm 2013 có những mới căn bản
*) Ưu đãi trong đấu thầu:
Chính sách ưu đãi được quy định rất rõ trong Luật Đấu thầu năm 2013 Chính sách ưu đãi dành riêng cho hàng hóa sản xuất trong nước và chính sách ưu đãi dành riêng cho nhà thầu trong nước khi tham gia đấu thầu trong nước hay đấu thầu quốc tế Đối với hàng hóa, nhà thầu sẽ được hưởng ưu đãi khi tham gia đấu thầu trong nước hoặc đấu thầu quốc tế để cung cấp hàng hóa có chi phí sản xuất trong nước chiếm tỷ lệ từ 25% trở lên Đối với nhà thầu, Luật Đấu thầu năm 2013 yêu cầu nhà thầu nước ngoài khi tham dự đấu thầu quốc tế tại Việt Nam phải liên danh với nhà thầu trong nước Trường hợp liên danh mà phần việc do nhà thầu trong nước đảm nhận từ 25% giá trị công việc của gói thầu trở lên, thì sẽ được áp dụng ưu đãi Ngoài ra, nhà thầu sử dụng lao động là
nữ giới, thương binh, người khuyết tật, hay nhà thầu doanh nghiệp nhỏ được hưởng chính sách ưu đãi khi tham gia đấu thầu trong nước
Các quy định này đã được tính toán kỹ lưỡng, không trái với các thông lệ quốc tế và ở bất kỳ quốc gia nào cũng có chính sách hỗ trợ thúc đẩy sản xuất trong nước phát triển
và tạo việc làm cho lực lượng lao động trong nước Quy định này nhằm tiếp tục khẳng định chính sách ưu tiên phát triển nguồn lực và tạo việc làm cho lao động trong nước nhằm thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về “Khuyến khích người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”; đồng thời, từng bước giúp nhà thầu Việt Nam nâng cao năng lực, sức cạnh tranh để tiến tới trở thành nhà thầu độc lập thực hiện gói thầu lớn, công nghệ cao, phức tạp không chỉ tại thị trường trong nước mà cả trên thị trường quốc tế
*) Hình thức lựa chọn nhà thầu:
Ngoài những hình thức lựa chọn nhà thầu quy định trong Luật đấu thầu năm 2013 đã được quy định trong Luật Đấu thầu năm 2005 (đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt) Luật Đấu thầu năm 2013 còn bổ sung thêm hình thức tham gia thực hiện của cộng đồng để phù hợp với thực tiễn, nhằm thúc đẩy sản
Trang 35xuất trong nước phát triển và tạo việc làm cho người lao động trong nước Bao gồm những gói thầu thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho các huyện, xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hay những gói thầu có quy mô nhỏ, nếu cộng đồng dân cư, tổ chức, tổ, nhóm thợ tại địa phương nơi có gói thầu có thể đảm nhiệm, thì được giao thực hiện toàn bộ hay một phần gói thầu đó
*) Phương thức lựa chọn nhà thầu:
Luật Đấu thầu năm 2005 chỉ quy định 3 phương thức đấu thầu, đó là: phương thức một túi hồ sơ, phương thức hai túi hồ sơ và phương thức hai giai đoạn Để tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình lựa chọn nhà thầu, Luật Đấu thầu năm 2013 đã quy định
rõ hơn với 4 phương thức đấu thầu, là: phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ; một giai đoạn hai túi hồ sơ; hai giai đoạn một túi hồ sơ; hai giai đoạn hai túi hồ sơ Đặc biệt, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng cho đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; đấu thầu rộng rãi đối với lựa chọn nhà đầu tư (trong khi
đó, Luật Đấu thầu năm 2005 quy định phương thức này chỉ áp dụng đối với gói thầu dịch vụ tư vấn)
*) Phương pháp đánh giá:
Luật quy định rõ phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu theo từng lĩnh vực cụ thể Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung một số phương pháp mới trong đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm đa dạng hóa phương pháp đánh giá để phù hợp với từng loại hình và quy mô của gói thầu, việc đánh giá hồ sơ dự thầu theo phương pháp giá đánh giá thấp nhất quy định tại Luật Đấu thầu năm 2005, mặc dù là một phương pháp tiên tiến phù hợp với thông lệ quốc tế, nhưng chưa tính đến điều kiện cụ thể của Việt Nam nên trong một số trường hợp khó áp dụng Luật Đấu thầu năm 2013 đã khắc phục hạn chế này, bổ sung thêm các phương pháp đánh giá mới để tăng tính chủ động, linh hoạt cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu phù hợp hơn với từng loại hình và quy mô của gói thầu, đồng thời khắc phục tình trạng bỏ thầu giá thấp, nhưng không đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện gói thầu Cụ thể, khi đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, thì chủ đầu tư có thể lựa chọn một trong các phương pháp, như: phương pháp giá thấp nhất, phương pháp giá
