Đối tượng dạy học của dự án - Đối tượng dạy học của dự án là học sinh lớp 8 - Dự án được thực hiện trong chương trình Ngữ văn 8 là tiết 45: Ôn dịch, thuốc lá - Một số đặc điểm cần thiết
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SÔNG CÔNG
BÀI DỰ THI CUỘC THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH
HỢP DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC
Trang 2PHIẾU THÔNG TIN GIÁO VIÊN CUỘC THI : “DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC”
Tên bài thi
“Tích hợp kiến thức khoa học vào giảng dạy bài:
Ôn dịch, thuốc lá”.
Lĩnh vực: Ngữ văn
Họ và tên: Đỗ Thị Huyền Giới tính: Nữ
Ngày sinh: 05/12/1983
Trường: THCS Bá Xuyên
Dân tộc: Kinh
Trang 3
PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
A – KHÁI QUÁT DỰ ÁN 1.Tên dự án dạy học
Chuyên đề: Môi trường và sức khoẻ con người
Văn bản: ÔN DỊCH, THUỐC LÁ
Mĩ Thuật (vẽ tranh), Đia Lí (Biểu đồ), Xã hội học Pháp luật : luật số 9/2012/QH 13- Điều 23, Điều 24 Nghị định số 176/2013/ NĐ-CP
2.2 Kỹ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
- Tích hợp với phần Tập Làm Văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xã hội
- Thấy được sức thuyết phục bởi sự kết hợp chặt chẽ phương thức lập luận và thuyết minh trong văn bản
- Thu thập và xử lí các số liệu
Trang 4- Đọc và phân tích biểu đồ
- Vẽ và tính toán
2.3 Thái độ: HS có thái độ kiên quyết, ngăn chặn, tuyên truyền mọi người hiểu
tác hại của thuốc lá
2.4 Năng lực cần đạt: Năng lực phát hiện vấn đề, năng lực giao tiếp, hợp tác, năng lực tư duy, tổng hợp; năng lực phân tích, đánh giá, năng lực tính toán
3 Đối tượng dạy học của dự án
- Đối tượng dạy học của dự án là học sinh lớp 8
- Dự án được thực hiện trong chương trình Ngữ văn 8 là tiết 45: Ôn dịch, thuốc lá
- Một số đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo dự án
+ Dự án mà tôi thực hiện là một tiết Ngữ văn lớp 8 đồng thời giảng dạy luôn đốivới học sinh lớp 8 của trường THCS Bá Xuyên – Sông Công – Thái Nguyên
+ Ngữ văn là môn học khó nhưng nội dung bài học gắn liền với thực tiễn nên các
em khá hứng thú
4 Ý nghĩa của dự án
Qua thực tế quá trình dạy học, tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức các mônhọc vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cầnthiết
Đối với dự án này, để giúp các em học sinh lớp 8 nắm được mối nguy hại ghê gớm toàn diện của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khoẻ con người và đạo đức xã hội, tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt lập luận và thuyết minh trong văn bản tôi đã tích hợp bài 3: Ứng xử với môi trường tự nhiên (Giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch – Lớp 8), Bài 65: Đại dịch AIDS – Thảm họa của loài người (Sinh học 8), Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội (Giáo dục công dân 8) Toán (lớp 6) Mĩ Thuật (vẽ tranh), Địa Lí (Biểu đồ) Pháp luật- Điều 23, Điều 24 Nghị định
số 176/2013/ NĐ-CP
5 Thiết bị dạy học, học liệu
- Sử dụng bảng phụ, máy chiếu
Trang 5- Tư liệu về một số nước có những khu phố dành cho người hút thuốc lá, phim tưliệu về tác hại của thuốc lá
- Video clip sử dụng trong giờ học
- Thông tin, tranh ảnh liên quan đến thuốc lá
- Phiếu học tập
- Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT: Máy tính kết nối mạngintrnet; Đĩa CD in sản phẩm đã đóng gói, Máy chiếu projecter
- Kế hoạch dạy học
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
GV tiến hành tổ chức các hoạt động học tập theo tiến trình sau:
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Dự án bài giảng: Ôn dịch, thuốc lá tôi đã dạy thử nghiệm tại trường THCS Bá
Xuyên với đối tượng học sinh lớp 8 Sau khi kết thúc dự án, tôi đã tiến hành kiểmtra, đánh giá kết quả học tập của học sinh như sau:
+ Kiểm tra việc hiểu nội dung bài học, nhận thức được tác hại của thuốc lá và ýthức phòng chống tệ nạn này thông qua hình thức kiểm tra 5 phút trên phiếu họctập
+ Kiểm tra thái độ và cách ứng xử của các em khi có người thân nghiện thuốc lá thông qua việc giải quyết nhanh tình huống (Phụ lục 1)
8 Các sản phẩm của học sinh
- Bài kiểm tra trắc nghiệm: 54/54 học sinh lựa chọn đúng các tác hại của thuốc lá
đối với con người và các mặt của đời sống
Trang 6- Tình huống: 54/54 học sinh lựa chọn phương án giúp đỡ, giải thích, cho gười thânthấy tác hại của việc hút thuốc lá cũng như tác dụng của việc cai thuốc.
