Bài: 20 Văn bản: VƯỢT THÁC _Võ Quảng_ A.Mục tiêu cần đạt Sau khi học xong bài này các em cần nắm được: 1.Kiến thức -Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hung vĩ của thiên nhiên trên sông Th
Trang 1Bài: 20 Văn bản:
VƯỢT THÁC
_Võ Quảng_
A.Mục tiêu cần đạt
Sau khi học xong bài này các em cần nắm được:
1.Kiến thức
-Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hung vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và
vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài
-Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người
2.Kỹ năng
Rèn kỹ năng quan sát, tưởng tượng, miêu tả
3.Thái độ
Yêu quý, tích cực rèn luyện văn miêu tả
B.Chuẩn bị của GV-HS
GV: soạn giáo án, tham khảo tài liệu, chuẩn bị bảng phụ…
HS: soạn bài
C.Các kỹ năng sống cơ bản cần giáo dục trong bài
Kỹ năng nêu và giải quyết vấn đề
Trang 2Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng hợp tác
Kỹ năng tìm kiếm, xử lý thông tin và tư duy sang tạo
D.Tổ chức hoạt động dạy và học
1.Ổn định tổ chức ( 1’ )
2.Kiểm tra bài cũ ( 5’ )
?Đứng trước bức tranh của em gái người anh có tâm trạng như thế nào?
3.Bài mới
Hoạt động 1:khởi động
-Mục tiêu: tạo tâm thế và định hướng chú ý cho HS
-Phương pháp: thuyết trình
-Thời gian: 2’
* Giới thiệu bài mới:
Nếu như trong truyện Sông nước Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đưa người đọc tham quan cảnh sắc phong phú, tươi đẹp của vùng đất cực Nam Tổ quốc ta thì Vượt thác trích truyện Quê Nội, Võ Quảng lại dẫn chúng ta ngược dòng song Thu Bồn thuộc miền Trung Trung bộ đến tận thượng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nước và đôi bờ miền Trung này cũng không kém phần lý thú
Hoạt động 2: tìm hiếu VB’
-Mục tiêu: HS nắm được nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của tác phảm
Trang 3-Phương pháp: quy nạp, phân tích, vấn đáp, thuyết trình
-Kỹ thuật: động não
-Thời gian: 30’
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung cần đạt
?Hãy nêu hiểu biết của em về tác giả?
?Em hãy cho biết hoàn cảnh sáng tác bài
văn là khi nào?
GV giới thiệu cách đọc
GV đọc mẫu một đoạn
Đoạn 1: đọc giọng chậm, êm
Đoạn 2: đọc nhanh hơn giọng hồi hộp,
chờ đợi
Đoạn 3: đọc với giọng nhanh, nhấn
mạnh các động, tính từ chỉ hoạt động
Đoạn 4: đọc giọng chậm lại, thanh thản
HS đọc chú thích trong SGK
HS suy nghĩ, trả lời
I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
Võ Quảng sinh năm 1920 quê ở tỉnh Quảng Nam Ông là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
2.Tác phẩm Bài được trích trong Quê Nội sang tác vào năm 1974
Đoạn trích Vượt Thác ở chương XI của tác phẩm
Trang 4phần? Nội dung từng phần đó như thế
nào?
Bài được chia làm 3 phần:
Phần 1: từ đầu đến “Vượt nhiều thác
nước”
Cảnh dòng sông và hai bên bờ trước
khi thuyền vượt thác
Phần 2: tiếp đến “thác cổ cò”
Cuộc vượt thác của Dượng Hương
Thư
Phần 3: phần còn lại
Cảnh dòng sông và hai bên bờ sau khi
thuyền vượt thác
GV cho HS đọc phần chú thích
Chú ý một số thành ngữ
?Đoạn trích được viết theo thể loại nào?
Thể loại: đoạn trích là sự phối hợp giữa
tả cảnh thiên nhiên và hoạt động của con
người
?Xác định vị trí quan sát của tác giả? Vị
trí quan sát ấy có thích hợp không? Vì
sao?
Vị trí quan sát: trên con thuyền di động
và vượt thác Vị trí ấy thích hợp vì phạm
vi cảnh rộng, thay đổi, cần điểm nhìn
trực tiếp và di động
HS trả lời
HS trả lời
Trang 5?Có mấy phạm vi cảnh thiên nhiên được
miêu tả trong văn bản?
?Cảnh dòng sông được miêu tả như thế
nào?
Giảng: dòng sông lúc êm đềm, hiền hòa,
thơ mộng khi dữ dội hiểm trở
?Cảnh bờ bãi ven sông được miêu tả
bằng những hình ảnh cụ thể nào?
Giảng:
“Những chòm cổ thụ…nước” vừa như
báo trước một khúc sông dữ hiểm, vừa
như mách bảo con người dồn nén sức
mạnh chuẩn bị vượt thác Còn hình ảnh
những chòm cổ thụ hiện ra trên bờ khi
thuyền vượt qua thác dữ thì “ mọc giữa
những …xúp” vừa phù hợp với quang
cảnh, vừa biểu hiện được tâm trạng hào
hung, phấn chấn của con người tiếp tục
tiến lên phía trước
?Nhận xét về nghệ thuật miêu tả?
HS suy nghĩ, trả lời
HS trả lời
HS suy
II.Tìm hiểu văn bản
1.Cảnh thiên nhiên Hai phạm vi miêu tả cảnh dòng sông và cảnh hai bên bờ
*Cảnh dòng sông: Hình
ảnh con thuyền ( cánh buồm nhỏ căng phồng rẽ sóng vượt bon bon…) Con thuyền là sự sống của sông miêu tả thuyền là miêu tả sông nước từ cao phóng xuống
*Cảnh hai bên bờ:
-Bãi dâu trải ra bạt ngàn -Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước -Những dãy núi cao sừng sững
-Những cây to mọc giữa bụi lúp xúp lom xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến về phía trước
Nghệ thuật miêu tả:
Trang 6?Qua ngòi bút miêu tả của tác giả cảnh
thiên nhiên hiện lên như thế nào?
?Nhận xét gì về năng lực miêu tả của
nhà văn?
?Người lao động được miêu tả trong văn
bản là dượng Hương Thư Lao động của
dượng diễn ra trong hoàn cảnh nào?
?Hình ảnh dượng Hương Thư lái thuyền
vượt thác được tập chung miêu tả như
nghĩ, trả lời
HS trả lời
HS trả lời
-Dùng nhiều từ láy gợi hình ( trầm ngâm, sừng sững, lúp xúp…)
-Phép nhân hóa ( những chòm cổ thụ dáng trầm ngâm ), phép so sánh ( những cây to…như…) cảnh rõ nét sinh động
Thiên nhiên đa dạng, phong phú, giàu sức sống vừa tươi đẹp vừa nguyên
sơ cổ kính Tác giả có khả năng quan sát, tưởng tượng, có sự am hiểu và có tình cảm yêu mến cảnh vật quê hương 2.Cảnh vượt thác của dượng Hương Thư
*Hoàn cảnh: lái thuyền vượt thác giữa mùa nước to
Khó khăn nguy hiểm
*Hình ảnh dượng Hương Thư:
-Ngoại hình:
Trang 7thế nào?
?Nét nghệ thuật nào nổi bật trong miêu
tả nhân vật?
Nghệ thuật so sánh
Giảng:
Những hình ảnh so sánh độc đáo và
những từ ngữ miêu tả tinh tế trong đoạn
văn không chỉ khắc họa vẻ đẹp người
lao động mà còn đề cao sức mạnh của
họ và thể hiện tình cảm quý trọng đối
với người lao động trên quê hương sông
nước
?Nêu cảm nhận chung về hình ảnh thiên
nhiên và con người dược miêu tả trong
HS suy nghĩ, trả lời
Như một pho tượng đồng đúc, như một hiệp sỹ của Trường Sơn oai linh rắn chắc dũng mãnh, tư thế hào hung
-Động tác:
Co người phóng sào xuống lòng sông, ghì chặt trên đầu sào, thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt, ghì trên ngọn sào
Mạnh mẽ, dứt khoát
Trang 8bài văn?
Hoạt động 3: Tổng kết
-Mục tiêu: HS nắm được nội dung, ý nghĩa và nghệ thuật của bài
-Phương pháp: thuyết trình
-Kỹ thuật: động não
-Thời gian:10’
Hoạt động của thầy Hoạt động
của trò
Nội dung cần đat
?Em hãy nêu những nét chính về nghệ
thuật?
?Em hãy nêu những nét chính về nội
dung tác phẩm?
III.Tổng kết
1.Nghệ thuật Nghệ thuật: so sánh, nhân hóa
Tác giả chọn địa điểm nhìn thuận lợi cho việc quan sát
Có chí tưởng tượng phong phú, linh hoạt
Có cảm xúc với đối tượng miêu tả
2.Nội dung
Trang 9Ghi nhớ:SGK
4.Củng cố
GV hệ thống lại nội dung bài học
5.Dặn dò
Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau