GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12Ai Đã Đặt Tên Cho Dòng Sông Chương trình nâng cao Hoàng Phủ Ngọc Tường I – Mục tiêu cần đạt Cảm nhận được vẻ đẹp và chất thơ từ bề dày lịch sử, văn hóa tâm hồn con
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12
Ai Đã Đặt Tên Cho Dòng Sông
(Chương trình nâng cao)
(Hoàng Phủ Ngọc Tường)
I – Mục tiêu cần đạt
Cảm nhận được vẻ đẹp và chất thơ từ bề dày lịch sử, văn hóa tâm hồn con
người cách mạng người Huế qua hình tượng sông Hương trong bài bút kí í
đậm chất thơ, chất tài hoa của Hoàng Phủ Ngọc Tường
II – Phương tiện dạy học
SGK + Sách giáo viên + Bài soạn
III – Cách thức tiến hành
Hướng dẫn học sinh đọc, thảo luận và trả lời câu hỏi
IV – Tiến trình thực hiện
1 – Kiểm tra bài cũ
2 – Giới thiệu bài mới
Hoạt động của giáo viên và học
sinh
Nội dung cần đạt
I – Tìm hiểu chung
1 – Tiểu dẫn
- Là một nhà thơ, nhà văn có phong cách riêng độc đáo với lối viết uyên bác, tài hoa,
- Đặc biệt có sở trường về thơ bút kí í, tùy bút
Trang 2(Học sinh đọc SGK) Những trang viết của ông vừa giàu chất trí tuệ, vừa
giàu chất thơ
- Nội dung thông tin phong phú và đề tài kí há rộng
- Nét đặc sắc trong văn ông là sự kí ết hợp giữa chất trí tuệ và trữ tình, giữa lối nghị luận sắc bén và tư duy sâu sắc am hiểu sâu rộng triết học, văn hóa, lịch sử, địa lí đây là lối viết hướng nội ,đày say đắm và tài hoa
II – Hoàn cảnh sáng tác - Là bài bút kí í đặc sắc của Hoàng Phủ Ngọc Tường
- Viết tháng 1/1981 tại Huế, trích trong tập bút kí í cùng tên
- Là bài kí í tiêu biểu cho văn phong Hoàng Phủ Ngọc Tường anh oi em do~ rui 21,5 d hihi, chua
co diem chuan nhung e tra STT rui, xep thu 160 :) Chuan bi xien` nha anh :)
III – Bố cục
Giáo viên giới thiệu cả bài kí í
Học sinh đọc văn bản và giải nghĩa
từ kí hó
- 3 phần
- Đoạn trích nằm ở phần 1 cộng với lời kí ết của tác phẩm
IV – Đọc hiểu văn bản - Đoạn trích nằm ở phần 1 cộng với lời kí ết của tác
phẩm
Trang 31 – Vẻ đẹp của sông Hương qua cảnh
sắc thiên nhiên
- Sông Hương gắn liền với Huế, là biểu tượng cho
vẻ đẹp của Huế - mảnh đất cố đô giàu bản sắc văn hóa, lịch sử, truyền thống
- Sông Hương là điểm nhìn nghệ thuật giúp tác giả thể hiện sự tài hoa, uyên bác của mình kí hi viết về Huế
A- Sông Hương ở thượng nguồn:
- - Sức sống mãnh liệt, hoang dại nhưng cũng đầy dịu dàng, say đắm
- (Học sinh tìm dẫn chứng)
B – Sông Hương ở đồng bằng:
- Vẻ đẹp đa chiều đầy biến ảo của sông Hương (Học sinh tìm dẫn chứng)
- Vẻ đẹp mang sắc màu triết lí cổ thi của sông Hương
(Học sinh tìm dẫn chứng)
- Thiên nhiên quanh sông Hương mang vẻ đẹp thật diễm lệ, có hồn:
+ Chiếc cầu cong + Những cây đa, cây cừu
+ Ánh lửa thuyền chài
=> Vẻ đẹp của sông Hương chính là vẻ đẹp mê hồn của miền đất Huế mà nhà văn nặng lòng yêu mến
Trang 42- Vẻ đẹp của sông Hương dưới góc
độ văn hóa
- Dòng sông Hương là dòng sông của thơ ca nhạc họa Liên tưởng đến 2 câu thơ hay của Thu Bồn:
“Con sông dùng dằng, con sông không chảy Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu”
- Sông Hương gắn liền với âm nhạc cổ điển Huế Đọc những câu văn của Hoàng Phủ Ngọc Tường, người đọc thấy được sự rung cảm mạnh mẽ và sự hiểu biết sâu sắc của tác giả về nền âm nhạc cổ điển Huế Những liên tưởng độc đáo của nhà văn giúp người đọc thấy được sự tài hoa của tác
giả:”Nguyễn Du bao năm lênh đênh trên quãng sông này, với một phiến trăng sầu”.Và từ đó
những bản đang đã đi suốt cuộc đời Kiều!
3 – Vẻ đẹp của sông Hương gắn với
những sự kí iện
(Học sinh đọc SGK)
- Trong Dư địa chí của Nguyễn Trãi sông Hương
có tên là Linh Giang
- Sông Hương là điểm tựa, là vành đai bảo vệ biên cương thời kí ỳ Đại Việt
- Đến thế kí ỷ thứ 8, sông Hương gắn với tên tuổi người anh hùng Nguyễn Huệ
- Nó sống hết lịch sử bi tráng của thế kí ỷ 19
Trang 5- Sông Hương là chứng nhân lịch sử của Huế, của dân tộc đặc biết là Cách Mạng Tháng 8 đến nay
Em có nhận xét gì về cách sử
dụng các biện pháp nghệ thuật của
nhà văn
- Nghệ thuật so sánh
- Sông Hương còn đẹp dịu dàng như một cô gái Huế kí ín đáo, sâu sắc, đa tình
- Dòng sông mềm như tấm lụa
- Dòng sông uốn một cánh cung rất nhẹ như một tiếng vâng kí hông nói ra của tình yêu
- Sông Hương còn đẹp dịu dàng như một cô gái Digan phóng kí hoáng và man dai
- So sánh sông Hương với Danuyp, sông Sen, Nêva….và sử dụng một đoạn văn của hội đồng hòa bình thế giới (UNESCO): “Các trung tâm lớn bị phá hoại” Đây là lối viết theo kí iểu đòn bẩy nghệ thuật, để đánh giá cao di sản văn hóa Huế”
- Ngoài ra tác giả còn sử dụng nhiều biện pháp nhân hóa, ẩn dụ, để tạo nên những câu văn rất giàu hình ảnh
Cách giải thích tên dông gợi cho
em những suy nghĩ gì?
- Sông Hương là sông thơm Vì dân lang Thành Chung ven sông Hương có nghề trồng rau thơm Nhân dân 2 bên bờ sông đã nấu nước thơm của
100 loài hoa và đổ xuống sông kí hiến cho sông
Trang 6thơm mãi.
- Đây là một lối lý giải độc đáo, bộc lộ một tình yêu giải độc đáo, bộc lộ một tình yêu quê hương tha thiết của tác giả
Cách đặt tiêu đề và kí ết thúc tác
phẩm bằng một câu hỏi gợi cho em
suy nghĩ gì?
- Là sự biết ơn, niềm tự hào sâu sắc với sông Hương cũng như với Huế, một miền đất của lich sử, văn hóa phong phú vô cùng
4 - Văn phong Hoàng Phủ Ngọc
Tường
- Miêu tả sông Hương bằng tất cả tâm hồn và tình yêu quê hương xứ sở của mình, kí hiến sông Hương trở lên có hồn, sống động như con người
- Trí tưởng tượng phong phú cộng sự uyên bác tài hoa => Tạo những câu văn đặc sắc
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, sử dụng tài tình các biện pháp tu từ
- Có sử dụng kí ết hợp hài hòa giữa cảm xúc và trí tuệ, giữa chất tài tình say đắm và chất triết lí sâu sắc
Củng cố - Cảm nhận được vẻ đẹp của Huế của tâm hồn người
Huế qua sự quan sát sắc sảo, tinh tế của Hoàng Phủ Ngọc Tường về dòng sông Hương
- Hiểu được đặc sắc trong phong cách nghệ thuật của Hoàng Phủ Ngọc Tường