- Tranh vẽ : 4/4 nhóm học sinh được giao nhiệm vụ có tranh vẽ thể hiện ý thức và thái độ của các em đối với việc bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và môi trường sống xung quanh
- Bài tập vận dụng: Đa số học sinh viết được đoạn văn theo đúng chủ đề yêu cầu
B – NỘI DUNG TÍCH HỢP
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt Hình
thành
và phát triển năng lực.
I Hoạt động khởi động. Năng
lực phát hiện vấn
đề, hợp tác
? Qua văn bản Thông tin về ngày trái đất
năm 2000 em thấy tác giả muốn nói với
chúng ta điều gì?
- GVNX và gợi mở bài mới
- Nếu như Qua bài Thông tin về ngày trái
đất năm 2000,các nhà KH đã cảnh báo
chúng ta một nguy cơ dẫn đến ô nhiễm môi
trường nghiêm trọng là nạn sử dụng bao bì
ni lông một cách bừa bãi thì kinh khủng hơn
ngày hôm nay cô trò chúng ta tiếp tục tìm
hiểu một tệ nạn nữa – nó là chủ đề thường
xuyên được đề cập đến trên những phương
tiện thông tin đại chúng và cũng ngày càng
có nhiều công rình nghiên cứu phân tích tác
hại ghê gớm và toàn diện của nó; nó giống
như một thứ ôn dịch; một tên giết người
thầm nặng!
Rác thải từ bao bì nilông và tác hại của việc
sử dụng bao bì ni lôngđối với đời sống conngười và cộng đồng xãhội
Nănglực giảiquyết vấn đề
Nănglực
tự quản
cá nhân
Nănglực hợp tác Nănglực
Trang 7Hãy nhìn lên bảng để xem nó là gì?
Trình chiếu một số hình ảnh vế tác hại của
II Hoạt động hình thành kiến thức mới.
? Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà đã được
hướng dẫn các nhóm được phân công
chuẩn bị trình bày hiểu biết của mình về
tác giả?
(Việc phân chia các nhóm như đã phân
công sẽ tiếp tục duy trì trong tiết học hôm
nay mỗi khi cô yêu cầu các nhóm làm việc
hoặc đưa ra ý kiến )
GV bổ sung và nhấn mạnh bản thân Nguyễn
Khắc Viện là một bác sĩ, tiếp xúc nhiều với
bệnh nhân, là người một người tâm huyết
với nghề, là một nhà nghiên cứu hơn ai hết
ông hiểu rõ những tác hại ghê gớm từ khói
thuốc lá đối với đời sống con người
Chính vì vậy ông viết tác phẩm này, nói
đúng hơn là công trình nghiên cứu về vấn đề
này mà phần được học ngày hôm nay của
GVKL: Bài viết của tác giả nghiên cứu về 2
chủ đề thuóc lá và ma tuý song do quỹ thời
gian hạn chế và tính chất của cấp học, SGK
đặt trọng tâm vào vấn đề thuốc lá Vấn đề
ma tuý được xử lí qua phần luyện tập dựa
trên một Vb đọc thêm Nhưng có thể khẳng
I Đọc,tìm hiểu khái quát
2 Tác phẩm :
-Nguồn gốc
+ Trích từ bài viết: « Từthuốc lá đến ma túy –Bệnh nghiện »
Nănglực hợp tác Nănglực giao tiếptiếngViệt
Trang 8định rằng cả hai đều là bệnh nghiện và
người có bản lĩnh không hút thuốc lá thì ma
tuý cũng không dễ lôi kéo được
Chuyển
GV hướng dẫn cách đọc
Đọc to, rõ ràng, dừng lại lâu hơn ở cuói mỗi
phần, nhấn mạnh
? Văn bản “Ôn dịch, thuốc lá” được xếp
vào loại văn bản nào mà các em đã được
học.
