KIẾN THỨC – THÁI ĐỘ - THỰC HÀNH VỀ VÀNG DA SƠ SINH CỦA ĐIỀU DƯỠNG NHI KHOA VÀ NỮ HỘ SINH TẠI BV SẢN NHI AN GIANG.. Mục tiêu chuyên biệt: Xác định mối liên quan giữa kiến thức, thái độ,
Trang 1KIẾN THỨC – THÁI ĐỘ - THỰC HÀNH VỀ VÀNG DA SƠ SINH CỦA ĐIỀU DƯỠNG NHI KHOA VÀ NỮ HỘ SINH TẠI BV SẢN NHI
AN GIANG.
T Ó M T Ắ T
T ổ n g q u a n : H i ệ n n a y V à n g d a s ơ s i n h ( V D S S ) v ẫ n l à n g u y ê n
n h â n h à n g đ ầ u g â y t ổ n t h ư ơ n g n ã o c ó t h ể p h ò n g n g ừ a đ ư ợ c , t à n t ậ t
v ề t h ể c h ấ t v à t i n h t h ầ n v à t ử v o n g s ớ m ở t r ẻ s ơ s i n h N h ậ n t h ứ c
t ố t h ơ n l à c ầ n t h i ế t t r o n g s ố t ấ t c ả c á c n h â n v i ê n y t ế N g h i ê n c ứ u ( N C ) n à y t i ế n h à n h đ ể x á c đ ị n h x e m c ó p h ả i v ì k i ế n t h ứ c ( K T ) , t h á i
đ ộ ( T Đ ) v à t h ự c h à n h ( T H ) c ủ a Đ i ề u d ư ỡ n g N h i K h o a v à N ữ h ộ
s i n h s ả n k h o a ( g ọ i t ắ t l à đ ố i t ư ợ n g ( Đ T ) v ề V D S S c h ư a đ ú n g n ê n
c h ư a h ư ớ n g d ẫ n t h â n n h â n đ ư a t r ẻ đ ế n k h á m k ị p t h ờ i k h ô n g
M ụ c t i ê u : X á c đ ị n h t ỉ l ệ Đ T c ó K T , T Đ , T H đ ú n g v ề v ấ n đ ề V D
S S
P h ư ơ n g p h á p : N C c ắ t n g a n g m ô t ả
K ế t q u ả : C h ú n g t ô i p h ỏ n g v ấ n … Đ T t ạ i 5 k h o a c ủ a B ệ n h V i ệ n
S ả n N h i A G g ồ m : K h o a S ơ S i n h , K h o a I C U , K h o a H ậ u P h ẫ u – H ậ u S ả n ,
đ ơ n n g u y ê n D ị c h v ụ S ả n , đ ơ n n g u y ê n D ị c h v ụ N h i K ế t q u ả c h o t h ấ y
t ỉ l ệ K T , T Đ v à T H đ ú n g c ủ a c á c Đ T v ề V D S S l à … … … , v ề t á c h ạ i
c ủ a V D n ặ n g c h ỉ l à … … % ; v ề c á c h p h á t h i ệ n , t h e o d õ i , đ á n h g i á m ứ c
đ ộ n ặ n g v à x ử l ý V D l à … … N g o à i r a , … … % c h o b i ế t k h ô n g c ó đ ư ợ c
s ự h ư ở n g ứ n g t ừ t h â n n h â n t r ẻ t r o n g T H v ề V D S S
K ế t l u ậ n : N C c ủ a c h ú n g t ô i c h o t h ấ y t ỉ l ệ K T , T Đ v à T H đ ú n g v ề
V D S S c ủ a c á c Đ T … , v ề k h ả n ă n g m ắ c V D n ặ n g , m ứ c đ ộ t r ầ m t r ọ n g
c ủ a b ệ n h l ý n ã o d o b i l i r u b i n c ũ n g n h ư v i ệ c p h á t h i ệ n , t h e o d õ i , đ á n h
g i á m ứ c đ ộ n ặ n g v à x ử l ý V D S ự y ế u k é m n à y g ó p p h ầ n l à m h ọ g i á o
d ụ c v à h ư ớ n g d ẫ n t h â n n h â n t r ẻ T H V D S S c h ư a đ ú n g c á c h Đ ể c ả i
t h i ệ n t ì n h t r ạ n g n à y , c ầ n t ă n g c ư ờ n g c ô n g t á c h u ấ n l u y ệ n c á c Đ T c ả
v ề K T , T Đ l ẫ n T H v ề V D S S
T ừ k h ó a : k i ế n t h ứ c ; t h á i đ ộ ; t h ự c h à n h ; v à n g d a s ơ s i n h ; n h â n
v i ê n y t ế
K N O W L E D G E , A T T I T U D E A N D P R A C T I C E O F NURSE PEDIATRIC AND MIDWIVESWORKERS AT AN GIANG HOSPITAL OF OBSTETRICAL,GYNECOLOGY AND
PEDIATRICS ONNEONATAL JAUNDICE.
DO MINH THIEN,DAO THI TUONG VI.
A B S T R A C T
B a c k g r o u n d : T o d a y N e o n a t a l j a u n d i c e ( N N J ) i s s t i l l a l e a d i n g
c a u s e o f p r e v e n t a b l e b r a i n d a m a g e , p h y s i c a l a n d m e n t a l h a n d i c a p ,
a n d e a r l y d e a t h a m o n g i n f a n t s i n m a n y c o m m u n i t i e s G r e a t e r
a w a r e n e s s i s n e e d e d a m o n g a l l h e a l t h w o r k e r s T h i s s t u d y w a s
c a r r i e d o u t t o d e t e r m i n e w h e t h e r t h e k n o w l e d g e , a t t i t u d e a n d
p r a c t i c e o f i n t e r m e d i a t e p e d i a t r i c a n d o b s t e t r i c h e a l t h w o r k e r s ( r e f e r r e d a s s u b j e c t s ) o n n e o n a t a l j a u n d i c e i s c o r r e c t o r n o t , s o
t h a t t h e y s h o u l d n o t e d u c a t e n e w b o r n ’ p a r e n t s t o t a k e t i m e l y
j a u n d i c e b a b i e s f o r e x a m i n a t i o n
O b j e c t i v e : t o d e t e r m i n e t h e r a t i o o f s u b j e c t s w h o h a v e c o r r e c t
k n o w l e d g e , a t t i t u d e a n d p r a c t i c e o n n e o n a t a l j a u n d i c e
M e t h o d e : d e s c r i p t i v e c r o s s ‐ s e c t i o n a l s t u d y
R e s u l t s : W e i n t e r v i e w e d … s u b j e c t s i n 4 d e p a r t m e n t i n a n
Trang 2g i a n g h o s p i t a l o f o b s t e t r i c a l , g y n e c o l o g y a n d
p e d i a t r i c : d e p a r t m e n t o f n e o n a t a l , d e p a r t m e n t o f I C U ,
d e p a r t m e n t o f p o s t o p e r a t i v e - p o s t n a t a l c a r e , d e p a r t m e n t o f
s e r v i c e B T h e r e s u l t s s h o w e d t h a t t h e r a t i o o f s u b j e c t s h a v i n g
c o r r e c t k n o w l e d g e , a t t i t u d e a n d p r a c t i c e o n n e o n a t a l j a u n d i c e
w e r e v e r y l o w : u n d e r s t a n d i n g t h e d a n g e r s o f s e v e r e j a u n d i c e w a s
j u s t … , k n o w i n g t h e m e t h o d o f d e t e c t i o n , m o n i t o r i n g , a s s e s s m e n t
a n d m a n a g e m e n t o f t h e j a u n d i c e w a s … I n a d d i t i o n , … h a d n o
r e s p o n s e f r o m t h e n e w b o r n r e l a t i v e s i n p r a c t i c e o n n e o n a t a l
j a u n d i c e
C o n c l u s i o n : O u r s t u d y s h o w e d t h a t t h e r a t i o o f s u b j e c t s h a v i n g
c o r r e c t k n o w l e d g e , a t t i t u d e a n d p r a c t i c e o n n e o n a t a l j a u n d i c e
w e r e v e r y … , b o t h i n p e r c e i v e d s u s c e p t i b i l i t y a n d s e v e r i t y o f
b i l i r u b i n e n c e p h a l o p a t h y a s w e l l a s i n m e t h o d o f d e t e c t i o n ,
m o n i t o r i n g , a s s e s s m e n t a n d m a n a g e m e n t o f t h e j a u n d i c e T h i s
w e a k n e s s c o n t r i b u t e d t o t h e i r i m p r o p e r e d u c a t i o n a n d g u i d a n c e f o r
n e w b o r n r e l a t i v e s o n p r a c t i c e o f n e o n a t a l j a u n d i c e T o i m p r o v e
t h i s s i t u a t i o n , i t i s n e c e s s a r y t o s t r e n g t h e n t h e t r a i n i n g f o r a l l
s u b j e c t s o n k n o w l e d g e , a t t i t u d e a n d p r a c t i c e o n n e o n a t a l j a u n d i c e
‐ K e y w o r d s : k n o w l e d g e ; a t t i t u d e ; p r a c t i c e ; n e o n a t a l j a u n d i c e ;
h e a l t h w o r k e r
ĐẶT VẤN ĐỀ:
- T ạ i V i ệ t n a m c ũ n g n h ư t r ê n
t h ế g iớ i , t r ẻ đ ủ t h á n g ha y g ầ n đ ủ
t h á n g “ có v ẻ k h ỏ e mạ n h ” đ ã t r ở
t h à n h n h ó m c ó n g u y cơ b ị b ệ n h
l ý n ã o n ế u q uá t r ì n h t h e o d õ i và
x ử l ý t ă n g b i l i r u b i n m á u k h ô n g
đ ư ợ c t h ự c h i ệ n t ố t t ạ i n h à v à tạ i
b ệ n h v i ệ n T h ậ t v ậ y , ở c ác t r ẻ
n à y, b i l i r u b i n m á u t h ư ờ n g đ ạ t
đ ế n n ồ n g đ ộ đ ỉ n h v à o n gà y t h ứ 4
đ ế n n g à y t h ứ 6 s au s i n h D o t hờ i
g i a n nằ m v i ệ n h ậ u s ản t r u n g b ì n h
h i ệ n n a y là k h o ả n g 3 n g à y nế u
s a n h n g ả d ư ớ i v à 5 n gà y n ế u s i n h
m ổ , b i l i r u b i n m á u t h ư ờ n g ch ỉ
t ă n g đ ế n đ iể m đ ỉ n h k h i t r ẻ đã
x u ấ t v i ệ n hậ u s ả n t he o m ẹ T r o n g
q u á t r ì n h n à y , v i ệc p h á t h i ệ n
s ớ m v à t h e o d õ i t i ế n t r i ể n c ủa
v à n g d a t r ê n l â m s à n g - b i ể u h i ệ n
b a n đ ầ u ch o m ứ c tă n g b i l i r u b i n
m á u - c ầ n p hả i đ ư ợ c b à m ẹ và
n h â n v i ê n y tế t h ự c h iệ n đ ú n g :
h ư ớ n g dẫ n p h á t h i ệ n sớ m , t he o
d õ i s á t và n g d a , mà k h ô n g c a n
t h i ệ p q u á m ứ c c ần t h i ế t g â y l ã n g
p h í , l o â u c h o t h â n n hâ n t r ẻ ; k ế t
h ợ p v ớ i v i ệc c h o t r ẻ n h ậ p v iệ n
đ i ề u t r ị đ ú n g l ú c b ằ n g á n h sá n g
l i ệ u p há p , t r á n h q uá m u ộ n để
p h ả i t h a y m á u Ở cá c n ư ớ c p h á t
t r i ể n , v ấ n đề v à n g d a sơ s i n h
h i ệ n n a y tậ p t r u n g và o v i ệ c c h ủ
đ ộ n g t ầ m s oá t t r ẻ c ó n g u y c ơ
t ă n g b i l i r u b i n má u n ặ n g t r ư ớ c
x u ấ t v iệ n , t h e o d õ i t á i k h á m t he o
l ị c h và đ i ề u t r ị d ự p h ò n g k ị p
t h ờ i b ằ n g c h iế u đ è n, n h ờ đ ó t ỉ l ệ
v à n g d a nặ n g đ ã g i ả m đế n m ứ c
t ố i t h i ể u T r o n g k h i đ ó, n ư ớ c t a
c h ư a có hệ t h ố n g tầ m so á t nà y ,
n h â n v i ê n y tế h o à n t o à n b ị
đ ộ n g , c h ỉ có t hể c hờ đ ợ i v à đ i ề u
t r ị ch o t r ẻ t ă n g b i l i r u b i n má u
n ặ n g n ế u t r ẻ đ ư ợ c t hâ n n h â n đ ư a
đ ế n k h á m
- T h ậ t v ậ y , t h ự c t ế ch o t h ấ y
số t r ẻ n h ậ p v i ệ n l ạ i v ì và n g d a
nặ n g v ẫ n c ò n n h i ề u , v à t h ư ờ n g
Trang 3đế n v i ệ n t r o n g t ì n h t r ạ n g t ă n g
b i l i r u b i n m á u đ ã t i ế n t r i ể n, đ ô i
k h i đ ã có d ấ u h i ệ u bệ n h l ý n ã o
d o b i l i r u b i n N g h i ê n c ứ u củ a
T r ầ n L i ê n A n h t ạ i V i ệ n N h i
T r u n g ư ơ n g , t ừ 5 / 2 0 0 1 - 5 / 2 0 0 2,
ch o t h ấ y c ó 2 8, 2 % t r ẻ sơ s i n h
và n g d a n ặ n g đ ã c ầ n đ ư ợ c t ha y
m á u, t r o n g đ ó 6 2 , 5 % t r ẻ đ ã có
dấ u h i ệ u b ệ n h l ý n ã o d o
b i l i r u b i n t r ư ớ c n hậ p v i ệ n [ 1 ]
T r o n g n g h i ê n c ứ u c ủa N g u yễ n L ệ
B ì n h, c ó 1 4 0 t r ẻ sơ s i n h p hả i
t h a y má u m ỗ i n ă m t r o n g 2 nă m
2 0 0 5 v à 2 0 0 6 t ạ i b ệ n h v i ệ n N h i
đ ồ n g 1, t r o n g đ ó có n h i ề u t r ẻ
đế n t r o n g bệ n h cả n h bệ n h l ý nã o
d o b i l i r u b i n t i ế n t r i ể n [ 2 ] N C
củ a P h ạ m D i ệ p T h ù y D ư ơ n g t ạ i
bệ n h v i ệ n N h i Đ ồ n g I I g i a i đ o ạ n
2 0 0 9 ‐ 2 0 1 1 [ 3 ] ch o t h ấ y t r o n g
1 2 6 2 t r ẻ n hậ p v i ệ n v ì V D t ă n g
b i l i r u b i n g i á n t i ế p, c ó 5 0 , 4 %
n hậ p v i ệ n k h i đ ã t ă n g b i l i r u b i n
m á u n ặ n g v à c ó 8, 7 % p hả i t h a y
m á u
V ì s a o t ạ i V i ệ t Na m , t r ẻ sơ si n h
b ị v à n g da cầ n đ iề u t r ị vẫ n c ò n
đ ư ợ c bà m ẹ đ ư a đ ế n k h á m q uá
m u ộ n v à ch ư a đ ư ợ c n h â n v i ê n y
t ế x ử t r í k ị p t hờ i ? :
- C ó p h ả i là v ì k i ế n t h ứ c,
t h á i đ ộ và t h ự c hà n h c ủ a bà m ẹ
về v à n g d a ch ư a đ ú n g nê n k h ô n g
đ ư a t r ẻ đ ế n k h á m k ị p t h ờ i ?
- V ì k i ế n t h ứ c , t há i đ ộ v à
t h ự c h à n h củ a n h â n v iê n y t ế v ề
và n g d a c h ư a t ố t n ê n c h ư a có cá c
b i ệ n p há p h ư ớ n g d ẫ n b à m ẹ t he o
d õ i v à n g da , cũ n g n h ư c h ư a đá n h
g i á và x ử l ý t ă n g b i l i r u b i n m á u
đ ú n g m ứ c ?
- H ay l à d o kế t h ợ p c ả h a i
l ý d o t r ê n ?
- N C ở n ư ớ c n g o à i ch ỉ c ó
k hả o s á t củ a O l u s o ga n ă m 2 0 0 6
t r ê n N V Y T cơ sở tạ i N i g e r i a
đ ư ợ c cô n g b ố t r o n g y vă n Mụ c
t i ê u là đ á n h g i á k i ế n t h ứ c, t h á i
đ ộ và t h ự c hà n h t h ô n g q u a
p h ỏ n g v ấ n v ớ i b ộ c â u h ỏ i t ự
đ i ề n Bộ câ u h ỏ i g ồ m 1 7 đ ề m ụ c ,
t ậ p t r u n g v à o c ác h k há m t r ẻ V D ,
đ ị n h n g h ĩ a, m ô t ả V D, n g u y ê n
n hâ n , đ i ề u t r ị v à b i ế n ch ứ n g
củ a VD n ặ n g Nă m câ u đầ u l à
câ u h ỏ i m ở , cá c câ u k h ác l à câ u
ch ọ n n h i ề u c h ọ n l ự a T h ự c t ế,
k h ô n g c ó c â u h ỏ i n à o c h o t h ấ y
k hả o sá t về t h á i đ ộ [ 7 ]
- N g h i ê n c ứ u t r o n g n ư ớc
về k i ế n t h ứ c , t h á i đ ộ , t h ự c hà n h
củ a NV Y T r ấ t í t c h ỉ có P h ạ m
D iệ p T h ù y D ư ơ n g ( 2 0 1 3 ) [ 4 ] ,
P h ạ m D i ệ p T h ù y D ư ơ n g ( 2 0 1 4 ) [ 5 ]
- N ă m 2 0 1 7 c h ú n g t ô i đã
t i ế n h à n h k h ả o s á t k i ế n t h ứ c,
t h á i đ ộ và t h ự c hà n h củ a cá c b à
m ẹ c ó c o n b ị v à n g d a s ơ s i n h
đ i ề u t r ị ở k h o a s ơ s i n h B V S ả n
N h i A G kế t q u ả k i ế n t h ứ c c ủa b à
m ẹ đ ố i vớ i v à n g d a sơ s i n h l à
ch ư a đ ủ nê n có t h á i đ ộ ch ầ n ch ừ ,
dẫ n đ ế n t h ự c h à n h t h ư ờ n g sa i ,
đ ư a t r ẻ đ i k há m t r ễ [ 6 ]
- G i ả t h u y ế t củ a ch ú n g t ô i
l à ĐD , N H S ch ư a đ ư ợ c c u n g c ấ p
đầ y đ ủ k i ế n t h ứ c c ậ p n hậ t về
và n g d a s ơ s i n h , nê n t h á i đ ộ v à
t h ự c h à n h ch ư a t ố t, c h ư a h ư ớ n g
Trang 4dẫ n b à m ẹ t h ự c h à n h đ ú n g cá c h.
- C h ú n g t ô i t i ế n hà n h NC
nà y đ ể x ác đ ị n h x e m c ó p hả i v ì
K T , T Đ v à T H c ủa Đ T về V D
ch ư a đ ú n g nê n c h ư a h ư ớ n g d ẫ n
t h â n n hâ n t r ẻ đ ư a t r ẻ đ ế n k h á m
k ị p t h ờ i k h ô n g
M ụ c t i ê u N C :
Mục tiêu tổng quát:
X á c đ ị n h t ỉ l ệ Đ T c ó K T , T Đ , T H đ ú n g v ề v ấ n đ ề V D S S
Mục tiêu chuyên biệt:
Xác định mối liên quan giữa kiến thức, thái độ, kiến thức thực hành về vàng da sơ sinh với
nhau và với một số yếu tố dịch tễ của các nhóm đối tượng trên
Đ Ố I T Ư Ợ N G & P H Ư Ơ N G P H Á P N C :
N C c ắ t n g a n g m ô t ả
D â n s ố m ụ c t i ê u
Đ T l à m v i ệ c ở B ệ n h V i ệ n S ả n N h i A G l i ê n t i ế p t ừ 1 2 t h á n g t r ở l ê n
t í n h đ ế n n g à y p h ỏ n g v ấ n ) C h ú n g t ô i đ ư a c á c Đ T n à y v à o c h u n g
n h ó m N C v ì đ â y l à n h ữ n g n g ư ờ i đ ầ u t i ê n t i ế p x ú c , g ắ n k ế t c h ặ t c h ẽ
v ớ i b à m ẹ v à t r ẻ t r o n g t h ờ i g i a n h ậ u s ả n ( t ạ i v i ệ n v à c ó t h ể c ả t ạ i
n h à ) , c ó c ù n g n h i ệ m v ụ l à c h ă m s ó c , t h e o d õ i v à t ư v ấ n c h o b à m ẹ
v à t r ẻ
C ỡ m ẫ u : t ấ t c ả đ i ề u d ư ỡ n g n h i k h o a v à n ữ h ộ s i n h t ạ i 4 k h o a c ủ a
B ệ n h V i ệ n S ả n N h i A G g ồ m : K h o a S ơ S i n h , K h o a I C U , K h o a H ậ u P h ẫ u
– H ậ u S ả n v à đ ơ n n g u y ê n D ị c h v ụ S ả n - N h i
L ô N C c ủ a c h ú n g t ô i g ồ m … Đ T
C ô n g c ụ t h u t h ậ p d ữ k i ệ n : g ồ m b ộ c â u h ỏ i p h ỏ n g v ấ n K T ‐ T Đ ‐ T H
g ồ m 3 3 c â u h ỏ i ( 1 8 c â u h ỏ i v ề K T , 5 c â u h ỏ i v ề T Đ v à 1 0 c â u h ỏ i
v ề K T T H )
K Ế T Q U Ả V À B À N L U Ậ N
C h ú n g t ô i t h ự c h i ệ n p h ỏ n g v ấ n … Đ T t ạ i 4 k h o a c ủ a B ệ n h V i ệ n S ả n
N h i A G g ồ m : K h o a S ơ S i n h , K h o a I C U , K h o a H ậ u P h ẫ u – H ậ u S ả n v à
đ ơ n n g u y ê n D ị c h v ụ S ả n
1 Đ ặ c đ i ể m c ủ a c á c Đ T
2 K i ế n t h ứ c
C ó 1 8 c â u h ỏ i v ề K T
B ả n g 1 : K ế t q u ả k i ế n t h ứ c đ ú n g :
Vị trí câu trong
mô hình Niềm
tin Sức khỏe
(%)
Nhận thức về khả
năng dễ mắc VD
SS nặng
1 Tỉ lệ trẻ SS đủ tháng hay gần đủ tháng bị
VD mức
độ nặng là khoảng bao nhiêu phần trăm?
2-5%
KT về cách phát
hiện, theo dõi, đánh
giá mứcđộ nặng và
xử lý VDSS
2 Để xác định trẻ SS có VD không, cần quan
3 Cần làm gì để xác định trẻ SS có VD
4 Có thể sử dụng nguồn sáng nào để xác định
trẻ SS có VD không? Ánh sáng mặt trời đủsáng
Trang 55 Trên lâm sàng, VD SS thường tiến triển dần
6 Trong 2 tuần đầu sau sinh, cần kiểm tra vấn
đề VD của mỗi trẻ bao nhiêu lần?
Ít nhất 1 lần 1 ngày
dõi tiến triển VD
8 Khi một trẻ SS chưa VD lúc xuất viện theo
mẹ, cần hướng dẫn (bằng lời nói hay tờ rơi) cho thân nhân
Tái khám chuyên khoa (CK) nhi ngay khi xuất hiện VD
9 Khi một trẻ SS đã VD lúc xuất viện theo
mẹ, cần hướng dẫn (bằng lời nói hay tờ rơi) cho thân nhân
Tái khám CK nhi khi trẻ VD quá mức rốn
10 Cần làm gì khi trẻ SS bị VD trong ngày đầu
sau sinh?
Chuyển hoặc đề nghị chuyển CK nhi ngay Nhận thức về
mức độ trầm
trọng của VD SS
nặng
12 Theo bạn, câu phát biểu sau đây: “Một khi trẻ
đã có triệu chứng của nhiễm độc bilirubin tiến triển thìnếu không tử vong cũng sẽ bị di chứng, dù có đượcđiều trị.”là
Đúng
KT về điều trị
VD SS
13 Phương pháp nào sau đây có thể điều trị hiệu
quả VD?
Ánh sáng liệu pháp
Nhận thức về lợi ích
của việc phát hiện,
theo dõivà can thiệp
kịp thời VD SS
nặng
14 Theo bạn, lợi ích có được từ việc phát hiện
và theo dõi sát VD SS là gì? trẻcó nguy cơ tiếnPhát hiện kịp thời
triển đến VDnặng
15 Theo bạn, lợi ích có được từ việc can thiệp
VD SS kịp thời và hiệu quả là gì?
Tránh được VD nhân
B ả n g 2 : K ế t q u ả T r ả l ờ i Đ ú n g v ề c á c n i ề m t i n s a i l ạ c :
VD ở trẻ SS luôn là sinh lý Cần cho trẻ phơi nắng sáng khi trẻ bị VD Cần cho trẻ uống nước đường khi trẻ bị VD Khi trẻ VD tới cẳng chân mới cần khám CK nhi Khi trẻ VD có kèm bỏ bú hay bú kém mới cần khám CK nhi
Trẻ SS bị VD là do thiếu vitamin A hay vitamin D
3 Thái độ
G ồ m 5 c â u h ỏ i đ á n h g i á m ứ c đ ộ đ ồ n g t h u ậ n ( 5 l ự a c h ọ n , g ồ m R ấ t
đ ồ n g ý , Đ ồ n g ý , K h ô n g ý k i ế n , K h ô n g đ ồ n g ý , v à R ấ t k h ô n g đ ồ n g ý )
Bảng 3: Kết quả Thái độ Đúng:
Câu
hỏi
1 VD SS mức độ nặng là tình trạng ít gặp
2 Cần theo dõi sát VD để phát hiện kịp thời VD nặng
3 Phơi nắng là biện pháp điều trị hiệu quả VD mức độ nặng
4 Khi trẻ VD tới cẳng chân mới cần chuyển khám CK nhi
Trang 65 Trẻ VDN có thể bị tổn thương não vĩnh viễn/ tử vong
4 Kiến thức thực hành
Gồm 10 câu hỏi
Bảng 4: Kết quả kiến thức thực hành đúng
1 Để phát hiện và theodõi VD ở các trẻ SS màbạn
theo dõi/ chăm sóc, bạn kiểmtra
Mọi trẻ SS
2 Để xác định trẻ có VD không, bạn kiểm trada của
4 Để xác định trẻ có VD không, bạn quan sát da trẻ
5 Để xác định mức độnặng của VD trên lâm sàng, bạn
6 Trong 2 tuần đầu sau sinh, bạn kiểm tra vấnđề VD
tiến triểnVD
8 Khi một trẻ SS chưa VD lúc xuất viện theo mẹ, bạn
hướng dẫn (bằng lời nói hay tờ rơi) cho thân nhân Tái khám CK nhi ngay khixuất hiện VD
9 Khi một trẻ SS đã VD lúc xuất viện theo mẹ, bạn
hướng dẫn (bằng lời nói hay tờ rơi) cho thân nhân Tái khám CK nhi khi trẻ VDquá mức rốn
10 Bạn sẽ làm gì khi một trẻ SS có VD xuất hiệntrong
K Ế T L U Ậ N & K I Ế N N G H Ị :
