MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Hiểu được những khó khăn, nguy nan của nước Việt Nam mới trong những ngày đầu và quyết sách đúng đắn, sáng suốt của Đảng, Chính Phủ và Chủ tịch HCM, thấy rõ mối quan hệ
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 12 NHỮNG NGÀY ĐẦU CỦA NƯỚC VIỆT NAM MỚI.
(Trích “ Những năm tháng không thể nào quên” )
Võ Nguyên Giáp
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được những khó khăn, nguy nan của nước Việt Nam mới trong những ngày đầu và quyết sách đúng đắn, sáng suốt của Đảng, Chính Phủ và Chủ tịch HCM, thấy rõ mối quan hệ khăng khít giữa đất nước và nhân dân, lãnh tụ và quần chúng
- Giọng văn chân thành, giản dị, phù hợp với đặc điểm của hồi kí
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Khó khăn ban đầu của nước VN Dân chủ Cộng hòa, những quyết sách đúng đắn
và sáng suốt của Đảng, Chính Phủ và Chủ tịch HCM
- Mối quan hệ khăng khít giữa đất nước và nhân dân, lãnh tụ và quần chúng
- Cảm hứng tự hào, giọng văn chân thành, giản dị
2
Kĩ năng:
Đọc- hiểu hồi kí theo đặc trưng của thể loại
III CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Sách giáo khoa Ngữ văn, sách bài tập Ngữ văn, sách Chuẩn KTKN, sách GV, phụ bảng
2 Học sinh: Sách giáo khoa, trả lời câu hỏi thảo luận
IV PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, thuyết minh, thảo luận…
Trang 2V TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới:
T
g
*Hoạt động
1 : :Tìm hiểu tác
giả, hồi kí “
Những năm
tháng không
thể nào quên”
- Gọi hs đọc
phần tiểu dẫn
và thực hiện
yêu cầu sau:
đôi nét về
VNG, kể tên
những tập hồi
kí của tác giả
- giới thiệu đôi
nét về thể loại
hồi kí
- HS đọc tiểu dẫn tóm tắt đôi nét về tác giả
- Nghe GV thuyết giảng
về thể loại hồi kí
I Giới thiệu chung:
1/ Tác giả:
- Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911, quê Quảng Bình Là nhà lãnh đạo kiệt xuất của cách mạng việt nam, đảm đương nhiều chức trách quan trọng
- Các tác phẩm hồi kí: Những năm tháng không thể nào quên( 1970), Chiến đấu trong vòng vây( 1978), Điện Biên Phủ điểm hẹn lịch sử(1994),
2/ Vài nét về tập hồi kí “ TKTNQ””
a)Thể loại hồi kí: +Ghi chép những gì xảy ra trong quá khứ trên cơ sở hồi tưởng
+ Tác giả: nổi tiếng +Hình thức: tự kể hoặc có người khác ghi lại và thể hiện
+ Nội dung: cuộc đời mình, những sự kiện lịch
Trang 3*Hoạt động 2 :
Tóm tắt nội
“NNTKTNQ”
- Gọi học sinh
đọc đoạn trích
NNĐCNVNM
và phân chia
bố cục nêu nội
dung của từng
đoạn
- Thực hành
người) về nội dung của tập
NNTKTNQ
sử tiêu biểu, những biến động xã hội rộng lớn + nghệ thuật: tính xác thực cao
=> có giá trị văn học và xã hội, lịch sử
b) Nội dung của “ NNTKTNQ”:
- Hướng tới tái hiện những sự kiện trọng yếu, những biến cố có tính chất bước ngoặt trong lịch sử việt nam từ những ngày sục sôi trước cách mạng tháng tám đến những ngày gay go
ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, khắc hoạ hình ảnh những con người tiêu biểu của thời đại
- Nhân vật : người bình thường vô danh và những người lãnh đạo đất nước
=> Tái hiện lịch sử ở những nét lớn, những bức tranh toàn cảnh, có sự đánh giá, bình luận ở tầm khái quát
c) Đoạn trích “ Những ngày đầu của nước việt nam mới”
-vị trí:thuộc chương 12 do nhà văn Hữu Mai thể hiện
-Bố cục:4 đoạn
*từ đầu -> ập vào miền bắc Tư thế đứng hiên ngang của dân tộc thời chống Mĩ, hồi tưởng về giờ phút hiểm nghèo của đất nước việt nam
Trang 4- Theo em
điểm nhìn của
tác giả là bối
cảnh của Đất
nước ta năm
nào?, tình hình
Đát nước lúc
đó như thế
nào?
*Hoạt động 3 :
Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu
văn bản:
- Câu hỏi 1 :
Cảm nghĩ cụ
thể của tác giả
về
NNĐCNVNM
như thế nào?
Được thể hiện
bằng hình thức
nghệ thuật gì?
- Câu hỏi 2 :
- Đọc đoạn trích
NNĐNVNM
- Tìm hiểu bố cục(làm việc
cá nhân)
- Trả lời theo yêu cầu
- Thảo luận nhóm câu hỏi 1
mới
*tiếp theo->thêm trầm trọng Những khó khăn của đất nước-“ ngàn cân treo sợi tóc”
* tiếp theo -> ba trăm bảy mươi kí lô gam vàng Những biện pháp của chính quyền mới và tinh thần quyết tâm vượt khó khăn của toàn Đảng toàn dân ta
* còn lại hình ảnh Bác Hồ
- Điểm nhìn trần thuật: bối cảnh đất nước ta năm 1970- cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra vô cùng ác liệt
II Tìm hiểu văn bản:
1)Cảm nghĩ của tác giả:
- Năm 1945 là thời kì làm mưa làm gió của chủ nghĩa đế quốc gần hai chục vạn quân Tưởng từ mấy ngả ập vào miền Bắc; còn bây giờ mọi cách tô son trát phấn của đế quốc Mĩ với bọn ngụy quyền tay sai ở miền nam đều hoài công
vô ích
- Năm 1945 nước việt nam chưa có tên trên bản
đồ thế giới, cả đông dương chỉ mang tên Indo -China thuộc Pháp; còn bây giờ là nước Nước Việt nam dân chủ cộng hòa
=> qua lối so sánh thể hiện tình cảm tự hào
Trang 5NVNM vừa
mới khai sinh
đã phải đương
đầu với bao
khó khăn, nguy
nan nào?
- Câu hỏi 3 :
Để đưa Đất
nước vượt qua
những khó
khăn nguy nan
ấy Đảng và
Chính phủ đã
có những quyết
sách đub\ngs
đắn và sáng
suốt như thế
nào?(những
dẫn chứng cụ
thể nào là tiêu
biểu)
- Câu hỏi 4 :
Hình ảnh Bác
- Thảo luận câu hỏi 2
- Thảo luận câu hỏi 3
- Trả lời cá
ngợi ca dân tộc tổ quốc 2)Hình ảnh nước Việt nam mới:
a) Những khó khăn khi nước Việt nam mới ra đời:
- Nhận định: “ nằm giữa bốn bể hùm sói, phải
tự dốc mình đấu tranh dũng cảm, mưu trí, phải tìm mọi cách để sống còn”
- cụ thể: * Đảng hoạt động bí mật, đảng viên công tác dưới danh nghĩa Việt minh Chính quyền mới “ chưa được nước nào công nhận”
* Kinh tế:ruộng đất vẫn trong tay địa chủ, bão lụt hạn hán liên miên, buôn bán với nước ngoài đình trệ, kho bạc chỉ còn có 1 triệu bạc rách
* Chính trị: nạn thất nghiệp tăng, nạn đói, dịch tả phát sinh và thực dân Pháp xâm lược
=> khó khăn “ càng thêm trầm trọng”, là thách thức quá lớn đối với chính quyền cách mạng còn non trẻ
b)Những quyết sách đúng đắn và sáng suốt của Đảng và chính phủ:
- Củng cố và giữ vững chính quyền cách mạng
- Giải tán chính quyền cũ, xây dựng bộ máy
Trang 6Hồ được tác
giả ghi lại
trong đoạn
trích này đã
giúp em hiểu
thêm gì về Bác
trong những
ngày mới khai
sinh ra Nước
VNDCCH?
*Hoạt động
4 : Tổng kết
củng cố :
- Qua đoạn
trích em nhận
xét gì về vai
trò của Đảng
và Bác Hồ đối
thuyền CM
Việt Nam
- Nét đặc sắc
của thể hồi kí
từ đoạn trích
nhân câu hỏi 4
- Rút ra giá trị về nội dung và nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích
- Rút ra ghi nhớ
chính quyền mới, từ chính quyền cơ sở như HĐND, UB hành chính đến TW là quốc dân Đại hội, toàn dân đóng góp ý kiến cho dự án hiến pơhaps
- Thi hành một số chính sách mới như : địa chủ phải giảm tô 25%, xóa nợ cho nông dân, tòa dân tăng cường học chữ quốc ngữ, học tập thi
cữ đều miễn phí, động viên tinh thần đóng góp trong nhân dân, lập quỹ độc lập, kêu gọi đồng bào hưởng ứng “tuần lễ vàng”
=> Nội lực của Nước Việt Nam mới được nâng lên nhanh chóng
c) Hình ảnh Bác Hồ-Người cầm lái con thuyền cách mạng vượt qua sóng to gió lớn:
- Toàn tâm, toàn ý vì dân, vì nước : “Ở Người, trong tình cảm”
- Chủ trương xây dựng mối quan hệ giữa những người làm việc trong bộ máy chính quyền mới với nhân dân
- Đề ra 3 mục tiêu quan trọng : Diệt giặc đói, diệt giặc dôt, diệt giặc ngoại xâm(dựa vào lực lượng và tinh thần của dân)
- Lý tưởng và tấm lòng của Người được tác giả khái quát :
Trang 7+ Nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc thì độc lập không có nghĩa lý gì + Hạnh phúc cho dân đó là mục đích của việc giành lấy chính quyền và giữ vững chính quyền ấy
=> tác giả kết luận : “Đồng bào ta đã nhận thấy
ở Bác Hồ hình ảnh tượng trưng cao đẹp nhất của dân, của Nước, của cách mạng
III Tổng kết : 1) Về nội dung : Những nỗ lực lớn của Đảng,
các quyết sách kịp thời, thông minh và đầy hiệu quả Lý tưởng và lòng yêu nước lớn lao của Bác
2) Về nghệ thuật : Diểm nhìn trần thuật của
một người đại diện cho bộ máy lãnh đạo Đảng
và Chính phủ, do đó các sự kiện được kể lại mang tính chất toàn cảnh, tổng thể, phát họa những nét lớn, tạo án tượng sâu sắc vớ nhiều người, làm cho tác phẩm này không phải là sách tự thuật về một cuộc đời mà gần như là cuốn biên niên sử của cả một dân tộc
=========================================