Từ ngữ chỉ động vật trong sử thi ê đê

ĐẶC ĐIỂM ĐỊNH DANH TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ .... Kết quả thống kê từ ngữ chỉ nhóm lưỡng cư trong sử thi Ê-đê Tên ĐV Tần số từ ngữ chỉ nhóm động vật ưỡng cư trong sử thi Ê-đê

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ QUỲNH THƠ

TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ

Hà Nội, 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ QUỲNH THƠ

TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ

Chuyên ngành: Ngôn ngữ học

Mã số: 9229020

LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ

Hà Nội, 2019

LỜI C M ĐO N

ẹnêu trong luạ

T c gi uạn án

Nguyễn Thị Quỳnh Thơ

O

i

ii MỤC LỤC

iii DANH MỤC B NG BIỂU vi

DANH MỤC BIỂU Ồ viii

DANH MỤ Ồ

ix QU O U N ÁN x

MỞ ĐẦU

1 1 Lí do ch tài

1 2 Mụ ệm vụ nghiên c u 2

2.1 Mụ u 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên c u 2

3 ng, phạm vi và ng liệu kh o sát, nghiên c u 3

3 1 ng nghiên c u 3

3.2 Phạm vi nghiên c u 3

4 ơ th pháp nghiên c u 3

4 1 ơ 3

4 2 ơ 4

4 3 ơ 4

4.4 Th pháp th ng kê, phân loại, hệ th ng hóa 4

5 a luận án

4 6 Ý ận và th c tiễn 5

6 1 Ý lí luận

5 6 2 Ý c tiễn

6 7 C u trúc c a luận án

6

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ

LUẬN

7 1.1 T ng quan tình hình nghiên c u 7

1.1.1 Nghiên c u v t ng ch ộng vật t ộ ngôn ng 7

1.1.2 Nghiên c u v t ng ch ộng vật trong s thi Ê- . 12

1 2 ơ ở lí luận

16 1.2.1 Lí thuy t v a t . 16

1.2.2 Lí thuy t v ịnh danh 22

1 3 ơ ở ă c

25 1.3.1 Quan hệ gi a ngôn ng - ă 25

1.3.2 Vài nét v dân tộc Ê- thi Ê- 27

Ti u k ơ 1

30 Chương 2 ĐẶC ĐIỂM ĐỊNH DANH TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ

33 2.1 Tiêu chí phân loạ ộng vật 33

2.1.1 Quan niệm phân loạ ộng vật trong dân gian 33

2.1.2 Quan niệm phân loạ ộng vật trong khoa h c 35

2.2 K t qu th ng kê t ng ch ộng vật trong s thi Ê- 36

2.2.1 K t qu th ng kê t ng ch nhóm chim trong s thi Ê- 39

2.2.2 K t qu th ng kê t ng ch nhóm thú xu t hiện trong s thi Ê- 43

2.2.3 K t qu th ng kê t ng ch nhóm côn trùng trong s thi Ê- 45

2.2.4 K t qu th ng kê t ng ch ỡ thi Ê- 46

2.2.5 K t qu th ng kê t ng ch nhóm cá trong s thi Ê- 47

2.3 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- é e ơ ịnh danh 48

2 3 1 ơ ị ơ ở v ộng vật trong s thi Ê- .48

2 3 2 ơ ịnh danh phái sinh v ộng vật trong s thi Ê- .49

Ti u k ơ 2 97

Chương 3 TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ VÀ ĐẶC

TRƯNG VĂN HOÁ TỘC NGƯỜI 99

3.1 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- ặ ă ú ng 99

3.1.1 R ng là không gian sinh t n c ộng vật 100

3 1 2 i v i hoạ ộ ă n 103

3.2 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- ă ỡng c i Ê-

108 3.2.1 T ng ch ộng vậ ă cúng c i Ê- 108

3.2.2 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- ệm chim hoá thân i

115 3.3 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- ă ẩm th c c a tộ i Ê- .