Trang 36đánh giá, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá Còn đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, chủ đầu tư có thể lựa chọn một trong các phương pháp, như: phương pháp giá thấp nhất, giá cố định, dựa trên kỹ thuật, hoặc phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá
*) Mua sắm hàng hóa:
Trước khi Luật đấu thầu 2013 ra đời việc mua sắm hàng hóa còn nhiều bất cập, vì đây
là những mặt hàng thường có ít nhà thầu cung cấp được dẫn đến xuất hiện những tiêu cực trong quá trình thực hiện, mặt khác mua sắm này lại được thực hiện riêng lẻ ở từng đơn vị dẫn tới việc giám sát, quản lý nhà nước là rất khó khăn, vì vậy Luật đấu thầu 2013 ra đời đã quy định rất cụ thể như sau:
+ Áp dụng hình thức mua sắm tập trung để áp dụng rộng rãi trong công tác đấu thầu Theo hình thức này, thay vì tổ chức mua sắm ở nhiều đơn vị cung cấp hàng hóa khác nhau thì cơ quan mua sắp tập trung sẽ chịu trách nhiệm tổ chức mua sắm chuyên nghiệp một lần Hình thức này không chỉ giúp tăng tính chuyên nghiệp trong hoạt động mua sắm mà còn tạo điều kiện nâng cao hiệu quả, rút ngắn thời gian và chi phí tổ chức mua sắm, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất trong nước và khuyến khích nhà thầu nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ
+ Luật đấu thầu năm 2013 [1] có một mục quy định về thuốc, vật tư y tế sử dụng vốn nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế, nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh và nguồn thu hợp pháp khác của cơ sở y tế công lập Riêng đối với đấu thầu mua thuốc, Luật đấu thầu năm 2013 quy định bổ sung hình thức đàm phán đánh giá đối với gói thầu mua thuốc chỉ có từ một đến hai nhà sản xuất, thuộc biệt dược gốc, thuốc hiếm, thuốc trong thời gian còn bản quyền và các trường hợp đặc thù khác theo quy định của Chính phủ
*) Lựa chọn nhà đầu tư:
Nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo quy định tại Điều 33 Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 Căn cứ để lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 Trong Luật đã bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về thủ tục, phương pháp lựa chọn nhà đầu tư trên
cơ sở tổng hợp các thông lệ quốc tế tốt và rút kinh nghiệm từ thực tiễn lựa chọn nhà đầu tư tư nhân trong và ngoài nước thực hiện các dự án kết cấu hạ tầng và dịch vụ
Trang 37công cộng tại Việt Nam trong thời gian qua Đi đôi với giải pháp phát triển quyết liệt
để thực hiện dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) nhằm thúc đẩy tái cơ cấu đầu tư công, quy định này góp phần tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thu hút, lựa chọn nhà đầu tư một cách minh bạch, cạnh tranh; xây dựng niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam
*) Hợp đồng:
Luật đấu thầu năm 2013 [1] đã sửa đổi một số quy định hiện hành về ký kết thực hiện
và quản lý hợp đồng; quy định hợp đồng trọn gói là loại hợp đồng cơ bản, khi quyết định áp dụng loại hợp đồng theo đơn giá cố định, đơn giá điều chỉnh thì người phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải đảm bảo loại hợp đồng này phù hợp hơn so với hợp đồng trọn gói
+ Yêu cầu về giám sát của cộng đồng trong quá trình lựa chọn nhà thầu và thực hiện hợp đồng, bổ sung trách nhiệm về giám sát của người có thẩm quyền, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của cá nhân đối với từng hoạt động trong quá trình đấu thầu để có cơ sở quy định chế tài xử lý vi phạm tương ứng với từng hành vi vi phạm cũng đã được Luật cũng bổ sung quy định về