? Vì sao chúng ta lại xếp nó vào loại văn
bản nhật dụng?
Vb nói đến một vấn đề vừa nghiêm trọng
vừa bức xúc , vừa có tính thời sự vừa có tính
lâu dài cần được cộng đồng quan tâm chú
Các nhóm chuẩn bị câu trả lời đã chuẩn bị
GV mời đại diện nhóm bốn trình bày phần
bố cục đã chuẩn bị
Chuyển: Bây giờ cô trò chúng ta sẽ cùng đi
vào tìm hiểu nội dung văn bản trong phần
minh
+ Chú thích: (1), (2), (3), (5) (6), (9)
II Đọc- hiểu nội dung
Nănglực giảiquyết vấn đề.Nănglực
tự quản
cá nhân
Trang 9thông tin, dịch bệnh nào?
?Em hiểu gì về mối nguy hại của những
thỏ ) qua người bởi bọ chét Trên thế giới
đến nay đã xảy ra ba đại dịch hạch và số
người chết từ 50 đến 100 triệu người mỗi
lần có dịch xảy ra
- AIDS: Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc
phải là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm
HIV Lúc này hệ thống miễn dịch suy yếu
dễ mắc các bệnh như lao, ung thư, lở loét )
? Từ thông tin đó tác giả đưa ra lời cảnh
báo về điều gì và cảnh báo đó được nói tới
thông qua biện pháp nghệ thuật nào?
? Với các sử dụng lối so sánh ấy tác giả
muốn nhấn mạnh điều gì?
? Đến đây tác giả đã ví thuốc lá là một ôn
dịch Em hãy nhắc lại ý nghĩa của từ này?
từ đó liên hệ với cách đặt nhan đề của tác
phẩm và đưa ra nhận xét của em?
HSTL, GVKL
Từ ôn dịch trong tên gọi VB không đơn
thuần chỉ có nghĩa là một thứ bệnh lan
truyền rộng Nếu chỉ với ý nghĩa ấy tác giả
có thể đặt tiêu đề Dịch thuốc lá Ở đây tg
dùng từ ôn dịch, một từ còn thường làm
1 Thuốc lá trở thành
ôn dịch
- So sánh-> Ôn dịchthuốc lá - nặng hơn cảAIDS
=> Hiểm họa khủngkhiếp của thuốc lá đốivới đời sống xã hội
Nănglực giảiquyết vấn đề.Nănglực
tự quản
cánhân
Trang 10tiếng chửi rủa, hơn thế lại đặt một dấu phẩy
ngăn cách giữa 2 từ Ôn dịch và thuốc lá
Dấu phẩy được sử dụng theo lối tu từ để
nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức
nghiện) và cả 2 có một đặc điểm chung là
rất dễ lây lan Cô phải nói thêm là Ở đây tác
giả đã dựa vào kết luận của hơn năm vạn
công trình nghiên cứu để đưa ra nhận định
đó như một định đề, không cần chứng minh,
bàn luận
? Như vậy nếu diễn ý tên gọi VB một cách
nôm na ta sẽ có thể nói ntn?
Thuốc là! Mày là đồ ôn dịch
? Em có nhận xét gì về đặc điểm của lời
văn thuyết minh trong phần này
- Chỉ một luận điểm ngắn gọn đã giúp
chúng ta hiểu rõ về hiểm họa của thuốc lá
Chuyển ý
GV yêu cầu HS theo dõi phần hai theo bố
cục đã chia
? Trước khi bàn về tác hại của thuốc lá,
tác giả đã đánh giá khái quát vấn đề đó
bằng cách nào?
