Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌCTrần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần, do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn” 1.
Trang 1CƠ SỞ VĂN HÓA
VIỆT NAM
Ng i g i : ườ ử Đỗ Vi t nhế Đị
Trang 2Bố cục:
• Tổng cộng: 6 chương:
• 1 Văn hóa học và văn hóa VN
• 2 Văn hóa nhận thức
• 3 Văn hóa tổ chức đời sống tập thể
• 4 Văn hóa tổ chức đời sống cá nhân
• 5 Văn hóa ứng xử với môi trường tự nhiên.
• 6 Văn hóa ứng xử với môi trường xã hội.
Trang 3CHƯƠNG I
VĂN HÓA HỌC
VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM
Trang 4Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• hơn 1000 định nghĩa.
“Văn hóa là những gì còn thiếu khi ta đã
học tất cả, và là những gì còn lại khi ta đã quên tất cả”
(Herriot)
• 1.1 Văn hóa:
Trang 5Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• “ văn ”: đẹp,
“ hoá ”: làm cho đẹp
=> “ văn hóa ”: làm cho đẹp, làm cho có
giá trị.
• 1.1 Văn hóa:
Trang 6Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• Thế kỷ 19, Tylor :
• “Văn hóa là những tri thức, phong
tục, tập quán, nghệ thuật , là
những gì con người tiếp nhận
được với tư cách là một thành viên của xã hội”
• 1.1 Văn hóa:
Trang 7Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
Trần Ngọc Thêm:
“Văn hóa là một hệ thống hữu cơ
các giá trị vật chất và tinh thần, do
con người sáng tạo và tích lũy qua
quá trình hoạt động thực tiễn”
1.1 Văn hóa:
Trang 8Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
“Văn hóa là một hệ thống ”
Phân biệt: Hệ thống - tập hợp
1.1 Văn hóa:
Trang 9Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• Theo định nghĩa của Trần Ngọc Thêm:
• “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật
chất và tinh thần ”
• Phân biệt: có giá trị - không có giá trị
• 1.1 Văn hóa:
Trang 10Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• Theo định nghĩa của Trần Ngọc Thêm:
• “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật
chất và tinh thần, được con người sáng tạo ra ” Phân biệt:
giá trị nhân tạo - giá trị thiên tạo
• 1.1 Văn hóa:
Trang 11Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• giá trị nhân tạo - giá trị thiên tạo
• 1.1 Văn hóa:
Trang 14Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• “Văn hóa là một hệ thống
hữu cơ các giá trị vật chất và
tinh thần, được con người
sáng tạo và tích lũy qua quá
trình hoạt động thực tiễn”
Phân biệt:
giá trị nhân tạo có tính lịch sử-
giá trị nhân tạo không có tính
lịch sử
• 1.1 Văn hóa:
Trang 15Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
Trang 16Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• c Tính nhân sinh :
• > Chức năng: giao tiếp
• d Tính lịch sử : t o ạ truyền thống văn hóa.
• > Chức năng: giáo dục.
• 1.2 Các đặc trưng và chức năng của văn hóa:
Trang 17Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
• Văn hóa:
• VĂN HÓA: làm cho
đẹp, làm cho có giá
trị.
• 1.3 Văn hóa, văn hiến, văn vật, văn minh:
Trang 18Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
Trang 19Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
Trang 20Bài 1: VĂN HÓA VÀ VĂN HÓA HỌC
thiên về vật chất, kỹ
thuật, không có tính
lịch sử
1.3 Văn hóa, văn hiến, văn vật, văn minh:
Văn minh:
Trang 21
SO SÁNH
Khái niệm vật chất tinh thần có tính lịch sử
-Văn hóa YES YES YES
Trang 22Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.1 Hai loại hình văn hóa
Trang 26Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.1 Hai loại hình văn hóa
• * Nguyên nhân của sự khác biệt:
• - Địa hình
• - Khí hậu
Trang 27Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.1 Hai loại hình văn hóa
• P Đông : hái lượm -> trồng trọt -> nông nghiệp - văn hóa
Trang 28Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.1 Hai loại hình văn hóa
• P Tây: săn bắt -> chăn nuôi -> thương mại, đô thị, công nghiệp v n minh ă
Trang 29Kiến trúc phương Tây
Đức
Trang 30Kieán truùc phöông Ñoâng
Trang 33P Tây
P Đông
PHƯƠNG TÂY VÀ PHƯƠNG ĐÔNG
TRONG VĂN HÓA
Trang 34VÙNG ĐỆM VÀ PHƯƠNG ĐÔNG ĐIỂN HÌNH
Vùng đệm
p Đông điển hình
Trang 36Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.2 Loại hình văn hóa Việt Nam
• - nông nghiệp thuần tuý.
• > loại hình văn hóa
nông nghiệp lúa nước
• - VN: p Đông điển hình
Trang 37Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.2 Loại hình văn hóa Việt Nam
• - Lối tư duy tổng hợp biện
• Đặc điểm:
• - Sống định cư, tôn trọng tự nhiên,
sống hòa hợp với tự nhiên;
Trang 38Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.2 Loại hình văn hóa Việt Nam
• Đặc điểm:
• - Trọng quan hệ, trọng tình,
trọng đức, trọng văn, trọng
phụ nữ.
Trang 39Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.2 Loại hình văn hóa Việt Nam
• Đặc điểm:
• - Linh hoạt, dân chủ,
trọng tập thể
• - Dung hợp trong tiếp
nhận văn hóa, mềm dẻo, hiếu hòa trong đối phó.
Trang 40Bài 2: ĐỊNH VỊ VH VN
• 2.2 Loại hình văn hóa Việt Nam
• Mặt trái:
• - Thói tuỳ tiện, óc phân tích kém, quá trọng tình,
thói cào bằng, thiếu tinh thần tôn trọng pháp luật,
không tôn trọng thời gian
Trang 43Chủng Indonesién (ĐNA
cổ)
Chủng Nam
Đảo (Austronesien)
Chủng Nam Á (Austroasiatic, Bách
Trang 44Việt – Mường Thế kỉ 7, 8:
2.3 Chủ thể văn hóa VN
Trang 452.4 Không gian văn hóa VN
a Ph m vi không gian ạ
-Phạm vi rộng :
Đông Nam Á cổ, khu vực cư trú của người Indonesien
Trang 472.4 Không gian văn hóa VN
Trang 492.4 Không gian văn hóa VN
Trang 51b Điều kiện tự nhiên
Trang 52Có 3 vùng văn
Đông Sơn
Sa Huỳnh
Óc Eo
c Các vùng văn hóa
2.4 Không gian văn hóa VN
Trang 531 Vùng VH Tây
Bắc:
Thái, Mường, Hmong….
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 552 Vùng VH Việt Bắc:
•Người Tày, Nùng….
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 573 Vùng VH Bắc
Bộ:
•Người Việt
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 594 Vùng VH Trung Bộ
•Người Chăm, Việt
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 605 Vùng VH Tây Nguyên
•Các dân tộc Nam Đảo,
nhóm Môn-Khmer (Nam Á)
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 616 Vùng VH Nam Bộ
•Các dân tộc Kinh, Khmer,
Hoa, Chăm
2.4 Không gian văn hóa VN
c Các vùng văn hóa
Trang 652.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
+ Giai đoạn tiền sử:
+ Giai đoạn văn hóa Văn Lang – Âu Lạc:
- Giai đoạn văn hóa Đông Sơn – đỉnh cao 1 của văn hóa Việt Nam
a Lớp văn hóa bản địa
Trang 66b Lớp văn hóa giao lưu với Trung Hoa và khu vực
+ Giai đoạn văn hóa thời chống Bắc thuộc:
2.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
Trang 67+ Giai đoạn văn hóa Đại Việt:
- Thời kì Lý – Trần: TK X – TK XIV:
phục hưng văn hóa dân gian + Phật
giáo
b Lớp văn hóa giao lưu với Trung Hoa và khu vực
+ Giai đoạn văn hóa thời chống Bắc thuộc:
2.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
Trang 68RỒNG THỜI LÝ
RỒNG THỜI LÊ
RỒNG THỜI TRẦN
Trang 69RỒNG THỜI LÝ
RỒNG RUNG HOA
Trang 70Lê Lợi
Trần Hưng Đạo
Trang 71c Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây
+ Giai đoạn văn hóa Đại Nam:
2.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
Trang 72c Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây
+ Giai đoạn văn hóa Đại Nam:
2.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
Trang 73c Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây
+ Giai đoạn văn hóa hiện đại:
2.5 Tiến trình văn hóa Việt Nam
Trang 741 Giai
đoạn tiền
sử
2 Giai đoạn Văn Lang – Âu
Lạc
3 Giai đoạn chống Bắc thuộc
4 Giai đoạn Đại Việt
5 Giai đoạn Đại Nam -
6 Hiện nay
Lớp văn
hóa bản
địa
Lớp văn hóa giao lưu với Trung Hoa và khu vực
Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây
TÓM LẠI
Trang 75Lớp văn hóa bản địa
Lớp văn hóa giao lưu với Trung Hoa và khu vực
Lớp văn hóa giao lưu với phương Tây