*) Các hành vi bị cấm:
Một số hành vi bị cấm trong đấu thầu cúng được Luật đấu thầu năm 2013 [1] bổ sung Đồng thời quy định thêm biện pháp xử phạt đối với cá nhân được giao trách nhiệm xử phạt nhưng không tuân thủ quy định, các biện pháp phạt bổ sung như đăng tải công khai các tổ chức, cá nhân vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng, buộc phải thực hiện đúng quy định của pháp luật về đấu thầu hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định
Trang 381.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đấu thầu
1.4.1 Pháp luật của Nhà nước
Đây là nhân tố ảnh hưởng bao trùm nhất tới việc đấu thầu của các doanh nghiệp xây
dựng Nó sẽ ảnh hưởng tới tất cả mọi mặt của đấu thầu: hình thức và phương thức đấu
thầu, cá nhân tổ chức nào có đủ tư cách tham gia đấu thầu, người có thẩm quyền quyết định đầu tư…
Hiện nay có các văn bản chính qui định và hướng dẫn hoạt động Đấu thầu xây dựng bao gồm Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 [1] của Quốc hội khóa XIII ngày 26 tháng
11 năm 2013, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP [2] ngày 26/6/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung của Luật đấu thầu về lựa chọn Nhà thầu và các Thông tư hướng dẫn
Tuy nhiên việc xác định áp dụng các phương thức, hình thức đấu thầu phù hợp với điều kiện, qui mô, tính chất của các gói thầu cũng như việc thực hiện cung cấp thong tin đến gói thầu phải phải được thực hiện đầy đủ, đảm bảo thời gian… Nếu việc áp
dụng không đúng cac hình thức, phương thức, cập nhật thông tin không chính xác cũng ảnh hưởng rất lớn tới công tác lựa chọn nhà thầu, giảm sức cạnh tranh giữa các nhà thầu
1.4.2 Năng lực của chủ đầu tư
Trong thời gian qua hệ thống văn bản Pháp luật của Việt Nam đã từng bước được hoàn thiện đáp ứng được điều kiện, tình hình thực tế Song trên thực tế vẫn xảy ra tình trạng
có những dự án chậm tiến độ, chất lượng không đảm bảo, nguyên nhân chính do nhà thầu trúng thầu không đáp ứng được năng lực
Yếu tố năng lực về nhân sự của bên mời thầu rất quan trọng, họ phải là những người rất am hiểu về các quy định đấu thầu đồng thời phải có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực của gói thầu Năng lực của chủ đầu tư đóng vai trò then chốt, là nhân tố quyết định đến thành quả của mọi công việc, bất kể là trong lĩnh vực nào Đấu thầu cũng vậy, cho dù quy trình đấu thầu có hoàn thiện đến đâu mà không được điều hành và thực hiện bởi những người có năng lực thì hoạt động đấu thầu cũng trở thành vô nghĩa
Trang 39Trong công tác đấu thầu, khi đưa ra yêu cầu cho bên tư vấn lập hồ sơ mời thầu, đôi lúc đưa ra những yêu cầu về gói thầu quá cao không bám sát các yêu cầu đã được duyệt Điều này dẫn đến việc không lựa chọn được nhà thầu ngay từ lần đấu thầu đầu tiên mà phải làm lại Đó là do phía chủ đầu tư muốn có những nhà thầu hoàn hảo nhất tham gia đấu thầu, nhưng khi đó không phải nhà thầu nào cũng đáp ứng được các yêu cầu quá cao như vậy Khi có được một nhà thầu vượt qua được giai đoạn đánh giá về kỹ thuật, mặc dù các nhà thầu tham dự đều là những nhà thầu tiềm năng, có uy tín
Trong đấu thầu xây dựng, chủ đầu tư thường căn cứ vào một số tiêu chí để đánh giá, lựa chọn nhà thầu trúng thầu: giá bỏ thầu; biện pháp kỹ thuật, chất lượng công trình; tiến độ thi công; năng lực và kinh nghiệm nhà thầu; biện pháp tổ chức thi công, bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường…
Những chuyên viên giỏi về lĩnh vực kỹ thuật hiện nay vẫn thiếu, nên khi tổ chức chấm thầu rất khó khăn, nhiều khi làm ảnh hưởng đến thời gian và chất lượng của kết quả đấu thầu
1.4.3 Năng lực của các nhà thầu xây lắp
