Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh: - Qua hồi ức của một vị tướng tài ba, khiêm nhường, hs cảm nhận được những nỗ lực của Đảng, chính phủ, Bác Hồ và nhân dân ta trong những ngày đầu sau các
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 Đọc thêm:NHỮNG NGÀY ĐẦU CỦA NƯỚC VIỆT NAM MỚI.
(Trích “ Những năm tháng không thể nào quên” )
Võ Nguyên Giáp
A Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh:
- Qua hồi ức của một vị tướng tài ba, khiêm nhường, hs cảm nhận được những nỗ lực của Đảng, chính phủ, Bác Hồ và nhân dân ta trong những ngày đầu sau cách mang tháng Tám để giữ vững nền độc lập, đem lại hạnh phúc cho nhân dân, khẳng định vị thế của nước Việt Nam mới
- Nghệ thuât đặc sắc của bài hồi kí: cách viết vừa khách quan vừa dạt dào cảm xúc đã tái hiện chân thật những người thật, việc thật, những sự kiện lịch sử quan trọng
ở vào thời điểm trọng đại, một giai đoạn đầy khó khăn thử thách của đất nước Một cuốn biên niên sử của cả một dân tộc, mang tầm vóc mới
B Phương pháp và phương tiện dạy học:
- Đọc, thảo luận nhóm
- Sgv, sgk, thiết kế dạy học
C Tiến trình dạy học
1/ Ôn định tổ chức:
2/ Kiểm tra bài cũ:
3/ Bài mới: * Gioi thiệu bài :Đại tướng Võ Nguyên Giáp là nhà lãnh đạo kiệt xuất
của cách mạng việt nam Cuộc đời ông gắn liền với những năm tháng không thể nào quên của cách mạng Đoạn trích “ Những ngày đầu của nước Việt nam mới” trích trong tập hồi kí “ Những năm tháng không thể nào quên” của ông ghi lại những nỗ lực của Đảng, chính phủ, Bác Hồ và nhân dân ta trong những ngày đầu sau cách mạng tháng
Trang 2Tám để giữ vững nền độc lập, đem lại hạnh phúc cho nhân dân, khẳng định vị thế của nước Việt nam mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt
*Hoạt động 1 : :Tìm
hiểu tác giả, hồi kí “
Những năm tháng
không thể nào quên”
- Gọi hs đọc phần
tiểu dẫn và thực hiện
yêu cầu sau: đôi nét
về VNG, kể tên
những tập hồi kí của
tác giả
- giới thiệu đôi nét về
thể loại hồi kí
- HS đọc tiểu dẫn tóm tắt đôi nét về tác giả
- Nghe GV thuyết giảng về thể loại hồi kí
I Giới thiệu chung:
1/ Tác giả:
- Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911, quê Quảng Bình Là nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng việt nam, đảm đương nhiều chức trách quan trọng
- Các tác phẩm hồi kí: Những năm tháng không thể nào quên( 1970), Chiến đấu trong vòng vây( 1978), Điện Biên Phủ điểm hẹn lịch sử(1994),
2/ Vài nét về tập hồi kí “ TKTNQ””
a)Thể loại hồi kí: +Ghi chép những gì xảy ra trong quá khứ trên cơ sở hồi tưởng
+ Tác giả: nổi tiếng +Hình thức: tự kể hoặc có người khác ghi lại và thể hiện
+ Nội dung: cuộc đời mình, những sự kiện lịch sử tiêu biểu, những biến động
xã hội rộng lớn
Trang 3*Hoạt động 2 : Tóm
tắt nội dung của
“NNTKTNQ”
- Gọi học sinh đọc
NNĐCNVNM và
phân chia bố cục nêu
nội dung của từng
đoạn
- Thực hành nhóm( 2 người) về nội dung của tập hồi
kí NNTKTNQ
- Đọc đoạn trích NNĐNVNM
+ nghệ thuật: tính xác thực cao
=> có giá trị văn học và xã hội, lịch sử
b) Nội dung của “ NNTKTNQ”:
