LÀNG trích Kim Lân -A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.Giúp HS: - Cảm nhận được tình yêu làng quê thắm thiết , thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến ở nhân vật Ông Hai trong truyện..
Trang 1LÀNG ( trích)
Kim Lân
-A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.Giúp HS:
- Cảm nhận được tình yêu làng quê thắm thiết , thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến ở nhân vật Ông Hai trong truyện Qua đó thấy được 1 biểu hiện cụ thể, sinh động về tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp
- Thấy được những nét đăc sắc trong nghệ thuật: Xây dựng tình huống tâm lý, miêu tả sinh động diễn biến tâm trạng, ngôn ngữ của nhân vật quần chúng
- Rèn luyện năng lực phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là phân tích tâm lý nhân vật
B-CHỦÂN BỊ.
- GV: Chân dung nhà văn Kim Lân, toàn bộ văn bản “Làng”
- HS: tìm đọc toàn bộ văn bản “Làng”, soạn bài theo hướng dẫn
C-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
*Hoạt động 1: Khởi động.
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:
-Đọc TL và diễn cảm văn bản Anh trăng” Nêu ý nghĩa khái quát của bài thơ?
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
Mỗi người dân Việt Nam đều gắn bó với làng quê của mình, nơi sinh ra và sống suốt cả cuộc đời cần lao giản dị Sống nhờ làng , chết cũng nhờ làng … Người dân trong sáng tác của nhà văn Kim Lân đã thể hiện tình yêu quê hương làng xóm của mình như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong giờ học hôm nay
*Hoạt động 2: Đọc – hiểu văn bản.
HD hs đọc: To, rõ, chính xác từ
ngữ trong văn bản, thể hiện được
diễn biến tâm trạng của nhân vật
Ông Hai
- GV đọc mẫu – HS đọc
- GV nhận xét
- Yêu cầu 1,2 hs tóm tắt văn bản
? Giới thiệu những nét chính về tác
I-Tiếp xúc văn bản.
1-Đọc – kể tóm tắt.
Trang 2giả Kim Lân.
?Tác phẩm được sáng tác trong
hoàn cảnh nào
?Tìm bố cục của văn bản,nêu nội
dung chính của từng phần
GV kể lại một số chi tiết thể hiện
tình yêu làng quê của ông Hai ở
phần đầu của truyện
2-Tìm hiểu chú thích (SGK 171,172)
*Tác giả: Kim Lân.
- Tên khai sinh :Nguyễn Văn Tài
- Sinh năm 1920.Mât năm 2007
- Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh
- Là nhà văn có sở trường về truyện ngắn
- Am hiểu và gắn bó với nông thôn và người nông dân
*Tác phẩm.
- Viết trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Đăng lần đầu tiên trên tạp chí văn nghệ: 1948
- Khai thác 1 tình cảm bao trùm và phổ biến trong con người thời kháng chiến tình cảm yêu quê hương , đất nước
3-Bố cục:
Ba phần: - Phần 1: Từ đầu đến “không nhúc nhích”
Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu làm Việt gian theo Tây
- Phần 2: “Đã ba bốn hôm nay” đến “đôi phần”
Tâm trạng đau khổ , xấu hổ , buồn bực của ông hai ba bốn ngày sau đó
- Phần 3: Còn lại
Tình cờ ông Hai mói biết đó là tin đồn nhảm
Ông vô cùng phấn khởi và tự hào về làng mình
II-Phân tích văn bản 1-Tình huống truyện
*Tình yêu làng quê của ông Hai trong phần đầu của truyện:
-Tính hay khoe về làng từ xưa cho đến nay:với ông Hai làng chợ Dầu thật không đâu bằng và cái gì cũng đáng tự hào:
Trang 3? TG đã đặt nhân vật ông Hai vào
tình huống như thế nào
?Tâm trạng của ông Hai thể hiện
ra sao trong tình huống này
? Nhận xét gì về tình huống truyện
trong việc thể hiện nội dung và
nghệ thuật của tác phẩm
+Nhà ngói san sát sầm uất như tỉnh
+ Đường làng toàn lát đá xanh +Làng có phòng thông tin tuyên truyền sáng sủa,rộng rãi nhất vùng,chòi phát thanh cao bằng ngọn tre ,chiều chiều loa gọi cả làng đều nghe thấy
+Những ngày kháng chiến dồn dập ở làng,ông gia nhập phong trào từ hồi còn bóng tối
+Những công trình không để đâu hết (những hố ,những ụ, những giao thông hào…)
-Khi chính quyền vận động đi tản cư ông không muốn đi cứ nấn ná mãi…
*Đặt nhân vật ông Hai vào tình huống:
- Tin làng chợ Dầu theo giặc mà chính ông nghe được từ miệng những người tản cư từ dưới xuôi lên
- Cái tin ấy đến với ông vào một buổi trưa giữa lúc tâm trạng của ông đang rất phấn chấn vì nghe được nhiều tin ta đánh giặc trên tờ báo ở phòng thông tin
*Tâm trạng của ông Hai:
-Từ chỗ sững sờ đến chưa tin hẳn, rồi ông phải tin
vì những người nói ra tin đó họ vừa ở dưới xuôi lên (diễn biến tâm trạng của ông Hai sẽ phân tích sâu hơn ở tiết sau.)
_Tình huống truyện rất phù hợp với diễn biến tâm
lý của nhân vật
-Về mặt nghệ thuật : tạo nên một cái nút thắt trong câu chuyện ,gây ra một mâu thuẫn giằng xé tâm trí ông lão , tạo điều kiện để thể hiện tâm trạng và phẩm chất ,tính cách của nhân vật thêm chân thực
và sâu sắc , góp phần giải quyết chủ đề của tác phẩm
Trang 4*Hoạt động 3:Củng cố ,dặn dò
GV hệ thống bài:-Chủ đề củaVB: Tình yêu làng, yêu nước chân thành của người nông dân
Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp
-Tình huống truyện
HD về nhà : -Tóm tắt truyện.
-Soạn tiếp tiết 2
Soạn:14-11-2007
LÀNG (trích)
Kim Lân -A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.
Giúp HS: - Cảm nhận được tình yêu làng quê thắm thiết , thống nhất với lòng yêu nước và tinh
thần kháng chiến ở nhân vật Ông Hai trong truyện Qua đó thấy được 1 biểu hiện cụ thể, sinh động
về tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp
- Thấy được những nét đăc sắc trong nghệ thuật: Xây dựng tình huống tâm lý, miêu tả sinh động diễn biến tâm trạng, ngôn ngữ của nhân vật quần chúng
- Rèn luyện năng lực phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là phân tích tâm lý nhân vật
B-CHUẨN BỊ.
- GV: Đọc tài liệu tham khảo:
- HS: soạn bài theo hướng dẫn
C-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
*Hoạt động 1: Khởi động.
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra:
- CH: Tóm tắt văn bản “Làng”, phân tích tình huống truyện?
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
- Khi nghe tin cả làng chợ Dầu theo giặc , Ông Hai có tâm trạng như thế nào? Diễn biến tâm trạng của Ông ra sao? Qua đó ta hiểu được gì về nhân vật này cũng như những người nông dân
VN trong cuộc kháng chiến chống Pháp Tất cả những nội dung đó sẽ được giải đáp trong giờ học hôm nay
Trang 5*Hoạt động 2: Đọc-hiểu văn bản.
1HS đọc từ đầu bay dật dờ
? Trước khi nghe tin xấu về làng,
tâm trạng của ông Hai được miêu
tả như thế nào
? Tìm các từ ngữ diễn tả điều đó
? Từ tâm trạng của ông Hai, em có
suy nghĩ gì về tình cảm của người
nông dân Việt Nam trong kháng
chiến chống Pháp
? Khi nghe tin làng mình theo Tây
tâm trạng ông Hai được thể hiện
như thế nào
? Khi về đến nhà ông Hai có tâm
trạng gì Phân tích diễn biến tâm
trạng của ông lão
? Qua những chi tiết trên đây Hãy
hệ thống tâm trạng của ông Hai
khi nghe tin làng chợ đầu theo Tây
? Những ngày sau nghe tin làng
theo Tây ông Hai có tâm trạng gì?
II-Phân tích văn bản (tiếp).
2-Diễn biến tâm lý của ông Hai.
a Trước khi nghe tin xấu về làng.
- Nhớ làng da diết “nghĩ đến những ngày làm việc cùng anh em … nhớ làng quá”
-ở phòng thông tin, ông nghe được nhiều tin hay:
+ Một em cắm quốc kỳ… Tin chiến thắng + Một anh trung đội trưởng… của quân ta
+ Đội nữ du kích…
+ Bao nhiêu tin đột kích nữa…
“Ruật gan ông lão cứ múa cả lên, vui quá!”
Một niềm vui, niềm tự hào của người nông dân, trước thành quả cách mạng của làng quê Đây
là biểu hiện tình yêu làng, yêu nước của người nông dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp
b-Khi nghe tin làng theo Tây
- Tin đến với ông đột ngột , bất ngờ làm ông sững sờ,bàng hoàng “Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại,da mặt tê rân rân …”
Cảm xúc: đau đớn tê tái
- Về nhà: “Nằm vật ra giường” … “Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ dàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ dúng hắt hủi đấy ư? …”
+ Ông băn khoăn không biết có nên tin hay không
vì ở làng ông “ họ toàn là những người có tinh thần
cả mà …”
+ Song chứng cứ như vậy thì sai làm sao được nên ông phải tin
+ Khi trò chuyện với vợ ông Hai bực tức , gắt gỏng
vô cớ, đau đớn, trằn trọc thở dài
*Tâm trạng: ngỡ ngàng , sững sờ , xấu hổ, nhục
Trang 6? Qua câu chuyện với mụ chủ nhà,
vợ chồng ông Hai đã bị đẩy tới
tình cảnh nào?
? Để nguôi ngoai bớt đi tâm trạng
đau đớn, dằn vặt của bản thân,ông
lão đã làm gì
? Qua đoạn trò chuyện với đứa con
út , em cảm nhận được gì ở nhân
vật ông Hai
? Tác giả đã giải quyết tình huống
trong văn bản như thế nào
? Tâm trạng của nhân vật ông Hai
đã có sự thay đổi ra sao khi nghe
tin cải chính làng chợ Dầu không
nhã, căm giận, bực bội, đau đớn, lo lắng
c Tâm trạng của ông Hai mấy ngày sau đó.
- Suốt mấy hôm ông không dám đi đâu, luôn bị ám ảnh về chuyện làng theo Tây Cứ thấy một đám đông túm lại … ông cũng chột dạ … “ thoáng nghe những tiếng Tây Việt gian … lủi ra một góc nhà , nín thít Thôi lại chuyện ấy rồi!”
- Gia đình ông không biết sẽ sống nhờ ở đâu, tâm trạng của ông lúc này thật bế tắc truyệt vọng
- Có ý nghĩ “Hay là quay về làng” nhưng “ vừa chớm nghĩ như vậy, lập tức phản đối ngay” …
“nước mắt ông dàn ra Về làng … làm nô lệ cho thằng tây thế rồi ông quyết định “ Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”
Tình cảm tự do tình cảm cách mạng, lòng yêu làng, yêu nước đã thực sự hoà quện trong tâm hồn ông Mối mâu thũân trong nội tâm và tình thế của nhân vật dường như đã thành sự bế tắc, đòi hỏi phải được giải quyết
- Ông Hai trò chuyện với đứa con út
+ Muốn đứa con ghi nhớ “ Nhà ta ở làng chợ Dầu”
Tình yêu sâu nặng với làng quê
+ “ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ … anh em đồng chí biết cho bố con ông
Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét cho bố con ông.”
Tấm lòng thuỷ chung với kháng chiến với cách mạng là biểu tượng là Cụ Hồ
+ “Cái lòng của bố con ông … đôi phần”
Tình cảm sâu nặng, bền vững, thiêng liêng của ông, của gia đình ông với kháng chiến, với cách mạng
d-Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin cải chính.
- Làng chợ Dầu theo Tây chỉ là tin đồn nhảm …
Trang 7phải theo Tây
? Nhận Xét gì về vai trò của các
nhân vật khác trong văn bản với
việc thể hiện chủ đề của tác phẩm
- Ông Hai vui mừng phấn chấn đi khoe khắp nơi
- Ông Hai trở lại là người vui tính , yêu làng yêu nước Đó là tình cảm thống nhất xuyên suốt trong toàn bộ văn bản của nhân vật ông Hai
* Với các nhân vật khác: Vợ ông Hai, mụ chủ nhà
dù chỉ xuất hiện thoáng qua nhưng cũng thể hiện rất
rõ tình yêu quê hương , đất nước
*Hoạt động 3: Tổng kết, ghi nhớ (SGK 174)
? Nhận xét về nghệ thuật đặc sắc
của văn bản
? Nêu nội dung chính của văn bản
này
1HS đọc ghi nhớ (SGK 174)
1 Nghệ thuật
- Xây dựng tình huống truyện đặc sắc
- Miêu tả diễn biến tâm lý nhân vật sâu sắc
- Ngôn ngữ nhân vật sinh động, thể hiện rõ cá tính của nhân vật
2-Nội dung:
- Tình yêu làng lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
*Ghi nhớ(SGK174)
*Hoạt động 4: Củng cố dặn dò.
- GV hệ thống bài
- HD hs làm bài tập
HD hs về nhà
- Tình huống truyện
- Diễn biến tâm trạng của ông Hai
- Làm bài tập 1,2 (SGK )
- Học bài
- Soạn : + Chương trình địa phương
+ Đối thoại, độc thoại …