- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Cố hương II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG 1.. - Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện Cố hương..
Trang 1CỐ HƯƠNG
Lỗ Tấn
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về nhà văn Lỗ Tấn và tác phẩm của ông
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Cố hương
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Những đóng góp của Lỗ Tấn vào nên văn học Trung Quốc và văn học nhân loại
- Tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin vào sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, con người mới
- Màu sắc trữ tình đậm đà trong tác phẩm
- Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện Cố hương.
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện hiện nước ngoài
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự
sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại
- Kể và tóm tắt được truyện
III CHUẨN BỊ
1.GV: Ảnh chân dung Lỗ Tấn, giáo án,bảng phụ
2.HS: Đọc và trả lời câu hỏi gợi ý trong sgk
IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ: Phân tích tình cảm của bé Thu với cha?
3 Bài mới Hoạt động 1: Khởi động Quê hương là chùm khế ngọt…a
Hoạt động 2 Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
? Hãy nêu một số nét về nhà văn Lỗ Tấn?
? Kể tên một số tác phẩm tiêu biểu của ông?
- Tác phẩm tiêu biểu: 17 tập tạp văn, hai tập
I Đọc và tìm hiểu chung.
1 T á c giả : Lỗ Tấn (1881 - 1936)
- Nhà tư tưởng, nhà văn hoá lớn của Trung Quốc
Trang 2truyện ngắn là “Gào thét” và “bàng hoàng”,
tiểu thuyết “A.Q chính truyện”
- Năm 1981, toàn thế giới đã kỉ niệm 100
năm ngày sinh Lỗ Tấn như một danh nhân
văn hoá của nhân loại
*Gv:Hướng dẫn hs đọc tấc phẩm và tóm tắt:
Giọng chậm, buồn,bùi ngùi khi kể,tả,giọng
ấp úng -> Nhuận Thổ, giọng chao chát ->
Hai Dương
?Tóm tắt ngắn gọn cốt truyện “cố hương”
như thế nào?
? Truyện chia làm mấy đoạn?
? Có nhận xét gì về bố cục của truyện ?
- Bố cục của “Cố hương” có đặc điểm
“đầu cuối tương ứng”
? Xác định nhân vật trung tâm? vì sao em
xác định như thế?
(Vì các sự việc và nhân vật trong truyện đều
được cảm nhận từ nhân vật “tôi”.)
? Trong tác phẩm này, có sự kết hợp của các
phương thức biểu đạt nào? Phương thức biểu
đạt nào làm nổi bật tính trữ tình của văn bản
này?
- Nhà văn với nhân dân
- Sự nghiệp: Cách mạng Văn chương 2.T
á c phẩm : “Cố hương” là một trong những truyện ngắn tiêu biểu nhất của tập
“Gào thét” (1923) Truyện kể lại một chuyến về quê của nhân vật “tôi”
* Đ ọc v à t ó m tắt :
- Sau hai mươi năm xa quê, nhân vật
“tôi” trở về thăm làng cũ
- So với ngày trước, cảnh vật và con người nơi quê thật tàn tạ, nghèo hèn
Mang nỗi buồn thương, nhân vật “tôi”
rời cố hương ra đi với ước vọng cuộc sống làng quê mình sẽ đổi thay
3 Ph â n đ oạn .3 đoạn
- Đoạn 1: làm ăn, sinh sống: nhân vật
“tôi” trên đường trở về quê cũ
- Đoạn 2: như quét: nhân vật “tôi”
trong những ngày ở quê
- Đoạn 3: Còn lại: nhân vật “tôi” trên đường rời quê
4 Nh â n vật trung t â m : “Tôi”
(có nhiều điểm tương đồng giống tác giả) -Nhân vật chính: Nhuận Thổ
5 Ph ươ ng thức biểu đ ạt : tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm và lập luận
- Phương thức tự sự là chính nhưng biểu
cảm có vai trò rất quan trọng
*Gv: tổng kết tiết 76
Trang 3Hết tiết 76 -> chuyển tiết 77)
4.Củng cố: Gv củng cố nội dung tiết 76
5.Hướng dẫn học sinh học bài: Học bài cũ và chuẩn bị bài mới tiếp bài “Cố hương”
========================================
CỐ HƯƠNG
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về nhà văn Lỗ Tấn và tác phẩm của ông
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Cố hương
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Những đóng góp của Lỗ Tấn vào nên văn học Trung Quốc và văn học nhân loại
- Tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin vào sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, con người mới
- Màu sắc trữ tình đậm đà trong tác phẩm
- Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện Cố hương.
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện hiện nước ngoài
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự
sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại
- Kể và tóm tắt được truyện
III CHUẨN BỊ
1.GV: Ảnh chân dung Lỗ Tấn, giáo án,bảng phụ
2.HS: Đọc và trả lời câu hỏi gợi ý trong sgk
IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
Trang 4? Hiểu biết của em về tác giả Lỗ Tấn và tác phẩm “ Cố hương”
3 Bài mới Hoạt động 1: Khởi động
*Hoạt động 2 Đọc – tìm hiểu chi tiêt
*Đọc phần 1.( Từ đầu -> làm ăn sinh sống)
? Cảnh làng trong con mắt người trở về sau
hai mươi năm xa cách đã hiện ra như thế
nào?
?Cảnh đó dự báo một cuộc sống như thế nào
đang diễn ra nơi cố hương?
?Trước khung cảnh ảm đạm, tàn tạ ấy, tiếng
nói nào vang lên trong nội tâm người trở về?
- A, đây thật có phải là làng cũ mà hai mươi
năm trời nay tôi hằng ghi lấy hình ảnh trong
kí ức không?
?Em đọc được cảm giác nào của nhân vật từ
tiếng vọng nội tâm này?
?Vì sao nhân vật “tôi” lại có tâm trạng ấy?
? Từ đó, tình cảm nào của người trở về đối
với cố hương được bộc lộ?
? Chuyến về quê lần này của nhân vật Tôi có
gì đặc biệt?
-trở về lần này từ giã làng cũ thân yêu, đem
gia đình đến nơi đất khách tôi đang làm ăn,
sinh sống
? Chuyến dời quê gợi liên tưởng đến hiện
thực cuộc sống như thế nào ở cố hương?
=> CS nơi quê ngày một nghèo khó khiến
nhiều gia đình phải rời làng đi nơi khác để
tìm cách sinh sống
? Cảnh vật, quê hương, con người được tác
giả tái hiện bằng phương thức nào?
? HÌnh ảnh cố hương đã hiện lên như thế nào
Tiếp tiết 76
II Đọc – tìm hiểu chi tiết
1 Nh â n vật “t ô i” tr ê n đư ờng trở về th
ă m qu ê cũ .
- Giữa đông: tiêu điều hoang vắng, im lìm dưới vòm trời màu vàng úa
=>Cảnh thực tại tàn tạ, nghèo khổ ><
trong hồi ức: đẹp đẽ
=> Ngạc nhiên chua xót cảm giác choáng váng gần như một nỗi thất vọng
=> Tình cảm: Yêu quê hương đến độ xót
xa cho sự nghèo khổ của làng quê mình
* Nghệ thuật tả qua đối chiếu, miêu tả
Trang 5trong con mắt và tấm lòng người về thăm
quê?
*Đ ọc đ oạn 2 :
? Những ngày ở quê, nhân vật “tôi” đã gặp
nhiều người quen cũ, trong đó, cuộc gặp mặt
với nhân vật nào được kể nhiều nhất?
(Nhuận Thổ và chị Hai Dương)
? Mối quan hệ của nhân vật “Tôi” với Nhuận
Thổ được kể trong những thời điểm nào?
(Nhuận Thổ thời quá khứ Nhuận Thổ thời
hiện tại)
? Hình ảnh Nhuận Thổ xưa gắn liền với cảnh
tượng nào?
? Tại sao nhân vật “tôi” gọi đó là một cảnh
tượng “thần tiên”?
=> Đó là một cảnh tượng thần tiên: sáng
sủa-dấu hiệu của cuộc sống thanh bình và hạnh
phúc nơi làng quê
? Khi đó, con người Nhuận Thổ hiện lên với
những biểu hiện cụ thể nào về hình dạng,
trang phục, tính tình, hiểu biết?
? Chi tiết “tôi” khóc và Nhuận Thổ cũng
khóc khi chia tay đã nói gì về tình bạn khi
xưa của hai người?
? Hình ảnh 1 người bạn như thế nào hiện lên
trong tâm trí “tôi”?
* Đ ọc phần tiếp theo
? Sau hai mươi năm xa cách, hình ảnh NT
gắn liền với những dấu hiệu nào về bộ dạng,
lời nói, tính nết?
xen biểu cảm vừa tái hiện hình ảnh của làng quê, vừa bộc lộ xúc động của lòng người =>Hình ảnh cố hương tiêu điều,
xơ xác và đáng thương, đáng thất vọng
2 Những ng à y “t ô i” ở cố h ươ ng
a Nhuận Thổ
* Nhuận Thổ thời qu á khứ
+ Khuôn mặt tròn trĩnh sáng loáng + trang phục đẹp đẽ, đeo vòng bạc
+ Hắn thấy ai là bẽn lẽn tôi thôi”
+ Có tài lẻ và hiểu biết nhiều: Bẫy chim
sẻ thì tài lắm, biết nhiều chuyện lạ lùng lắm
+ Gắn bó, thân thiện, bình đẳng, không phân biệt giai cấp
=> Khôi ngô, khoẻ mạnh, hồn nhiên, hiểu biết, nhanh nhẹn, gần gũi và nhiều tình cảm
Trang 6? Sự đổi thay kì lạ nhất ở Nhuận Thổ theo
chiều hướng nào? Điều gì thay đổi nhất ở
NT?
? Nét nổi bật trong cách xây dựng nhân vật
NT ở đây là gì?
? Từ đó, NT của hiện tại là một người như
thế nào? Nguyên nhân sâu xa đó là do đâu?
(Hết tiết 77 -> chuyển tiết 78)
*Nhuận Thổ thời hiện tại
- khuôn mặt vàng sạm, nếp răn sâu hoắm
- mi mắt viền đỏ húp mọng lên
- mũ rách tươm, áo bông mỏng dính, co
ro cúm rúm
- bàn tay thô kệch, nặng nề, nứt nẻ như
vỏ thông
- nói chuyện: thưa bẩm -> Sự thay đổi theo chiều hướng xấu Kỳ
lạ nhất là thay đổi tính nết : tự ti,tham lam
* Với nghệ thuật so sánh tương phản, NT của hiện tại thật già nua, tiều tuỵ và bần hèn Cuộc đời xuống dốc, sa sút Nguyên nhân là từ hiện thực đen tối của xã hội áp bức, từ cách sống lạc hậu của người nông dân
*Gv tổng kết tiết 77
4.Củng cố: Gv củng cố nội dung tiết 77
5.Hướng dẫn học sinh học bài: Học bài cũ và chuẩn bị bài mới tiếp bài “Cố hương”
========================================
CỐ HƯƠNG
Lỗ Tấn
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có hiểu biết bước đầu về nhà văn Lỗ Tấn và tác phẩm của ông
- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Cố hương
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Những đóng góp của Lỗ Tấn vào nên văn học Trung Quốc và văn học nhân loại
- Tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin vào sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, con người mới
Trang 7- Màu sắc trữ tình đậm đà trong tác phẩm.
- Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện Cố hương.
2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyện hiện nước ngoài
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự
sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại
- Kể và tóm tắt được truyện
III CHUẨN BỊ
1.GV: Ảnh chân dung Lỗ Tấn, giáo án,bảng phụ
2.HS: Đọc và trả lời câu hỏi gợi ý trong sgk
IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
? Tâm trạng của tôi trên đường về quê
? Nhuận Thổ trong quá khứ và hiện tại ntn
3.Bài mới: Hoạt động 1: Khởi động : Từ việc kiểm tra bài cũ gv đi vào giới thiệu bài mới tiếp tiết 77
? Trong kí ức của nhân vật “tôi”, chị Hai
Dương là “nàng Tây thi đậu phụ” Cách gọi
ấy có ý nghĩa gì?
(Bộc lộ tình cảm thân thiện với người phụ nữ
láng giềng đã từng là một người đẹp người
đẹp nết)
? Hai mươi năm sau, người phụ nữ ấy xuất
hiện trước “tôi” với bộ dạng, lời nói, hành
động như thế nào?
? Em có nhận xét gì về sự thay đổi này?
Tiếp tiết 77
b Chị Hai D ươ ng .
- Bộ dạng: lưỡng quyền nhô ra, môi mỏng dính, tay chống nạnh, chân đứng chạng ra
- Nói: ái chà, anh bây giờ làm quan rồi
- Hành động: miệng lẩm bẩm, giật luôn đôi bít tây tay giắt vào lưng quần, cút
Trang 8? Sự thay đổi nào ở con người này là lớn
nhất? Vì sao
? Những thay đổi đó đã tạo ra một con người
như thế nào?
? Người kể chuyện muốn ta hiểu gì về cuộc
sống đang diễn ra nơi cố hương của ông?
?Từ đó, ta hiểu thêm thái độ của ông với
cuộc sống ấy như thế nào?
? Hiểu gì về xã hội Trung Quốc và tư tưởng
của nhà văn qua cái nhìn về con người, quê
hương ?
*
Đ ọc đ oạn cuối
?Cảm xúc rời quê của “tôi” biểu hiện như thế
nào?
? Vì sao khi rời cố hương, nhân vật “tôi” lại
cảm thấy “lòng tôi không không chút lưu
luyến” và “vô cùng lẻ loi, ngột ngạt”
?Vì thế khi rời cố hương, nhân vật “tôi” đã
suy nghĩ và mong ước điều gì?
? “Một cuộc đời mới” như mong ước của
nhân vật “tôi” sẽ là một cuộc sống như thế
nào?
? Trong niềm hi vọng của nhân vật “tôi”,
xuất hiện một cảnh tượng như thế nào?
? Qua đó, ước mong nào của nhân vật “tôi”
được bộc lộ?
? Ý nghĩ cuối cùng của nhân vật “tôi”: “trên
mặt đất vốn làm gì có đường Người ta đi
thẳng
=> Thay đổi xấu toàn diện, cả hình dạng lẫn tính tình Sự thay đổi lớn nhất là về tính tính , vì đó là biểu hiện suy thoái của đạo đức và lối sống làng quê
=> Những thay đổi đó đã tạo ra một con người xấu xí, tham lam đến độ trơ trẽn, lưu manh, mất hết vẻ lương thiện của người nhà quê
=> Cuộc sống quẩn quanh, bế tắc, nghèo khổ khiến người làng quê ngày một tàn
tạ, con người ngày một khổ sở, hèn kém, bất lương
- Thái độ của LT với cuộc sống ấy : Buồn, đau xót, xót thương, bất lực, căm ghét
3 Khi rời cố h ươ ng .
- Lòng không chút lưu luyến, cảm thấy ngột ngạt, lẻ loi => bức bối, ảo não, buồn đau, thất vọng, nhức nhối
- Suy nghĩ và mơ ước:
+ thế hệ trẻ cần phải sống một cuộc đời mới, một cuộc đời mà chúng tôi chưa từng sống”
+ Đó là một cuộc đời tươi đẹp, con người tử tế, thân thiện
=> Đó là ước mong về cuộc sống yên bình, ấm no cho làng quê
Trang 9mãi thì thành đường thôi” Em hiểu ý nghĩ
này như thế nào?
? vì sao nhân vật “tôi” lại nghĩ đến con
đường “đi mãi thì thành”?
- “con đường đi mãi mãi thì thành” => Ông
muốn thức tỉnh người dân làng mình không
cam chịu cuộc sống nghèo hèn, áp bức Ông
tin ở thế hệ con cháu sẽ mở đường đến ấm no
hạnh phúc cho quê hương
? Phương thức biểu đạt nổi bật nào được sử
dụng trong đoạn cuối văn bản này? (biểu
cảm và nghị luận)
Hoạt động4: Tổng kết: ghi nhớ sgk/219
? Đọc cố hương em cảm nhậm được một bức
tranh làng quê ntn
?Tình cảm của người kể chuyện được bộc lộ
ra sao?
? Đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm
Hoạt động 5: Luyện tập
-Hình ảnh con đường: là biểu hiện một niềm tin vào sự đổi thay xã hội, tìm 1 đường đi mới cho người dân Trung Quốc trong những năm đầu thế kỉ XX
III Tổng kết: Ghi nhớ (sgk)
1 Nội dung
- Những rung cảm của “tôi” trước sự thay đổi của làng quê
- Phê phán xã hội phong kiến
- Đặt ra con đươờngđi cho người nông dân
2 Nghệ thuật:
- Diễn biến tâm lí nhân vật
IV.Luyện tập:
? Em hiểu gì về ước vọng của Lỗ Tấn qua văn bản này
4.Củng cố: Gv củng cố nội dung tiết 78 và cả bài.
5 Hướng dẫn học bài - Học bài cũ
- Chuẩn bị bài mới: Ôn tập tập làm văn