NHỮNG vấn đề lí LUẬN CHUNG về kế TOÁN bán HÀNG và xác ĐỊNH kết QUẢ KD

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁNHÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Khái niệm, yêu cầu của doanh nghiệp về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh “Bán hàng

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN

HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Khái niệm, yêu cầu của doanh nghiệp về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

“Bán hàng là một quá trình thực hiện quan hệ trao đổi thông qua các phương tiệnthanh toán để thực hiện Giá trị của sản phẩm hàng hoá, dịch vụ Các doanh nghiệp sảnxuất – kinh doanh dịch vụ đều phải tiến hành cung cấp sản phẩm hàng hoá của mình cho

xã hội và được thực hiện thông qua nghiệp vụ bán hàng”

“Hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ là hoạt động chính trong doanhnghiệp thực hiện chức năng tiêu thụ sản phẩm hàng hoá dịch vụ Kết quả bán hàng

là kết quả của hoạt động tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá dịch vụ trong kỳ”

Như vậy, kết quả kinh doanh được xác định là phần chênh lệch giữa doanh thubán hàng và cung cấp dịch vụ với Giá vốn hàng bán của sản phẩm hàng hoá dịch vụbán ra, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp Nếu thu nhập lớn hơn chiphí thì kết quả bán hàng là lãi, thu nhập nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hảng là lỗ.Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanhthường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm tùy thuộc vào đặc điểm kinh doanh và yêucầu quản lý của từng doanh nghiệp

1.2 Các quy định, chuẩn mực kế toán, văn bản quy phạm pháp luật hiện hành

về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

1.2.1 Việt Nam

Chuẩn mực kế toán số 14

Mục đích của chuẩn mực này là quy định và hướng dẫn các phương pháp vànguyêntắc kế toán doanh thu và thu nhập khác, gồm: Các loại doanh thu, thời điểmghinhận doanh thu, phương pháp kế toán doanh thu và thu nhập khác làm cơ sở ghinhận sổ kế toán và lập báo cáo tài chính

02.Chuẩn mực này áp dụng trong kế toán các khoản doanh thu và thu nhậpkhác phát sinh từ thu nhập và nghiệp vụ sau:

a) Bán hàng: Bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hoá mua vào;b) Cung cấp dịch vụ: Thực hiện công việc đó thoả thuận theo hợp đồng trongmột hoặc nhiều kỳ kế toán;

d) Các khoản thu nhập khác ngoài các giao dịch và nghiệp vụ tạo ra doanh thu

kể trên (Nội dung các khoản thu nhập khác quy định tại đoạn 30)

Chuẩn mực này không áp dụng cho kế toán các khoản doanh thu và thu nhậpkhác được quy định ở các chuẩn mực kế toán khác

03 Các thuật ngữ trong chuẩn mực này được hiểu như sau:

Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ

kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanhnghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu

Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết chokhách hàng mua hàng với khối lượng lớn

Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hoá kém phẩmchất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu

Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đó xác định là tiêuthụbị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán

Chiết khấu thanh toán: Là khoản tiền người bán giảm trừ cho người mua hàngtrước thời hạn theo hợp đồng

Thu nhập khác: Là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt độngngoài các hoạt động tạo ra doanh thu

Giá trị hợp lý: Là Giá trị tài sản có thể trao đổi hoặc giá trị một khoản nợ đượcthanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ hiểu biết trong sự trao đổi

ngang giá

1.2.2 Quốc tế

Chuẩn mực IAS 2 về Hàng tồn kho

Chuẩn mực IAS 18 về doanh thu

1.3 Tổ chức kế toán về công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Các chỉ tiêu liên quan đến bán hàng và xác định kết quả bán hàng:

Doanh thu bán hàng

Khái niệm:

Doanh thu bán hàng là tổng Giá trị lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đượchưởng trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động kinh doanh thông thường củadoanh nghiệp, góp phần làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu

Các xác định:

Doanh thu bán hàng hoá = Số lượng hàng bán x giá bán 1 đơn vị SP

Tổng doanh thu bán hàng = tổng doanh thu bán hàng của tất cả các hàng hóatrong đơn vị

Đối với doanh nghiệp áp dụng phương pháp tính thuế GTGT theo phươngpháp khấu trừ, bán hàng hoá thuộc đối tượng chịu thuế GTGT thì doanh thu bánhàng là số tiền thu được từ việc doanh nghiệp bán hàng hoá cung cấp dịch vụ chokhách hàng không bao gồm thuế GTGT Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn giá tị giatăng làm chứng từ hạch toán và ghi nhận doanh thu

Thời điểm và điều kiện ghi nhận doanh thu

Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi kết quả cựa hoạt dộng đó được xác định mộtcách đáng tin cậy Trong nhiều trường hợp, doanh thu bán hàng liên quan đến nhiều kỳ kếtoán thì doanh thu bán hàng được ghi nhận trong kỳ theo doanh thu phân bổ và lập báo cáocủa kỳ đó Theo quyết định số 149/2001QĐ –BTC của Bộ Tài Chính, doanh thu bán hàngđược ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện sau:

Doanh nghiệp đó chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sởhữu hàng hóa cho người mua

Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu

hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá.

Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn;

Doanh nghiệp đó thu được hoặc sẽ thu được lợi ớch kinh tế từ giao dịch bán hàng;Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng

Các khoản giảm trừ doanh thu

Là Giá trị chiết khấu thương mại, giảm Giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuếtiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp được tínhgiảm trừ vào doanh thu đó ghi nhận ban đầu để xác định doanh thu thuần, làm cơ sởxác định kết quả bán hàng trong kỳ kế toán

Chiết khấu thương mại:

Là khoản tiền chênh lệch Giá bán nhỏ hơn giá niêm yết doanh nghiệp đó giảmtrừ cho người mua hàng do việc người mua hàng đó mua sản phẩm hàng hoá dịch

vụ với khối lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đó ghi trên hợpđồng kinh tế mua bán hoặc cam kết mua bán hàng

Số tiền chiết khấu thương mại thường được tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giáthanh toán Nếu giao dịch hàng hoá có chiết khấu thương mại, thì khoản chiết khấunày được ghi trực tiếp trên hóa đơn của lô hàng bán được hưởng chiết khấu

Giảm Giá hàng bán:

Là khoản tiền doanh nghiệp (bên bán) giảm trừ cho bên mua trong trường hợpđặc biệt vì lớ do hàng bán bị kộm phẩm chất, không đúng quy cách, hoặc khôngđúng thời hạn đó ghi trong hợp đồng

Hàng bán bị trả lại:

Hàng bán bị trả lại là số hàng hoá doanh nghiệp đó xác định tiêu thụ, đó ghi

nhận doanh thu nhưng bị khách hàng trả lại do vi phạm nghiờm trọng các điều kiện

đó cam kết trong hợp đồng kinh tế hoặc theo chính sỏch bảo hành như hàng kémphẩm chất sai quy cách, chủng loại… mà không chấp nhận được giảm Giá

Khi bên mua trả lại hàng hoá cho bên bán, cần có văn bản đề nghị của bênmua, có xác nhận của bên bán, trong đó ghi rõ lý do trả lại hàng, số lượng và Giá trịhàng trả lại

Bên mua phải lập hóa đơn GTGT trong đó ghi rõ trả lại hàng mua, nếu bênmua không sử dụng hóa đơn GTGT thì phải xuất trả lại hóa đơn GTGT mà bên bán

đó giao cho bên mua để làm căn cứ hạch toán

Thuế TTĐB, thuế xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp:

Thuế xuất khẩu: Là khoản thuế gián thu tính trên doanh thu bán hàng được

phép xuất khẩu, có thể trực tiếp xuất khẩu ra nước ngoài hoặc các khu chế xuất trênlãnh thổ Việt Nam

Thuế xuất khẩu phải nộp tính theo công thức:

Thuế xuất khẩu

phải nộp =

Số lượng từng mặthàng xuất khẩu x

Số lượng mặt hàng xuất khẩu được căn cứ vào tờ khai hải quan

Giá tính thuế xuất khẩu là Giá FOB

Thuế suất thuế XK theo quy định của nhà nước với từng loại mặt hàng

Thuế tiêu thụ đặc biệt: Là khoản thuế DN phải nộp khi tiêu thụ những hàng

hóa đặc biệt thuộc danh mục hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định củanhà nước trong từng thời kỳ

Công thức:

Thuế TTĐB phải nộp = Giá tính thuế TTĐB x thuế xuất thuế TTĐB

Thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Các khoản thuế, phíkhông được hoàn lại(nếu có)

-Các khoản giảm trừ(CKTM, giảm Giáhàng mua, hàngmua trả lại…)

Chi phí thu mua gồm: chi phí vận chuyển, bốc dỡ, thuê kho, bến bãi…

(a) Đối với trị giá mua của hàng tiêu thụ trong kỳ

Theo Quyết định số 149/2001/QĐ - BTC ngày 31/12/2001 về việc ban hành

và công bố 4 chuẩn mực kế toán Việt Nam, các doanh nghiệp (căn cứ vào đặc điểm

cụ thể hàng tồn kho và yêu cầu của quá trình hạch toán) có thể áp dụng một trongphương pháp sau để xác định trị Giá mua của hàng xuất bán:

* Đánh giá theo giá mua thực tế

- Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO)

Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng hoá nào nhập trước thìđược xuất trước và hàng tồn cuối kỳ là hàng được nhập gần thời điểm cuối kỳ Theo

phương pháp này, giá trị hàng xuất kho được tính theo Giá thực tế của hàng nhậpkho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ và do vậy Giá trị của hàng tồn kho sẽ làGiá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho

Phương pháp này thích hợp với các doanh nghiệp có ít danh điểm hàng hoá, sốlần nhập kho mỗi danh điểm không nhiều

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh mặt hàng nụng sản, dễ

hư hỏng, thời gian bảo quản ngắn thường hay sử dụng phương pháp này

Ưu điểm: Phương pháp này cho phép kế toán tính toán kịp thời Giá vốn hàng

bán, cung cấp thông tin nhanh chúng cho quản lý

Nhược điểm: Việc hạch toán hàng tồn kho đòi hỏi phải chi tiết theo từng danh

điểm, từng nhóm, từng loại hàng hoá, từng lần nhập, vì vậy tốn kộm nhiều chi phí.Đồng thời, trong điều kiện bất ổn thị trường đầu vào, lạm phát, phương pháp nàykhông phản ánh đúng chi phí kinh doanh của Doanh nghiệp

