Luận văn cũng phân tích các quy định của pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp ở nước ta hiện nay.Thứ hai, trong Chương 2 tác giả đã rà soát, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp lu
Trang 1TRƯỜNG ĐHKTQD
I TT THÔNG TIN THƯ VIỆN Ị
GIÀNG A MINH
TỈNH ĐIỆN
•BIÊN
Chuyên ngành: LUẬT KINH TẾ
MÃ NGÀNH: 8380107
TT TH ÔNG TIN TH Ư VIỆN T
M S M
PHÒNG LUẬN ÁN -TƯ LIỆU
HÀ NỘI-2018
Trang 2Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi
cam kết bằng danh dự cá nhân ràng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi
phạm yêu cầuvề sựtrungthực trong học thuật
Hà Nội, ngày tháng năm 2018
Tác giả luận văn
Giàng A Minh
Trang 3Trước tiên, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới thầy TS.
Nguyễn Họp Toàn đã hướng dẫn, động viên giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu
và viết luận văn này Những nhận xét và đánh giá của thầy, đặc biệt là nhữnggợi ý
về hướng giải quyết vấn đề trong suốt quá trình nghiên cứu, thực sự là những bàihọc vô cùng quý giá đối với tôi không chỉ trong quá trình viết luận văn mà cả trong
hoạt động nghiên cứu chuyên môn sau này Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể cán
bộ, giảng viên Khoa Luật Trường Đại học kinh tế quốc dân, các Thầy Cô đã giúp
đỡ, góp ý và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu và viếtluận văn của mình Tôi xin cảm ơn các cá nhân, tổ chức đã giúp đỡ tôi thu thập dữliệu để hoàn thành luận văn củamình
Cuốicùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình và tất cả bạn bè đã
giúpđỡ, động viên tôi trong suốt quátrìnhhọc tập và thực hiệnđề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 4Viện đào tạo SĐH
,71
/- ?.
/sAAh <n z G.íír
hí.c y ^ / jh.íít? íL'ổÁ l.<r' zữ:U' 'đẢ';.Y Á'í$h.'í’ í.Ó'h7 / vhí. ỵ > -■é-
k'' ÍZ t/á.4.<: Z.-A .Uý.t'.? /ZoXh h'k' h.’ ki.èí?: Á
Ậíýíí :
, £ &h <A.’ L: Vr ^Ar v V.-vM-iyu :? ;
L'.Ádơ ÚÃẪ.,LÍ.í A.C4.(ĩỹ:.í (.V?;:.^2 íZ^ ' - ?? Zị.C?.£V.: ^
hi.’ Ỉ -.Ầ lvỉ/.' kựfẩìt Âsị £
hứLứ Ẩ^ A.Á 2h z.N^AÁÁ úL£ AỉúzA
jr
Chủ tịch Hội đồng
(Vý và ghi rõ họ tên)
■' Nêu học viên có tách nniệm chình sửa theo yêu cầu của Hội đồng chấm luận văn Trong trường hợp không chinh
sửa sẽ không được công nhận kết quả bảo vệ
Trang 5Hà Nội, ngày 10 tháng 7 năm 2018
Sau khi đọc luận văn thạc sĩ của học viên, tôi có một số nhận xét sau đây:
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Đấu thầu là hình thức cạnh tranh văn minh trong nền kinh tế thị trường nhằm lựa chọn nhà thầu đáp ứng yêu cầu kinh tế, kỹ thuật của chủ đầu tư Mặc dù pháp luật
về đấu thầu đã có những quy định khá đầy đủ nhưng thực tiễn hiệu quả hoạt động đấu thầu nói chung, đấu thầu nói riêng ở Việt Nam còn hạn chế
Huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên là một huyện miền núi,được Nhà nước đầu
tư xây dựng nhiều công trình kết cấu hạ tầng Trong những năm qua, công tác đấu thầu đã được thực hiện nhưng vẫn còn những khó khăn, hạn chế nhất định Từ những lý do trên cho thấy việc nghiên cứu đề tài “Pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tỉễn tại địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên ” là cần thiết và
có ý nghĩa cả về phưong diện lý luận và thực tiễn
2 về sự phù hợp giữa tên đề tài với nội dung mã số:
Nội dung của luận văn phù họp với tên gọi của đề tài, đồng thời đề tài phù hợp với chuyên ngành
3 Luận văn có những điểm thành công đáng nghi nhận sau đây:
- về nội dung:
1
Trang 6đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp Luận văn cũng phân tích các quy định của pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp ở nước ta hiện nay.
Thứ hai, trong Chương 2 tác giả đã rà soát, đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật
về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp trên địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Việc chương 2 của luận văn đã đánh giá đúng thực trạng là cơ sở quan trọng
để đề xuất các giải pháp khắc phục tồn tại hạn chế trong thời gian tới
Thứ ba, luận văn cũng chỉ ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về đấu đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp Các giải pháp mà luận văn đưa ra về cơ bản là họp lý, khả thi và phù hợp với thực tiễn, góp phần phát huy ưu điểm và khắc phục những hạn chế, tồn tại được chỉ ra và giải quyết được các vấn đề đang đặt ra
- về hình thức:
Kết cấu của luận văn: Luận văn có kết cấu tương đối họp lý, trình bày rõ ràng
Những điểm cần hoàn thiện
Người nhận xét cho rằng, trong khuôn khổ của một luật văn thạc sĩ luật học, luận văn không có sơ xuất nào đáng kể Tuy nhiên, luận văn còn một số điểm cần hoàn thiện như sau:
- Luận văn thiếu phần tình hình nghiên cứu, cần được bổ sung
- Mục 1.2 nên bổ sung nguồn luật điều chỉnh hoạt động đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
- Những nội dung phân tích các quy định hiện hành của pháp luật cần trích dẫn điều luật cụ thể
- Một số trích dẫn không phù hợp hoặc không có trong danh mục tài liệu tham khảo (trích dẫn ở trang 18, trang 69)
2
Trang 7Xác nhận của cơ quan Hà Nội, ngày 10 tháng 7 năm 2018
Trang 8Hà Nội, ngày 06 tháng 7 năm 2018
BẢN NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC sĩ
Tác giả: Giàng A Minh
Đề tài luận văn: Pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn áp dụng tại huyện Tủa Chùa, tinh Điện Biên.
Chuyên ngành: Luật Kinh tế Mã số: 8380107
Họ tên, học hàm học vị của người nhận xét: TS Nguyễn Thị Như Mai
Cơ quan công tác của người nhận xét: Nguyên Hàm Vụ trưởng Vụ Pháp luật-Văn phòng Chính phủ
1 Tính cần thiết, thòi sự, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài luận văn.
Khung thể chế về đấu thầu của nước ta đã có sự phát triển và ngày càng hoàn thiện, tạo cơ sở pháp
lý cho việc phát huy ưu thế của cơ chế cạnh tranh, phù hợp với cơ chế thị trường trong lĩnh vực đầu
tư xây dựng nhằm đạt được mục tiêu công trình có chất lượng tốt, giá cả hợp lý và đáp ứng tiến độ Tuy nhiên, tình trạng tiêu cực trong lựa chọn nhà thầu, nhiều chủ đầu tư còn nhiều sai phạm trong quá trình thực thi pháp luật về đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, chuyện nhà thầu yếu kém đang là trở ngại đối với nhiều dự án sử dụng vốn trong nước Do đó việc đánh giá thường xuyên pháp luật và thực thi pháp luật về đấu thầu nói chung, pháp luật về lựa chọn nhà thầu nói riêng nhằm thực hiện tốt hơn và hiệu quà các công trình xây lắp cần phải được thực hiện thường xuyên Vì vậy, Luận văn chọn đề tài “Pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn tại địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên” là rất cần thiết, góp phần đánh giá pháp luật và thực thi pháp luật về lĩnh vực này ở các địa bàn.
2 Sự không trùng lặp của đề tài nghiên cứu:
Đến nay đã có nhiều bài viết về các vấn đề liên quan đến thực trạng pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu Tuy nhiên, đến nay chưa có bài viết mang tính tổng quát cũng như chưa có luận văn cao học nào nghiên cứu về đề tài này tại huyện Tủa Chùa, tỉnh Điện Biên nên có thể nói đề tài của Luận văn không có sự trùng lặp với các bà viết và các luận văn trước đó.
3 Sự phù hợp giữa tên đề tài vói nội dung, giữa nội dung vói chuyên ngành và mã số chuyên ngành.
Nội dung Luận văn phù hợp với tên đề tài và với chuyên ngành Luật kinh tế.
4 Độ tin cậy và tính hiện đại của phưong pháp đã sử dụng để nghiên cửu.
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu truyền thống nên phù hợp với một luận văn thạc sỹ.
1
Trang 91) về kết cấu và hình thức:
Luận văn được kết cấu theo 3 chưong, về cơ bản phù hợp với nội dung nghiên cứu.
