VIẾNG LĂNG BÁC Viễn Phương A.Mục tiêu cần đạt: -Giúp HS nắm được : Viếng lăng Bác là bài thơ ghi lại cảm xúc sâu sắc của nhà thơ và bài thơ cũng là tình cảm chung của nhân dân Nam Bộ, nh
Trang 1VIẾNG LĂNG BÁC Viễn Phương A.Mục tiêu cần đạt:
-Giúp HS nắm được : Viếng lăng Bác là bài thơ ghi lại cảm xúc sâu sắc của nhà thơ và bài thơ cũng là tình cảm chung của nhân dân Nam Bộ, nhân dân cả nước đối với Bác
-Tích hợp với những bài thơ văn viết về Bác đã học, với Tiếng Việt và Tập làm văn
-Rèn đọc, hiểu thơ trữ tình, phân tích các hình ảnh ẩn dụ
B, Chuẩn bị:
ảnh chân dung nhà thơ Viễn Phương và tranh ảnh về lăng Bác
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
*Hoạt động 1: Khởi động
1.Tổ chức
2.Kiểm tra
-Đọc thuộc lòng và phân tích phần 1 của bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Đọc thuộc lòng và phân tích phần 2 của bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
3.Bài mới:
*Hoạt động 2:Đọc hiểu văn bản:
Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc bài
-Đọc phần giới thiệu về tác giả ở SGK
Tìm bố cục bài thơ và mạch cảm xúc của
tác giả trong bài
I.Tiếp xúc văn bản:
1.Đọc bài:
2.Tìm hiểu chú thích:
a.Tác giả:
-Viễn Phương tên thật là Phan Thanh Viễn, sinh năm 1928, quê ở An Giang
-Ông là nhà thơ, là cây bút sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng Miền Nam
b Từ khó :SGK
3 Bố cục: 2 phần
-P1: đến “trong tim”:Lòng kính yêu, tiếc thương Bác
P2:(còn lại) Lời hứa với Bác
Trang 2Đọc khổ thơ thứ nhất, nhận xét gì về
cách xưng hô, cách dùng từ “thăm”? tình
cảm của tác giả đối với Bác như thế
nào?
Đến lăng Bác, tác giả miêu tả những gì?
Bằng nghệ thuật gì? Những hình ảnh đó
có ý nghĩa như thế nào?
Đọc khổ thơ 2, có những “mặt trời” nào
xuất hiện?
ý nghĩa ẩn dụ của hình ảnh “mặt trời”
thứ hai là gì?
*Mạch cảm xúc:
-Cảm xúc trước lăng Bác: Hai khổ thơ đầu
-Cảm xúc trong lăng Bác:khổ thứ ba
-Cảm xúc khi rời lăng Bác: khổ thơ cuối
II.Phân tích:
1.Cảm xúc trước lăng Bác
*Khơ thơ thứ nhất
-Con ở Miền Nam ra thăm lăng Bác
=>Cách xưng hô thân thương, kính trọng, dùng từ “thăm” thay từ “viếng”
qua đó thể hiện tình cảm của tác giả đối với Bác thật tha thiết, thành kính thiêng liêng
-Hàng tre bát ngát xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
=>Nghệ thuật liên tưởng, nhân hoá tượng trưng Tre kiên cường bất khuất, hiên ngang Lăng Bác thật gần gũi ở giữa tre như ở giữa làng quê Việt Nam
*Khổ thơ thứ hai:
-Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ ->Mặt trời của vũ trụ(1), mặt trời của con người(2)
Con người Bác với những biểu hiện sáng chói về tư tưởng yêu nước và lòng nhân
ái mênh mông có sức toả sáng mãi mãi
Qua đó nói lên tình yêu và lòng quí trọng sâu sắc của nhà thơ dành cho Bác
-Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa
Trang 3-?Lời thơ ở hai câu đó gợi lên cảnh
tượng như thế nào?
Lăng là nơi đặt thi hài của người quá cố,
nhưng người con thăm lăng Bác lại có
một hình dung như thế nào về Bác?
? Nghệ thuật gì? tác dụng?
-Trong lời thơ tiếp theo xuất hiện một
hình ảnh ẩn dụ Đó là hình ảnh nào?
-Từ nào trong lời thơ “mà sao nghe nhói
ở trong tim” có sức biểu cảm lớn?
“nhói” nghĩa là gì? tác giả bộc lộ cảm
xúc như thế nào?
-Cùng với “nước mắt dâng trào” khi rời
lăng,người con đã nguyện ước những
điều gì?
-Tác giả sử dụng nghệ thuật gì? Những
xuân
=>Những dòng người nặng trĩu nhớ thương đang lặng lẽ nối nhau vào lăng viếng Bác, tạo hình tượng một vòng hoa lớn dâng lên Bác.Nhà thơ bộc lộ lòng thành kính đối với Bác
2 Cảm xúc trong lăng Bác
-Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
=>Bác đang trong giấc ngủ yên,giấc ngủ thanh bình và vĩnh hằng của một con người đã cống hiến trọn đời cho cuộc sống bình yên của nhân dân , đất nước
-Nghệ thuật ẩn dụ, ca ngợi Bác
-“Trời xanh là mãi mãi”
->Công đức của Bác đối với mọi người
là cao đẹp, cuộc đời Bác vốn cao đẹp như thế trong cảm nhận của mọi người
-Mà sao nghe nhói
“nhói”:Đau đột ngột, quặn thắt
=>Đây là nỗi đau tinh thần, tác giả tự cảm nhận nỗi đau mất mát trong đáy sâu tâm hồn mình về sự ra đi của Bác
3.Cảm xúc khi rời lăng Bác
-Muốn làm : Con chim hót Đoá hoa toả hương Cây tre trung hiếu
=>Điệp ngữ “muốn làm” nhấn mạnh ý thơ thiết tha, chân thành, giọng thơ sâu lắng, bồi hồi Ba hình ảnh ẩn dụ: chim, hoa, tre thể hiện những niềm ước muốn, những tình cảm thành kính, thiêng liêng
Nhân dân Việt Nam mong muốn được ở bên Bác, canh giấc ngủ cho Người
Trang 4ước muốn đó thể hiện tình cảm đối với
Bác như thế nào?
Em học tập được gì từ nghệ thuật biểu
cảm của tác giả?
Bài thơ đã nói hộ lòng ta những tình cảm
nào với Bác Hồ?
III Tổng kết:
-Nghệ thuật :kết hợp miêu tả với biểu cảm, tạo hình ảnh ẩn dụ tượng trưng
-Nội dung:
Lòng ngưỡng vọng, xót thương và ơn nghĩa với Bác
*Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò
-Theo em vì sao bài thơ Viếng lăng Bác được phổ nhạc?
(Tình cảm trong bài thơ cao quý, tha thiết, chân thành, lắng đọng và nói lên được tình cảm của nhiều người đối với Bác)
-Nếu có thể, em hãy hát bài hát này
+ Về nhà: Học bài, soạn bài Sang thu