- Phương pháp nhập sau xuất trước(LIFO)

Phương pháp này được áp dụng dựa trên giả định là hàng hoá nhập sau thìxuất trước và hàng tồn kho cuối kỳ là hàng tồn kho được xuất trước đó Theophương pháp này, giá trị hàng xuất kho được tính theo Giá của hàng nhập sau hoặcgần sau cùng, Giá trị của hàng tồn kho được tính theo Giá của hàng nhập kho đầu

kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồn kho

Ưu điểm: Phương pháp này còng cho phép kế toán tính toán kịp thời Giá vốn

hàng bán, khắc phục nhược điểm của phương pháp nhập trước – xuất trước về sựphự hợp của chi phí với sự thay đổi Giá cả hàng hoá trên thị trường

Nhược điểm: Việc hạch toán đòi hỏi chi tiết theo từng đối tượng, từng lần

nhập, xuất nờn rất tốn kộm chi phí, công sức

Phương pháp này rất thớch hợp với các doanh nghiệp bố trí được kho, bãi bảoquản riêng cho từng lô hàng, từng sản phẩm đơn lẻ Khi xuất kho hàng thuộc lôhàng nào thì kế toán sẽ tính giá xuất theo giá thực tế nhập lô hàng đó.

Ưu điểm: Việc tính Giá vốn hàng bán kịp thời, thuận tiện, ớt tốn kộm chi phí,công sức theo dõi chi tiết từng nhóm hàng, từng mặt hàng

Nhược điểm: Phạm vi áp dụng hạn chế, do không phải doanh nghiệp nào còng

bố trí được hệ thống kho bãi đảm bảo, cho phép bảo quản riêng từng lô hàng hoá

- Phương pháp bình quân gia quyền (giá đơn vị bình quân)

Theo phương pháp này, giá thực tế của hàng hoá xuất được tính như sau:

Giá thực tế của hàng

Số lượng hàng hoáxuất bán * Giá đơn vị bình quân

Trong đó, giá đơn vị bình quân có thể tính theo một trong ba cách sau:

+ Phương pháp bình quân cuối kỳ trước

Giá đơn vị

bình quân =

Giá thực tế hàng hoá tồn đầu kỳ (hoặc cuối kỳ trước)

Lượng hàng hoá thực tế tồn đầu kỳ (hoặc cuối kỳ trước)

+ Phương pháp bình quân sau mỗi lần nhập

Giá đơn vị

bình quân =

Giá thực tế hàng hoá tồn kho sau mỗi lần nhập

Lượng hàng hoá thực tế tồn kho sau mỗi lần nhập

Ưu điểm: Phương pháp giá đơn vị bình quân có ưu điểm rất lớn là đơn giản, dễ

làm, tốn ớt công sức, khối lượng công việc của kế toán được giảm nhẹ mà vẫn đảmbảo tính kịp thời của số liệu kế toán

Vì vậy, phương pháp này hiện đang được rất nhiều doanh nghiệp thương mại

áp dụng

Nhược điểm: Độ chính xác không cao vì sử dụng đơn giá bình quân

* Đánh giá hàng hóa theo giá hạch toán

Theo phương pháp này, toàn bộ hàng hoá biến động trong kỳ được tính theoGiá hạch toán (Giá kế hoạch hoặc một giá ổn định trong kỳ) Cuối kỳ, kế toán tiếnhành điều chỉnh từ giá hạch toán sang giá thực tế theo công thức:

Trong đó:

Hệ số Giá

của hàng

Giá thực tế hàng hoá tồn kho và nhập trong kỳ

Giá hạch toán hàng hoá tồn đầu kỳ và nhập trong kỳ

Hệ số giá có thể tính cho từng loại, từng nhóm hoặc từng mặt hàng chủ yếutựy theo yêu cầu và trình độ quản lý, Trình độ kế toán tại doanh nghiệp

Phương pháp này thường áp dụng với các doanh nghiệp có nhiều loại hànghoá, Giá cả biến động, việc xuất nhập diền ra nhiều, thường xuyên

Tuy nhiên nó đời hỏi đội ngũ kế toán phải có trình độ cao

(b) Đối với chi phí thu mua phân bổ cho hàng hoá xuất bán:

Do chi phí thu mua liên quan đến nhiều chủng loại hàng hóa, liên quan đến cảkhối lượng hàng hoá mua trong kỳ và hàng hoá tồn kho đầu kỳ, vì vậy cần phân bổchi phí mua hàng cho hàng hóa đó bán trong kỳ và hàng tồn đầu kỳ

Tiêu chuẩn phân bổ chi phí mua hàng tùy theo điều kiện và đặc điểm củatừng doanh nghiệp: Số lượng, trọng lượng, trị Giá mua thực tế của hàng hoá…

CP thu mua phátsinh trong kỳ

*

Trị giá mua phân

bổ cho hàng xuấtbán trong kỳ+

Trị giá mua hàngtồn ĐK

Trị giá mua củahàng nhập trong kỳ

Từ đó tính được chi phí thu mua để lại cho hàng tồn kho cuối kỳ

+

Chi phí thumua của HTKttrong kỳ

-Chi phí thu muaphân bổ chohàng xuất bántrong kỳ

Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí bán hàng

Chi phí bán hàng là các khoản chi phí phát sinh ở quá trình tiêu thụ hàng hoá(Phát sinh trong quá trình bảo quản, giao dịch, vận tải )

Chi phí bán hàng bao gồm:

- Chi phí nhân viên: Tiền lương, tiền công phải trả cho nhân viên bán hàng

- Chi phí vật liệu: Các chi phí vật liệu đóng gói để bảo quản, vận chuyển hànghoá trong quá trình tiêu thụ

- Chi phí dụng cụ đồ dựng cho quá trình tiêu thụ hàng hoá

- Chi phí khấu hao tài sản cố định ở bộ phận bảo quản, bán hàng như: Nhàkho, cửa hàng, bến bãi

- Chi phí bằng tiền khác: Chi phí tiếp khách ở bộ phận bán hàng, quảng cáo,hội nghị khách hàng

- Các chi phí phát sinh trong khâu bán hàng cần thiết được phân loại và tổnghợp theo đúng nội dung quy định Cuối kỳ, kế toán kết chuyển chi phí bán hàng đểxác định kết quả bán hàng

Chi phí quản lý doanh ngiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp là những chi phí cho việc quản lý kinh doanh,quản lý hành chính và phục vụ chung khác liên quan đến hoạt động của doanhnghiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm:

- Chi phí nhân viên quản lý: Tiền lương, các khoản phụ cấp, BHXH, BHYT,BHTN, kinh phí công đoàn của cỏn bộ, nhân viên quản lý của doanh nghiệp

- Chi phí vật liệu: Giá trị vật liệu xuất dựng cho công tác quản lý của doanhnghiệp

- Chi phí dụng cụ, đồ dùng văn phòng dựng cho công tác quản lý

- Chi phí khấu hao TSCĐ dùng cho công tác quản lý DN như:

- Nhà cửa làm việc của các phòng ban, kho tàng phương, tiện truyền dẫn mỏymúc thiết bị

- Thuế, phí và lệ phí như: thuế mụn bài, thu trên vốn, thuế nhà đất

- Chi phí dự phòng: Dự phòng giảm Giá hàng tồn kho, dự phòng phải thu khóđòi tính vào chi phí kinh doanh của DN.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Tiền điện, nước, thuê nhà

- Chi phí bằng tiền khác: Hội nghị tiếp khách, công tác phí, lãi vay vốn dựngcho SXKD phải trả

- Chi phí quản lý DN liên quan đến các hoạt động trong DN, do vậy cuối kỳđược kết chuyển sang TK 911 để xác định kết qủa sản xuất kinh doanh của DN

Kết quả bán hàng

Kết quả bán hàng cung cấp cho khách hàng và các bên quan tâm như ngânhàng, cổ đông, các nhà đầu tư những thông tin về hiệu quả kinh doanh của doanhnghiệp Từ đó, thiết lập mối quan hệ giữa doanh nghiệp và khách hàng, các đốitượng liên quan, là cơ sở cho sự hợp tác lâu dài và bền chặt

Kết quả hoạt động bán hàng là chi tiêu phản ánh kết quả cuối cùng về tiêu thụsản phẩm hàng hoá, lao vụ, dịch vụ của hoạt động sản xuất kinh doanh chính vàkinh doanh phụ được thể hiện qua chỉ tiêu lãi và lỗ Nói cách khác, đây là phầnchênh lệch giữa một bên là doanh thu thuần của tất cả các hàng hoá với một bên làtoàn bộ chi phí đó bỏ ra Số chênh lệch sẽ là chỉ tiêu cuối cùng

Kết quả hoạt động bán hàng được xác định như sau :

Kết quả bán

DT bánhàng thuần -

Giá vốnhàng bán -

Chi phíbán hàng -

Chi phíQLDN

+ bán trả lạiDT hàng +

Thuế XK, thuếTTĐB, thuếGTGT theo PPtrực tiếp

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY KINH DOANH THAN VĨNH PHÚ 2.1 Tổng quan về công ty kinh doanh than Vĩnh Phú

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp

Tên và địa chỉ của Công ty

Tên công ty : Công ty Kinh doanh than Vĩnh Phú

Địa chỉ : Phường Bến Gót – TP.Việt Trì – Tỉnh Phú Thọ

đó có rất nhiều Tên gọi và được chuyển đổi như sau:

Năm 1975 công ty có tên là "Công ty quản lý và phân phối Than Vĩnh Phú" Năm

1984 đổi Tên thành "Công ty cung ứng Than" Sau đó, để phự hợp với nhu cầu của thịtrường, năm 1996 đổi thành "Công ty chế biến và kinh doanh Than Vĩnh Phú" và từ năm

2007 cho đến nay lại mang Tên "Công ty kinh doanh Than Vĩnh Phú"

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ của doanh nghiệp

Chức năng

Công ty Kinh doanh than Vĩnh Phú là một doanh nghiệp Nhà nước, trực thuộcCông ty cổ phần Kinh doanh than miền Bắc, đặt dưới sự quản lý của Tập đoàn Than

khoáng sản Việt Nam Do đó, chức năng của Công ty còng thay đổi theo cơ chếquản lý của Nhà nước.