- Hướng tới tái hiện những sự kiện trọng yếu, những biến cố có tính chất bước ngoặt trong lịch sử việt nam từ những ngày sục sôi trước cách mạng tháng tám đến những ngày gay go ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, khắc hoạ hình ảnh những con người tiêu biểu của thời đại
- Nhân vật : người bình thường vô danh
và những người lãnh đạo đất nước
=> Tái hiện lịch sử ở những nét lớn, những bức tranh toàn cảnh, có sự đánh giá, bình luận ở tầm khái quát
c) Đoạn trích “ Những ngày đầu của nước việt nam mới”
-vị trí:thuộc chương 12 do nhà văn Hữu Mai thể hiện
-Bố cục:4 đoạn
*từ đầu -> ập vào miền bắc Tư thế đứng hiên ngang của dân tộc thời chống Mĩ, hồi tưởng về giờ phút hiểm
Trang 4- Theo em điểm nhìn
của tác giả là bối
cảnh của Đất nước ta
năm nào?, tình hình
Đát nước lúc đó như
thế nào?
*Hoạt động 3 :
Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu văn bản:
- Câu hỏi 1 : Cảm
nghĩ cụ thể của tác
giả về NNĐCNVNM
như thế nào? Được
thể hiện bằng hình
thức nghệ thuật gì?
- Tìm hiểu bố cục(làm việc cá nhân)
- Trả lời theo yêu cầu
nghèo của đất nước việt nam mới
*tiếp theo->thêm trầm trọng Những khó khăn của đất nước-“ ngàn cân treo sợi tóc”
* tiếp theo -> ba trăm bảy mươi kí lô gam vàng Những biện pháp của chính quyền mới và tinh thần quyết tâm vượt khó khăn của toàn Đảng toàn dân ta
* còn lại hình ảnh Bác Hồ
- Điểm nhìn trần thuật: bối cảnh đất nước ta năm 1970- cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra vô cùng ác liệt
II Tìm hiểu văn bản:
1)Cảm nghĩ của tác giả:
- Năm 1945 là thời kì làm mưa làm gió của chủ nghĩa đế quốc gần hai chục vạn quân Tưởng từ mấy ngả ập vào miền Bắc; còn bây giờ mọi cách tô son trát phấn của đế quốc Mĩ với bọn ngụy quyền tay sai ở miền nam đều hoài công vô ích
- Năm 1945 nước việt nam chưa có tên trên bản đồ thế giới, cả đông dương chỉ mang tên Indo - China thuộc Pháp; còn bây giờ là nước Nước Việt nam dân chủ cộng hòa
Trang 5- Câu hỏi 2 : NVNM
vừa mới khai sinh đã
phải đương đầu với
bao khó khăn, nguy
nan nào?
- Thảo luận nhóm câu hỏi 1
- Thảo luận câu hỏi 2
=> qua lối so sánh thể hiện tình cảm tự hào ngợi ca dân tộc tổ quốc
2)Hình ảnh nước Việt nam mới:
a) Những khó khăn khi nước Việt nam mới ra đời:
- Nhận định: “ nằm giữa bốn bể hùm sói, phải tự dốc mình đấu tranh dũng cảm, mưu trí, phải tìm mọi cách để sống còn”
- cụ thể: * Đảng hoạt động bí mật, đảng viên công tác dưới danh nghĩa Việt minh Chính quyền mới “ chưa được nước nào công nhận”
* Kinh tế:ruộng đất vẫn trong tay địa chủ, bão lụt hạn hán liên miên, buôn bán với nước ngoài đình trệ, kho bạc chỉ còn có 1 triệu bạc rách
* Chính trị: nạn thất nghiệp tăng, nạn đói, dịch tả phát sinh và thực dân Pháp xâm lược
=> khó khăn “ càng thêm trầm trọng”,
là thách thức quá lớn đối với chính quyền cách mạng còn non trẻ
b)Những quyết sách đúng đắn và sáng suốt của Đảng và chính phủ:
- Củng cố và giữ vững chính quyền
Trang 6- Câu hỏi 3 : Để đưa
Đất nước vượt qua
những khó khăn nguy
nan ấy Đảng và
Chính phủ đã có
những quyết sách
đub\ngs đắn và sáng
suốt như thế nào?
(những dẫn chứng cụ
thể nào là tiêu biểu)
- Thảo luận câu hỏi 3
cách mạng
- Giải tán chính quyền cũ, xây dựng bộ máy chính quyền mới, từ chính quyền
cơ sở như HĐND, UB hành chính đến
TW là quốc dân Đại hội, toàn dân đóng góp ý kiến cho dự án hiến pơhaps
- Thi hành một số chính sách mới như : địa chủ phải giảm tô 25%, xóa nợ cho nông dân, tòa dân tăng cường học chữ quốc ngữ, học tập thi cữ đều miễn phí, động viên tinh thần đóng góp trong nhân dân, lập quỹ độc lập, kêu gọi đồng bào hưởng ứng “tuần lễ vàng”
=> Nội lực của Nước Việt Nam mới được nâng lên nhanh chóng
c) Hình ảnh Bác Hồ-Người cầm lái con thuyền cách mạng vượt qua sóng
to gió lớn:
- Toàn tâm, toàn ý vì dân, vì nước : “Ở Người, trong tình cảm”
- Chủ trương xây dựng mối quan hệ giữa những người làm việc trong bộ máy chính quyền mới với nhân dân
- Đề ra 3 mục tiêu quan trọng : Diệt giặc đói, diệt giặc dôt, diệt giặc ngoại
Trang 7- Câu hỏi 4 : Hình
ảnh Bác Hồ được tác
giả ghi lại trong đoạn
trích này đã giúp em
hiểu thêm gì về Bác
trong những ngày
mới khai sinh ra
Nước VNDCCH?
- Trả lời cá nhân câu hỏi 4
xâm(dựa vào lực lượng và tinh thần của dân)
- Lý tưởng và tấm lòng của Người được tác giả khái quát :
+ Nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc thì độc lập không có nghĩa lý gì
+ Hạnh phúc cho dân đó là mục đích của việc giành lấy chính quyền và giữ vững chính quyền ấy
=> tác giả kết luận : “Đồng bào ta đã nhận thấy ở Bác Hồ hình ảnh tượng trưng cao đẹp nhất của dân, của Nước, của cách mạng
III Tổng kết : 1) Về nội dung : Những nỗ lực lớn của
Đảng, các quyết sách kịp thời, thông minh và đầy hiệu quả Lý tưởng và lòng yêu nước lớn lao của Bác
2) Về nghệ thuật : Diểm nhìn trần
thuật của một người đại diện cho bộ máy lãnh đạo Đảng và Chính phủ, do
đó các sự kiện được kể lại mang tính chất toàn cảnh, tổng thể, phát họa những nét lớn, tạo án tượng sâu sắc vớ nhiều người, làm cho tác phẩm này không phải là sách tự thuật về một cuộc
Trang 8*Hoạt động 4 :
Tổng kết củng cố :
- Qua đoạn trích em
nhận xét gì về vai trò
của Đảng và Bác Hồ
đối với cvon thuyền
CM Việt Nam
- Nét đặc sắc của thể
hồi kí từ đoạn trích
- Rút ra giá trị về nội dung và nét đặc sắc nghệ thuật của
đời mà gần như là cuốn biên niên sử của cả một dân tộc
Trang 9đoạn trích
- Rút ra ghi nhớ
4 Củng cố - Dặn dò:
- Soạn bài: “Thực hành chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận”
5 Rút kinh nghiệm - Bổ sung