2) về nội dung:
Luận văn đã thành công ở các nội dung:
- Luận văn đã xem xét các vấn đề chung có liên quan đến đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp từ các quan điểm khoa học đến các quy định pháp luật về khái niệm đấu thầu, đấu thầu xây lắp các dự án, trong đó viết kỹ hơn về các dự án sử dụng vốn nhà nước, đặc điểm, nguyên tắc của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp Luận văn đã tổng hợp và phân tích những quy định pháp luật chung về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp, trong đó phân tích kỹ những quy định về quy trình thực hiện đấu thầu thường áp dụng trên địa bàn cấp huyện.
- Luận văn đã tổng hợp một cách đầy đủ các gói thầu xây lắp, hình thức lựa chọn nhà thầu, trên cơ
sở đó phân tích một cách tổng quát tình hình thực hiện và áp dụng pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu tại huyện Mường Nhé Luận văn đã phân tích một cách chi tiết và thực tế các tồn tại trong quá trình thực hiện các quy định pháp luật có liên quan đến lựa chọn nhà thầu, trong đó có những tồn tại mang tính phổ biến như không công khai, minh bạch, lập hồ sơ khống, sự hạn chế về năng lực của một bộ phận cán bộ nhà nước Trên cơ sờ phân tích các tồn tại này, Luận văn đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật liên quan đến lựa chọn nhà thầu nói chung và tại địa bàn huyện nói riêng Đây là những giải pháp mang tính khả thi cao (tr.75- 83).
về nhược điểm:
Ngoài các văn bàn liên quan chủ yếu đến pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp đã được Luận văn phân tích, tuy nhiên sẽ đầy đủ và khoa học hơn nếu Luận văn tổng hợp đầy đủ các văn bản có liên quan và tổng hợp thành một khung pháp luật về lĩnh vực này.
Trang 10LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐÒ
TÓM TẮT KÉT QUẢ NGHIÊN cửu LUẬN VĂN THẠC sĩ í
PHẦN MỞ ĐẦU 14
CHƯƠNG l.cơ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT ĐẤU THẦU LựA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP 20
1.1 Những vấn đề lý luận về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 20
1.1.1 Khái niệm, đặcđiểm của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 20
1.1.2 Mục đích, ý nghĩavà nguyêntắc của đấu thầu lựa chọn nhàthầu xây lắp 25
1.2 Pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 28
1.2.1 Hình thức và phương thức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 28
1.2.2 Kế hoạch lựa chọnnhà thầuxây lắp (Kế hoạch đấu thầu) 32
1.2.3 Hồ sơmời thầu, hồ sơ yêu cầu 39
1.2.4 Quy trình tổchức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 42
CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT LựA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 50
2.1 Giói thiệu khái quát về huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên 50
2.1.1 Điềukiệntự nhiên 50
2.1.2 Điềukiện kinh tế xã hội 52
2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên 56
2.2.1 Tình hình đấuthầu xây lắp tại huyệnMường Nhé, tỉnh ĐiệnBiên 56
2.2.2 Xây dựngvàphê duyệtkế hoạch lựachọn nhà thầu 58
2.2.3 Quy trình đấuthầu lựa chọn nhà thầu xây lắp 61
Trang 11HIỆN TẠI HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN 74
3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp trong thời gian tói và kế hoạch phát triển của huyện Muờng Nhé, tỉnh Điện Biên 74 3.1.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắpở ViệtNam trong thời gian tới 74
3.1.2 Kế hoạch phát triển củahuyện Mường Nhé, tỉnhĐiện Biên 75
3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp và nâng cao hiệu quả thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên 78
3.2.1 Hoàn thiệnmột sốquyđịnh pháp luật đấuthầuvềlựa chọn nhà thầu xây lắp 78
3.2.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên 82
3.3 Kiến nghị 85
3.3.1 Đối với cấp có thẩm quyền 85
3.3.2 Đối với đơnvị tư vấn 85
3.3.3 Đối với các nhà thầu 86
KÉT LUẬN 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88
Trang 12Từ viết tắt Diễn giải nghĩa
Trang 13Bảng 1.1 Bảng tómtắt áp dụng phương thứcđấu thầu 32
Bảng 2.5 Tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật cho nhà thầu xây lắp công trình cầu treo
bản MườngNhé 60Bảng 2.6 Tiêu chí đánh giá năng lực tài chính với nhà thầu xây lắp công trìnhĐường đibảnHuổi Quang 61
Bảng 2.7 Tiêu chí đánh giá năng lực kinh nghiệm với nhà thầu xây lắp công trìnhĐường đibản Huổi Quang 61
Hộp 2.1 Mầu thôngbáo mời thầu xây lắp của huyện Mường Nhé 62
Biểu đồ 2.1 Cơcấu các dân tộc sinhsống ở huyện Mường Nhé, Điện Biên 51
Trang 14GIANG A MINH
TỈNH ĐIỆN BIÊN
•TÓM TẤT KÉT QUẢ NGHIÊN cứu LUẬN VĂN THẠC sĩ
HÀ NỘI - 2018
Trang 15TÓM TẮT KÉT QUẢ NGHIÊN cứu LUẬN VĂN THẠC sĩ
Đấu thầu là một phươngpháp đã được nhiều nước trên thế giới sửdụng nhất
là trong xây dựng cơ bản Hành vi đấu thầu là một hình thức cạnh tranh văn minhtrong nền kinh tế thị trườngphát triển nhằm lựa chọn nhà thầu đáp ứng được yêu
cầu kinh tế kỹ thuật của chủ đầu tư Pháp luật về đấu thầu đóng vai trò vô cùng quan trọng trongviệcthực thi hiệu quả côngtác đấu thầu
Nhà nước ta đã rất nỗ lực trong việc ban hành và từng bước hoàn thiện hệthống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực đấu thầu nói chung và đấuthầu xây lắp nói riêng để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước nhưng
có thể nóitư duy luật chưa đạtyêu cầu, các văn bảnđược banhành liên tiếp và thay
đoi liên tục, có khi cùng một lúc áp dụng nhiều văn bản khác nhau, có khi một vănbản mới ban hành đã sửa đổi, điều này gây khó khăn cho việc áp dụng cũng như trong công tác kiểm soát hoạt động đấu thầu
Mường Nhé là mộthuyện miền núi, nằmtrên ngã ba biêngiới giữaViệt Nam
và hai nước Trung Quốc và Lào Ngày 14/01/2002, Chính phủ đã ban hành Nghịđịnh số 08/NĐ-CP thành lập huyện Mường Nhé trên cơ sở 6 xã vùng sâu, vùng xa,vùng đặc biệt khó khăn của 2 huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) và huyện MườngLay (nay là huyện Mường Chà) tỉnh Điện Biên Hiện nay, huyện có 11 xã với diện
tích 157.372,94 ha với 43.396 nhân khẩu Toàn bộ các xã của huyện Mường Nhéđều nằm trong diện xã đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135 giai đoạn II
Những năm gần đây, nhờ có chính sách pháttriển củaNhà nước, hạtầng kỹ thuật ở Mường Nhé đã có nhiều sự chuyển biến tích cực, đặc biệt là công tác đấu thầu đã
được triển khai rộng rãi để huy động các nguồn lực và tăng hiệuquả đầu tư cho các
dự án trên địa bàn huyện trong đó có các gói thầu xây lắp Tuy nhiên, do trình độkinh tế - xã hội ở đây còn hạn chế nên việc triển khai trên thực tiễn các công trình
và tiến hành đấu thầu xây lắp có những khó khăn nhất định Do vậy,tác giả chọn đề
tài Pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường
Nhé, tỉnh Điện Biên” làm đề tài luận văn thạcsĩ của mình
Trang 16Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là: Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu,tìm hiểu để gópphần hệ thống hóa lý luậnvềpháp luật lựa chọnnhà thầuxây lắp và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Đồng thời, phản ánh,phân tích và đánh giá pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Việt Nam hiện nay
cũng như thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên từ đó đề xuất
các giải pháp để hoàn thiện pháp luật lựa chọn nhàthầuxây lắp ở Việt Nam và nâng
cao hiệu quả thực hiện pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Để phù họp với mục tiêu trên, đề tài triển khai một số nội dung cụ thể như
sau: Tìm hiểu và hệ thốnghóa lý luận về pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp; Phản
ánh, phân tích và đánh giápháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp ở Việt Namhiện nay
và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên; Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp và nâng cao hiệu quả thực hiệntại huyệnMườngNhé, tỉnh Điện Biên