N C c ủ a c h ú n g t ô i c h o t h ấ y K T , T Đ v à T H v ề V D S S c ủ a c á c Đ T … … ,
v ề k h ả n ă n g m ắ c V D n ặ n g , m ứ c đ ộ t r ầ m t r ọ n g c ủ a b ệ n h l ý n ã o d o
b i l i r u b i n c ũ n g n h ư v i ệ c p h á t h i ệ n , t h e o d õ i , đ á n h g i á m ứ c đ ộ n ặ n g
v à x ử l ý V D S ự … … … n à y g ó p p h ầ n d ẫ n đ ế n v i ệ c g i á o d ụ c v à
h ư ớ n g d ẫ n t h â n n h â n t r ẻ T H V D S S c h ư a đ ú n g c á c h , đ ư a đ ế n v i ệ c
t r ẻ V D đ ư ợ c đ ư a đ ế n k h á m q u á m u ộ n Đ ể k h ắ c p h ụ c t ì n h t r ạ n g n à y ,
c ầ n t ă n g c ư ờ n g c ô n g t á c h u ấ n l u y ệ n c á c Đ T c ả v ề K T , T Đ l ẫ n T H v ề
V D S S
T À I L I Ệ U T H A M K H Ả O :
1 Trần Liên Anh (2002), "Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ lâm sàng và
bước đầu đánh giá kết quả thay máu cho trẻ sơ sinh vàng da tăng
bilirubin tự do trong máu", đăng trong trang mạng của bệnh viện Nhi
trung ương www.nhp.org.vn truy cập ngày 12.9.2010
2 Nguyễn Lệ Bình (2007), "Khảo sát kiến thức, thái độ, hành vi về vàng da
sơ sinh của bà mẹ có con bị vàng da sơ sinh ở bệnh viện Nhi đồng 1 và
Nhi đồng 2 từ 1/04/2004 đến 31/1/2004", Hội nghị Sản phụ khoa Việt
-Pháp Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 7 , tr 117-118.
3 Phạm Diệp Thùy Dương (2011), "Đặc điểm và biến chứng của những
trường hợp vàng da sơ sinh được thay máu tại bệnh viện Nhi đồng 2 năm
Trang 72010", Y học Thành phố Hồ Chí Minh, tập 15, số 3, tr 136-139.
4 Phạm Diệp Thùy Dương (2013) Kiến thức - thái độ - thực hành về vàng
da sơ sinh của nhân viên y tế nhi khoa trung cấp và sản khoa tại TP Hồ Chí Minh; đăng trong tập san Y học TP Hồ Chí Minh, tập 17, phụ bản
số 2, trang 74-78
5 Luận án Tiến sỹ y học : Kiến thức - thái độ - thực hành về vàng da sơ
sinh của bà mẹ và nhân viên y tế nhi khoa trung cấp và sản khoa tại TP
Hồ Chí Minh
6 Đỗ Minh Thiện (2017) “Kiến thức thái độ thực hành về vàng da của các
bà mẹ có con bị vàng da sơ sinh điều trị tại khoa sơ sinh Bệnh viện Sản Nhi An Giang”,Hội nghị khoa học công nghệ Bệnh viện Sản Nhi An Giang 2017,trang 85-93
7 Olusoga BO and Olusoji JD (2006), "Neonatal jaundice and its manaagement: knowledge, attitudes and pratice of community health
workers in Nigeria", BMC public Health, 6, p 19.
8 Aladag N, Tuncay MF, Topsever P (2006), “Parentsʹ Knowledge and Behaviour Concerning Sunning Their Babies; A Cross ‐Sectional,
Descriptive Study”, BMC Pediatric
9 Olusoga BO, Olusoji JD (2006), “ Neonatal jaundice and its manaagement: knowledge, attitudes and pratice of community health
workers in Nigeria”, BMC public Health, 6, pp.19
Chinese in Singapore” Singapore Med J, (48; 11) pp 1006.