Mục đích của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh: Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh do hội nghị lần thứ 3 BCH.TƯ Đòan TNCS HồChí Minh khóa 8 thông qua ngày 25/7/2003 có ghi: “ Đội TNTP Hồ Chí Min
Trang 1ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNGHọc phần: TỔ CHỨC VÀ HỌAT ĐỘNG ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
Chương 1 : MỤC ĐÍCH, TÍNH CHẤT, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA TỔ
CHỨC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1 Mục đích của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh:
Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh ( do hội nghị lần thứ 3 BCH.TƯ Đòan TNCS HồChí Minh khóa 8 thông qua ngày 25/7/2003 ) có ghi: “ Đội TNTP Hồ Chí Minh lấy 5điều Bác Hồ dạy thiếu niên , nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện cho đội viên,giúp đỡ thiếu nhi trong học tập, họat động , vui chơi, thực hiện quyền và bổn phậntheo luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em “
Khẩu hiệu của Đội: “ Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại:Sẵn sàng ! “
Có thể hiểu mục tiêu cụ thể của tổ chức Đội TNTP.HCM là:Đội tổ chức giáo dục
thiếu niên , nhi đồng thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy để trở thành con ngoan , trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ, đòan viên TNCS Hồ Chí Minh.
Với mục đích đó:
+ Đội góp phần hình thành phẩm chất đầu tiên của nhân cách con người mớiXHCN, phù hợp với mục tiêu của nền giáo dục và gia đình
+ Đội yêu cầu mỗi đội viên phấn đấu trở thành đội viên tốt,cháu ngoan BácHồ,đòan viên TNCS Hồ Chí Minh
+ Khẩu hiệu Đội bao gồm 2 vế thống nhất với nhau, vừa gắn nhiệm vụ cáchmạng của đất nước,vừa gắn với lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ, đòi hỏi mỗi đội viênphải ghi nhớ và thực hiện mọi lúc, mọi nơi
+ Mục đích của Đội thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường, đòi hỏiĐội phải kết hợp chặt với nhà trường trong quá trình họat động của mình
2 Tính chất của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh:
a/ Tính quần chúng của Đội thể hiện:
+ Đội là tổ chức của các em,các em làm chủ, tự quản mọi họat động dưới sựhướng dẫn của phụ trách Đội
+ Đội thu hút tất các thiếu niên trong độ tuổi tham gia tổ chức
+ Cần tránh các khuynh hướng: thu hẹp tổ chức Đội; buông lỏng khâu giáodục, kết nạp ồ ạt các em vào Đội; không tôn trọng quyền làm chủ tự quản của tổ chứcĐội, mệnh lệnh, hoặc bao biện làm thay các em
b/ Tính chính trị của Đội ( cách mạng ) thể hiện:
+.Đội do Đảng CSVN và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, Đòan TNCS Hồ ChíMinh phụ trách.Đội cùng với nhà trường XHCN giáo dục thế hệ trẻ theo đường lốiquan điểm giáo dục của Đảng
+ Đội là tổ chức nòng cốt trong phong trào thiếu nhi Việt Nam góp phần trongcông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là lực lượng giáo dục ở trong và ngoài nhà
Trang 2trường, là lực lượng dự bị của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.Mặt khác , Đội đoàn kết, hợptác với các tổ chức và phong trào thiếu nhi trong khu vực và trên thế giới vì quyền trẻ
em, vì hoà bình hạnh phúc của các dân tộc
Tóm lại, Đội TNTP.HCM là một tổ chức chính trị-xã hội của thiếu nhi ViệtNam đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN
c/ Tính giáo dục của Đội thể hiện:
+ Đội là một tổ chức quần chúng của thiếu nhi Việt Nam, có mục đích giáodục chứ không phải là một tổ chức từ thiện, hướng đạo, vui chơi đơn thuần
+ Đội là lực lượng giáo dục ở trong và ngòai nhà trường, là lực lượng hậu bịcủa Đòan.Mọi hoạt động của Đội đều được đặt dưới sự phụ trách của ĐoànTNCS.HCM và sự hướng dẫn về mặt sư phạm của thầy, cô giáo, các anh chị phụ trách( đại diện cho Đoàn TNCS.HCM )
+ Đội giáo dục đội viên theo 5 điều Bác Hồ dạy,chương trình rèn luyện độiviên, điều lệ, nghi thức Đội, bằng các họat động đa dạng, phong phú của Đội, họatđộng của Đội không chỉ là vui chơi đơn thuần Đội viên có nhiệm vụ thực hiện đúngtôn chỉ, mục đích của Đội, mục tiêu của Đảng, 5 điều Bác Hồ dạy trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, đòan viên TNCS Hồ Chí Minh
Tính quần chúng, tính chính trị và tính giáo dục của Đội là thống nhất và hỗtrợ cho nhau, chi phối toàn bộ nguyên tắc, nội dung,hình thức và phương pháp hoạtđộng của Đội TNTP.HCM
3 Chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh trong giai đọan cách mạng hiện nay ở nước ta:
a/ Chức năng của Đội:
Đội có 2 chức năng cơ bản là giáo dục và tổ chức thiếu niên nhi đồng Việt Namhọc tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy
+ Chức năng giáo dục:
- Đội là một lực lượng giáo dục quan trọng của xã hội, cùng với nhà trườngvà các lực lượng giáo dục khác giáo dục thiếu nhi theo 5 điều Bác Hồ dạy
- Đội giáo dục đội viên theo nguyên tắc, phương pháp riêng của mình vàbằng các hình thức giáo dục đa dạng, phong phú, hấp dẫn
- Nội dung giáo dục của Đội có tính hệ thống và toàn diện
+ Chức năng tổ chức:
- Đội tập hợp, thu hút tất cả thiếu niên ,nhi đồng tham gia hoạt động Đội
- Đội tổ chức việc thực hiện điều lệ, nghi thức cho tất cả đội viên,đấu tranhbảo vệ quyền lợi, nghĩa vụ của thiếu nhi, uy tín của tổ chức Đội
- Đội tổ chức thiếu nhi cả nước cùng tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệTổ quốc, đấu tranh vì hoà bình và tiến bộ xã hội
b/ Nhiệm vụ của Đội :
+ Các tập thể Đội và đội viên phải phấn đấu rèn luyện thực hiện tốt 5 điềuBác Hồ dạy để trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt, đòan viên TNCSHồ Chí Minh
Trang 3+ Các tập thể Đội có trách nhiệm giúp đỡ đội viên phát triển mọi khả năngtrong học tập, họat động, vui chơi…
+ Các tập thể Đội và đội viên phải thực hiện các quyền và bổn phận của trẻ
em đã nêu trong luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
Để thực hiện 3 nhiệm vụ trên cần:
+ Mỗi đội viên và tập thể đội phải nghiêm chỉnh thực hiện điều lệ, nghi thứcĐội, chương trình rèn luyện đội viên, mọi nghị quyết của Đội và của Đoàn
+ Đội phải đòan kết, tập hợp, thu hút thiếu nhi tham gia các họat động đội.+ Đội phải tổ chức nhiều họat động phong phú, tạo mọi điều kiện để phát huykhả năng, sáng kiến của thiếu nhi trong họat động
+ Xây dựng tổ chúc Đội vững mạnh: xây dựng chi đội, liên đội đòan kết, tựquản; lựa chọn, bồi dưỡng đội ngũ chỉ huy đội; thường xuyên bồi dưỡng về Đòan chođội viên; làm tốt công tác giáo dục nhi đồng
+ Đội củng cố và mở rộng đòan kết hữu nghị với thiếu nhi quốc tế
4 Mục đích, nhiệm vụ của Đội TNTP Hồ Chí Minh thể hiện qua các biểu trưng nghi thức của Đội :
+ Tên gọi “ thiếu niên tiền phong “
+ Khẩu hiệu Đội
+ Lời hứa đội viên
+ Cờ Đội
+ Huy hiệu măng non
+ Khăn quàng đỏ
+ Chào của đội viên
+ Đội ca
-Chương 2: HỆ THỐNG TỔ CHỨC CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1 Khái quát chung :
+ Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức thống nhất trong cả nước.Hệ thống tổchức của Đội bao gồm các cấp:ø liên đội và chi đội.Trên Liên đội là Hội đồng Độicác cấp từ phường,xã đến trung ương
+ Hội đồng Đội TNTP Hồ Chí Minh các cấp do BCH Đoàn cùng cấp lập ra đểthực hiện nhiệm vụ trực tiếp phụ trách Đội, là đại diện cho tổ chức Đội ở cấp đó vàgiúp Đòan phụ trách Đội
+ Tổ chức cơ sở Đội được xây dựng trong các trường học và trên địa bàn dân
cư Trong mỗi trường tiểu học, THCS thường tổ chức 1 liên đội, mỗi lớp là một chiđội
+ Việc thành lập liên đội, chi đội do Hội đồng đội cùng cấp ra quyết định.Nếuchưa có Hội đồng Đội thì do BCH Đoàn cùng cấp ra quyết định
2 Hệ thống tổ chức của Đội TNTP Hồ Chí Minh :
Trang 4a/ Liên đội:
+ Trong các trường học hoặc ở địa bàn dân cư có từ 3 chi đội trở lên thì đượcthành lập liên đội
+ Liên đội mỗi năm tiến hành đại hội 1 lần
+ Ở mỗi liên đội có 1 Tổng phụ trách làm nhiệm vụ thay mặt Đoàn phụ tráchĐội
+ Nhiệm vụ của Liên đội ( giáo trình )
+ Chi đội mỗi năm tiến hành đại hội 1 lần
+ Các nhiệm vụ chủ yếu của chi đội ( giáo trình )
c/ Phân đội:
+ Là đơn vị nhỏ nhất của Đội Trong trường phổ thông, phân đội thường đượctổ chức tương ứng với tổ học tập
+ Chi đội có từ 9 đội viên trở lên có thể chia thành các phân đội
+ Các nhiệm vụ chính của phân đội ( giáo trình )
3 Nhi đồng và sao nhi đồng ở trường tiểu học: ( sẽ nghiên cứu ở chương 7 )
4 Các liên đội, chi đội tạm thời:
+ Tại các trường Đội, nhà thiếu nhi và các họat động tập thể của Đội… đượcthành lập các chi đội, liên đội tạm thời để tổ chức các họat động theo điều lệ và nghithức của Đội TNTP Hồ Chí Minh
+ Liên đội , chi đội tạm thời không làm nhiệm vụ kết nạp đội viên mới vakhông tiến hành giới thiệu đội viên lớn lên Đòan
5 Hội đồng Đội:
* Chức năng của Hội đồng Đội:
+ Tham mưu về chủ trương, nội dung, biện pháp về công tác đội và phongtraò thiếu nhi
+ Tổ chức thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ của Đòan về công tác Đội, côngtác thiếu nhi trong hệ thống Đòan, Đội
+ Thay mặt tổ chức Đòan, Đội để quan hệ phối hợp với các lực lượng xã hộitrong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ
* Cơ cấu tổ chức Hội đồng Đội:
+ HĐĐ Đội ở cấp nào do BCH Đoàn cấp đó thành lập và lãnh đạo
+ Nhiệm kỳ của HĐĐ theo nhiệm kỳ của BCH Đoàn cùng cấp
+ HĐĐ Đội tổ chức theo hướng tinh gọn, thiết thực, hiệu quả, gồm:
- Một số cán bộ chủ chốt của Đoàn do BCH, Ban thường vụ Đoàn cử ra đểlãnh đạo HĐĐ
- Một số Chủ tịch HĐĐ cấp dưới
Trang 5- Đại diện lãnh đạo các ban chức năng, các cơ quan nghiệp vụ của Đoàncùng cấp.
- Đại diện lãnh đạo ngành giáo dục
- Một số cán bộ chuyên trách
- Đại diện các trung tâm giáo dục ngoài nhà trường
- Đại diện lãnh đạo trường sư phạm, trường phổ thông, một số tổng phụ tráchĐội và một số chuyên gia giáo dục
* Nhiệm vụ của HĐĐ:
+ Giúp Đoàn phụ trách Đội,phát triển phong trào thiếu nhi
+ Nghiên cứu, đề xuất với BCH,BTV Đoàn những chủ trương, nhiệm vụ, biệnpháp công tác Đội và phong trào thiếu nhi trong từng thời kỳ
+ Xây dựng kế hoạch, biện pháp tổ chức, triển khai thực hiện các chủ trươngcủa BCH, BTV Đoàn về công tác Đội và phong trào thiếu nhi,hướng dẫn nghiệp vụcho HĐĐ cấp dưới, hướng dẫn nội dung và phương pháp hoạt động cho các trung tâmgiáo dục ngoài nhà trường
+ Tổng kết, phổ biến,áp dụng kinh nghiệm tiên tiến, báo cáo tình hình phongtrào thiếu nhi, hoạt động của HĐĐ với BCH Đoàn cùng cấp và HĐĐ cấp trên
+ Phối hợp với các ban chức năng, các cơ quan nghiệp vụ của Đoàn trong việcxây dựng Đội và phong trào thiếu nhi
+ Đại diện cho Đội TNTP, là thành viên của UB bảo vệ, chăm sóc và giáo dụctrẻ em ở các cấp.Liên kết, phối hợp các ngành chăm lo cho công tác Đội và phongtrào thiếu nhi
-Chương 3: NGUYÊN TẮC HỌAT ĐỘNG ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1 Khái niệm chung về nguyên tắc họat động Đội:
+ Là những qui tắc, qui định cần phải bảo đảm khi tiến hành các họat độngĐội
+ Cơ sở xây dựng nguyên tắc họat động đội:
- Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, Lý luận giáo dục học
- Kinh nghiệm họat động thực tiễn của Đội TNTP Hồ Chí Minh
+ Nguyên tắc họat động đội là căn cứ để xác định nội dung, hình thức công tácđội, nó chi phối phương pháp công tác đội
2 Những nguyên tắc họat động của Đội TNTP Hồ Chí Minh:
2.1 Nguyên tắc đảm bảo định hướng chính trị – xã hội:
+ Ý nghĩa:
- Đảm bảo tính giai cấp trong giáo dục
Trang 6- Đảm bảo thực hiện nghiêm túc điều lệ Đội.
+ Nội dung nguyên tắc:
- Họat động đội từng bước hình thành cho đội viên thế giới quan klhoahọc,giúp đội viên định hướng mục đích cuộc sống đúng đắn, lành mạnh
- Họat động đội từng bước hình thành và củng cố niềm tin của đội viên đốivới sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN
- Họat động đội góp phần giáo dục truyền thống cho đội viên
- Họat động đội tạo điều kiện cho đội viên tham gia công cuộc xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc
2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính tự nguyện gia nhập Đội và tích cực tham gia vào các họat động Đội của đội viên và thiếu niên:
- Họat động đội phải được diễn ra trong trường, trong giờ học, ở địa bàn daân
cư và ngòai giờ lên lớp
- Họat động đội phải thu hút đông đảo thiếu nhi tham gia của đội viên
2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính tự quản và phát huy năng lực sáng tạo của đội viên, trên cơ sở có sự phụ trách trực tiếp của Đòan và sự hướng dẫn sư phạm của người lớn:
+ Ý nghĩa:
- Nguyên tắc đề cập đến 2 mặt:
* Đảm bảo tính tự quản, phát huy năng lực sáng tạo của đội viên
* Đảm bảo có sự phụ trách của Đòan, sự hướng dẫn sư phạm của ngườilớn
Hai mặt này không lọai trừ nhau mà thống nhất và hỗ trợ cho nhau
+ Yêu cầu:
- Nắm vững nguyên tắc tự nguyện, tự giác
Trang 7- Quan tâm bồi dưỡng BCH Đội, giúp các em chủ động tự quản điều hànhcông việc và phát huy cao nhất sự sáng tạo của các em, tránh áp đặt hoặc làm thay.