119 3.3.1 T ng ch s n phẩ ă ă m th c c i Ê- 119

3.3.2 T ng ch nguyên liệu ch bi n th c phẩm có ngu n g ộng vật và ă ẩm th c c i Ê-

122 3.4 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- ă ục c i Ê-

124 3.5 T ng ch ộng vật trong s thi Ê- i Ê-

131 3.6 T ng ch ộng vật và m i quan hệ xã hội c i Ê- 141

Ti u k ơ 3

147 KẾT LUẬN 149

Ụ O Ê QU N LU N ÁN 154

DANH SÁCH CÁC CHUYÊN GIA HỖ TRỢ DỊCH TI NG Ê- Ê 155

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KH O 156

PHỤ LỤC 167

DANH MỤC B NG BIỂU

trong s thi Ê- .

trong s thi Ê- .

54

58

ơ trong s thi Ê- .

63

75

132

134

138

DANH MỤC SƠ ĐỒ

B NG QUY Ư C CÁCH VIẾT T T D NG TRONG LUẬN ÁN

ộng vậtHoạ ộng

ộ

úụộ

ăă

Ê-ộ

Ê-ộ ộ

ậộậ

ậậở

ậ

ởs

ã

ơõ

ộệ

ặ

ị

ệ :

ặặ

ơ

ị

ậộ

ệậ

ặÊ-

ộ ật trong s Ê- e - ă

3 Đối tượng, phạm vi và ngữ iệu kh o s t, nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

é

ị

ụ

ệạ

ú

ú

ạ

ặị

ở

ạ ộ

eạthái và không gian

Lum, Hbia Mlin, Dăm Yi chặt đọt mây, Mdrong Dăm.

ơặ

ộc t ng ch

ị

ơộng vật trong quan hệ

ở

ngch

,

ận diện,

ệộng vật

5 Đóng góp của uận n

ậ

ậộị

ộ (5 1)ã

ãậ

ị

ệÊ-ộ

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

ậậ

7 Cấu trúc của uận n

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Luận án gồm 3 chương:

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.1.1 Nghiên cứu về từ ngữ chỉ động vật từ góc độ ngôn ngữ

1.1.1.1 Nghiên cứu về từ ngữ chỉ động vật dựa trên lí thuyết trường từ vựng

ễ

ã[108], [109], [110];

: “ặ

ặăăú

21é

ộ

ậạạộậ

ệơậ

ệ

” [30]

õã

: “ậ

ạậ

ậ

ộ

ậ

1.1.1.2 Nghiên cứu về từ ngữ chỉ động vật dựa trên lí thuyết định danh

[110] ã

ễặú

: “ộ

ặ

ơ ởậ

ệộệ

ậở

Ấn Âu, Hán Việt, Khmer Ví dụ: (cá b ng

tư ng, r n lục, cá linh - trây linh, (cá ba sa) [72, tr.32].

” “ i có v n cha ông truy n lạ ” a dân tộc Thái vùng Tây B c Việt

“ i có v n cha ông truy n lạ ” ại chi m t lệ n i trội

tài nghiên c u c a mình

“Từ ngữ chỉ động vật trong sử thi Ê-đê”

1.1.2 Nghiên cứu về từ ngữ chỉ động vật trong sử thi Ê-đê

1.1.2.1 Nghiên cứu về sử thi Tây Nguyên nói chung

ạ

1927

ệ

Ê-ộởơ

ă ” (Dăm

ãệệ

Săn) vào nă

1.1.2.2 Nghiên cứu về sử thi Ê-đê

Ê-ặ ộ ặ ệ thuậ ẩ

ặc biệt, tạo nên vẻ ẹp c a s cân x ng, hài hoà v ng âm, v

chuyện dí d ng sã, thô tục T việ ặc

ằ

c a t ị

ộ ị

ịị

;ệt: “

: ( )

ăă: “

Ý: “Ýậ

ậ

ậậ

úơ

”ệ[13,

ậ ậ ộ é

ậ

ộậ

ăăă

ệ ặở

ậởe

ởậậ

ởú

ơ

eạạ

“ ặ(

ậ

ăệ

ị

ụị

” [14, tr.808]

6 ộ s

ộ ậ

ộ

Ê-ạậệ

ú

ặệ

ịệ

ú

thì chúng cóệ

thi

Ê-ơ

ịẽ

ệ

ụ

ịệ

ạ

ỹặ162]

ậ

ộ ệặe

ộ

ệậ

ơs

a conÊ-

cho là nh ng tên g i không rõ lí do.

c u trúc ph c tạ ơ ơ ị g ( i hình th c ẩn

1.3 Cơ sở văn hóa học

1.3.1 Quan hệ giữa ngôn ngữ - văn hóa

ạ :

ộạ

ú

(ậ

ộ ã ộ

ă

ộ

ộ ã

ệ õệ

ặ

ộ

ăộộ

ệặặ

ộă

Ê-cặc

1.3.2 Vài nét về dân tộc Ê-đê và sử thi Ê-đê

1.3.2.1 Gi i thi u về dân tộc Ê-đê

ơ ở

ú

ộạ

ởÊ-

Ê-ộở

ơ

e

“ộ

ộ

ệ

ị ăơ

ã

s

s

ệ Ê-

ạơ

ởãạ

ộ

ởậ

ộở

ễÊ-

ộễ

s k t qu nghiên c

lại ở k t qu nghiên c u v s ng ti u nhóm/ti u ng ch ộng vậ ặc

trong s thi

ng c ặ loại s thi rút ra t ă - ă c có giá trị

Ê-Chương 2 ĐẶC ĐIỂM ĐỊNH DANH TỪ NGỮ CHỈ ĐỘNG VẬT

TRONG SỬ THI Ê-ĐÊ

hu ng giao ti p, vì vậ

, chính xácị

ơ , t ghép)

ngộng

ị

2.1 Tiêu chí phân oại động vật

ễ

5ạ

2.1.1 Quan niệm phân loại động vật trong dân gian

ệc xác

4 nhóm

không xác lậ ị ộng vật ỡ ( , nhái, cua) hoặc ộng

2.1.2 Quan niệm phân loại động vật trong khoa học

ộng vật trong s thi Ê- ệ 4 nhóm ộng vật ơ

2.2 Kết qu thống kê từ ngữ chỉ động vật trong sử thi Ê-đê

]^m ak chim ómnŭ dliê

2.2.1 Kết quả thống kê từ ngữ chỉ nhóm chim trong sử thi Ê-đê

:

Bảng 2.2 Kết quả th ng kê tần s từ ngữ chỉ nhóm chim trong sử thi Ê-đê

Stt

“Chim” ạ

k[uôl” (chim kbuol) (2 l n).

2.2.2 Kết quả thống kê từ ngữ chỉ nhóm thú xuất hiện trong sử thi Ê-đê

Bảng 2.3 Kết quả th ng kê tần s từ ngữ chỉ nhóm thú trong sử thi Ê-đê

ti m th Ê- ng vạt thuộ ú ật thi

ệ ụ ệ ậ

(muỗi) (45)

2.2.4 Kết quả thống kê từ ngữ chỉ nhóm lưỡng cư trong sử thi Ê-đê

Tên ĐV Tần số từ ngữ chỉ nhóm động vật ưỡng cư

trong sử thi Ê-đê

Bảng 2.6 Kết quả th ng kê tần s từ ngữ chỉ nhóm cá trong sử thi Ê-đê

Tên ĐV Tần số từ ngữ chỉ nhóm c trong sử thi Ê-đê

liệu kh o sát, các t ch cá nói chung xu t hiện 278 l n

) ậy, xét theo quan hệ bao hàm, t ch cá nói chung xu t hiện l n hơ

so v i t ch các loài cá cụ th

2.3 Từ ngữ chỉ động vật trong sử thi Ê-đê xét theo phương thức định danh

2.3.1 Phương thức định danh cơ sở về động vật trong sử thi Ê-đê

(1) “Ama nao duah ]^m ăt ba w^t go\ kơ jih jang, duah kan ba w^t

go\, ngă hma, ngă lo\, mâo pai, mâo mja ăt ba w^t kơ anak ka sang”

(Cha đi tìm thịt cũng đem về nồi cho mọi người, tìm cá đem về nồi, làm

rẫy, làm ruộng, đư c thỏ, đư c chồn cha cũng đem về cho con ở nhà) [2, tr.959];

(2) ’’Ơ Hbia Ling Kpang! Ti djo\ ayo\ng mâo kan amâo ba w^t ôh

Adei dlăng anei ariêng bo\ bai, hdang bo\ pra, bi kan tơl gơ\ bo\ hlăm hmăm Tơ adei ]ia\ng [ơ\ng kan snăn phung ayo\ng srăng nao kơ anăn, ]

ia\ng [ơ\ng kkuih prôk snăn phung ayo\ng’’

(Ôi Hbia Ling Kpang ơi! Nào đây phải có cá anh không mang về đâu Em

trông này con cua đầy nhủi, con tôm đầy giàn, còn con cá đến nổi đẩy trong máng Nếu như em mu n ăn cá thì các anh sẽ đến đó, mu n ăn chuột sóc thì các

anh) [2, tr.1193].