Trong cơ chế quản lý hành chính tập trung bao cấp, Công ty đảm nhận chứcnăng quản lý vật tư than cho nền kinh tế quốc dõn mà chủ yếu là trên địa bàn cáctỉnh lõn cận như: Hà Tây, Vĩnh Phúc, Hũa Bình

Khi chuyển sang cơ chế thị trường, Nhà nước giao quyền tự chủ sản xuất kinhdoanh cho các đơn vị kinh tế, Công ty còng chuyển hẳn sang chức năng chế biến vàkinh doanh theo nguyên tắc hoạt động "lời ăn lỗ chịu" như tất cả các đơn vị kinhdoanh khác

Từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường thì hiệu quả kinh doanh của Công tyđược nõng cao một cách rõ rệt do mỗi thành viên đều được giao một nhiệm vụ cụthể và quy định thời gian hoàn thành, nếu không sẽ ảnh hưởng đến thu nhập và chỗđứng trong Công ty Chính cách thức quản lý đó đó nõng cao trỏch nhiệm, khả nănglàm việc, tính sỏng tạo, tinh thần tự chủ của mỗi thành viờn và mang lại lợi nhuậnđáng kể cho Công ty

Nhiệm vụ

Để thực hiện tốt chức năng của mình, trong mỗi thời kỳ khác nhau thì nhiệm

vụ đặt ra cho Công ty còng khác nhau Trước đây, nhiệm vụ chủ yếu của Công ty là

tổ chức thu mua, tiêu thụ than co mỏ, cung ứng, phân phối than theo kế hoạch củaNhà nước Hiện nay, với chức năng kinh doanh theo cơ chế thị trường, Công ty cómột số nhiệm vụ cơ bản sau:

+ Xây dựng và tổ chức các chiến lược kinh doanh

+ Quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn vốn có hiệu quả, đặc biệt là nguồnvốn ngõn sỏch cấp

+ Nghiên cứu và thực thi các biện pháp nõng cao hiệu quả kinh doanh và chếbiến than

+ Tuan thủ các chế độ, chính sach quản lý kinh tế, tài chính của Nhà nước vàcủa ngành

Ngoài ra Công ty còn có các nghĩa vụ khác đối với nền kinh tế - xã hội như:bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ môi trường…

2.1.3 Công nghệ sản xuất của một số hàng hoá hoặc dịch vụ chủ yếu

2.1.4 Hình thức tổ chức sản xuất và kết cấu sản xuất của doanh nghiệp

Công ty Kinh doanh than Vĩnh Phú là một đơn vị hạch toán phụ thuộc Công ty

Cổ phần kinh doanh than Miền Bắc Đến nay mặc dự nền kinh tế đó đi vào hoạt độngtheo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng XHCN nhưnghoạt động của Công ty vẫn bị hạn chế Bản thân Công ty là một doanh nghiệp Nhànước, có tư cách pháp nhân chưa đầy đủ, hoạt động kinh doanh của Công ty chịu sựquản lý, chi phối điều tiết mạnh mẽ của Công ty Cổ phần kinh doanh than Miền Bắc.Công ty hoạt động dựa vào kế hoạch của cấp trên giao xuống, chủ yếu bằng hình thứckhoán theo định mức doanh thu hoặc sản lượng Định kỳ tháng, quý, năm Công typhải lập báo cáo về tỡnh hình sản xuất kinh doanh để Trình cấp trên Cuối mỗi niên

độ kế toán, Công ty phải lập báo cáo quyết toán và chuyển toàn bộ kết quả tài chínhlờn Công ty CP kinh doanh than Miền Bắc sau đó việc trích lập các quỹ tại Công ty

là do Công ty CP kinh doanh Than Miền Bắc trích lập và chỉ đạo thực hiện (chủ yếu

là quỹ đầu tư và phát triển)

Công ty quản lý và sử dụng vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật thực hiện theo đúngchế độ hiện hành của Nhà nước quy định Hoạt động thường xuyên của Công ty làmua, chế biến, bán và vận tải than, đều được thực hiện căn cứ vào hợp đồng kinh tế

và giao cho các trạm thực hiện Trước kia các trạm chỉ được ký kết các hợp đồng

mà được sự đồng ý của Công ty nhưng bây giờ thì các trạm có thể tự quyết định kýkết những hợp đồng mang lại doanh thu cao cho Công ty, đó là một cách làm việcrất tiến bộ vì làm như vậy sẽ kích thích được lòng hăng say trong công việc của cácnhân viên bởi lẽ họ được quyền tự ký hợp đồng, họ như là một người chủ thực sự

do đó họ làm việc sẽ nhiệt tỡnh

2.1.5 Cơ cấu tổ chức bộ máy của doanh nghiệp:

Trạm Phú Thọ

Trạm Vân Cơ

Trạm

Tam

Thanh

Trạm Đoan Hùng

Trạm Bạch Hạc

Để phự hợp và đáp ứng được yêu cầu thực hiện chức năng nhiệm vụ sản xuấtkinh doanh, Công ty tổ chức một bộ mỏy quản lý theo kiểu trực tuyến, bao gồm:Ban Giám Đốc, ba phòng ban chức năng và tám trạm kinh doanh, chế biến than

Sơ đồ 1.1: Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

* Ban Giám Đốc Công ty: bao gồm một Giám Đốc, một Phó Giám Đốc: có

nhiệm vụ chỉ đạo, điều hành toàn bộ hoạt động của Công ty và chịu trach nhiệm về

toàn bộ công tác kinh doanh của Công ty trước cấp trên, trước Nhà nước và phápluật Để điều hành các hoạt động của Công ty, ban Giám Đốc không những chỉ đạothông qua các phòng ban chức năng mà còn trực tiếp chỉ đạo công tác kinh doanhtới các trạm Đây là một nét đặc thự phản ánh sự chặt chẽ trong Công tác quản lýcủa Công ty.