Nhà thầu xây lắp là lực lượng tạo ra sự thành công hay thất bại của các cuộc đấu thầu
Không có các nhà thầu thì không có các cuộc đấu thầu và cũng chẳng cần có các quy định về đấu thầu Chất lượng, năng lực của các nhà thầu cũng góp phần không nhỏ vào chất lượng của các cuộc đấu thầu, đặc biệt là trong đấu thầu xây dựng
Năng lực đấu thầu của doanh nghiệp là toàn bộ năng lực về tài chính, thiết bị, công nghệ, lao động, marketing, tổ chức quản lý mà doanh nghiệp có thể sử dụng để tạo ra lợi thế của mình so với các đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và phát triển bền vững Trong đấu thầu xây dựng thì năng lực đấu thầu của doanh nghiệp chính là thị phần của nhà thầu xây dựng, doanh thu, lợi nhuận từ hoạt động đấu thầu, năng lực tài chính của doanh nghiệp, nguồn nhân lực có trình độ cao có kinh nghiệm, phương pháp quản lý, bảo vệ môi trường, uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp Những yếu tố trên tạo cho doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh có nghĩa là tạo cho doanh nghiệp có khả năng triển khai các hoạt động với hiệu suất cao hơn đối thủ cạnh tranh, tạo ra giá trị khác biệt cho khách hàng dựa trên những sự khác biệt hóa trong các yếu tố của chất lượng hoặc chi phí thấp hoặc cả hai
Trang 40Năng lực tổ chức sản xuất của một số nhà thầu chưa tốt, còn hạn chế về tổ chức điều hành, làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công Trong nhiều trường hợp, năng lực về thiết
bị, tài chính của một số nhà thầu chưa tốt dẫn đến trong quá trình thực hiện gói thầu không đảm bảo tiến độ đã cam kết, chất lượng thi công chưa đảm bảo yêu cầu, và cuối cùng dẫn đến bị thay thế bởi các nhà thầu khác vào thi công Điều đó rất ảnh hưởng tới việc thi công công trình và việc quản lý của chủ đầu tư đối với các nhà thầu
Khi quy mô của gói thầu lớn đòi hỏi năng lực của nhà thầu tham gia dự thầu cũng phải được nâng cao Do vậy, việc liên danh, thuê thầu phụ để thực hiện gói thầu là rất phổ biến trong các cuộc đấu thầu Nhưng nhiều khi, cùng với giá cả biến động, quan hệ thầu chính, thầu phụ không sòng phẳng dẫn đến ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độ của gói thầu, ảnh hưởng đến công tác nghiệm thu, hoàn công và thanh toán giải ngân Vấn đề gây nhiều tranh cãi hiện nay là tình trạng nhà thầu bỏ giá quá thấp cũng đã xảy
ra Việc nhà thầu bỏ giá thấp ảnh hưởng rất lớn đến việc lựa chọn nhà thầu Vì chưa chắc các nhà thầu có giá thấp đã có những giải pháp kỹ thuật tốt Mục tiêu của việc đấu thầu là tìm ra được các nhà thầu thực hiện tốt việc xây dựng công trình và tiết kiệm ngân sách cho Nhà nước Tuy nhiên theo quy định thì nhà thầu nào có giá đánh giá thấp nhất sẽ được chọn, do đó không thể làm trái với quy định của Nhà nước Nên khi nhà thầu đưa giá thấp, nhưng yêu cầu về mặt kỹ thuật chỉ đáp ứng tối thiểu thì vẫn được chọn Trong khi nhà thầu khác có thể đưa ra giá cao hơn một chút nhưng có biện pháp kỹ thuật tiên tiến thì lại không được chọn Cạnh tranh giữa các nhà thầu trong đấu thầu xây dựng là quá trình doanh nghiệp tìm kiếm thông tin về đấu thầu, tìm kiếm thị trường sau đó tiến hành lựa chọn các gói thầu phù hợp với năng lực doanh nghiệp, đưa ra các giải pháp về tài chính và kỹ thuật các biện pháp thi công để tham gia đấu thầu Nếu trúng thầu thì tiến hành ký kết và thực hiện hợp đồng cho tới khi bàn giao công trình cho Chủ đầu tư Như vậy, muốn giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh gay
go này thì nhà thầu phải có thực lực về mọi mặt, không ngừng phát huy điểm mạnh, phải tạo ra được sự khác biệt đối với các nhà thầu khác
1.4.4 Năng lực của các nhà thầu cung cấp vật tư
Các dự án cấp nước đều tạo ra sản phẩm phục vụ nhu cầu thiết yếu của con người góp phần vào phát triển kinh tế xã hội, do vậy vật tư sử dụng cho dự án ngoài việc phải đảm bảo về chất lượng còn phải đảm bảo về an toàn thực phẩm Thực tế hiện nay