VƯỢT THÁC Võ Quảng I-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh -Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên và vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài.. -Nắm được nghệ thuật p
Trang 1VƯỢT THÁC
Võ Quảng
I-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
-Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên và vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài
-Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người
II-CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, tranh ảnh
2.Học sinh: Học bài, xem bài mới
III-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC:
NỘI DUNG HOẠT
ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH HOẠT ĐỘNG 1 (5’)
Khởi động
-Oån định
-Kiểm tra bài cũ
-Kiểm tra sỉ số lớp
HỎI:
1/Nêu nội dung và nghệ thuật
văn bản Bức tranh của em gái
tôi?
-Báo cáo sỉ số
-Cá nhân trả lời:
1/-Nội dung:Qua câu chuyện
về người anh và cô em gái có
tài hội hoạ, truyện Bức tranh
của em gái tôi cho thấy: Tình
cảm trong sáng hồn nhiên và lòng nhân hậu của người em gái đã giúp cho người anh nhận
ra phần hạn chế ở chính mình
-Nghệ thuật:truyện đã miêu tả
Tiết 85
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 2Bài mới
2/Cuối truyện người anh muốn
nói với mẹ “Không phải con
đâu Đó là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy?”.
Câu nói đó đã gợi cho em suy nghĩ gì về nhân vật người anh?
-Y/c HS nhận xét và bổ sung -GV nhận xét và công bố điểm
Vừa qua các em đã tìm hiểu về cảnh thiên nhiên sông nước ở vùng cực nam của Tổ quốc.
Hôm nay các em sẽ tìm hiểu về cảnh vật thiên nhiên sông nước của con sông Thu Bồn ở miền trung.
-Ghi tựa bài lên bảng
tinh tế tâm lí nhân vật qua cách
kể theo ngôi thứ nhất
2/Người anh đã nhận ra thói xấu của mình, nhận ra tình cảm trong sáng, nhân hậu của em gái, biết xấu hổ Vì vậy người anh có thể trở thành người tốt như bức tranh của em gái -HS nhận xét và bổ sung -Lắng nghe
-Ghi tựa bài vào tập
HOẠT ĐỘNG 2 (30’)
Đọc và hiểu văn bản
I-TÌM HIỂU CHUNG.
-Y/c HS đọc chú thích SGK
HỎI:Dựa vào chú thích hãy nêu
vài nét về:
+Tác giả?
-Cá nhân đọc
-Cá nhân trả lời:
+Tác giả:Võ Quảng sinh năm
1920, quê ở tỉnh Quảng Nam,
là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
Trang 31.Tác giả:
2.Tác phẩm:bài Vượt thác
trích từ chương XI của
truyện Quê nội.
3.Bố cục: chia 3 đoạn
+”Gió nồm…chân thác
nước”
+Tác phẩm?
-GV hướng dẫn học sinh đọc văn bản:thay đổi nhịp điệu đọc lúc nhẹ nhàng, lúc sôi nổi, mạnh
mẽ (vượt thác ), đoạn cuối:êm ả, thoải mái
-Y/c HS đọc văn bản -GV nhận xét về cách đọc của học sinh
-Y/c HS đọc câu hỏi (1) Sgk/trang 40
HỎI:Dựa vào trình tự, hãy tìm
bố cục của bài văn?
+Tác phẩm:bài Vượt thác trích
từ chương XI của truyện Quê
nội Truyện viết về cuộc sống ở
một làng quê ven sông Thu Bồn vào những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945 và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp,… -Lắng nghe
-Cá nhân đọc -Lắng nghe
-Cá nhân đọc
-Cá nhân trả lời:chia 3 đoạn
+”Gió nồm…chân thác nước” +”Đến Phường Rạnh…Cổ Cò” +Phần còn lại.
Trang 4+”Đến Phường Rạnh…Cổ
Cò”
+Phần còn lại.
II-PHÂN TÍCH.
1.Cảnh sắc đôi bờ và
dòng sông.
-Những bãi dâu trải bạt
ngàn
-Vườn tược um tùm,
những chòm cổ thụ….núi
cao như đột ngột hiện ra
chắn ngang trước mặt
HỎI:Có mấy đối tượng được
miêu tả trong bài văn? Đó là những đối tượng nào?
HỎI:Cảnh sắc đôi bờ sông và
dòng sông có gì đáng chú ý?
HỎI:Cảnh dòng sông và hai
bên bờ qua sự miêu tả trong bài
đã thay đổi như thế nào theo từng chặng đường của con thuyền?
HỎI:Theo em vị trí quan sát để
miêu tả của người kể chuyện trong bài này là ở chỗ nào?
HỎI:Vị trí quan sát ấy có thích
hợp không? Vì sao?
HỎI:Tại sao tác giả miêu tả
dòng sông chỉ bằng hoạt động của con thuyền?
HỎI:Em có nhận xét gì về nghệ
thuật miêu tả cảnh thiên nhiên ở đây?
-Cá nhân trả lời:có hai đối
tượng +Cảnh thiên nhiên +Hình ảnh con người
-Cá nhân trả lời:gió nồm thổi,
thuyền lướt bon bon
-Cá nhân trả lời:
+Đoạn sông ở vùng đồng bằng:hai bên bờ rộng rãi, trù phú với những bãi dâu trải bạt ngàn
+Sắp đến đoạn nhiều thác ghềnh:vườn tược um tùm, chòm cổ thụ dáng mãnh liệt
… núi cao…
-Cá nhân trả lời:trên con
thuyền đang di động và vượt thác
-Cá nhân trả lời:rất thích hợp,
vì phạm vi cảnh rộng thay đổi, điểm nhìn trực tiếp
-Cá nhân trả lời:con thuyền là
sự sống của dòng sông, miêu tả con thuyền cũng chính là miêu
tả dòng sông
Trang 5nghệ thuật nhân hoá, so
sánh, dùng từ láy gợi hình
2.Hình ảnh dượng
Hương Thư trong cảnh
vượt thác.
HỎI:Qua sự miêu tả đã làm
hiện ra một khung cảnh thiên nhiên như thế nào?
-Do địa lí ở miền Trung nước ta
có dãi đồng bằng hẹp tiếp liền với núi, Trung và nam Trung Bộ
là vùng cao nguyên tương đối bằng phẳng Vì vậy dòng sông không dài lắm, độ dốc lớn, có nhiều thác, dòng chảy thay đổi
rõ rệt qua mỗi vùng
-GV treo ảnh dượng Hương Thư chống con thuyền vượt thác
HỎI:Cảnh con thuyền vượt
thác được miêu tả như thế nào?
HỎI:Hãy tìm những chi tiết
miêu tả ngoại hình, hành động của nhân vật dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác?
-Cá nhân trả lời:nghệ thuật
nhân hoá, so sánh, dùng từ láy gợi hình
-Cá nhân trả lời:đa dạng, rộng
lớn và hùng vĩ
-Lắng nghe
-Quan sát tranh
-Cá nhân trả lời:thuyền vùng
vằng cứ chực trụt xuống….thuyền cố lấn lên
-Cá nhân trả lời:
+Ngoại hình:đánh trần, như
Trang 6-Ngoại hình:đánh trần, như
một pho tượng đồng đúc,
các bắp thịt cuồn cuộn, hai
hàm răng cắn chặt… hùng
vĩ
-Động tác: ghì chặt trên
đầu sào, lấy thế trụ lại,
những động tác thả sào, rút
sáo rập ràng nhanh như
cắt,
tư thế hào hùng của con
người trước cảnh thiên
nhiên
HỎI:Những cách so sánh nào
đã được sử dụng? Nêu tác dụng?
-Y/c HS đọc đoạn cuối của văn
bản và câu hỏi 4 * Sgk/trang 40
HỎI:Ở đoạn đầu và đoạn cuối
của bài có hai hình ảnh miêu tả những cây cổ thụ trên bờ sông
Em hãy chỉ ra hai hình ảnh ấy
và cho biết tác giả đã sử dụng cách chuyển nghĩa nào ở mỗi hình ảnh trên Nêu ý nghĩa của từng trường hợp?
một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt… hùng vĩ
+Động tác:ghì chặt trên đầu sào, lấy thế trụ lại, những động tác thả sào, rút sáo rập ràng nhanh như cắt,
-Cá nhân trả lời:như một pho
tượng đồng đúc,…ngoại hình gân guốc vững chắc; giống như một hiệp sĩ…
dũng mãnh, tư thế hào hùng của con người trước thiên nhiên
-Cá nhân đọc
-Cá nhân trả lời:
+”Dọc sông, những chòm cổ
thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước”:như báo trước về khúc
sông dữ hiểm, vừa như mách bảo con người dồn nén sức mạnh chuẩn bị vượt thác
+”Dọc sườn núi, những cây to
mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước”:biểu hiện tâm trạng
hào hứng, phấn chấn và mạnh
Trang 7mẽ của con người vừa vượt qua nhiều thác ghềnh nguy hiểm tiếp tục đưa con thuyền tiến lên phía trước
HOẠT ĐỘNG 3 (5’)
III-TỔNG KẾT:
-Nội dung:Bài văn miêu tả
cảnh vượt thác của con
thuyền trên sông Thu Bồn,
làm nổi bật vẻ hùng dũng
và sức mạnh của con người
lao động trên nền cảnh
thiên nhiên rộng lớn, hùng
vĩ
-Nghệ thuật:nghệ thuật tả
cảnh, tả người từ điểm
nhìn trên con thuyền theo
hành trình vượt thác rất tự
nhiên, sinh động
HỎI:Qua phân tích, em cảm
nhận như thế nào về thiên nhiên
và con người lao động đã được miêu tả trong bài văn?
HỎI:Nêu những nét đặc sắc về
nghệ thuật của văn bản?
-Cá nhân trả lời:làm nổi bật
vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ
-Cá nhân trả lời:tả cảnh và tả
người, so sánh, nhân hoá,
HOẠT ĐỘNG 4 (5’)
Củng cố-Dặn dò -Về nhà học bài và chuẩn bị bài
So sánh (tiếp theo) cần nắm:
+Các kiểu so sánh +Tác dụng của so sánh +Luyện tập
-Nhận xét lớp học
-Nghe tiếp thu để chuẩn bị