* Ba phòng ban chức năng đó là: Phòng tổ chức hành chính, phòng kế hoạch

kinh doanh và phòng tài chính - kế toán Các phòng này có nhiệm vụ tham mưu,giúp cho Giám Đốc Công ty theo lĩnh vực công việc được quy đinh cụ thể

* Phòng Tổ chức hành chính: Có nhiệm vụ tổ chức công tác cỏn bộ nhõn sự,

tiền lương và các chế độ đối với công nhân viên, công tác thanh tra, bảo vệ, an ninhchính trị, an toàn lao động… Công tác quản lý, lưu trữ hồ sơ, con dấu, công táctuyờn truyền và giao dịch đối ngoại của Công ty…

* Phòng kế hoạch kinh doanh: Có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch kinh doanh,

hướng dẫn chỉ đạo các kế hoạch này cho trạm thực hiện, kết hợp với phòng kế toántài chính để lập dự thảo các hợp đồng mua bán, vận chuyển than, chỉ đạo kho bãithan và các công tác kỹ thuật than hoá nghiệm, hướng dẫn, kiểm tra công tác giaonhận than, xây dựng cơ chế mua bán và Giá cả than, quản lý và chỉ đạo phòngchống hao hụt than…

* Phòng kế toán tài chính: Có nhiệm vụ chỉ đạo lập chứng từ ban đầu, lập sổ

sách đối với các trạm và cửa hàng, tập hợp chứng từ của các trạm và tổ chức hạchtoán kế toán tại Công ty theo đúng quy định của cấp trên và theo đúng chế độ kếtoán của Nhà nước, đồng thời chỉ đạo và thực hiện quản lý công nợ, thu hồi công nợkhông để khách hàng chiếm dụng vốn quá lâu, cùng tham gia với phòng kế hoạchkinh doanh để dự thảo các hợp đồng kinh tế mua bán, bốc xếp, vận chuyển than,xây dựng chính sách Giá và lập kế hoạch chi phí lưu thông

* Trạm kinh doanh và chế biến than: Đóng ở Việt Trì, Văn Cơ, Phú Thọ,

Tam Thanh, Đoan Hùng, Hương Canh, Bạch Hạc Các trạm này là nơi tổ chức thựchiện và tiếp nhận than, chế biến than và quản lý kho còng như quản lý các tài sản

của Công ty giao để sử dụng Trạm trực tiếp thực hiện các nghiệp vụ mua bán, chếbiến và vận chuyển than theo kế hoạch của Công ty hàng ngày theo cơ chế tiềnlương và cơ chế khoáng sản lượng mà Công ty giao, trạm được uỷ quyền kýhợp đồng thuê lao động ngắn hạn để bốc xếp, vận chuyển… và chỉ trả lương theođúng quy định của cấp trên và theo đúng chế độ của Nhà nước.

Từ khi thành lập cho đến nay bộ máy quản lý của Công ty còn có rất nhiềuthay đổi và không ngừng hoàn thiện để đáp ứng với tốc độ phát triển của nền kinh tếnhư hiện nay

Với cơ cấu tổ chức bộ máy như trên đó phần nào thớch ứng được với tỡnhhình biến đổi của thị trường, đáp ứng được đòi hỏi của nhu cầu kinh tế - xã hộitrong giai đoạn hiện nay

Các trạm là đơn vị trực tiếp kinh doanh và dịch vụ, có tư cách pháp nhânriêng, thực hiện chế độ hạch toán định mức, được mở tài khoản thanh toán tại ngõnhàng và sử dụng con dấu theo mẫu và thể thức nhà nước quy định Các đơn vị này

- Chấp hành các chế độ quản lý tài chính của Nhà nước và quy định về quản lýtài sản, tiền vốn, hàng hoá của công ty giao, bảo đảm kinh doanh có hiệu quả

- Trạm trưởng chịu trách nhiệm với mọi hoạt động của trạm trước Giám ĐốcCông ty

- Tự chủ trong việc thực hiện kế hoạch kinh doanh, ký kết các hợp đồng kinh

tế Thực hiện tự chủ về tài chính theo quy định của Công ty

- Quản lý cán bộ, nhân viên, áp dụng các hình thức tiền lương, thưởng theochế độ của Nhà nước và theo quy định của Công ty

- Được tố tụng, khiếu lại các cơ quan, cá nhân vi phạm hợp đồng kinh tế, chế

độ quản lý tài sản, tiền vốn, vật tư, hàng hoá…

- Chịu trách nhiệm tổ chức bán buôn, bán lẻ theo điều lệ của trạm, đảm bảo về

số lượng và chất lượng

2.1.6 Tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp

Chế độ kế toán áp dụng tại công ty

● Chế độ kế toán áp dụng

Theo quy định tại quyết định 15/20011/QĐ- BTC ngày 20/03/2006 của BộTrưởng Bộ Tài Chính, từ ngày 01/11/2015 áp dụng chế độ kế toán theo thông tư200/2014/TT-BTC

● Báo cáo tài chính của doanh nghiệp bao gồm:

- Bảng cân đối kế toán : Mẫu số B01-DNN

- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh: Mẫu số B02 –DNN

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Mẫu số B03- DNN

- Bản thuyết minh báo cáo tài chính: Mẫu số B09-DNN

Các phương pháp kế toán chủ yếu mà doanh nghiệp sử dụng

-Đơn vị tiền sử dụng: VNĐ

-Niên độ kế toán: 1 năm

- Phương pháp khấu hao tài sản cố định: Công ty chọn phương phápkhấu hao tài sản cố định là phương pháp khấu hao theo đường thẳng

- Phương pháp hạch toán thuế Giá trị gia tăng: Công ty tính thuế Giá trị giatăng theo phương pháp khấu trừ và sử dụng tài khoản 133 để tính thuế đầu vào, tàikhoản 333 để tính thuế đầu ra

- Phương pháp hạch toán hàng tồn kho:

+ Nguyên tắc ghi nhận hàng tồn kho: nguyên tắc Giá gốc

+ Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: kê khai thường xuyên

+ Hạch toán hàng xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền

+ Phương pháp lập dự phòng giảm Giá hàng tồn kho

Trình tự ghi sổ

Sơ đồ 1-1: Trình tự ghi sổ theo hình thức kế toán trên máy vi tính tại công ty

Ghi chỳ :

: Ghi hàng ngày : Ghi cuối tháng : Đối chiếu

2.2 Quy trình kế toán công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Phương thức bán hàng trực tiếp

Phương thức bán buôn

Phương thức bán buôn là phương thức bán hàng cho các đơn vị, tổ chức khácvới Chiếc lượng lớn, Giá cả ổn định Phương thức bán buôn gồm hai phương thức làbán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng

Phương thức bán lẻ

Bán lẻ là hình thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dựng có thể là cỏ nhõnhay tổ chức kinh tế Hàng hoá bán lẻ ra khỏi lĩnh vực lưu thông đi vào tiêu dùng,phương thức bán hàng này có đặc điểm là bán ra với số lượng ít và được thanh toánngay chủ yếu là bằng tiền mặt Gồm có 2 phương thức: phương thức bán lẻ thu tiềntrực tiếp và phương thức bán lẻ thu tiền tập trung

Phương thức bán hàng trả gúp

Bán hàng trả góp là phương thức bán hàng mà tiền hàng sẽ được thanh toánlàm nhiều lần, người mua sẽ phải thanh toán tiền thành từng đợt cố định và phảichịu một phần lãi suất nhất định Số tiền thanh toán sẽ chia thành khoản bằng nhautrong đó đó bao gồm một phần doanh thu và một phần lãi trả chậm

Lúc này: Doanh thu = Giá bán trả tiền ngay

Chứng từ kế toán

Bảng tổng hợp chứng

từ kế toán cùng loại

SỔ KẾ TOÁN-Sổ Tổng hợp-Sổ chi tiết

BÁO CÁO TÀI CHÍNH

PHẦN MỀM

KẾ TOÁN MISA

Đó thu tiền

Số tiền chưa thuKhách hàng trả tiền

Lãi bán hàng trả gúp = Giá bán trả gúp – Giá bán trả tiền ngay

Số lãi trả chậm này sẽ được hạch toán vào TK 3387 – Doanh thu bán hàngchưa thực hiện

Sơ đồ1.2: Sơ đồ hạch toán bán hàng theo phương thức trả góp

 Phương thức hàng đổi hàng

Theo phương thức này, người bán trao đổi sản phẩm, hàng hoá của mình để đổi lấysản phẩm, hàng hoá của người mua (trao đổi không tương tự).Giá trao đổi là Giácủa sản phẩm hàng hóa đó trên thị trường

Sơ đồ 1.3: Hạch toán theo phương thức hàng đổi hàng

2.3 Quy định, nguyên tắc kế toán về kế toán công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Nghiệp vụ bán hàng có liên quan đến nhiều khách hàng khác nhau, cácphương thức bán hàng, các thể thức thanh toán Quản lý nghiệp vụ bán hàng trongdoanh nghiệp thương mại chính là việc quản lý về số lượng, chất lượng, Giá cảhàng hoá, về việc thu hồi tiền hàng và xác định kết quả kinh doanh Yêu cầu :

- Để quản lý về số lượng đòi hỏi phải thường xuyên phản ánh giám đốc tỡnhhình sự vận động của từng loại hàng hoá trong quá trình nhập- xuất- tồn kho cả về

số lượng và mặt hàng, phát hiện kịp thời hàng hoá ứa đọng để có biện pháp giảiquyết nhanh chúng số hàng

- Về mặt chất lượng, phải làm tốt công tác kiểm tra, phân cấp mặt hàng và cóchế độ bảo quản riêng đối với từng loại mặt hàng, nhất là các loại mặt hàng dễ hưhỏng, kịp thời phát hiện các sản phẩm kộm phẩm chất Có như vậy mới giữ được uytớn của doanh nghiệp trên thị trường, kộo dài chu kỳ khai thác của doanh nghiệp

- Nắm bắt, theo dõi chặt chẽ từng phương thức bán hàng, từng thể thức thanhtoán, từng loại hàng hoá và từng khách hàng Đôn đốc thanh toán, thu hồi đầy đủtiền hàng.

- Tính toán xác định đúng đắn kết quả từng loại hoạt động và thực hiệnnghiêm túc cơ chế phân phối lợi nhuận Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với nhà nướctheo quy định

Nguyên tắc của kế toán bán hàng

+ Các chứng từ kế toán liên quan khác

* Quy trình luân chuyển chứng từ

Căn cứ vào hợp đồng kinh tế đó được ký kết khi khách hàng đến mua than, kếtoán trạm viết hóa đơn bán hàng (Hóa đơn GTGT) Cuối mỗi ngày căn cứ vào hóađơn bán hàng kế toán trạm làm sao kê bán hàng và gửi về phòng kế toán công tylàm cơ sở cho kế toán công ty hạch toán , ghi sổ nhật ký và các sổ liên quan

Sao kê hàng bán được làm hàng ngày, còn sổ bán hàng được theo dõi chungcho cả tháng

HÓA ĐƠN GIÁ TRỊ GIA TĂNG

Mẫu số: 01GTKT3/001 Liên3: Thanh toán nội bộ Ký hiệu : AA/2008T Ngày 04 tháng 11 năm 2015 Số : 0005615

Đơn vị bán hàng: Trạm than Việt Trì - Công ty kinh doanh than Vĩnh Phú

Địa chỉ: Bến Gút – Việt Trì – Phú Thọ

Số tài khoản:

Điện thoại: MS : 0100100689005

Họ tên người mua hàng: Nguyễn Thị Tuyết

Đơn vị: Công ty cổ phần Long Hương

Địa chỉ: Trưng Vương – Việt Trì – Phú Thọ Số tài khoản:

Hình thức thanh toán: Chuyển khoản MS: 2600177040

STT Tên hàng hoá dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

Cộng tiền hàng : 373.370.560

Thuế suất GTGT: 10% Tiền thuế GTGT : 37.337.056

Tổng cộng tiền thanh toán : 410.707.616

Số tiền viết bằng chữ: Bốn trăm mười triệu bảy trăm linh bảy ngàn sáu trăm mười sáu đồng

Người mua hàng Kế toán trưởng Giám đốc

xácnhận

Số phát sinh

1 04/11 360 Xuất bán 04/11 470.24

HOÁ ĐƠN GIÁ TRỊ GIA TĂNG Mẫu số: 01GTKT3/001

Liên 3: Thanh toán nội bộ Ký hiệu :AA/2008T

Họ tên người mua hàng: Nguyễn Thị Thơm

Đơn vị: Công ty TNHH Bình Xuyên

Địa chỉ: Hương canh – Bình Xuyên – Vĩnh Phúc Số tài khoản:

Hình thức thanh toán: Chuyển khoản MS: 250203989

STT Tên hàng hoá dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

Cộng tiền hàng : 600.412.800

Thuế suất GTGT: 10% Tiền thuế GTGT : 60.041.280

Tổng cộng tiền thanh toán: 660.454.080

Số tiền viết bằng chữ: Sáu trăm sáu mươi triệu bốn trăm năm mươi tư ngàn không trăm tám mươi đồng Người mua hàng Kế toán trưởng Giám đốc

Điện thoại: MS : 0100100689005

Họ tên người mua hàng: Nguyễn Phi Hải

Đơn vị: Công ty TNHH Đức Duy

Địa chỉ: Hoàng Liên – Cốc Lếu – Lào cai Số tài khoản:

Hình thức thanh toán: Chuyển khoản MS: 250203989

STT Tên hàng hoá dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

805.000

135.586.150 Cộng tiền hàng : 135.586.150

Thuế suất GTGT: 10% Tiền thuế GTGT : 13.558.615

Tổng cộng tiền thanh toán: 149.144.765

Số tiền viết bằng chữ: Một trăm bốn mươi chín triệu một trăm bốn mươi bốn ngàn bảytrăm sáu mưoi lăm đồng

Người mua hàng Kế toán trưởng Giám đốc

Đã ký Đã ký Đã ký

BẢNG SAO KÊ BÁN HÀNG Tháng 11 năm 2015

Công ty KD than

Hóa đơn Tên người mua

Chủngloại

Lượng

Giábán

Tiềnbán

TiềnthuếVAT

Tổngtiền

Kớ

hiệu Số

Ngày

chưacóVAT

chưacóVAT

thanhtoán

Cám6b HG

470,24

794,000

373,370,560

37,337,056

410,707,616

Cám4a

441,48

1,360,

000

600,412,800

60,041,280

660,454,080

Cám

5 NH

168,4 3 805.0 00

135.5 86.15

0 13.558.6

15

149.14 4.765

Cộng

2.806,59

3.303.081

530

330.308

153

3.633.389.683