-Rèn kĩ năng phân tích luật thơ lục bát và biết làm thơ lục bát đúng luật.. -Những điều cần lưu ý: Tiết học àm thơ lục bát này coi như 1 tiết sinh hoạt ngữ văn, th.gian rất hạn chế, nếu
Trang 1Bài 13-Tiết 3,4 LÀM THƠ LỤC BÁT
A-Mục tiêu bài học:
-Hiểu được luật thơ lục bát và phân biệt được thơ lục bát với văn vần 6/8
-Rèn kĩ năng phân tích luật thơ lục bát và biết làm thơ lục bát đúng luật
B-Chuẩn bị:
-Đồ dùng: Chép bài ca dao Anh đi anh nhớ quê nhà
-Những điều cần lưu ý: Tiết học àm thơ lục bát này coi như 1 tiết sinh hoạt ngữ văn, th.gian rất hạn chế, nếu gv thu xếp để hs có th.gian nhiều hơn thì sẽ có hiệu quả hơn
C-Tiến trình tổ chức dạy-học:
I-ổn định tổ chức:
II-Kiểm tra:
Nêu hiểu biết của em về thể thơ lục bát (số tiếng, số câu, vần) ?
III-Bài mới:
Thơ lục bát là thể thơ rất thông dụng trong đời sống người VN Song trong thực tế, có nhiều em vẫn chưa nắm được thể thơ này Điều đó ảnh hưởng đến năng lực cảm thụ thơ lục bát, cũng như s.tác thơ lục bát Vì vậy tập làm thơ thơ lục bát là 1 y.c rất cần thiết đối với hs chúng ta Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta biết cách làm thơ lục bát
Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức
-Hs đọc bài ca dao (Bảng phụ) I-Luật thơ lục bát:
Trang 2-Cặp câu thơ lục bát mỗi dòng có mấy
tiếng ? Vì sao lại gọi là lục bát ?
-Kẻ sơ đồ và điền các kí hiệu: B, T, V
ứng với mỗi tiếng của bài ca dao trên
vào các ô ?
-Gv: Các tiếng có thanh huyền, ngang
gọi là tiếng bằng (B ); các tiếng có
thanh sắc, hỏi, ngã, nặng là tiếng trắc
(T ); Vần (V )
-Nhận xét tương quan thanh điệu giữa
tiếng thứ 6 và tiếng thứ 8 trong câu 8 ?
-Nhận xét về luật thơ lục bát (số câu,
số tiếng trong mỗi câu, số vần, v.trí
vần, sự thay đổi các tiếng B, T, bổng,
trầm và cách ngắt nhịp trong câu) ?
-S2 luật B-T trong bài ca dao Con cò
mà đi ăn đêm với luật thơ lục bát ?
(Đây là trong hợp ngoại lệ: tiếng thứ 2
là thanh T thì tiếng thứ 4 đổi thành
thanh B
-Em hãy đọc 1 bài ca dao được s.tác
theo thể thơ lục bát và nhận xét thể thơ
lục bát trong bài ca dao đó ?
*Bài ca dao: Anh đi anh nhớ quê nhà
a-Cặp câu thơ lục bát: gồm 1 câu 6 và
1 câu 8 Vì thế gọi là lục bát
b-Điền các kí hiệu B, T, V:
Anh đi anh nhớ quê nhà
B B B T B BV
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tác giả
T B B T T BV B BV Nhớ ai dãi nắng dầm sương
T B T T B BV Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao
T B T T B BV B B
c-Tương quan thanh điệu tiếng thứ 6
và 8 trong câu 8: Nếu tiếng 6 có thanh huyền thì tiếng 8 có thanh ngang và ngược lại
d-Luật thơ lục bát:
-Số câu: không g.hạn
-Số tiếng trong mỗi câu: câu đầu 6 tiếng, câu sau 8 tiếng
-Vần: tiếng 6 câu lục vần với tiếng 6 câu bát và tiếng 8 câu bát lại vần với tiếng 6 câu lục sau và cứ như thế tiếp tục cho đến hết
-Luật B-T: tiếng thứ 2 thg có thanh B
và tiếng thứ 4 thg là thanh T, các tiếng 1,2,5,7 không bắt buộc theo luật B-T
Trang 3-Qua tìm hiểu về thể thơ lục bát, em rút
ra kết luận gì ?
-Chia 2 nhóm, mỗi nhóm làm 1 câu
-Làm thơ lục bát theo mô hình ca dao
Điền nối tiếp cho thành bài và đúng
luật ?
-Cho biết vì sao em điền các từ đó (về
ý và về vần) ?
-Hs đọc các câu lục bát
-Các câu lục bát em vừa đọc sai ở
đâu ?
Hãy sửa lại cho đúng luật ?
-Đại diện nhóm lên trình bày - nhận
xét chéo
-Gv kết luận và cho điểm theo nhóm
-Cách ngắt nhịp: thg là nhịp chẵn c có khi nhịp lẻ: +Câu lục: 2/2/2 – 3/3
+Câu bát: 2/2/2/2-4/4-3/5
*Ghi nhớ: sgk (156 )
II-Luyện tập:
1-Bài 1 (157 ):
-Em ơi đi học trường xa
Cố học cho giỏi như là mẹ mong
-Anh ơi phấn đấu cho bền Mỗi năm mỗi lớp mới nên con người -Ngoài vườn ríu rít tiếng chim Trong nhà to nhỏ tiếng em đọc bài
->Các từ đã điền vào, đảm bảo về mặt
ý và mặt vần
2-Bài 2 (157 ):
Các câu lục bát này sai vần:
-Vườn em cây quí đủ loài
Có cam, có quýt, có bòng, có na.->xoài -Thiếu nhi là tuổi học hành
Chg em ph.đấu tiến lên hg đầu.->nhanh (trở thành đoàn viên)
Trang 4IV-Củng cố:
-Hs đọc bài đọc thêm (sgk-157-158)
-Gv: Muốn làm thơ lục bát cho hay, vượt qua trình độ vè thì câu thơ phải có hình ảnh và có hồn
V-Hướng dẫn học bài:
-Tập sáng tác n bài thơ lục bát (4,6,8 câu) về đề tài g.đình, nhà trường, ước mơ.-Chuẩn bị bài: Ôn tập văn biểu cảm
D-Rút kinh nghiệm: