LÀNG Trích Kim Lân I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Có hiểu biết bước đầu về tác giả Kim Lân – một đại diện của thế hệ nhà văn đã có những thành công từ giai đoạn trước Cách mạng tháng Tám.. * Hướn
Trang 1LÀNG (Trích) Kim Lân
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về tác giả Kim Lân – một đại diện của thế hệ nhà văn đã có những thành công từ giai đoạn trước Cách mạng tháng Tám
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Làng.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện hiện đại
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm; sự kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự hiện đại
- Tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân Việt Nam trong thời
kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện Việt Nam hiện đại được sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm truyện để cảm nhận một văn bản tự sự hiện đại
III CHUẨN BỊ
1 GV : -Ảnh chân dung nhà văn KL
-Giáo án , TLTK
2 HS: Đọc tác phẩm, soạn bài theo câu hỏi sgk
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
1.Đọc thuộc lòng bài thơ “Ánh trăng” Chủ đề của bài thơ là gì?
A Tả cảnh đêm trăng, ánh trăng ở thành phố
B Kể chuyện về những kỉ niệm cuộc đời chiến đấu và công tác của tác giả
C Lời tự vấn lương tâm
Trang 2D Qua câu chuyện ánh trăng, vầng trăng, tác giả tự thấy “giật mình” vì đã lãng quên quá khứ gian khổ
2 Phân tích, bình giảng cử chỉ “giật mình” của tác giả trong câu thơ cuối bài ánh trăng
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về văn
bản
- Hỏi: Qua việc đọc, soạn, hãy nêu
những hiểu biết về tác giả?
Hỏi: Hiểu gì về hoàn cảnh ra đời của tác
phẩm?
* GV hướng dẫn hs đọc , hiểu chú thích
và tóm tắt tác phẩm, tìm bố cục
Hỏi: Truyện nói gì ở người nông dân?
Trong hoàn cảnh nào?
* GV hướng dẫn Tóm tắt:
Hoạt động 3: Hướng dẫn hs phân tích
đoạn 2
* Hướng dẫn phân tích đoạn 1
-GV nhắc lại 1 số chi tiết thể hiện tình
yêu làng quê rất đặc biệt ở ông Hai
(trong phần đầu truỵện mà sgk đã lược
bỏ)
Hỏi: Để làm nổi bật chủ đề của truyện,
tính cách của nhân vật, Kim Lân đã đặt
nhân vật chính vào một tình huống
truyện như thế nào? Tình huống ấy có
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả
- Kim Lân sinh năm 1920, quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh
- Nhà văn am hiểu nông thôn và người nông dân
- Có nhiều truyện ngắn đặc sắc
2 Tác phẩm: Xuất sắc -Viết đầu kháng chiến chống Pháp (1948)
Đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ năm 1948
3 Đại ý: Truyện diễn tả chân thực và sinh động tình yêu làng quê ở ông Hai, người nông dân rời làng đi tản cư trong thời kì kháng chiến
II Đọc, tìm hiểu chi tiết
1 Tình huống độc đáo
- Ông Hai nghe tin làng chợ Dầu của ông theo Tây
=> tình huống đặc sắc tạo nên nút thắt của câu chuyện
=> Tạo ra một tâm lý diễn biến gay gắt trong nhân vật
=> tạo nên tính cách, bản chất nhân vật
Trang 3tác dụng gì?
(Hết tiết 60, chuyển tiết 61)
4 Củng cố: GV củng cố nội dung tiết 60
5 Hướng dẫn học bài ở nhà: GV hướng dẫn học sinh chuẩn bị tiết 61
LÀNG (Trích) Kim Lân
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về tác giả Kim Lân – một đại diện của thế hệ nhà văn đã có những thành công từ giai đoạn trước Cách mạng tháng Tám
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Làng.
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện hiện đại
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm; sự kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự hiện đại
- Tình yêu làng, yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân Việt Nam trong thời
kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện Việt Nam hiện đại được sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm truyện để cảm nhận một văn bản tự sự hiện đại
III CHUẨN BỊ
Trang 41 GV : -Ảnh chân dung nhà văn KL
-Giáo án , TLTK
2 HS: Đọc tác phẩm, soạn bài theo câu hỏi sgk
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
- ? Hiểu biết của em về nhà văn Kim Lân
- ? Nêu tình hưống truyện và phân tích
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
Hoạt động 2
* Hướng dẫn hs phân tích đoạn 2
Gọi hs đọc từ đầu đến “dật dờ”
Hỏi: Trước khi nghe tin xấu về làng,
tâm trạng của ông Hai được miêu tả như
thế nào? Tìm các từ ngữ, chi tiết diễn tả
điều đó?
- Khi ở phòng thông tin, ông nghe được
những tin gì? Tâm trạng của ông ra sao?
- Những biểu hiện tâm lí đó là bằng
chứng về tình yêu làng của ông, em có
đồng ý không? vì sao?
HỎi: Khi nghe tin do những người tản
cư từ Gia Lâm cho biết: cả làng chúng
nó Việt gian theo Tây, thái độ và tâm
trạng của ông Hai như thế nào?
- Em cảm nhận được những điều gì ở
ông Hai trước những câu văn tả về ông
khi ông mới biết tin xấu?
Hs đọc đoạn văn “Nhìn lũ con này
chưa”
II.Đọc, tìm hiểu chi tiết (tiếp)
2 Diến biến tâm lý của ông Hai
a Trước khi nghe tin xấu về làng
- Nhớ làng da diết: “nghĩ về những ngày làm việc cùng anh em nhớ làng quá”
- Ông nghe được nhiều tin hay , những tin chiến thắng của quân ta => ruột gan ông cứ múa cả lên, náo nức, bao nhiêu ý nghĩ vui thích chen chúc trong đầu óc
=> Niềm vui tự hào của người nông dân trước thành quả của cách mạng, của làng quê ->
Biểu hiện của tình yêu làng
b Khi nghe tin làng theo Tây
* Nghe tin quá đột ngột
- Ông Hai sững sờ
- Cổ ông lão nghẹn ắng lại
- Da mặt tê rân rân
- Ông lặng đi, tưởng như không thở được
giọng lạc đi
=> Cảm xúc bị xúc phạm, đau đớn, tê tái, day dứt cả tâm hồn
Trang 5Hỏi: Về đến nhà, nằm vật ra giường như
bị cảm, nhìn lũ con chơi sậm sụi với
nhau, tâm trạng của ông Hai diễn biến
như thế nào?
- Nhận xét về các câu văn trong đoạn
văn này? Cách vận dụng lối kể độc thoại
có tác dụng gì?
- Những cảm xúc của ông chất chứa
trong lòng có thể gọi tên là những cảm
xúc gì?
Hỏi: Hs đọc đoạn trò chuyện của ông
Hai với vợ, qua đó phân tích tiếp tục
tâm trạng và thái độ của ông Hai?
Hỏi: - Đoạn văn nào phía sau bổ sung
cho những diễn biến cảm xúc trên?
(đoạn “đã ba bốn hôm ấy rồi” Điều
đó chứng tỏ tin xấu đó ảnh hưởng đến
ông Hai như thế nào?
Hỏi: Nhận xét gì về cách kể chuyện xen
lẫn miêu tả tâm lí của nhà văn?
(diễn tả cụ thể, tinh tế tâm lý của nhân
vật)
Hỏi: Qua câu chuyện với mụ chủ nhà,
vợ chồng ông Hai đã bị đẩy đến tình thế
khó xử như thế nào? Tâm trạng của ông
lúc ấy trở nên quyết liệt như thế nào?
- Khi bị mụ chủ nhà khó tính đẩy đến
chỗ không biết sẽ sống nhờ ở đâu, tâm
trạng của ông Hai lại càng trở nên u ám
hơn, bế tắc và tuyệt vọng
Hỏi: Ý nghĩ “làng thì yêu thật, nhưng
làng đã theo tây rồi thì phải thù” chứng
tỏ điều gì diễn ra trong lòng ông Hai?
- Hàng loạt câu hỏi, câu cảm thán diễn tả những cung bậc cảm xúc của ông Hai
+ Nỗi nhục nhã ê chề +Nỗi đau đớn tái tê + Sự ngờ vực chưa tin + Sự bế tắc vào cuộc sống phía trước
=> Nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi thường xuyên trong ông Hai cùng nỗi đau xót tủi hổ của ông
* Tâm trạng của ông Hai mấy ngày sau đó.
- Bế tắc và tuyệt vọng
- Xung đột nội tâm: Làng thì yêu thật nhưng
Trang 6Hỏi: Hs đọc diễn cảm đoạn trò chuyện
với thằng Húc Nói cảm nhận của em về
đoạn văn này?
(Qua đoạn văn này, em hiểu gì về tình
cảm của ông Hai với làng quê, với cách
mạng?
H
ỏi: Đến đỉnh điểm của câu chuyện, tác
giả đã tìm cách giải quyết mâu thuẫn và
tâm trạng của nhân vật ông Hai như thế
nào? Tâm trạng và thái độ, cử chỉ, lời
nói của ông sau khi biết được sự thật về
cái làng của mình ra sao?
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
-Hỏi: Nhận xét về nghệ thuật miêu tả
tâm lí và ngôn ngữ nhân vật ông Hai của
tác giả (câu 4 sgk)
Hỏi: Hãy nêu chủ đề của truyện và tóm
tắt giá trị nội dung và nghệ thuật của
truyện?
làng theo Tây thì phải thù”
=> Tình yêu nước rộng hơn, bao trùm lên tình cảm với làng quê nhưng không vì thế mà
bỏ tình cảm với làng => càng đau xót, tủi hổ
* ông Hai trò chuyện với đứa con như lời tự nhủ và giãi bầy với lòng mình
-> Tình yêu sâu nặng với làng chợ Dầu -> Tấm lòng thuỷ chung với kháng chiến, với cách mạng
c.Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin xấu được cải chính
- Vui sướng, tự hào : + Chia quà cho trẻ con + đi khoe với mọi người tin làng mình bị Tây đốt
-> Minh chứng cho lòng ông trong sạch
=> Tình yêu quê hương trong trái tim người nông dân ấy đã mở rộng, hoà quyện trong tình yêu tổ quốc, cách mạng
III/Tổng kết
1, Nghệ thuật
- Truyện xây dựng theo cốt truyện tâm lí
- T/g đã sáng tạo tình huống truyện có tính căng thẳng, thử thách ở nội tâm nhân vật ->bộc lộ đời sống beê trong, tình cảm, tư tưởng của nhân vật
- Miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế
- Ngôn ngữ nhân vật sinh động, giàu tính khẩu ngữ và thể hiện cá tính của từng nhân vật (Ngôn ngữ của ông Hai và mụ chủ khác
Trang 7Hoạt động 4: Luyện tập
1 Hs tìm đọc những bài thơ, văn về tình
quê hương
- Những bài ca dao về tình cảm quê
hương
- Bài thơ “nhớ con sông quê hương” của
Tế Hanh
- “tuổi thơ im lặng” của Nguyễn Duy
Khán
2 Phân biệt nét riêng của tình cảm quê
hương trong truyện “Làng” ở hai điểm
sau
nhau mặc dù cùng là ngôn ngữ của nông dân)
- Cách trần thuật tự nhiên, linh hoạt, có nhiều chi tiết sinh hoạt, đời sống hàng ngày xen vào với mạch tâm trạng khiến cho truyện sinh động hơn
2 Nội dung:
- Truyện “làng” đã thể hiện chân thực và sinh động một tình cảm bền chặt và sâu sắc là tình yêu làng quê thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến qua tâm trạng của nhân vật ông Hai - một người nông dân phải rời làng, đi tản cư
V Luyện tập
- Tình yêu làng ở ông Hai đã trở thành niềm say mê, hãnh diện, thành thói quen khoe làng mình
- Tình yêu làng phải đặt trong tình yêu nước, thống nhất với tinh thần kháng chiến khi đất nước đang bị xâm lược và cả dân tộc đang tiến hành cuộc kháng chiến
4 Củng cố: GV củng cố nội dung cả bài
5 Hướng dẫn học tập
Bài tập về nhà
Trang 81 tóm tắt truyện “làng” 2 Chọn và phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai trong một đoạn truyện từ sau khi nghe tin làng Dầu theo Tây
2 Chuẩn bị tiết 63 Chương trình địa phương (phần tiếng Việt)