- Tin tưởng vào khả năng tập thể và cá nhân đội viên, chỉ hướng dẫn khi thậtcần thiết
- Động viên kịp- thời những cố gắng, sáng tạo của các em Đánh giá đúngmức thành tích của tập thể và cá nhân đội viên
- Tập trung hướng dẫn các em khâu lập kế họach họat động
2.4 Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm lưá tuổi và đặc điểm cá nhân đội viên:
+ Ý nghĩa :
- Là nguyên tắc chung của các họat động giáo dục Đội chia thành 3 lứa tuổiđể xây dựng nội dung, hình thức, phương pháp họat động đội cho phù hợp từng lứ tuổi
- Để đảm bảo sự tự quản, tự nguyện của mỗi đội viên
Đặc điểm cá nhân bao gồm: giới tính, cá tính, hòan cảnh , môi trường…+ Yêu cầu :
- Phụ trách phải có tri thức tâm lý học, giáo dục học và phương pháp sưphạm khéo léo để lựa chọn họat động phù hợp
- Phụ trách cần nghiên cứu chương trình rèn luyện đội viên, chương trìnhhọat động đội hàng năm, họat động giáo dục ngòai giờ lên lớp … để vận dụng cho phùhợp
2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính lãng mạn, gây hứng thú, mang màu sắc vui chơi trong các họat động đội:
+ Ý nghĩa:
- Xuất phát từ đặc điểm tâm lý, đặc điểm họat động của lứa tuổi thiếu nhi vàtính chất của tổ chức Đội (tuổi thiếu nhi luôn hướng những gì cao đẹp, tính lãng mạnthể hiện trong cách đặt tên, xác định hình thức cho các hoạt động )
- Vui chơi là họat động không thể thiếu của thiếu nhi Phương châm giáo dụcthiếu nhi : “ học mà vui, chơi mà học “
+ Yêu cầu :
- Cần tìm tòi, sáng tạo nội dung, hình thức họat động hấp dẫn thiếu nhi
- Cần chú ý tính giáo dục trong các họat động vui chơi của thiếu nhi
2.6 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, liên tục trong các họat động đội:
- Tính hệ thống, liên tục thể hiện :
* Mục tiêu nhiệm vụ hằng năm
* Kế họach từ trung ương tới địa phương
* Nội dung, hình thức họat động theo lứa tuổi
Trang 8* Sự thống nhất giữa nhà trường và Đội+ Yêu cầu:
- Xây dựng kế họach công tác đội phải có tính tòan diện
- Thống nhất kế họach liên đội và các chi đội, kế họach năm học với các kếhọach khác trong năm
- Gắn chặt họat động đội với nhà trường, Đòan cơ sở …
* Hội thảo, thực hành :
Những định hướng vận dụng các nguyên tắc họat động Đội vào việc chỉ đạo, quảnlý, tổ chức các họat động Đội
-Chương 4: PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1/ Khái niệm về phương pháp công tác Đội
- Định nghĩa: Phương pháp công tác Đội TNTP là lề lối, cách thức, biện pháptổ chức hoạt động Đội nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục và pháttriển toàn diện nhân cách cho đội viên
- Phương pháp công tác Đội thống nhất với phương pháp dạy học và giáo tự giáo dục ở trường phổ thông, nhưng có nét đặc thù: đề cao vai trò tự quản, tự giáodục của đội viên; thể hiện sự phối hợp nhịp nhàng, sự định hướng giáo dục, hướng dẫncủa phụ trách và hoạt động tự quản,tự giáo dục của đội viên
dục Phương pháp công tác đội bao gồm hệ thống 6 phương pháp chính có mốiquan hệ mật thiết, gắn bó với nhau và được phối hợp sử dụng trong mỗi hoạt độngĐội
2/ Các phương pháp công tác Đội:
2.1 Họat động tập thể, mang tính xã hội , hữu ích
+ Ý nghĩa:
- Tạo điều kiện tốt trong việc giáo dục và rèn luyện của đội viên
- Hoạt động tập thể giúp đội viên tự khẳng định mình, gắn bó với tập thể vàgiúp đỡ nhau cùng tiến bộ
- Trong hoạt động, đội viên được tiếp xúc, nhập cuộc vào đời sống hàngngày, góp phần tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
+ Yêu cầu sư phạm:
- Giúp học sinh hiệu rõ mục đích,ý nghĩa , yêu cầu của các hoạt động tập thểvà xã hội
- Trong mỗi hoạt động phải lập kế hoạch và tự các em đề xuất bàn bạc,tìm
ra biện pháp thực hiện
- Phải dự kiến những tình huống, khó khăn và biện pháp giải quyết ( dự kiếncác phương án khác nhau )
- Phân công phù hợp năng lực đội viên và tập thể
Trang 9- Biết sử dụng các biện pháp thi đua để động viên, khuyến khích đội viêntích cực hoạt động.
- Khi hoàn thành, phải sơ, tổng kết kịp thời, đánh giá công bằng và kháchquan kết quả hoạt động của các em
2.2 Trò chơi và vui chơi
+ Ý nghĩa:
- Trò chơi có tầm quan trọng và cần thiết trong đời sống thiếu nhi
- Là phương pháp thiếu nhi có hiệu quả
+ Yêu cầu sư phạm:
- Nội dung, hình thức trò chơi phải phù hợp đặc điểm người chơi ( về lứatuổi, giới tính, thể chất…)
- Hình thức trò chơi luôn đổi mới tạo sự hấp dẫn cho các em, nội dung vàmức độ yêu cầu của trò chơi cần được nâng cao dần
- Lựa chọn trò chơi ( nội dung và hình thức ) phải phù hợp với yêu cầu giáodục và phải chuẩn bị chu đáo ( dụng cụ, luật chơi…)
- Phải chuẩn bị các điều kiện đảm bảo sự an toàn và sự thành công của tròchơi ( nhất là các trò chơi vận động, dã ngoại, trò chơi lớn… )
- Người phụ trách cần có sổ tay trò chơi để tích lũy và sáng tạo trò chơi chocác em
- Cần có các điểm vui chơi và có sự giám sát của người lớn
2.3 Phưong pháp thuyết phục trong công tác Đội
+ Thuyết phục bằng lời:
- Được sử dụng rộng rãi trong các cuộc họp,sinh hoạt Đội, hội thảo, phátthanh, gặp gỡ trao đổi trực tiếp với đội viên … )
- Chủ yếu là phân tích giảng giải , chứng minh để giúp các em hiểu, tin,làmtheo điều tốt, bỏ điều xấu
- Các yêu cầu:
* Cần tạo không khí chân thành, cởi mở, hấp dẫn
* Lời nói: rõ ràng, sinh động, ngắn gọn, có sức thuyết phục
* Động viên đa số đội viên tham gia tích cực và lắng nghe ý kiến của cácem
+ Thuyết phục bằng gương tốt điển hình:
- Có tác động mạnh mẽ đến quá trình tự giáo dục của các em
- Có thể sử dụng các tấm gương của: Bác Hồ; truyền thống dân tộc, địaphương, nhà trường, liên đội; Gương danh nhân, anh hùng; gương người tốt, việc tốt…
2.4 Giao nhiệm vụ cho đội viên và tập thể Đội
+ Ý nghĩa :
- Có tác dụng lôi cuốn tất cả đội viên vào công tác Đội
- Kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đội viên trong công việc
- Giáo dục lòng tự tin, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, tính tựquản
Trang 10+ Yêu cầu sư phạm:
- Đảm bảo tính vừa sức và khả năng hoàn thành nhiệm vụ ( phải nắm vữngkhả năng, trình độ … của các em )
- Giúp đội viên và tập thể hiểu sâu sắc nhiệm vụ được giao, tiếp nhận nhiệmvụ với tinh thần phấn khởi, trách nhiệm cao
- Phân công hợp lý để không ảnh hưởng đến các hoạt động khác của cácem
- Phải giám sát, kiểm tra , đôn đốc , kịp thời phát hiện những khó khăn và hỗtrợ các em giải quyết
- Khi đánh giá phải công bằng, khách quan và kịp thời
2.5 Thi đua trong công tác Đội
+ Ý nghĩa:
- Đề cao, kích thích sự phấn đấu vươn lên giành kết quả cao trong hoạt động
- Nếu thực hiện tốt, thi đua tạo nên sức mạnh tổng hợp
+ Yêu cầu sư phạm:
- Cần giải thích cho đội viên nắm vững mục đích, nội dung, tiêu chuẩn thiđua
- Hìønh thức thi đua phải phong phú, sinh động, nghiêm túc, tránh qua loa đạikhái, hình thức chủ nghĩa
- Giáo dục tư tưởng thường xuyên, tránh những tư tưởng ích kỷ, hẹp hòi, ganhđua cay cú; giáo dục cho các em tinh thần cầu thị, đoàn kết, tự hào lành mạnh
- Đánh giá tổng kết phải công bằng, dân chủ, công khai
2.6 Khen thưởng và khiển trách
+ Ý nghĩa:
- Khen thưởng: động viên sự tiến bộ
- Khiển trách: khéo léo nhắc nhở, giáo dục để các em nhanh chóng tiến bộ( khác với kỷ luật mang tính hành chính )
+ Hình thức khen thưởng
+ Hình thức khiển trách
+ Yêu cầu sư phạm:
- Khách quan, công bằng, chính xác
- Phát huy vai trò tự quản của các em trong việc xem xét khen thưởng hoặckhiển trách
- Cần phối hợp với các lực lượng giáo dục có liên quan
* Hội thảo, thực hành :
Những định hướng vận dụng các phương pháp công tác Đội vào việc tổ chức cáchọat động Đội
Trang 11
-Chương 5: VẤN ĐỀ TỰ QUẢN CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
1/ Khái niệm về tự quản của tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh
+ Tự quản là nguyên tắc được nêu trong điều lệ Đội, chi phối mọi hoạt độngcủa Đội
+ Nội dung bao gồm hai vế: sự phụ trách của Đoàn và sự tự quản của Đội ( cơbản nhất )
- Sự phụ trách của Đoàn thể hiện:
* Xác định phương hướng, nhiệm vụ của Đội trong từng thời kỳ và có kếhoạch chỉ đạo thực hiện
* Cử cán bộ phụ trách Đội
* Củng cố, kiện toàn hệ thống Hội đồng Đội các cấp
* Quyết định sửa đổi, bổ sung điều lệ, nghi thức Đội
* Phối hợp các lực lượng giáo dục chăm lo cho hoạt động đội và phongtrào thiếu nhi
* Tạo nguồn kinh phí,hỗ trợ các phương tiện phục vụ cho các hoạt độngĐội
- Sự tự quản của Đội thể hiện:
* Mọi việc của Đội đều do các em dân chủ bàn bạc và quyết định
* Khi quyết định thì số ít phải theo số nhiều
* Trong chỉ đạo thực hiện: cấp dưới phục tùng cấp trên,đội viên phục tùngchỉ huy
* Trong tổ chức thực hiện các hoạt động Đội: đề cao vai trò chủ động, sángtạo của các em
2/ Tự quản của Đội thể hiện qua các họat động
2.1 Họp Đội:
+ Phân loại:
- Sinh hoạt thường kỳ của Đội ( chi đội, phân đội)
- Đại hội Đội ( chi đội, liên đội )
- Họp các ban chuyên môn của Đội
- Họp chỉ huy đội
- Họp bất thường của Đội
+ Cần lưu ý khi tổ chức họp Đội:
- Phải thực hiện nghiêm túc điều lệ, nghi thức Đội( thủ tục, nghi lễ, tácphong… )
- Ban chỉ huy Đội và phụ trách phải chuẩn bị trước về nội dung, chương trình
- Bình đẳng dân chủ trong cuộc họp
- Nhất thiết phải xen kẽ vui chơi, hoạt động giải trí trong các cuộc họp Đội
2.2 Chỉ huy Đội là bộ máy tự quản của Đội
+ Tiêu chuẩn lực chọn và bồi dưỡng chỉ huy đội:
- Nắm vững điều lệ, thành thạo nghi thức Đội
- Gương mẫu về mọi mặt
Trang 12- Có khả năng tổ chức và hoạt động, khả năng lôi cuốn bạn bè vào hoạt độngĐội.
- Nhiệt tình trong công tác Đội
+ Sự phân công trong ban chỉ huy Đội:
- Nguyên tắc phân công:
* Bao quát các mặt công tác
* Phù hợp với khả năng của cá nhân
* Mọi người đều có việc
* Chuyên sâu kết hợp với trách nhiệm chung
* Cố định kết hợp với đột xuất
* Có thể thực hiện chế độ luân phiên
- Phân công trong ban chỉ huy liên đội: 1 liên đội trưởng, 2-3 liên đội phó,các ủy viên
- Phân công trong ban chỉ huy chi đội: 1 chi đội trưởng, 1-2 chi đội phó, cácủy viên
+ Nhiệm vụ của Ban chỉ huy chi đội:
- Đại diện và tôn trọng lợi ích, quyền làm chủ của đội viên về mọi mặt
- Tổ chức, lãnh đạo toàn bộ đời sống chính trị của Đội
- Lập các kế hoạch hoạt động đội trong năm học
- Tổ chức các hoạt động và sinh hoạt Đội theo kế hoạch
- Báo cáo định kỳ lên cấp trên
* Hội thảo, thực hành :
Mối quan hệ giữa tự quản của Đội với việc xây dựng tổ chức Đội vững mạnh
-Chương 6 : NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC HỌAT ĐỘNG ĐỘI
1/ Khái niệm về nội dung và hình thức họat động Đội
1.1 Khái niệm nội dung họat động Đội
+ Là tổng hợp tất cả những mặt,những yếu tố, những quá trình tạo nên hoạtđộng Đội Đó là mặt bên trong của hoạt động đội nhằm thực hiện mục đích của Độivà mục tiêu của nhà trường phổ thông Nội dung hoạt động đội được thể hiện thôngqua các nội dung cụ thể sau:
- Giáo dục chính trị,tư tưởng, đạo đức và lối sống
- Giáo dục ý thức trách nhiệm, thái độ trong học tập văn hóa, khoa học vàcông nghệ
- Giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp và hướng nghiệp
- Giáo dục thể chất, vệ sinh và bảo vệ môi trường
- Giáo thẩm mỹ, văn hóa nghệ thuật
Trang 13- Giáo dục tinh thần đoàn kết, tình hữu nghị giữa các dân tộc
+ Các nội dung hoạt động Đội mang tính toàn diện, đa dạng và phong phú,cómối quan hệ với nhau, đan xen và bổ trợ cho nhau, cùng tác động đến đội viên và tậpthể Đội trong quá trình tham gia hoạt động Đội
1.2 Khái niệm hình thức họat động Đội
+ Là phương thức biểu hiện, là hệ thống các mối liên hệ giữa các yếu tố củahoạt động Đội.Hình thức hoạt động Đội là sự thể hiện của nội dung hoạt động Đội vàđược qui định bởi tính chất của tổ chức Đội và những nguyên tắc hoạt động Đội
+ Hình thức hoạt động Đội được biểu hiện cụ thể ở qui mô, số lượng , sắc tháihoạt động; ở cơ cấu bên trong của hoạt động, sự gắn kết, sắp xếp các yếu tố của hoạtđộng nhằm diễn đạt nội dung của hoạt động
2/ Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức họat động Đội
+ Nội dung và hình thức hoạt động Đội phù hợp và thống nhất với nhau mộtcách biện chứng một cách chặt chẽ :
- Không có một nội dung hoạt động nào lại không tồn tại trong những hìnhthức nhất định
- Một hình thức hoạt động Đội nào đó sẽ chứa đựng trong nó những nội dungnhất định Cùng một nội dung hoạt động Đội có thể có nhiều hình thức biểu hiện vàngược lại,cùng một hình thức hoạt động Đội có thể biểu hiện những nội dung khácnhau.Điều này tạo nên sự đa dạng, phong phú của các hoạt động Đội
- Nội dung bao giờ cũng giữ vai trò quyết định đối với hình thức hoạt độngĐội Tuy nhiên, hình thức hoạt động thường đa dạng phong phú và có tính độc lậptương đối và tác động tích cực trở lại đối với nội dung
Để hoạt động Đội đạt hiệu quả cao,người tổ chức phải thường xuyên pháthiện những điểm bất hợp, những sự không ăn khớp giữa nội dung và hình thức hoạtđộng để kịp thời điều chỉnh hoạt động theo mục tiêu đã đề ra
+ Nội dung và hình thức hoạt động Đội luôn luôn được bổ sung, hoàn thiện đểphù hợp với sự phát triển của tổ chức Đội và sự biến đổi của đời sống chính trị, kinhtế, văn hóa, xã hội của đất nước
+ Nội dung và hình thức hoạt động Đội là kết quả của sự tổng kết, đúc rútkinh nghiệm trong quá trình trưởng thành và phát triển của tổ chức Đội TNTP.HCMvà phong trào thiếu nhi Việt Nam; sự phát triển của hệ thống mục tiêu,nội dung,phương pháp của nền giáo dục quốc dân; kế thừa các thành qủa của nền khoa họchiện đại về con người, về tâm sinh lý lứa tuổi thiếu niên nhi đồng
3/ Nội dung và hình thức họat động Đội
3.1 Giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức và lối sống
3.2 Giáo dục ý thức trách nhiệm trong học tập văn hóa, khoa học và công nghệ 3.3 Nội dung và hình thức họat động Đội trong việc giáo dục lao động, kỹ thuật tổng hợp và hướng nghiệp
3.4 Nội dung và hình thức họat động Đội trong việc giáo dục thể chất, vệ sinh và bảo vệ môi trường