Đối tượng nghiên cứu củaluậnvăn: Đe tài tậptrungnghiêncứuvề pháp luật lựa
chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiêncứuvề pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên trongkhoảng thời giantừ2015 đến tháng 4/2018
Phương pháp nghiên cứu: Đe tài luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa Mác - Lênin để thực hiện mục tiêu nghiên cứu là phương pháp
duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử Thu thập tư liệu từ các nguồnnhư Ban quản lý dự án huyện, các báo cáo của huyện ủy, UBND huyện và nguồnthông tin đại chúng để xử lý, sử dụng trong quá trình viết luận văn.Phân tích và tổng hợp lý thuyết sử dụng để phân tích các quy định của pháp luật đấu thầu và pháp luật liên quan, các dự án, các gói thầu thực tế, thực trạng đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, xây lắp Xem xét những dự án, gói thầu đã thực hiện trong những năm qua để rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc ứng dụng pháp luật đấu thầu,
lựa chọnnhà thầu xây lắp
Trang 17Ý nghĩa lý luận đề tài giúp các nhànghiên cứu, doanh nghiệp đấu thầu, nhà
đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước, những người khác có quan tâm đến vấn đề đấuthầu, lựa chọn nhàthầu xây lắp, hệ thống hóa quy định của pháp luật về lựa chọnnhà thầu xây lắp, giải pháp khoa học về việc hoàn thiện quy định của pháp luật vềlựachọn nhà thầu xây lắp cũng như những giải pháp nâng cao hiệu quả thựchiện tại
huyệnMườngNhé, tỉnh Điện Biên
Ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu của đề tài có thể mang tính chất tham khảo cho các nhà lập pháp hoàn thiện quy định của pháp luật về lựa chọn nhà thầu
xây lắp, nhà quản lý của huyện Mường Nhé nói riêng và tỉnh Điện Biên nói chung,
doanh nghiệp đấuthầu, nhà đầutư ápdụngpháp luậtlựa chọn nhà thầu xây lắp một
cách hiệu quả Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo cho sinh
viên, nhà nghiêncứu khi thực hiện những nghiêncứuvề lĩnh vực này
Kết cấu của luận văn: Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo
luận văn được kếtcấu thành ba chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận và pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp Chương 2 Thực tiễn áp dụng pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp trên địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Chương 3 Giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu xây lắp và nâng cao hiệu quả thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
CHƯ ONG 1 Cơ SỎ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT ĐẤU THẦU
LựA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP
1.1 Những vấn đề lý luận về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Khái niệm, đặc điểm của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp:
Khái niệm, đặc điểm đấu thầu: Theo Khoản 12 Điều 4 Luật Đấu thầu năm
2013 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua đã đưa
ra một định nghĩa có tính cách pháp lý như sau: “Đấu thầulà quátrình lựa chọn nhàthầu để ký kết và thực hiện họp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn,mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọnnhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng dự
Trang 18án đầu tư theohình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sửdụng đất trên cơ sở bảo
đảm cạnhtranh, công bằng, minhbạch và hiệu quả kinh tế”
Từ các quan niệm chung về đấu thầu, có thể thấy đấu thầu có những đặc điểm sau: Thứ nhất, chủ thể tham gia đấu thầu gồm có: bên mời thầu, nhà thầu, tổ chuyên gia, tư vấn; Thứhai, mục đích của việc đấu thầu là tuyển chọn nhàthầu có
đủ năng lực đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu; Thứ ba, việc lựa chọn nhàthầu theo yêu cầu của bên mời thầu và phải tuân theo một trình tự nhất định do pháp luật quy định; Thứ tư, căn cứ đế lựa chọnnhà thầu dựa vào kết quảxem xét, đánh giá và xếp hạngnhà thầu
Khái niệm, đặc điểm đấu thầu xây lắp: Đấu thầu xây lắp là một trong những hình thức của đấu thầu, theo đó bên mời thầu thực hiện mục đích lựa chọn nhà thầu xây lắp để thực hiện công việc xây lắp.
Mục đích, ỷ nghĩa và nguyên tấc của đẩu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
* Mục đích, ỷ nghĩa của đẩu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Đấu thầu xây dựng rất cần thiết, có vị trí hết sức quan trọng, liên quan đến
hầu hết các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, nhất là đối với công nghiệp và khoa
học kỹ thuật
Việc thực hiện tốtnhững dự án, tuân thủ đúng pháp luật đầu tư công và pháp luậtđấuthầu sẽ đem lại nhữngtácđộngvàhiệu quả to lớn về các mặt kinh tế, xã hội
Hiệu quả là điều tiên quyết mà các nhà đầu tư mong muốn đạtđượctrước khi
tiến hành bất cứ hoạt động nào Để có được hiệu quả tối đa từ hoạt động đầu tư củamình họ thường sử dụng đấu thầu để lựa chọn đơn vị đáp ứng được yêu cầu về kỹthuật, công nghệ, thựchiện dựán với chất lượngcao nhất với chi phí thấp nhất
Thông qua hoạt động đẩu thầu chủ đầu tư tạo ra được sản phẩm có chất
lượng với giá cả hợp lý nhất Mặt khác nhà đầu tư có thể đánh giá công bằng các nhà thầu cũng như tạo nên sự nhất quán từ đầu đến cuối quá trình xây dựng Chính
nhờ có đấu thầu mà tình trạng vô trách nhiệm, thất thoát lãng phí các nguồn vốn
dànhcho dự án được khắc phục, chất lượng công trình được nâng cao Đồng thời làcông cụ giúp các chủ đầu tư lựa chọn được các công trình xây dựng chất lượng tốt
Trang 19nhất với giá cả họp lý nhất Ngoài ra đối với các nhàthầu đây chính làphương thức
tìm kiếmcơ hội kinhdoanh và phát triểndoanh nghiệp
Thực hiện nghiêm túc việc lựa chọn nhà thầu xây dựng cho các dựán đầu tưxây dựngnhằm sử dụng cóhiệu quả vốn đầutư công, tạo môi trường kinh doanh cạnh
tranh, bình đẳng giữa các nhà thầu Đồng thời, thiết thực góp phần thực hiện tốt phápluật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và pháp luật phòng chống tham nhũng
Thông qua các hoạt động đấu thầu bên mời thầucó thể chọn ra nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu đặt ra mà hạn chế tối đa được yếu tố tham nhũng Thông
quatính công khai minh bạch của đấu thầu, chủ đầu tư có thể giám sát nhà thầu dễ dàng hơn hoặc các nhà thầu có thể giám sát lẫn nhau tránh các hiện tượng tiêu cực
xảy ra Đấu thầu, dưới góc độ quản lý nhà nước đó là công cụ quản lý vĩ mô giúp
nhà nước bảo toànngân sách vàminh bạch trong các vấnđề xây dựng
* Nguyên tắc của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp là một hoạt động trong đấu thầu xây
dựng nói chung chính vì vậy, đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp có những nguyêntắc chung giống với đấu thầu xây dựng, cụ thể có các nguyên tắc sau: Nguyên tắccoi trọng hiệu quả kinh tế; Nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng; Nguyên tắc đánh giạ
công bằng vàNguyêntắc minh bạch
1.2 Pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Hình thức và phương thức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp:
Hiện nay, theo quy định của pháp luật đấu thầu ở ViệtNam có các hình thức đấu thầu xây lắp như đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, tự thực hiện Phương thức được sử dụng để đấuthầu gồm: mộtgiai đoạnmột túi hồ sơ, một giai đoạn hai túi hồ sơ, hai giai đoạn một túi hồ sơ và hai giai đoạn hai túi hồ sơ Tùy theo từng công trình cụ thể mà bên mời thầu sẽ quyết định
chọn phương thức nàocho phù hợp
Kế hoạch lựa chọn nhà thầu xây lắp: Kế hoạch đấu thầu là một bảng phân
chia tấtcả các công việc được đấu thầu thuộc dự án (bao gồm các gói thầu, cáccông
việc đã thực hiệntrước khi phê duyệt dự án và sẽ thực hiện sau khi dự án được phê
duyệt) Nội dung kế hoạch đấu thầu bao gồm: tên gói thầu, giá gói thầu, nguồn vốn,
Trang 20hình thức lựa chọn nhàthầu và phương thức đấu thầu, thời gian lựa chọn nhà thầu,hình thức thực hiện hợp đồng, thời gian thựchiện hợp đồng.
Hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu: Bên mờithầu lập hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ
mời quan tâm trìnhchủ đầu tư phê duyệt Hồ sơmời sơ tuyển, hồ sơ mời quạ tâm làtoàn bộ tia liệu yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm đối với nhà thầu làm căn cứ
pháp lý để bên mời thầu lựa chọn danh sách ngắn các nhà thầu mời tham gia đấu
thầu, về nguyên tắc xây dựng chỉ tiêu đánh giá, trong hồ sơ mời sơ tuyển của các gói thầu xây lắp sử dụng tiêu chí “đạt/không đạt” Trong đó, hồ sơ dự tuyển sẽ bị
loại khi có ítnhất một tiêu chí năng lực hay kinh nghiệm là “khôngđạt”
Quy trình tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp: Tổ chức lựa chọn nhà
thầu xây lắp; Đánh giá hồ sơ dự thầu; Thương thảo hợp đồng, công khai kết quả dự thầu; Hoàn thiện, ký hợp đồng
CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT LựA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
2.1 Giói thiệu khái quát về huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Mường Nhé là một huyện miền núi cực tây bắc Việt Nam; phía bắc giáp
Trung Quốc, phía nam giáp với huyện Nậm Pồ, phía tây giáp CHDCND Lào, Phíađông giáp với huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu Diện tích tự nhiên của huyện là
157.372,94 ha Cơ cấu kinh tế của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên chủ yếu làthuần nông, ngành nông lâm nghiệp chiếmkhoảng 86%; thương mại, dịch vụ,
ngành nghề khác chiếm gần 14% Huyện Mường Nhé vẫn trên đà phát triển mạnhđặc biệt là thời gian những năm trở lại đây Do đó nhu cầu về các dự án xây lắpđược đẩy lêncao, nhu cầu chi tiêu củahuyện cũng được đẩy lên theo từng năm
2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp tại
huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Tình hình đấu thầu xây lắp tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Những năm gần đây, để triển khai xây dựng cơ sở hạ tàng phục vụ cho phát
triển kinh tế - xã hội vùng biên mậu theo Nghị quyết 30a của Chính phủ và Đe án
Trang 2179 huyện Mường Nhé đãthành lập Ban quản lý dựánhuyện MườngNhé Đây là cơ
quan chịu trách nhiệmvề việc mời thầu và lựa chọn cũng như theo dõi các gói thầu
ở huyện Mường Nhé, trong đó có các gói thầu xây lắp
Thực tiễn về xây dựng và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại huyện Mường Nhé
Những năm gần đây, cáccông trình đấu thầu xây lắp ở địa bàn huyện MườngNhé đều có sự chuẩn bị kỹ về hồ sơ mời thầu trong đó có vấn đề xây dựng và phêduyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu Huyện đãthành lập Ban quản lý các dự án huyệnMường Nhé để thay mặt chính quyền về việc mời thầu đối với các nhà thầu Đâycũng là đơn vị sẽ xây dựng và trình để phê duyệtkế hoạch lựa chọn nhà thầu Việc
xây dựng kế hoạch được tiến hành kỹ lưỡng để lựa chọn được các nhà thầu cónănglực thực sự đảm bảo đáp ứng yêu cầu của gói thầu, sử dụng hiệu quả vốn đầu tư tránh thất thoát, lãng phí
Hình thức và phương thức lựachọn nhà thầu xây lắp: Theosố liệu được cung
cấp bởi Ban quản lý dự án huyện Mường Nhé, thì các công trình đấu thầu xây lắpchủ yếu được thông qua phương thức đấu thầu rộng rãi và Chào hàng cạnh tranh.Đặc biệt vào những năm gần đâyhình thức lựa chọnnhà thầu chủ yếu là bằng chào
hàng cạnh tranh được sử dụng rộng rãi hơn ởhuyện Mường Nhé
Như thực trạng đã phân tích ở huyện Mường Nhé trong những năm gần đây
gói thầu xây lắp được sử dụng phương thức đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ
hoặc có trường hợp là một giai đoạn hai túi hồ sơ Phương thức được lựa chọn phổ
biến ở Mường Nhé là một giai đoạn một túi hồ sơ
Thực tiễn về quy trình đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp tại huyện Mường Nhé
Tổ chức lựa chọn nhà thầu xây lắp
Ban quản lý các dự án huyện Mường Nhé đăng tải thông báo mời thầu trên
mạng đấu thầu quốc gia theo đúng mẫu đã quy định Hồ sơ mời thầu được pháthành cho các nhà thầu tham giađấu thầu rộng rãi hoặc cho các nhàthầu có têntrong
danh sách ngắn Đối với nhà thầu liên danh, chỉ cần một thành viên trong liên danh mua hoặc nhận hồ sơmời thầu, kể cả trườnghọp chưahình thành liên danh khi mua
Trang 22hoặc nhận hồ sơ mời thầu; Trường họp sửa đổi hồ sơ mời thầu sau khi phát hành,bên mời thầu phải gửi quyết định sửa đổi kèm theo những nội dung sửa đổi hồ sơ
mời thầu đến các nhà thầu đã mua hoặc nhận hồ sơ mời thầu; Trường hợp cần làm
rõ hồ sơ mời thầu thì nhà thầu phải gửi văn bản đề nghị đến bên mời thầu tối thiểu
03 ngày làm việc (đối với đấuthầu trong nước), 05 ngày làmviệc (đối với đấu thầu
quốc tể) trước ngày có thời điểm đóng thầu để xem xét, xử lý
Đánh giá hồ sơ dự thầu
Sau khi mở thầu, bên mời thầu sẽ tiến hành đánh giá hồ sơ dự thầu để lựachọn nhàthầu phù hợp nhất Việc đánh giá hồ sơ dự thầu sẽ dochuyên gia đẩu thầu thực hiện bao gồmhai bước đánh giá
Thương thảo hợp đồng, công khai kết quả dự thầu
- Nội dung thương thảo hợp đồng bao gồm:Nhiệm vụ và phạm vi công việc
chi tiết của nhà thầu cần thực hiện; Chuyển giao công nghệ và đào tạo; Kế hoạchcông tác và bố trí nhân sự; Tiến độ thực hiện; Giải quyết thay đổi nhân sự (nếu có);
Bốtrí điều kiện làm việc; Chi phí dịch vụ tư vấn; Các nội dung khác (nếu cần)
- Hợp đồng: Họp đồng là các tài liệu cấu thành nên họp đồng để điều chỉnhtrách nhiệm và nghĩa vụ của chủđầu tưvà nhà thầu Đối vớihọp đồng xây lắp, biểu
giá phải được xây dựng trên cơ sở biên bản thương thảo, hoàn thiện họp đồng;quyết địnhphê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu; Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất của
nhà thầu được lựa chọn căn cứ theo các hạngmục chi tiết nêu trong bảng tiên lượng của hồ sơmời thầu hoặctheo hồ sơ yêu cầu
Hoàn thiện., ký hợp đồng
Sau khi lựa chọn được nhà thầu xây lắp, chủ đầu tư, bên mời thầu và nhà
thầu được lựa chọn phải tiến hành ký kết hợp đồng thực hiện gói thầu Họp đồng được ký kết phải tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành Ở huyện MườngNhé, các công trình chủ yếu liên quan đến hệ thống đường giao thông, xây dựnghoặc cải tạo trường học, nhà văn hóa, trụ sở nhà làm việc của ƯBND xã nên tùytheo các công trình đấu thầu xây lắp mà chủ đầu tư và nhà thầu sẽ tiến hành ký kết
họp đồng để thực hiện các gói thầu đã được mờithầu
Trang 23CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT ĐẤU THẦU LỤ A
CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH
PHÁP LUẬT TẠI HUYỆN MƯỜNG NHÉ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
3.1 Phưoìig hướng hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
trong thòi gian tới và kế hoạch phát triển của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Phương hướng hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
ở Việt Nam trong thời gian tới
Nghị quyết Đại hội Trung ương Đảng toàn quốc lần thứ XII đã xác định
nhữngmục tiêu tổng quát, các chỉ tiêuvà nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2016-
2020 Theo đó, Đại hội xác định phải “Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi
mới; phát triển kinh tế nhanh,bềnvững, phấn đấu sớm đưa nướcta cơ bản trở thành
nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của
nhân dân” Đe đạt được mục tiêunày, thì mộttrong những nhiệmvụ trọng tâm được
đưa ra là: Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; xây
dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ), cơ cấu lại tổng thể và đồng bộ nền kinh tế
gan với đổi mới mô hình tăng trưởng; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, chú trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với xây
dựng nôngthôn mới
Trong bối cảnh này, nhiệm vụ là phải ổn định và phát triển mạnh mẽ hoạt
động đấu thầu xây dựng trên cơ sở tăngcường cơ sở pháp lý, tạo điều kiện nâng cao
hiệu quả quản lý của nhà nước đối với hoạt động đấu thầu xây dựng; nghiên cứu
đánh giá đúng thực trạngpháp luật trong đấu thầu xây dựng, trên cơ sở đó xácđịnh
các giải pháp hoàn thiện các văn bản pháp luật về hoạt động này Các công trình
xây dựng sẽ được thực hiện ngàycàng nhiều hơn để phù hợp với mục tiêutổng quát
và nhiệm vụ trọng tâm đượcxác định tại Đại hội Đảng lần thứ XII
Thủtướng Chính phủ đã ban hành quyếtđịnh số 1402/QĐ-TTg phê duyệt kế
hoạch tổng thể và lộ trình áp dụng đấu thầu qua mạng giai đoạn 2016-2025 ngày
13/07/2016 Cụ thể, định hướngphát triển pháp luật đấu thầu theohướng sau: Hoàn
thiện khung pháp lý cho đấu thầu quamạng
Trang 24Kế hoạch phát triển của huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Theo Quyết định số 230/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt
tổng thể phát triển kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên giai đoạn2006-2020 có xác định về
kế hoạchphát triển kinh tế - xã hội ở Mường Nhé, đặc biệt là cơ sở hạ tầng Hoàn
thành việc nâng cấp, nhựa hoá toàn bộ các tuyến đườngvành đai biên giới trên địa
bàn (đoạn Si Pa Phin - Mường Nhé đạt tiêu chuẩn cấp IV; đoạn Pác Ma - Mường
Nhé và Điện Biên - Sông Mã đạt tiêu chuẩn cấp V) Nâng cấp, kéo dài các tuyến
đường ra biên giới; xây dựngđườngnối các tỉnh lộ đến các vùng sản xuấttập trung,
tạo điều kiện phát triển sản xuất
3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
và uâug cno áiệu quả táực áiệp tại áuyệp Mưòhg Náé, tỉhá Điệp Biêu
Hoàn thiện một số quy định pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu xây lắp
- Thứ nhất, cần sửa đổi, bổ sung một số quy định trong pháp luật đấu thầu
và xây dựng để thống nhất giữa các đạo luật
- Thứ hai, cần rút ngắn thủ tục đấu thầu
- Thứ ba, quy định cụ thể hơn các dự án có tỷ lệ vốn Nhà nước nhất thiết
phải đấu thầu
- Thứ tư, nên thu hẹp qui định nhà thầu tham gia đấu thầu phải không cùng
phụ thuộc vào một cơ quan quản lý ”
- Thứ năm, cần phải có sự phổi hợp giữa các cơ quan liên ngành nhu: Sở Kể
hoạch và đầu tư, Sở Tài chính trong hoạt động đấu thầu, đảm bảo theo kịp sự
biến động của giá cả
- Thứ sáu, cần quy định chặt chẽ hơn chế tài xử phạt dối với những hành vỉ
vi phạm pháp luật đấu thầu.
- Thứ bảy, cần qui định rõ người quyết định đầu tư, chủ đầu tư và Ban quan
lý trong dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước
Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà
thầu xây lắp tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Tăng cường tuyên truyền về pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Trang 25Tích cực chuẩn bị các điều kiện về con người và công nghệ để thực hiện đấu thầu qua mạng
Nâng cao trình độ của cán bộ thực hiện công tác đẩu thầu
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu
3.3 Kiến nghị
Đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về Luật Đấu thầu, Luật Khiếu nại tố cáo, Luật Thanh tra, Luật phòng, chống tham nhũng đến mọi công dân để họ thực hiện quyền vànghĩavụcùng các cơquan chức năng chấphànhcác quy định củapháp luật
- Các cơ quan Nhà nước từ Trung ương đến các địa phương cần quan tâm hơnnữa đến côngtác giải quyếtkhiếu nại, tố cáo trongđấu thầu
- Nângcaotrình độ nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ làmcông tác đấu thầu
Hàng năm Chính phủ cần chỉ đạo Bộ, ngành cần tổ chức mở các lớp tập huấn về
nghiệp vụ đấu thầu cho cán bộ từTrung ương đến địa phương để đáp ứng được yêucầu về công tác đối với lĩnh vực đấuthầu
chế tối đa các tiêu cực
Đối với các nhà thầu
Các côngtrình xây dựng sử dụng vốn NSNN là những công trình cóý nghĩa
kinh tế xã hội quan trọng Do vậy, việc sử dụng vốn đầu tư cần phải đạt được hiệu quả thể hiện ởchất lượng công trình, thời gian thực hiện công trình và chi phí thực hiện côngtrình Đối với các nhà thầu cần thực hiện những nội dung sau:
- Đảm bảo tính cạnh tranh Đổ có khả năng tham gia đấu thầu và thắngthầu thì nhàthầu cần phải phát huy hết mọi khả năng của mình về trình độ khoa học kỹ thuật, công nghệ và các tiềm năng sẵn có khác hoặc liên danh với các nhà thầukhác
để có đủ điều kiện cạnh tranh với các nhàthầu khác
Trang 26- Đảm bảo sự công bằng Đấu thầu tạo cơ sở để các nhà thầu có điều kiện bình đẳng với nhau Các nhà thầu đáp ứng được yêu cầu của HSMTthì đều có thể
tham gia đấu thầu và được đối xử công bằng không phân biệt thành phần kinh tế
hay loại hình doanh nghiệp
- Không ngừng củng cố và nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho cán
bộ làm công tác đấu thầu ở các doanh nghiệp Hằng năm, doanh nghiệp cần cử cán
bộ tham gia các lớp tập huấn về nghiệp vụ đấu thầu để nâng cao trình độ chuyên
môn khi xây dựng hồ sơ dự thầu cũng như thực hiện hợp đồng đấu thầu sau khi doanh nghiệp trúng thầu
Đối với đơn vị tư vấn
1 Đơn vị tư vấn phải có trình độ chuyên môn phù hợp với yêu cầu của góithầu Chuyên gia tư vấn phải có chứng chỉ, bằng cấp xácnhận trình độ chuyên mônphù họp
2 Đon vị tư vấn phải chịu trách nhiệm trước bên mời thầuvề tính đúng đắn,
chính xác, khách quan đối với công tác chuyên môn và hoàn thành công việc theo
hợp đồng đã ký
3 Bên mời thầu khi tuyển chọn tư vấn phải đặc biệt quan tâm đến năng lực
kỹ thuật của nhà tư vấn vì đây là yếu tố quyết định đến chất lượng công trình Đối với những đề xuấtkỹ thuật khác nhau, nhàtưvấn có năng lực sẽ lựa chọn được các
đềxuất tàichính, kỹ thuậtphù họp nhất cho gói thầu
4 Không ngừng củng cố và nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho
cán bộ làm công tác tư vấn đấu thầu Hàng năm Chính phủ cần chỉ đạo Bộ, ngành cần tổ chức mởcác lóp tập huấn kiểm tra về nghiệp vụcho các đơnvị tư vấn đểđápứng được yêu cầu về công tác đối với lĩnh vực đấu thầu
Trang 27& & &
TỈNH ĐIỆN BIÊN
•Chuyên ngành: LUẬT KINH TÉ
MÃ NGÀNH: 8380107
Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN HỢP TOÀN
HÀ NỘI - 2018
Trang 28PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Nền kinh tế đang ngày càng phát triển theo xu hướng toàn cầu và hội nhập
quốc tế Để đạt được những mục tiêu kinh tế và xã hội của đất nước, vấn đề cơ sở
hạ tầng cần được quan tâm đúng mức Sự thay đổi về cơ sở hạ tầng ở Việt Nam trong những năm gần đây rất nhanh chóng với nhiều tòa nhà cao tầng, hạ tầng giao
thông, các hạ tầng kỹ thuật khác được hoàn thành trong thời gian ngắn và chất
lượng tốt Chính sách của Đảng và Nhà nước thay đổi cũng là một trong nhữngnguyên nhân để cơ sở hạ tầng thay đổi nhanh chóng, bởi Nhànước đã huy động có hiệu quả các nguồn lực từ nhiềunguồn khác nhau đặc biệt từ tư nhân và vốn đầu tưnước ngoàibằng phươngpháp đấuthầu
Đấu thầu là một phương pháp đã được nhiều nước trên thế giới sử dụngnhất
là trong xây dựng cơ bản, là một hình thức cạnh tranh văn minh trong nền kinh tếthị trường phát triển nhằm lựa chọn nhà thầu đáp ứng được yêu cầukinh tếkỹ thuật
của chủ đầu tư Đấu thầu ra đời nhằm mục tiêu thực hiện tính cạnh tranh, công
bằng, minh bạch để lựa chọn được nhà thầu tốt nhất và bảo đảm hiệu quả kinh tếcủa dự án đầu tư Đấu thầu mang lại lợi ích to lớn với chủ đầutư, nhà thầu và nền
kinh tế quốc dân nói chung Đấu thầu trong xây dựng ở Việt Nam tuy còn mới,
nhưng qua nhiều bước hoàn thiện đã chứng tỏ sự phù hợp và tất yểu cần áp dụngtrong nền kinh tế, nó thực sự mang lại hiệu quả kinh tế to lớn, tiếtkiệm chi phí đầu
tư xây dựng, thúc đẩy sự hoàn thiện của bản thân nhà thầuvề năng lực và tổ chức
để đảm bảo đáp ứng được yêu cầu của chủ đầu tư về chất lượng công trình cũng
nhưtiến độ thực hiện
Pháp luật về đấu thầu đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thực thihiệu quả công tác đấu thầu Nhà nước ta đã rất nỗ lực trong việc ban hành và từng
bước hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực đấu thầu nói chung và đấu thầu xây lắp nói riêng để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý củaNhà nước nhưng có thể nói tư duy luật chưa đạt yêu cầu, các văn bản được ban hành liên tiếp và thay đổi liên tục, có khi cùng một lúc áp dụng nhiềuvăn bản khác
Trang 29nhau, có khi một văn bản mới ban hành đã sửa đổi, điều này gây khó khăn cho việc
áp dụng cũng như trong công tác kiểm soát hoạt động đấuthầu
Mường Nhé là một huyệnmiền núi, nằm trên ngã ba biên giới giữa Việt Nam
và hai nước Trung Quốc và Lào Ngày 14/01/2002, Chính phủ đã ban hành Nghịđịnh số 08/NĐ-CP thành lập huyện Mường Nhé trên cơ sở 6 xã vùng sâu, vùng xa,
vùng đặc biệt khó khăn của 2 huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) và huyện Mường
Lay (nay là huyện Mường Chà) tỉnh Điện Biên.Hiện nay, huyện có 11 xã với diện tích 157372,94 ha với 43396nhân khẩu Toàn bộ các xã củahuyện Mường Nhé đều
nằm trong diện xã đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135 giai đoạn II Nhữngnăm gần đây, nhờ có chính sáchphát triển của Nhà nước, hạ tầng kỹthuật ở Mường
Nhé đã có nhiều sựchuyển biến tích cực, đặc biệt là công tác đấu thầu đã được triển khai rộng rãi để huy động các nguồn lực và tăng hiệu quả đầu tư cho các dựán trên
địa bàn huyện trong đó có các gói thầu xây lắp Tuy nhiên, do trình độ' kinh tế - xã
hội ở đây còn hạn chế nên việc triển khai trên thực tiễn các công trình và tiến hành
đấu thầu xây lắp có những khó khăn nhất định Do vậy, tác giả chọn đề tài “ Pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn tại địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên ” làm đề tài luậnvăn thạc sĩ củamình
2 Mục tiêu cứu của đề tài
Luận văn chủ yếu tập trung nghiên cứu, tìm hiểu để góp phầnhệ thống hóa
lý luận về pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Đồng thời, phản ánh, phân tích và đánh giá pháp luật
lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Việt Nam hiện nay cũng như thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên từ đó đề xuất các giải pháp để hoàn thiện pháp
luật lựa chọn nhàthầu xây lắp ở Việt Nam vànâng cao hiệu quảthực hiện pháp luật
lựachọn nhà thầu xây lắp ởhuyện MườngNhé, tỉnh Điện Biên
Đe thực hiện mục tiêu nghiên cứu này, luận văn cầnthựchiện các nhiệmvụ:
- Tìm hiểu và hệ thốnghóalý luận về pháp luật lựachọn nhà thầu xây lắp;
- Phản ánh, phân tích và đánh giá pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh ĐiệnBiên;
Trang 30- Đe xuấtmột số giải pháp hoàn thiện pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp và
nâng cao hiệu quảthực hiệntại huyện Mường Nhé, tỉnh ĐiệnBiên
3 Đối tưọng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp thực hiện
các dự án đầu tưphát triển sửdụng vốnNhà nước
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu
xây lắp và thực tiễnthực hiệntại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
- Phạm vi về không gian: Huyện Mường Nhé, tỉnh ĐiệnBiên
- Phạmvi về thời gian: Dữ liệu được thu thập từ 2015-2017
4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
4.1 Phương pháp luận
Đe tài luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa Mác - Lêninđể thực hiện mục tiêu nghiên cứu Phương pháp duy vật biện chứng giúp chotác giả có góc nhìn các sự vật hiện tượng được phản ánh một cách lô gic, khoa học
và trong nhữngmối liên hệ củasựvật, hiện tượng đó với cácsựvật hiệntượng khác
để từ đó có thể rút ra những kết luận mangtính khoa học Phươngpháp duy vật lịch
sử được sử dụng để nghiên cứu các lịch sử của các quy định của pháp luật về đấu
thầu và tiến trình thực hiện pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp ở huyện Mường Nhé, tỉnh ĐiệnBiên để hiểu rõ bản chấtcủa vấn đềnghiên cứu
4.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể
* Phương pháp thu thập và xử lý tư liệu: Thu thập tư liệu về các cuộc đấuthầu từ Ban quản lý dự án huyện Mường Nhé, các báo cáo của UBND huyện và nguồnthông tin đại chúng để xử lý, sửdụng trongquá trình viết luận văn
* Phươngpháp phân tích và tổng hợp lý thuyết để phân tích các quy địnhcủapháp luật đấu thầu và pháp luật liên quan, các dự án, các gói thầu thựctế, thực trạng
đấu thầu, lựa chọn nhàthầu, xâylắp
Trang 31* Phương pháp điều tra: Khảo sát nhóm đối tượng nghiên cứu trên địa bàn
huyện Mường Nhé để đưa ra các tính chất, đặc điểm chung và các ảnh hưởng từng
vùng đối với việc ứng dụng pháp luật đấu thầu vàlựa chọn nhàthầu
* Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm: Xem xét những dự án, góithầu đã thực hiện trong những năm qua để rút ra những bài học kinh nghiệm trong
việc ứng dụng pháp luậtđấu thầu, lựa chọnnhà thầu xâylắp
5 Tình hình nghiên cứu của đề tài
Đấu thầu là một hoạt động mới ở Việt Nam và đến năm 2005, Quốc hội mớiban hành Luật đấu thầu để điều chỉnh các hoạt động đấu thầu ở Việt Nam Tuynhiên, việc nghiên cứu về đấu thầu thì không phải quá mới mẻ, nhiều nhà nghiên cứu đã lựa chọn hoạt động đấu thầu để nghiên cứu đặc biệt là pháp luật đấu thầu
nhằm đưa ranhữngkhuyếnnghị về chínhsách chocác nhà quản lý
Tác giả Thùy Linh và Việt Trinh (2014) với tác phẩm “ Hướng dẫn chỉ tiết thi hành Luật đấu thầu 2014 phương thức lựa chọn nhà thầu đánh giá hồ sơ và xét duyệt trúng thầu ” để cung cấp thông tin về các quy định pháp luật mới trong lĩnh vực quảnlý hoạt động đầu tư xây dựng công trình
“ Một số biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác đấu thầu trong xây lắp ở Sở giao thông công chính Hà Nội” của tác giả Hoàng Thanh Hà
(1998) đã phân tích thực trạng công tác đấu thầu trong xây lắp ở Sở Giao thôngcông chính Hà Nội từ đó đềxuất các biện pháp đề nângcao chất lượng công tác đấu
thầu trong xây lắp tại đây Hay Nguyễn Hồng Quang (2003) với luận văn thạc sĩ
'“ Giảipháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đấu thầu các dự án đầu tư xây dựng của
Bộ văn hoá - thông tin ” đã nêu được những vấn đề chung về đấu thầu và quản lý
nhà nước về đấu thầu, phân tích thực trạng đấu thầu các dự án đầu tư xây dựng của
Bộ Văn hóa -Thông tinvà đề ra các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đấu
thầu các dự án đầu tư xây dựngtại Bộ Văn hóa - Thông tin.NgôThị Lợi (2011) với luận văn "Hoàn thiện đấu thầu xây lắp tại Công ty Điện lực Sóc Sơn” , Nguyễn Văn
Toàn (2013) “ Hoàn thiện công tác dấu thầu xây lắp tại tại Công ty cổ phần GP9
Hà Nội ” tập trung nghiên cứu về côngtác đấuthầu xây lắp tại các đơn vị cụ thể
DẠI HỌC K.T.Q.D ~
TT THÔNG TIN T HƯVIỆN
Trang 32Nguyễn Thị Khánh Phương (2015), “ Thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu thầu xây dựng tại công ty cổ phần quản lỷ và xây dựng đuờng bộ I Hà Tây ” tập
trung vào nghiên cứu vấn đề thực tiễn áp dụng pháp luật về đấu thầu xây dựng tại
một doanh nghiệp cụ thể là công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ I Hà
Tây
Ở luận văn này, tác giảtập trung vào nghiên cứu những vấn đề lý luận chung
vềđấu thầu lựa chọn nhàthầuxây lắp đồngthời phản ánh thực tiễn thực hiện tại địabàn huyện Mường Nhé từ đó đề xuất nhữnggiải pháp hoàn thiện pháp luật đấu thầu
lựa chọn nhà thầu xây lắp cũng như nâng cao hiệu quả áp dụng tại huyện Mường
Nhé, tỉnh Điện Biên là côngtrình không trùng lặp với cáccông trình đã côngbố
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Đề tài nghiên cứu tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về đấu thầu, pháp luật về đấu thầu cụ thể về vấn đề lựa chọn nhà thầu xây lắp Đồng thời, qua việc phân tích và đánh giá pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Việt Nam hiện nay
cũng như thực tiễn thực hiện tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, từ đó đề xuất
các giải pháp để hoàn thiện pháp luậtlựa chọn nhà thầu xây lắp ở ViệtNam và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luậtlựa chọn nhà thầuxây lắp ở địaphương này
về khoa học, đề tài giúp các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp đấuthầu, nhà đầu
tư, cơ quan quản lý nhà nước, những người khác có quan tâm đến vấn đề đấu thầu,lựa chọn nhà thầu xây lắp, hệ thống hóa quy định của pháp luật về lựa chọn nhà thầuxây lắp, giải pháp khoa học về việc hoàn thiện quy định của pháp luật cũng như
những giải pháp nâng caohiệu quả thựchiện tại huyện Mường Nhé, tỉnhĐiệnBiên
về thực tiễn, kết quả nghiên cứu của đề tài có thể mang tính chất tham
khảo cho các nhà lập pháp hoàn thiện quy định của pháp luật về lựa chọn nhà thầu xây lắp, nhà quản lý của huyện Mường Nhé nói riêng và tỉnh Điện Biên
nói chung, doanh nghiệp đấu thầu, nhà đầu tư áp dụng pháp luật lựa chọn nhà
thầu xây lắp một cách hiệu quả Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng là tài liệu
tham khảo cho sinh viên, nhà nghiên cứu khi thực hiện những nghiên cứu về
lĩnh vực này
Trang 337 Kết cấn của I uận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn có kết cấu 3
chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận và pháp luật đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp Chương 2 Thực tiễn áp dụng pháp luật lựa chọn nhà thầu xây lắp trên địa bàn huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Chương 3 Giải pháp hoàn thiện pháp luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu xây lắp và nâng cao hiệu quả áp dụng tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên
Trang 34CHƯƠNG 1.
Cơ SÔ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT ĐẤU THẦU
LựA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP
1.1 Những vấn đề lý luận về đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
1.1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của đấu thầu
* Khái niệm
Trong khoa học cũng như thực tiễn có nhiều khái niệm về đấu thầu Theo Viện Ngôn ngữ học (2003), trong Từ điển tiếng Việt thì “ đấu thầu là việc tổ chức cuộc đọ sức công khai ai nhận làm, ai bán với điều kiện tốt nhất thì được chấp nhận ”. Theo quan niệm này thì đấu thầu được hiểu là cuộc đọ sức công khai giữacác tổ chức, cá nhân về kỹ thuật và tài chính, nó giống như một sân chơi mà trong
đó người cung ứng điềukiện tốt nhất sẽ chiến thắng
Xét trên khía cạnh pháp luật thì tại Việt Nam từ trước tới nay cũngđã có một
số vănbản pháp luậtnêu định nghĩa về đấuthầu: Theo quan niệm của bên mời thầu
cũng như theo Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CPcủaChính phủ ngày 1/9/1999 về ban hành quy chế đấu thầu thì đấu thầu được hiểu
là “quá trình lựa chọn nhàthầu đáp ứng được yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở cạnhtranh giữa các nhà thầu” Theo quan niệm của nhà thầu thì đấu thầu giống như
một phương thức kinh doanh mà thông qua đó nhà thầu với các điều kiện và nănglực về tài chính, kỹ thuật đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu có cơ hội
dành được hợp đồng thực hiện các công việc trong gói thầu Quan niệm này thể
hiện rõ tính chất của đấu thầu là việc các nhà thầu cạnh tranh công bằng với nhau trên cơ sở năng lực về tài chính cũng như kỹ thuật và uy tín thực tế của mình đểđược bên mời thầuchấp nhận giao gói thầu cho mình thực hiện Như vậy, đứng trên quan điểm của bên mời thầu và nhà thầu thì đấu thầu được hiểu là cuộc thi tuyển
giữa cácnhà thầuđể thỏa mãn yêu cầucủa chủ đầutư, từ đó lựachọn nhà thầu thích hợpnhất
Trang 35Từ điển Luật học của Viện khoa học pháp lý Bộ Tưpháp giải thích đấu thầu
là: “Phương thức giao dịch đặc biệt, người muốn xây dựng một công trình (người gọi thầu) công bố trước các yêu cầu và điều kiện xây dựng công trình, người dự
thầu công bố giá mà mình muốn nhận, người gọi thầu qua so sánh để lựa chọn nhàthầu có lợi nhất cho mình theo các điều kiện do mình đưa ra” Theo LuậtĐấu thầu năm 2005 thì đấu thầu đượchiểu làquá trình lựa chọn nhà thầu đápứng các yêu cầu
của bên mời thầu để thực hiện gói thầuthuộc các dự án quy định của pháp luật trên
cơ sở bảo đảm tính cạnhtranh, công bàng, minh bạch và hiệu quảkinh tế
Các dự án đó bao gồm:
- Dự án sử dụng vốn Nhà nước từ 30% trở lên cho mục tiêu đầu tư pháttriển,bao gồm: Dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp mở rộng các dự án đã đầu tư xây
dựng; Dự án đầu tư để mua sắm tài sản kể cả thiết bị, máy móc không cần lắp đặt;
Dự án quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng
đô thị, nôngthôn; Dự án nghiên cứu khoahọc, phát triểncông nghệ, hỗ trợ kỹ thuật;
Các dự án khác chomục tiêu đầu tư pháttriển;
- Dự án sử dụng vốn Nhà nước để mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan Nhà nước, tổchức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân;
- Dự án sử dụng vốn Nhà nước để mua sắm tài sản nhằm phục vụ việc cảitạo, sửa chữa lớn các thiết bị, dây chuyền sản xuất, công trình, nhà xưởng đã đầu tư của doanh nghiệp nhànước
Khoản 12 Điều 4 Luật Đấu thầu năm 2013 đã đưa ra một định nghĩa như sau: “ Đấu thầu là quá trĩnh lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đổi tác công tu;
dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch
và hiệu quả kinh tế” So với Luậtđấu thầu 2005 thì Luậtđấu thầu 2013 đã cónhữngquy định cụ thể, rõ ràng hơn về đấu thầu thể hiện được bản chất của đấu thầu theo thông lệ quốctế
Trang 36Có thể thấy, các định nghĩa trên dù ở góc độ học thuật hay thông dụng đều hướngtới việc chỉ rarằng: Đấuthầu là một thuật ngữ để chỉ mộtquá trình mua sắmhàng hóa, xây lắp và dịch vụ thông qua một quá trình mang tính chuẩn hóa để lựachọnnhàthầu, nhà đầu tư phùhợpvới cáctiêu chí bên mời thầu đưa ra.
* Đặc điểm
Từ các quan niệm chung về đấu thầu, có thể thấy đấu thầu có những đặc
điểmsau:
Thứ nhất, chủ thể tham gia đấuthầu gồm có: Phía bêntổ chức đấu thầu gồm:
(1) Bên mời thầu: có thể là chủ đầu tư hoặc tổ chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh nghiệm được chủ đầu tư sử dụng để tổ chức đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu; (2) Chủ đầu tư: là người sở hữu vốn hoặc được giao trách nhiệmthay mặt chủ sởhữu, người vay vốntrực tiếp quản lý và thực hiện dự áncần
đấu thầu; (3)Người có thẩm quyền: là ngườiđược quyền quyết định dự án theo quy định của phápluật; (4) Tổ chuyêngia; (5) Tư vấn
Phía bên tham gia lựa chọn nhà thầu gồm có: Nhà thầu, nhàđầu tư là các tổ
chức, có thể là cá nhân, tổ chức trong nước hoặc nước ngoài, thông thường là các
doanh nghiệp và phải đáp ứng được những điều kiện nhất định theo pháp luật đấuthầu quy định Nhà thầu gồm có nhà thầu chính, nhà thầu phụ, có thể là nhà thầu
độc lập, nhà thầu liên danh
Thứ hai, mục đích của việc đấu thầu là tuyển chọn nhà thầu, nhà đầu tư có đủ năng lực đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu Nhà thầu có thể là nhà tư vẩn, nhàxây dựng, nhà cung ứng hàng hóa Nhà đầu tư có thể là của Việt Nam hoặc nướcngoài Các nhà thầu, nhà đầutư, sau khinhận được hồ sơ mời thầu sẽ tiến hành lập
hồ sơ dự thầu để nộp cho bên mời thầu
Thứ ba, việc lựa chọn nhà thầu theo yêu cầu của bên mời thầu và phải tuân
theo một trình tự nhất định do pháp luật quy định Mỗi hình thức đấu thầu khác nhau có một trình tự cũng như điều kiện áp dụng khác nhau Ví dụ như, đấu thầu
rộng rãi khác đấu thầu hạn chế, đấu thầu xây lắp khác đấu thầu mua sắm Đối với
các dự án có sử dụng vốnNhà nước, bắtbuộc phải đấu thầu, mọihoạtđộng của bên
Trang 37mời thầu cũng như của nhà thầu, nhà đầu tư và nhữngngười có liên quan phải hoàntoàntuân thủ theo quy địnhcủa Luật Đấu thầu.
Thứ tư, căn cứ để lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, phải dựa vào kết quả xem
xét, đánh giá và xếp hạng nhà thầu, nhà đầu tư Việc đánh giá, xếp hạng nhà thầu,
nhà đầu tư dựa vào kết quả đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu Các tiêu chuẩn
này phải thể hiện trong hồ sơ mời thầu Tiêu chí để đánh giá cho các loại đấu thầu
cũng khác nhau, nhưng phải là các nhà thầu, nhà đầu tưđáp ứng tốt nhấtcác yêu cầu
về kỹ thuật và tài chính của bên mời thầu
1.1.1.2 Khái niệm và đặc điểm của đẩu thầu xây lắp
* Khái niệm
Thi công xây dựng công trình (xây lắp) là một trong những hoạt động xây
dựng, bao gồm những hoạt động cụ thể là: Xây dựng, lắp đặt thiết bị cho các công
trình xây dựng mới; Sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi các công trĩnh đã có,
kể cả việc phá dỡ công trình, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng Đối tượng
nghiên cứu của luận văn là những hoạt động xây lắp trong các dự án đầu tư phát triển sử dụng vốn nhà nước mà chủ đầu tư là các cơ quan nhà nước, tổ chức chính
trị, tổ chức chính trị - xã hội, cũng như các đơn vị sựnghiệp công lập
Việc lựa chọn nhà thầu xây lắp cho các dự án sử dụng vốn Nhà nước của các
chủ đầu tư nêu trênbắt buộc phải thực hiện theo những quy định của Luật Đấu thầu
Như vậy, đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp là việc nhà đầu tư, bên mời thầu thực hiện quy trình theo Luật Đấu thầu nhằm lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực để
ký kết hợp đồng giao nhận thầu xây dựng
* Đặc điểm
Thứ nhất, nhà thầu xây lắp phải đảm bảo những điều kiệnnhất định theoquyđịnh của pháp luật Theo quy định về hoạt động xây lắp trong Luật đấu thầu 2013 thì hoạt động xây lắp là hoạt động liên quan đến hoạt động xây dựng Do đó, nhàthầu xây lắp phải đạt được các yêu cầu chung của nhà thầu xây dựng Theo khoản
28 Điều 3 Luật Xây dựng 2014: "‘ 'Nhà thầu trong hoạt động đầu tư xây dựng (sau đây gọi là nhà thầu) là tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây
Trang 38dựng, năng lực hành nghề xây dựng khỉ tham gia quan hệ hợp đồng trong hoạt dộng đầu tư xây dựng ”. Các điều kiện của nhà thầu xây dựng được quy định tại Điều 57 Nghị định 59/2015/NĐ-CP vềhoạt động xây dựng củatổ chức: Có đăng kýkinh doanh hoặc quyết định thành lập của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng; Những cá nhân đảm nhận chức danh chủ chốt phải có họp đồng lao động với tổ chức đề nghị cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức có hiệu lực tối
đa trong thời hạn (năm) năm Trong thời hạn 20 (hai mươi) ngày kể từ ngày có
thay đổi, hết hiệu lực thì phải làmthù tục cấp lại
Năng lực thi công công trình xây dựng của tổ chức được phân loại theo các hạng trong chứng chỉ năng lực thi công công trình xây dựng gồm hạng I được thi
công tất cả các công trình cùng loại; Hạng II được thi công các công trình xây dựng
từ cap II trở xuống cùng loại; Hạng III được thicông các công trình xây dựng từ cấp III trở xuống cùng loại
Trên thực tế thấy rằng việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng là
một công việc quan trọng bởi có lựa chọn được nhà thầu tốt, có đầy đủ năng lực thì
mới hoàn thành tốt, chất lượng công trình mới được đảm bảo Trong mỗi một dự án
có những phần việc khác nhau như thiết kế, xây dựng, lắp đặt thiết bị , việc tổ
chức đấu thầu có thể chia làm nhiều gói thầu khác nhau và tổ chức lựa chọn nhàthầu thích họp để thực hiện những gói thầu đó Mặt khác, việc lựa chọn nhà thầu
còn nhằm tìm được nhà thầu có đủ điều kiện, năng lực để phù họp với từng công
trình, tuy nhiên nhà thầu chính có thể giao một phần công việc của hợp đồng đẩu thầu cho các nhà thầu phụ, nhà thầu phụ này cũng phải có đầy đủ năng lực trong
xây lắp, có thể thực hiện tốt phần việc mà nhà thầu chính giao cho, việc này cần
phải có sự chấp nhận của chủ đầu tư, nhà thầu phụ không được giao toàn bộ hoặc
phần việc chính trong họp đồngđấuthầu cho nhà thầu phụ khác
Thủ hai, nội dung của đấu thầu xây lắp là thực hiện các côngviệc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt công trĩnh, hạng mục công trĩnh Việc lựa chọn nhà thầu
xây lắp nhằm mục đích thực hiện các nội dungtrên của đấu thầu xây lắp Thực chất
Trang 39của đấu thầu xây lắp là việc áp dụng phương pháp xét hiệu quả thực tế trong việc lựa chọn đơn vị thi công xây dựng Phương pháp này đòi hỏi sự so sánh giữa các đơn vị tham gia đấu thầu trên cùng một phương diện (như kỹ thuật, uy tín của đơn
vị tham dự đấu thầu, tài chính ) để chọn lấy một nhà thầu có đủ khả năng để thực hiện gói thầu
Thứ ba, trong quá trình lựa chọn nhà thầu xây lắp, tất cả các bên là chủ đầu
tư, bên mời thầu, nhà thầu cũng như mọi cá nhân, tổ chức liên quan cuộc đấu thầu phải tuân thủ vô điều kiệnLuật Đấu thầu
1.1.2 Mục đích, ỷ nghĩa và nguyên tắc của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
1.1.2.1 Mục đích, ỷ nghĩa của đấu thầu lụa chọn nhà thầu xây lắp
Sản phẩm của xây dựng nhìn dưới góc độ kinh tế là loại hàng hóa đặc biệt
Nó có thể là tri thức (ví dụ trong dịch vụ tư vấn) Nó có thể là các hạng mục công
trình, hoặc công trình xây dựng Các sản phẩm này thường có giá trị lớn, và được
tạo ra trong một khoản thời gian dài, và có thời gian sử dụng rất lâu dài Do đó đấu
thầu xây dựng rất cần thiết, có vị trí hết sức quan trọng, liên quan đến hầu hết các
lĩnh vực kinhtế, văn hóa, xã hội, nhất là đối với công nghiệp và khoahọc kỹ thuật
Những dự án đầu tư phát triển sử dụng vốn Nhà nước có giá trị rất lớn, đượcđầu tư cho các lĩnh vực đầu tư công như: Các chương trình, dự án kết cấu hạ tầng
kinh tế - xã hội; đầu tưphục vụ hoạt động của cơquan nhà nước, đơn vị sựnghiệp,
tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội hoặcđầu tư và hỗ trợ hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích trên địa bàn Vì thế,việc thực hiện tốtnhững dự án này, tuân thủ đúng pháp luật đầu tư công và pháp luật đấu thầu sẽđem lại những tác động
và hiệu quả to lớn về các mặtkinh tể, xã hội
Hiệu quả là điều tiên quyết mà các nhà đầu tư mong muốn đạt được trước khitiến hành bất cứ hoạt động nào Để có đượchiệu quả tối đa từ hoạt động đầu tư của mình họ thường sử dụng đấu thầu để lựa chọn đơn vị đáp ứng được yêu cầu về kỹ
thuật, công nghệ, thực hiệndự án với chất lượng cao nhất với chi phíthấp nhất
Trong đấu thầu mọi nhàthầucó khả năng đều có thể tham gia miễn là có đủ
tiêu chuẩntheo qui định của pháp luật vàchủ đầu tư đặtra Hình thức đấuthầu rộng
Trang 40rãi là hình ảnhtiêu biểu nhất cho cơ hội cạnh tranh bình đẳng Thông qua đấu thầu
chủ đầu tư tạo ra được sản phẩm có chất lượng với giá cả hợp lý nhất Dựa trên cáctiêu chí đã được lựa chọn trước, nhà đầu tư có thể đánh giá công bằng cácnhà thầu
cũng như tạo nên sự nhất quán từ đầu đến cuối quá trình xây dựng Chính nhờ cóđấu thầu mà tình trạng vô trách nhiệm, thất thoát lãng phí các nguồn vốn dành cho
dự án được khắc phục, chất lượng công trình được nâng cao Dưới góc độ nhà đầu
tư nó là công cụ giúp các chủ đầu tư lựa chọn được các công trình xây dựng chất
lượng tốt nhất với giá cả hợp lý nhất làm sao để sử dụng đồng vốn có hiệu quả
Ngoài ra đối với các nhàthầu đây chính là phương thức tìm kiếm cơ hội kinh doanh
và phát triển doanh nghiệp
Trong thực tế của hoạt động đầu tư công, nhiều công trình xây dựng có chất
lượng thấp, có những thất thoát, lãng phí lớn trong quá trình lựa chọn nhà thầu và
quản lý thực hiện hợp đồng xây dựng.Những năm qua, đầu tư xây dựng cũng làđịa
bàn phổ biến của những vụ việc tham nhũng lớn Thực hiện nghiêm túc việc lựachọn nhà thầu xây dựng cho các dự án đầu tư xây dựng nhằm sử dụng có hiệu quả
vốn đầu tư công, tạo môi trường kinh doanh cạnh tranh, bình đẳng giữa các nhà
thầu Đồng thời, thiết thực góp phần thực hiện tốt pháp luật thực hành tiết kiệm,
chống lãngphívà pháp luật phòng chống tham nhũng
Thông qua các hoạtđộng đấu thầu bên mời thầu có thể chọn ra nhà thầu đáp ứng tốt nhất các yêu cầu đặt ra mà hạn chế tối đa được yếu tổ tham nhũng Hơnthế nữa, thông qua tính công khai minh bạch của đấu thầu, chủ đầu tư có thể
giám sát nhà thầu dễ dàng hơn hoặc các nhà thầu có thể giám sát lẫn nhau tránh
các hiện tượng tiêu cực xảy ra Đấu thầu, dưới góc độ quản lý nhà nước đó làcông cụ quản lý vĩ mô giúp nhà nước bảo toàn ngân sách và minh bạch trong các
vấn đề xây dựng
1.1.2.2 Nguyên tắc của đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp
Đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp là một hoạt động trong đấu thầu xây
dựng nói chung chính vì vậy, đấu thầu lựa chọn nhà thầu xây lắp có những nguyên
tắc chung giống với đấu thầu xây dựng, cụ thể: