- Phân biệt danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật.. Danh từ kết hợp với số từ, chỉ trừ danh từ làm CN trong câu?. - DT thường kết hợp với những từ chỉ số lượng đứng trước và chỉ từ đứ
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 8 - TIẾT 32: TIẾNG VIỆT: DANH TỪ
I Mục tiêu: Giúp HS
1 Kiến thức: - Khái niệm của danh từ:
+ Nghĩa khái quát của danh từ
+ Đặc điểm ngữ pháp của danh từ ( Khả năng kết hợp, chức vụ ngữ pháp)
- Các loại danh từ
2 Kĩ năng: - Nhận biết danh từ trong văn bản.
- Phân biệt danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật
- Sử dụng danh từ để đặt câu
3 Thái độ: - Có ý thức trong cách dùng từ, đặt câu.
II Chuẩn bị:
1 GV: - Đọc và nghiên cứu bài.
2.HS: - Đọc và nghiên cứu bài theo câu hỏi SGK.
III Tiến trình tổ chức dạy - học.
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
* Phát hiện và chữa các lỗi về dùng từ trong các câu sau:
a Hùng là một người rất cao ráo ( Cao lớn)
b Bài toán này hắc búa thật.( Hóc búa)
2 Các hoạt động dạy - học (35’)
HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của danh từ.
- HS đọc và hiểu VD
? Xác định danh từ trong cụm in đậm trong
câu?
- HS: Trả lời
? Trước và sau danh từ trong cụm danh từ còn
I ĐẶC ĐIỂM CỦA DANH TỪ (10’)
1 Ví dụ ( SGK)
2 Nhận xét
- Danh từ: con trâu
Trang 2có những từ nào?
- HS: Trả lời
? Tìm các danh từ khác trong câu?
? Các danh từ này biểu thị ý nghĩa gì?
? Danh từ thường làm chức vụ gì trong câu?
- HS: Đọc ghi nhớ
GV chốt: Danh từ là những từ chỉ người, vật ,
hiện tượng, khái niệm
Danh từ kết hợp với số từ, chỉ trừ danh từ làm
CN trong câu
HĐ 2: Phân loai danh từ.
- HS đọc và nêu yêu cầu VD
? Nghĩa của từ in đậm có gì khác danh từ đứng
sau?
- HS: Trả lời
? Thay thế các từ in đậm = từ khác rồi rút ra
nhận xét
- Trường hợp nào thay đổi
- Trường hợp nào không thay đổi
- Trước DT có từ “ba”->chỉ số lượng
- Sau DT có từ “ấy” ->là chỉ từ
- Các DT khác: Vua, làng, gạo nếp, thúng
=> Biểu thị ý nghĩa chỉ người, vật, kn
- DT thường kết hợp với những từ chỉ số lượng đứng trước và chỉ từ đứng sau
- DT thường làm chủ ngữ trong câu
- DT làm VN khi có từ là đứng trước
* Ghi nhớ ( SGK)
II DANH TỪ CHỈ ĐƠN VỊ VÀ DANH TỪ CHỈ SỰ VẬT (10’)
1 Ví dụ ( SGK)
2 Nhận xét
* DT : - con , viên chỉ loại
- thúng, tạ chỉ đơn vị đo lường
- DT đứng sau: ( trâu, gạo, quan, thóc) chỉ
sự vật, người
* Trường hợp không thay đổi: danh từ chỉ loại, chỉ đơn vị tự nhiên
+ Thay con bằng chú, bác + Thay viên bằng tên, ông -> Đơn vị tính, đếm, đo lường không thay đổi vì các từ này không chỉ số đo, số đếm
Trang 3? Vì sao có thể nói “3 thúng gạo rất đầy” mà
không thể nói “6 tạ thóc rất nặng”?
GV chốt: có 2 loại DT: DT chỉ sự vật
DT chỉ đơn vị
- Danh từ chỉ đơn vị gồm 2 nhóm
+ Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên
+ Danh từ chỉ đơn vị quy ước
+ DT chỉ đơn vị quy ước gồm:
Quy ước chính xác
Quy ước ước chừng
- HS đọc ghi nhớ
HĐ 3: Hướng dẫn luyện tập.
- HS: Đọc và nêu yêu cầu
? Liệt kê danh từ chỉ sự vật em biết và tự đặt
câu:
- HS: Đọc và nêu yêu cầu
? Tìm danh từ chuyên đứng trước DT chỉ người
và chuyên đứng trước DT chỉ vật
? Liệt kê danh từ chỉ đơn vị quy ước chính xác.,
danh từ đơn vị quy ước ước chừng
( đơn vị tự nhiên)
- Trường hợp thay đổi: danh từ chỉ đơn vị đo lường, quy ước
VD: + Thay thúng = rổ, rá, bồ + Thay tấn = tạ, cân -> đơn vị đo lường
sẽ thay đổi
* Nói 3 thúng gạo rất đầy được vì thúng là danh từ chỉ số lượng ước phỏng nên nó có thể được miêu tả bổ sung về số lượng
- Không thê nói “ 6 tạ thóc rất nặng” vì khi
sự vật đã được tính, đếm đo lường chính xác
= đơn vị quy ước thì nó không thể được miêu
tả về lượng
* Ghi nhớ ( SGK) 15’
III LUYỆN TẬP
Bài 1
* Danh từ: Đất, trời, cây, người, lợn, gà, công nhân, giáo viên, bác sĩ, học sinh
* Đặt câu:
- Tôi là học sinh lớp 6
- Bác sĩ đang khám bệnh cho em bé
Bài 2:
- DT đứng trước DT chỉ người
+ Ông, bà, cô, chú, bác, chị, ngài, viên, vị + Cái , con, tấm, bức, quyển
Bài 3:
- Mét, tạ, phân, li, kg, gam ( chính xác)
- Mở, đoạn, nắm, bỏ ( ước chừng)
Trang 43 Củng cố (3’):
- Nêu đặc điểm của DT, chỉ rõ sự phân loại DT
- BT: thay từ lá trong lá thư bằng các từ: Bức, chiếc, cái, và giới thiệu rõ ý nghĩa từng tổ hợp từ
4 Hướng dẫn học ở nhà (2’)
- Xem lại nội dung bài
- Đặt câu và xác định chức năng ngữ pháp của danh từ trong câu
- Luyện viết chính tả một đoạn truyện đã học
- Thống kê các danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật trong bài chính tả
- Đọc và nghiên cứu bài: Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự.