Sinh 9 (T1- T5) -CAO BẰNG

- Nêu đợc các kháI niệm kiểu hình,kiểu gen,thể đồng hợp ,thể dị hợp - Hiểu và phát biểu đợc nội dung của định luật phân li - Hiểu và giảI thích đợc kết qủa thí nghiệm theo quan niệm của

Trang 1

Phần I: di truyền và biến dị

Chơng I : các thí nghiệm của menden

Tiết 1:menden và di truyền học

Ngày soạn:

Giảng ở các lớp:

I - Mục tiêu :

1 kiến thức :

- Nêu đợc mục đích ,ý nghiã,nhiệm vụ của di truyền học

- Hiểu đợc công lao và trình bày đợc phơng pháp phân tích các thế hệ lai của menden

2 kĩ năng :

- Hiểu và nêu đợc một số thuật ngữ,kí hiệu trong di truyên học

3 T t ởng :

- Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn

II - Ph ơng pháp

Trực quan TN - HĐ nhóm - Phát hiện và giải quyết vấn đề

III - Đồ dùng

-Tranh phóng to H1.2SGK

- ảnh chân dung menđen

IV- tiến trình bài giảng.

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ :

Vì sao con sinh ra lại có những tính trạng giống hay khác bố mẹ?

- HS :Vì có hiện tợng di truyền và biến dị

3 Nội dung bài mới:

* Khởi động: - GV: Thế nào là di truyền? Thế nào là biến dị?

TG Hoạt động của GV v HSà HS Nội dung kiến thức cần khắc sõu Hoạt động1Tìm hiểu về di truyền học

GV:Liên hệ bản thân để thấy những điểm

giống và khác bố mẹ, lập bảng và điền vào

bảng theo mẫu sau:

tính trạng Bản thân học

Hình dạng tai

Hình dạng

mắt

Hình dạng

mũi

Hình dạng

tóc

Màu mắt

Màu da

………

HS:thảo luận nhóm, cử đại diện báo cáo

I/ Di truyền học -Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất,cơ chế và tính qui luật của hiện tọng di truyền và biến dị

-Di truyền học có vai trò quan trọng trong chọn giống,y học,công nghệ sinh học

Trang 2

HS nhận xét bổ sung

GV:Em hãy rút ra đặc điểm di truyền và

biến dị đối với bản thân

?Di truyền học nghiên cứu về những vấn đề

gì

? Di truyền học có những thành tựu gì

- GV:nêu thêm một số thành tựu của di

truyền học hiện đại

Hoạt động 2: tìm hiểu về

MENDEN-ngời đặt nền móng cho di truyền

học

GV:giới thiệu ảnh và tiểu sử của MENDEN

- HS:nghiên cứu thông tin trong SGK

-Thảo luận nhóm

? Phơng pháp nghiên cứu của MENDEN là

gì

- GV: Treo tranh vẽ phóng to H1.2 SGK,yêu

cầu hs quan sát và rút ra nhận xét về đặc

điểm của cặp tính trạng đem lai?

? Thế nào là cặp tính trạng tong phản

? Tại sao MENDEN lại dùng cặp tính trạng

tơng phản trong nghiên cứu của mình

-HS:quan sát, thảo luận nhóm ,rút ra nhận

xét

- GV: nhận xét,chốt lại kiến thức

Hoạt động 3: tìm hiểu một số thuật ngữ và

kí hiệu cơ bản của di truyền học

-GV:yêu cầu HS thu thập thông tin SGK,lấy

ví dụ cho các khái niệm :

+Tính trạng

+Cặp tính trạng tong phản

+Nhân tố di truyền

+Dòng thuần chủng

-GV: giới thiệu một số kí hiệu ,yêu cầu 3(4)

HS lên viết sơ đồ lai trên bảng

II/ MENDEN- Ng ời đặt nền móng cho di truyền học

Lai các cặp bố mẹ thuần chủng, theo dõi sự di truyền riêng rẽ các cặp tính trạng

- Dùng toán thống kê phân tích số liệu

- MENDEN đã rút ra quy luật di truyền- đặt nền móng cho di truyền học

III/ Một số thuật ngữ và kí hiệu cơ bản của di truyền học

P: Mẹ x Bố G:

F1

4 Củng cố

GV:Cho HS làm bài tập trắc nghiệm

BT1:Phơng pháp cơ bản trong nghiên cứu Di truyền học của MENDEN là gì?(chọn phơng án đúng)

a,Thí nghiệm trên cây đậu Hà Lan có hoa lỡng tính

b,Dùng toán thống kê để tính toán kết quả thu đợc

c,Phơng pháp phân tích các thế hệ lai

d,Cả a và c

5 Dặn dò h ớng dẫn về nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc mục em có biết

- Đọc trớc bài:Lai một cặp tính trạng

V- RUT KINH NGHIệM

Trang 3

-

Tiết 2 Lai một cặp tính trạng

Ngày soạn:

-Trình bày và phân tích đợc thí nghiệm lai một cặp tính trạng của MENDEN

- Nêu đợc các kháI niệm kiểu hình,kiểu gen,thể đồng hợp ,thể dị hợp

- Hiểu và phát biểu đợc nội dung của định luật phân li

- Hiểu và giảI thích đợc kết qủa thí nghiệm theo quan niệm của MENDEN

2 kĩ năng :

- Rèn đợc kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình

3 T t ởng :

-Tranh vẽ phóng to h2.1,2.2,2.3SGK

- Bảng phụ bảng 2

- Hãy lấy ví dụ cho cặp tính trạng tơng phản?

- HS trả lời - GV bổ sung

* Khởi động:

Trang 4

Hoạt động 1:

-GV:treo tranh vẽ h2.1 để giới thiệu về sự

thụ phấn nhân tạo trên hoa đậu Hà Lan

-GV:treo bảng 2:kết qủa thí nghiệm cuả

MENDEN ,yêu cầu HS thế nào là kiểu

hình?

+tính tỉ lệ kiểu hình ở F2

+rút ra nhận xét về kiểu hình F1,F2?

-HS thảo luận nhóm yêu cầu nêu đợc

+F1đồng tính về một cặp tính trạng của

bố hoặc mẹ

+F2 phân tính theo tỉ lệ xấp xỉ 3:1

? Dựa vào kết quả bảng 2, tranh vẽ h2.2

SGK hoàn thành nội dung định luật bằng

cách tìm cụm từ thích hợp điền vào chỗ

“… ”

-HS thảo luận nhóm

-1HS giải thích trên hình vẽ

-GV nêu đáp án đúng

Hoạt động 3:MENDEN giải thích kết quả

thí nghiệm

-GV:treo tranh vẽ h2.3 và giải thích về

nhân tố di truyền,kiều hình,thuần chủng

-Yêu cầu HS dựa vào sơ đồ hãy cho biết:

+Tỉ lệ các loại giao tử ở F1

+Tỉ lệ kiểu gen ở F2

+Tỉ lệ kiểu hình ở F2

-GV dựa vào h2.3SGK chốt lại cách giải

thích kết quả thí nghiệm của MENDEN

I/Thí nghiệm của MENDEN 1/Thí nghiệm

+F1đồng tính về một cặp tính trạng của bố hoặc mẹ

+F2 phân tính theo tỉ lệ xấp xỉ 3:1

II/ MENDEN giải thích kết quả thí nghiệm

-F1có kiểu gen Aa-kiểu kình : màu

đỏ

- GF1 có tỉ lệ 1A:1a -Tỉ lệ kiểu gen F2 1AA:2Aa:1aa

Tỉ lệ kiểu hình F2:3hoa đỏ:1hoa trắng

4. Củng cố

Cho HS làm bài tập 4 SGK

GV gợi ý;

P: Mắt đen x Mắt đỏ

AA aa

Trang 5

Gp : A a F1: Aa x Aa Gf1 1A :1a ; 1A :1a F2 1AA :2Aa :1aa

3 cá mắt đen :1 cá mắt đỏ

5 H ớng dẫn về nhà -Học bài và làm bài tập SGK -Học phần ghi nhớ -Đọc trớc bài 3 “Lai một cặp tính trạng” V- Rút KINH NGHIệM

xác nhận của tổ chuyên môn

- _

Tiết 3: Lai một cặp tính trạng

Ngày soạn:

Học xong bài này, HS phải:

- Hiểu và trình bày đợc nội dung,mục đích và ứng dụng của phép lai phân tích

- Hiểu và giải thích đợc vì sao quy luật phân li chỉ nghiệm đúng trong những điều kiện nhất định

- Nêu đợc ý nghĩa của quy luật phân li đối với lĩnh vực sản xuất

- Hiểu và phân biệt đợc sự di truyền trội không hoàn toàn và trội hoàn toàn

- Phát biểu t duy lí luận nh phân tích ,so sánh

2 kĩ năng :

3 T t ởng :

- GV:+Tự chuẩn bị tranh minh hoạ +Tranh phóng to H3SGK

Trang 6

- HS:đọc trớc bài mới

Sử dụng câu hỏi SGK

* Khởi động:

Hoạt động 1:Xác định kết quả các phép lai

và điền cụm từ thích hợp

-Dựa vào H2.3 ở bài2,GV khắc sâu khái

niệm KG,KH,thể đồng hợp,thể dị hợp

-Dựa vào tranh vẽ H2.3,hãy hoàn thành lệnh

1

-Yêu cầu HS hoàn thành lệnh 2

-Yêu cầu tìm các từ và cụm từ vào “…….”

-Thảo luận nhóm, nêu đợc:

Hoạt động 2:Tìm hiểu ý nghĩa của tơng quan

trội-lặn

-GV:yêu cầu HS thu thập thông tin SGK,

thảo luận nhóm tìm đáp án cho các câu hỏi

sau

+Nêu tong quan trội –lặn trong tự nhiên?

+Xác định tính trạng trội và tính trạng lặn

nhằm mục đích gì?

+Làm thế nào để xác định độ thuần chủng

của giống

+Việc xác định độ thuần chủng có ý nghĩa

gì trong sản xuất?

-GV gợi ý , -thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

HS đại diện trả lời nhận xét bổ sung

HS rút ra kết luận:

nhận xét, nêu đáp án đúng

-_GV giải thích thêm giá trị của lai phân

tích

III- lai phân tích

P: Hoa đỏ x Hoa trắng

AA aa

Gp : A a P1: Aa-100% hoa đỏ P: Hoa đỏ x Hoa trắng

Aa aa Gp: 1A:1a a P1: 1Aa : 1aa 1Hoa đỏ:1hoa trắng + Để xác định KG của cá thể mang tính trạng trội phải thực hiện phép lai phân tích

100%cá thể mang tính trạng trội thì

đối tợng đem lai có KG đồng hợp tử

1trội:1lặn thì đối tợng có KG dị hợp

+ Phép lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng cần xác

định với cá thể mang tính trạng lặn.Nếu kết quả của phép lai là

đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có KG đồng hợp tử, còn kết quả của phép lai là phân tính thì cá thể đó có KG là dị hợp tử

II- ý nghĩa của t ơng quan trội -lặn

-Tơng quan trội –lặn là hiện tợng phổ biến trong giới sinh vật,trong

đó tính trạng trội thờng là có lợi

Trang 7

Hoạt động 3:Tìm hiểu về trội không hoàn

toàn

- GV treo H3.1, giới thiệu qua,yêu cầu thực

hiện lệnh 3

- HS thảo luận nhóm, cần xác định đợc các ý

sau

-Gọi HS đọc phần kết luận chung SGK

III - Trội không hoàn toàn

Đặc

điềm Trội không hoàn toàn Thí nghiệm

của MENDEN Kiểu

hình

ở F1

Tính trạng trung gian Tính trạngtrội Kiểu

hình

ở F 2

1trội:2trung gian:1lặn 3trội:1lặn

- Bên cạnh tính trạng trội hoàn toàn còn có tính trạng trội không hoàn toàn

4 Củng cố(4')

GV củng cố lại nội dung kiến thức

HS trả lời câu hỏi SGKSử dụng bài tập trắc nghiệm

BT1:Mục đích của phép lai phân tích là gì(chọn phơng án đúng nhất)

a,Phân biệt thể đồng hợp trội với thể dị hợp

b,Phát hiện thể đồn g hợp trội và thể đồng hợp lặn

c, Phát hiện thể đồn g hợp lặn và thể dị hợp

d,Cả a và b

BT2:Thế nào là trội không hoàn toàn(chọn phơng án đúng nhất)

A,Kiểu hình ở F1 biểu hiện tính trạng trung gian giữa bố và mẹ

B,F2 có tỉ lệ kiểu hình 1trội:2 trung gian :1lặn

C, F2 có tỉ lệ kiểu hình 3trội :1lặn

D,Cả a và b

5 Dặn dò h ớng dẫn về nhà (1')

Học bày, trả lời câu hỏi SGK

- Học bài và làm bài tập SGK

- Ôn nội dung và điều kiện nghiệm đúng của định luật phân li

V- Rút kinh nghiệm

Trang 8

Ngày soạn:

1 kiến thức : Học xong bài này, HS phải:

- Mô tả đợc thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của MENĐEN

- Biết phân tích kết quả thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của MENĐEN

- Hiểu và phát biểu đợc nội của qui luật phân li độc lập của MENĐEN

- Giải thích đợc khái niệm biến dị tổ hợp

- Phát triển đợc kĩ năng phân tích kết quả thí nghiệm

2 kĩ năng :

3 T t ởng :

GV:Tranh phóng to H4 SGK

* Khởi động:

-GV:giới thiệu và giải thích H4 SGK

Hoạt động 1:Xác định các tỉ lệ kiểu hình ở

F2

-Quan sát H4 và điền nội dung phù hợp vào

bảng 4

-Thảo luận nhóm,yêu cầu nêu đợc

I - hí nghiệm của MENDEN

Kiểu hình F2 Số hạt Tỉ lệ kiểu

hình F2

Tỉ lệ từng cặp tính trạng F2 Vàng ,trơn

Vàng ,nhăn Xanh, trơn Xanh, nhăn

315 108 101 32

9=9/16 3=3/16 3=3/16 1=1/16

Vàng

+F1: đồng loạt tính trạng giống bố(mẹ)

+F2 :mỗi cặp tính trạng phân li theo tỉ lệ 3:1

+F2:(3vàng:1xanh)(3 trơn:1nhăn)

Trang 9

-Em có nhận xét gì về kiểu hình ở F1và tỉ lệ từng cặp tính trạng ở F2,so sánh với định luật lai một cặp tính trạng ?

-GV:các tính trạng màu sắc và hình dạng hạt di truyền độc lập với nhau

Hoạt động2: Điền cụm từ thích hợp vào chỗ “… ”

.-ở F2 có những kiểu hình nào khác P? -Biến dị tổ hợp là gì?

- Xác định tỉ lệ biến dị tổ hợp ở F2? -GV giảI thích qua và minh hoạ về xuất hịên biến dị tổ hợp phong phú ở những loài sinh sản hữu tính -Gọi HS đọc kết luận chung -P : vàng ,trơn x xanh,nhăn F1 : 100% vàng,trơn F2:9vàng,trơn:3vàng,nhăn:3xanh, trơn:1 xanh, nhăn (3vàng:1xanh)(3trơn:1nhăn)=16 II - Biến dị tổ hợp -Những kiều hình khác P gọi là biến dị tổ hợp -Sự phân li độc lập của các cặp tính trạng đã đa đến sự tổ hợp lại các tính trạng của P làm xuất hiệnBDTH

4 Củng cố(4') GV củng cố lại nội dung kiến thức HS trả lời câu hỏi SGK BT trắc nghiệm 1Trong thí nghiệm của MENDEN, kết quả của phép lai hai bố mẹ thuần chủng khác nhau về hai cặp tính trạng tơng phản là gỉ(chọn phơng án đúng nhất) a,Sự di truyền của mỗi tính trạng không phụ thuộc vào các cặp tính trạng khác b,F2 có tỉ lệ kiểu hình là 9:3:3:1 c,F1 phân li KH theo tỉ lệ 1:1 d,cả a và b 2 Tại sao men đen lại chọn các cặp tính trạng tơng phản để thực hiện các phép lai ( chọn phơng án đúng nhất )? a Để dễ theo dõi sự biểu hiện của các tính trạng b Để thực hiện phép lai có hiệu quả c Để dể tác động vào sự biểu hiện các tính trạng d Cả b và c 5 Dặn dò h ớng dẫn về nhà (1') Học bày, trả lời câu hỏi SGK-Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài -Xem lại phần giảI thích kết quả thí nghiệm lai 1 cặp tính trạng của MENDEN V- Rút kinh nghiệm

xác nhận của tổ chuyên môn

Trang 10

-Tiết5: lai hai cặp tính trạng Ngày soạn:

- Giải thích đợc kết quả thí nghiệm lai 2 cặp tính trạng theo quan niệm củaMENDEN

- Trình bày đợc qui luật phân li độc lập

- Phân tích đựoc ý nghĩa của qui luật phân li độc lập đối với chọn giống và tiến hoá

2 kĩ năng :

3 T t ởng :

Tranh phóng to H5 SGK

* Khởi động:

-GV:giải thích thí nghiệm dựa vào H5 SGK

Hoạt động 1:Xác định nguyên nhân hình

thành 16 hợp tử ở F2

-Dựa vào H5 hãy giảI thích tại sao ở F2 lại

có 16 hợp tử?

Thảo luận nhóm,nêu đợc:là

Hoạt động 2:Điền vào các ô trống trong

bảng 5 SGK

-Yêu cầu HS điền nội dung phù hợp vào

bảng 5

-III - MENDEN giảI thích kết quả thí nghiệm

- kết qủa của sự kết hợp ngẫu nhiên qua thụ tinh của 4 loại giao tử đực với 4 loại giao tử cái

Trang 11

? Em có nhận xét gì về tỉ lệ KG và KH ở

F2, MENDEN giải thích thế nào về kết quả

đó ?

Hoạt động3:Tìm hiểu về ý nghĩa của qui

luật phân li độc lập

GV cho hs nghiên cức thông tin

- đọc thông tin SKG

-Thảo luận nhóm và nêu ý nghĩa của qui

luật

HS rút ra kết luận

- Nêu ý nghĩa của qui luật phân li độc lập ?

- Gọi HS đọc kết luận chung SGK

+ các cặp nhân tố di truyền đã phân li

độc lập trong quá trình sinh sản

Iii - ý nghĩa của qui luật

-Giải thích 1 trong những nguyên nhân làm xuất hiện BDTH phong phú ở sinh vật giao phối

-BDTH có ý nghĩa quan trọng trong chọn giống và tiến hoá

4 Củng cố(4')

GV củng cố lại nội dung kiến thức

HS trả lời câu hỏi SGK

1 GV hớng dẫn HS làm bài tập 3,4 SGK

BT4:đáp án d vì

P:Tóc xoăn,mắt đen xTóc thẳng, mắt xanh

AABB aabb

G: AB ab

F1: AaBb—Tóc xoăn,mắt đen

2 Chọn kết quâ saỉ ở giao tử của F1 trong sơ đồ lai sau :

P : AABB x aabb

G p : AB ab

F1 : AaBb

Gf1 : a) AB : b) Ab : c) aB : d) Aa

5 Dặn dò h ớng dẫn về nhà (1')

Học bày, trả lời câu hỏi SGK

Đọc trớc bài 6:yêu cầu HS làm trớc thí nghiệm gieo 1,2 đồng kim loại và ghi kết quả vào vở

Kiểu hình F2

Hạt vàng,tr

ơn

Hạt vàng,nh

ăn

Hạt xanh,tr

ơn

Hạt xanh,nh

ăn

Tỉ lệ của mỗi

KG

ở F2

1AABB 2AABb 2AaBB 4AaBb 9A

B 1Aabb 2Aabb

3A bb

1aaBB 2aaBb

3aaB 1aabb

1aabb

Tỉ lệ

KH

ở F2

9 Hạt vàng,tr

ơn

3hạt vàng,nh

ăn

3 hạt trơn, nhăn

1 Hạt xanh,nh

ăn

Tiêu đề	Sinh 9 (T1- T5)
Trường học	Cao Bằng University
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Cao Bằng

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	248 KB