” (thú rừng, thú hoang,

ú eụ:

(3) “Amuôn ]ia\ng kơ êman pioh đ^ hiu dliê, nao hiu lu mnah, nao

duah hlô dliê”

(Cháu cần voi để cưỡi săn mò, để đi b n rình, đi tìm thú hoang) [2,

ặậộ

s

ậ

ậÊ-ộ

eẹ

ơ

ơ

“

ởơ

ạ

ạ ”phái sinh, s

ú

Ê-ụã

ậẻ

ng vạt trong s thi

Ê-ụ

ạộng vậ

ộng vật còn lại chúng tôi không tìm th y

i Từ ngữ định danh nhóm chim theo thành tố chỉ giống

mlang), “]^m k[uôl” (chim kbuol), “]^m bhĭ” (chim bhí )…

e ệ

(4) ‘’Dăm Bhu leh anăn phung hiu dliê dôk ]uh hlô u\n ti dlông ]ư\hlang, ]uh hlô rang ti dliê rưng leh anăn đruah ti djiêu dliê, snăn hmư\ he\

ênai ]^m m`ê }^m ktrâo kling m`ê: ku\t ku ru ku [uh leh Ku\t ku ru”

(Dăm Bhu và đám th săn đang thui thịt heo rừng trên đồi tranh, thui thịt

nai bên rừng thưa và thui thịt hoẵng cạnh rừng, bỗng nghe có tiếng chim hót.

Chim ktrâo kling kêu: Cút cu cu đã th y Cút cu cu) [4, tr.608].

Stt Từ ngữ định danh nhóm chim theo thành tố chỉ giống

trong sử thi Ê-đê

ệ ộ ậ s Ê- ộ ậ

ă ]^m ktia\ s^t”.

(Không phải em chỉ nghe qua loa, bỏ qua mọi lời của anh đâu! Em mu n

đi thăm rìa rẫy, mu n có người chặt giùm cỏ bụi, có người giữ rẫy đuổi chim

ktia thật sự) [3, tr.651].

ăn”

(Hỡi chim tré, bãi tr ng phía trư c mặt sao có nhiều chim grứ đậu trên

cây, trên đá vậy) [4, tr.722].

(Hỡi chim tré, bãi tr ng phía trư c mặt sao có nhiều chim grứ đậu trên

cây, trên đá vậy) [4, tr.722].

(Em thui gà tr ng sẽ gửi một cái đùi, em thui gà mái gửi cái ngực, cá lóc

em đùm một đùm, cơm gạo drô em đã gói bằng lá, cơm gạo bla em để trong nồi)

[6, tr.821];

(Nếu em mu n ăn con tôm, anh sẽ mang về nồi, nếu em mu n ăn loài cá

rô đồng để anh u ng b t ở đồng sâu) [2, tr.1193];

(Trông đ y chồng con tìm thịt nạc, chồng con tìm cá mỡ cho con l n đầy

mập đủ) [2, tr.858].

:

Bảng 2.8 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm cá theo thành t chỉ gi ng

trong sử thi Ê-đê

Ê-“

( 58ỡ”

Ê- :

convoi cái thì nuôi chị đến khi chết) [1, tr.685];

(Rư u bảy con trâu đực tôi mu n cúng ông bà, rư u bảy con trâu đực tôi

mu n cúng cái thân, cái đầu mình [2, tr.990].

i Từ ngữ định danh nhóm chim theo đặc điểm sinh s n

[ơ\ng, mnu\ ana ka thâo ]o\ng duah

] ă ^ [ơ\ ”.

(Anh chỉ là chàng trai trẻ như cây tre non, như gà trống chưa tự kiếm hạt

gạo lép để ăn, gà mái chưa biết tự đi mổ hạt gạo tròn để ăn) [2, tr.813];

(Sau đó, Dăm Bhú cột rư u ché tang, thui con gà mái, để chị chàng làm

thức ăn đãi khách) [6, tr.649];

(Em thui gà trống sẽ gửi một cái đùi, em thui gà mái gửi cái ngực, cá

trầu em đùm một đùm, cơm gạo drô em đã gói bằng lá, cơm gạo bla em để trong nồi) [6, tr.821].

ệ

ụ (13) (14) (15)ạ

():

ă e\ yang ho\ng sa boh ]eh ba, mb^t ho\ng sa drei mnu\

”

(Chàng phải cúng bằng một ché ba, cùng một con gà trống tr

cúng cho các thần cây có quả giữa thân, phải cúng tổ tiên) [6, tr.648].

Bảng 2.9 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm sinh

sản trong sử thi Ê-đê

Từ ngữ định danh nhóm

rư u cúng cầu sức khoẻ) [4, tr.594];

(Rư u năm ché một con trâu sổi tôi mu n cúng ông bà, rư u bảy con trâu

đực tôi mu n cúng ông bà, rư u bảy con trâu đực tôi mu n cúng cái thân,

(21) “Mtih pha [lia, pô mdro\ng mlih ruêh ho\ng sa drei kbao knô”.

(B p đùi trơn, người giàu đổi sờ bằng một con trâu đực) [1, tr.643].

ă êman

siam”

(Các ngươi đi b t con voi đực, b c bành đan bằng mây, b t con voi cái,

b c bành có mui che n ng mưa, để ta đi cư p Hbia Sun inh đ p về đây) [6,

tr.1010];

(23) “ ă j êman knô ?”

(Sao ông lại chém chết con voi đực quý của nhà mình?) [6, tr.1085];

con voi cái thì nuôi chị đến khi chết) [1, tr.685].

ệ “ | ” (heo đực) “ | ” (heo cái) hay

(Con mu n có con heo béo v i nư c rư u rót đầu tiên cúng ma, heo

thiến, rư u năm ché để cúng thân thể chàng, cha ạ!) [3,tr.747].

(Chúng tôi không biết Dăm Băng Mlan đâu khách đi ngựa thồ, khách

cưỡi voi to, khách sang giàu, khách quý, khách mang theo chiêng bằng quý)[2,

tr.880];

thu\n, u\n sa drei, u\n êmo\ng’’.

heo một con, con heo mập) [2, tr.948].

Bảng 2.10 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm hình

dáng cơ thể trong sử thi Ê-đê

thể trong sử thi Ê-đê

2 un heo êmong mập/to 4 40

Biểu đồ 2.3 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm

hình dáng cơ thể trong sử thi Ê-đê

(Chúng tôi không biết Dăm Băng Mlan đâu khách đi ngựa thồ, khách

cưỡi voi to, khách sang giàu, khách quý, khách mang theo chiêng bằng quý) [2,

tr.880]

“ e ” (ngựa),

ơúÊ-

ii Từ ngữ định danh nhóm c theo đặc điểm hình d ng cơ thể

(Mrong Dăm mãi miết đi săn b n kiếm thịt ngon, cá béo, lâu lâu lại sai

người mang thịt khô về cho Hbia Sun, trẻ nhỏ, người già ở nhà) [6, tr.1053].

ng) ,

s

ụ:aseh bi

Ê-chúng tôi khái quát thành mô hình sau:

(Ngày mai, chúng ta sẽ cúng trâu cho tổ tiên rư u ché tuk, ba con trâu

trắng, hôm sau cúng rư u bảy con trâu gù, để thần biết, để tổ tiên nghe) [2,

ă [ơ\ng u\n kjuh Truh hruê tal tlâo

\ [ơ\ng kpiê tlâo ]eh tuk kbao ko#

(Ăn gà bảy rư u bảy thì ăn heo bảy, rư u bảy Đến ngày thứ ba thì ăn bò

bảy rư u bảy Sau đó lại ăn rư u ba ché tuk con trâu trắng kh n ông, rư u năm,

trâu sổi cúng tổ tiên, rư u bảy trâu đực cúng thân mạng) [2, tr.1214].

Bảng 2.11 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm màu s

c trong sử thi Ê-đê

được định danh Tiếng Ê-đê Tiếng Việt

Biểu đồ 2.4 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm

màu s c trong sử thi Ê-đê

“kdruêh kô” (đ m tr ng) “kô” (bạc), “kô” (tr ng), “kdruêh kô” (đ m bạc) “ ”

Chúng tôi th hiện b ng s liệu trên bằng bi sau:

Biểu đồ 2.5 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh màu s c loài ngựa trong sử thi

Ê-đê

“ e ” (ngựa) là bi u th “kdruêh kô” (đ m bạc) (35 l n, chi m 43,2%), bi u

“ e ” (ngựa) v i r t nhi u màu s c khác nhau.

Nam Á ặc biệ ă ệ ă ơ “ ”

Biểu đồ 2.6 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh màu s c loài trâu trong sử thi

Ê-đê

ị

ịặ

ặ

ú

Q

(Trên đỉnh núi nghe tiếng vư n khóc g i nh quê hương, con dọoc hót vang

đồi, đàn bò đỏ như quả cà chín, đàn trâu như những hòn đá đen cả lưng đồi, bầy

voi gầm như tiếng s m, người đông nghìn nghịt, tóc đen như mây khi trời s p mưa) [3, tr.633].

Ê-ụ

(Đàn bò nhà cha Hbia Knhí đi đông như đàn kiến vàng, đàn trâu kéo đi

ú

ịị

:

ằ

Ê-Bảng 2.14 Kết quả th ng kê từ ngữ chỉ màu s c nhóm động vật trong sử thi Ê-đê

ị ạ ộ ậ e

v chở đến nứi ở Cư Tling để nhử b t voi rừng) [1, tr.528].

i Từ ngữ định danh nhóm chim theo đặc điểm môi trường sống

e

20 ộ1ộ

(Lúc đó, gà tr ng trong chuồng, gà rừng gáy ầm vang, con gà tr ng gáy

trên hiên bên gian ngoài, chạy vào gian trong, con gà tr ng gáy lúc trăng sáng, con gà mái gáy giục chủ đưa c i) [5, tr.311].

\

s

ạậă

ă

(Nếu như chàng có m t như m t gà rừng, lòng như lòng hổ, nếu chàng đi

buôn khác thì ch c chàng đã bỏ cháu chỏng chơ, vứt cháu vào rừng để cháu tự

đi tìm ăn củ ráy, củ nâu rồi bác ạ) [2, tr.1329].

ii Từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm môi trường sống

Bảng 2.15 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm môi

trường s ng trong sử thi Ê-đê

trường sống của ĐV trong sử Tần Tỉ lệ

Biểu đồ 2.7 Kết quả th ng kê từ ngữ định danh nhóm thú dựa trên đặc điểm

môi trường s ng trong sử thi Ê-đê

ệậ

(68Ê-

thịt nai bên rừng thưa và thui thịt hoẵng cạnh rừng, bỗng nghe có tiếng chim hót Chim Ktrâo kling kêu: Cút cu cu đã th y Cút cu cu) [4, tr.608].

(41) “Ayo\ [ ă \ng mta hlô u\n ti djiêu hnoh êa, mta hlô u\n ti

(Anh chỉ th y có loài thú chui bên su i, loài heo rừng bên lề đường, loài

bò tót, trâu rừng đầy một đồi) [2, tr.848].

d iê’’.

chở đến núi ở Cư Tling để nhử b t voi rừng) [1, tr.528].

chúng tôi cho th y có s chênh lệch r t l n gi “ ” (trâu rừng) và

(Em ạ, chỉ ở nơi đó m i có nhiều trâu rừng, bò rừng m i có nai đầy bãi)

[4, tr.601]

ệ

ãệ

e jơ\ ”

(Nhìn qua th y bò rừng, đàn nai đang ăn cỏ, gần kín ngót ba đồi cỏ

tranh, ở ba đồi th p, cây thưa, lũ hoãng đi tìm chỗ nghỉ chân) [5, tr.904];

hlô rang dliê, jh^t rup ]^m bh^, ]^m djao”.

(Phía dư i thêu con đường, thêu hình con r n hổ mang, thêu hình hươu,

hình con nai rừng, thêu hình chim bhí, chim djao) [6, tr.696].