- Trích dẫn câu nói của Trần Hưng Đạo so
sánh với việc hút thuốc với giặc ngoại xâm
Tích hợp môn Lịch sử
? Em biết gì về vị tướng này?
Trình chiếu
(Trần Hưng Đạo tên thật là Trần Quốc
Tuấn, còn được gọi là Hưng Đạo Vương là
một nhà chính trị, Tư lệnh tối cao của Việt
Nam thời nhà Trần.Ông là một trong những
người chỉ huy chính trong việc đẩy lùi ba
2 Bàn về tác hại của thuốc lá.
- So sánh: Khói thuốc lá– giặc nguy hiểm
Nănglực giảiquyết vấn đề.Nănglực
tự quản
cá nhân
Nănglực hợp tác Nănglực giao tiếptiếngViệt
Trang 11lần cuộc xâm lược của quân Mông Cổ và về
sau là quân Mông-Nguyên ở thế kỷ 13, và
chiến thắng của ông trước sự hùng mạnh
của quân Mông Cổ dưới thời Hốt Tất Liệt
được xem như là một trong những chiến
công vĩ đại nhất lịch sử thế giới Do đó ông
được liệt vào hàng đại danh nhân và là một
trong những nhà quân sự kiệt xuất nhất
trong lịch sử, ông cũng là nhà văn nổi tiếng
thời bấy giờ
Tượng đài Trần Hưng Đạo
? Em hãy phân tích hình ảnh so sánh như
tằm ăn dâu
- Dâu ví với con người và sức khoẻ của con
người Còn tằm liệu có phải là thuốc lá Nói
như vậy không hoàn toàn chính xác vì nếu
chú ý phần sau ta sẽ thấy đó là khói thuốc
? Vậy việc trích dẫn câu nói của Trần
Hưng Đạo so sánh với việc hút thuốc với
giặc ngoại xâm tác giả muốn khẳng định
điều gì?
- Đây là cách nói ấn tượng, mang tính ẩn
dụ, trích dẫn câu nói của nhà quân sự thiên
tài để thuyết minh một vấn đề y học, nó
không chỉ đúng mà còn tạo sự ám ảnh đối
với người nghe bởi khói thuốc không làm
cho con người lăn đùng ra chết ngay mà nó
Nănglực giảiquyết vấn đề.Nănglực
tự quản
cá nhân
Nănglực hợp tác Nănglực giao tiếptiếngViệt
Trang 12gặm nhấm sức khỏe con người âm thầm, bí
mật, từng ngày, từng giờ một cách vô hình
như con tằm ăn lá dâu Câu văn mở đầu
phần thân bài đúng là một hồi còi báo động
cho chúng ta biết: Thuốc lá gặm nhấm sức
lực và cả tâm hồn của con người thật đáng
sợ
GV hướng dẫn HS làm BTTN nhanh sau:
? Theo em hút thuốc lá ảnh hưởng đến
những ai và đến mặt nào trong đời sống
con người?
Trình chiếu: bài tập trắc nghiệm
Đáp án
*Đối với người hút:
* Đối với những người xung quanh
A Về kinh tế
B Về pháp luật
C Về sức khỏe
D Về đạo đức
GV: Tác hại của hút thuốc đối với người hút
hay chuyên môn còn gọi là hút thuốc chủ
động ->
Trình chiếu :
Thảo luận nhóm Hình thức: Chia lớp thành 4 nhóm
Thời gian: 5p Nội dung:
? Trình bày tác hại của thuốc lá đối với
từng mặt của đời sống con người và xã
hội.
- Nhóm 1: Đối với sức khỏe
- Nhóm 2: Đối với kinh tế.
- Nhóm 3: Đối với đạo đức
- Nhóm 4: Đối với pháp luật
tự quản
Trang 13HS đối chiếu và nhận xét
Nhóm 1: Đối với sức khỏe.
Trình chiếu đáp án
HS nhận xét
Trình chiếu đoạn tư liệu – gọi Hs đọc
(Tích hợp kiến thức xã hội học, toán học,
y học)
Một số tác hại cơ bản của hút thuốc lá
* Đối với sức khoẻ
-Theo bác sĩ Trương Trọng Hoàng TB hàng
năm có 4,9 triệu người chết vì các bệnh liên
quan đến thuốc lá tức là cứ 6,5giây trôi qua
đang có 1 người qua đời vì các bệnh liên
quan đến thuốc lá( nhiều hơn tổng số tử
vong do tai nạn cộng bệnh lao và bệnh
AIDS cộng lại) Thuốc lá là tác nhân dẫn
đến 25 căn bệnh khác nhau Trong đó ung
thư phổi, viêm phế quản mãn tính, dãn phế
quản là những căn bệnh gần như độc quyền
của hút thuốc lá
Hãy nhìn vào số liệu cụ thể của năm 2010
sau đây sẽ rõ
Số người tử vong do thuốc lá nhiều hơn số
người chết do HIV/AIDS, lao, tai nạn giao
thông và tự tử cộng lại
-Theo báo cáo của quân y Mĩ thuốc lá còn là
nguyên nhân của hàng loạt bệnh: bạch cầu,
đục thuỷ tinh thể, ung thư thận, tuyến tụy,
dạ dày, cổ tử cung và hầu như gây hại cho
tất cả các cơ quan nội tạng
*Đối với người hút thuốc lá (hút thuốc lá chủ động):
- Sức khỏe: Viêm phế quản, ung thư, nhồi máu cơ tim…
cá nhân
Năng lực tư duy
Năng
Trang 14- Nếu là thuốc lá lậu còn chứa các chất cấm
độc hại góp phần gây nên 200.000 người
mắc bệnh ung thư mỗi năm
Trình chiếu hình ảnh
? Tại sao hút thuốc lá lại có ảnh hưởng
tới đời sống con người ghê gớm như vậy?
GV bổ sung
Trình chiếu hình ảnh
Tích hợp sinh học
? Em biết gì về chất Nicotine?
Ni cootine là một chất lỏng như dầu không
màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có
mùi khi tiếp xúc với không khí Nó là một
bazơ gốc nitơ Nó tạo ra muối với các
axít Nicotine được xếp vào nhóm các chất
gây nghiện chủ yếu, tương tự như các chất
ma túy, He roin và cocain Người hút trung
bình đưa vào cơ thể 1-2 mg nicotine mỗi
điếu thuốc
Một người hút 1 điếu thuốc là đang tự mình
lực hợptác
-Năng lực giao tiếp, năng lựchợp tác
Trang 15làm mất đi 5,5 phút cuộc sống Tuổi thọ
trung bình của người hút thuốc ngắn hơn so
với không hút từ 5 đến 8 năm
? E có nhận xét gì về nghệ thuật thuyết
minh trong phần này?
Nhóm 2: Đối với kinh tế
HS nhận xét-? Trong phần này tác giả đã
* Đối với kinh tế
- Kết quả cuốc diều tra do viện xã hội học
và trường ĐH thương mại thực hiện năm
2002 cho thấy cả nước có hơn 12 triệu
người hút thuốc lá và chi cho nó trên 8,2
ngàn tỷ đồng (tương đương với 1,6 triệu tấn
gạo, đủ nuôi 10,6 triệu người/năm) Mỗi năm
người hút chi cho thuốc lá cao hơn 3,6 lần
chi cho giáo dục, cao hơn 1,9 lần cho chăm
sóc sức khoẻ
- Theo thống kê, số thuốc lá nhập lậu năm
2013 là 21.9 tỷ điếu, chiếm 20.7% thị phần;
năm 2014 đã tăng lên 30 – 40%
Năm 2013, thuốc lá nhập lậu gây thất thu
so sánh cùng những minh chứng rõ ràng, ngôn ngữ biểu cảm thể hiện sự hiểu biết và tác động mạnh đến người đọc
- Kinh tế: Nghệ thuật
so sánh->Tốn kém
Nănglực tưduy
Trang 16nghệ thuật thuyết minh của tác giả trong
phần này?
Gv giảng:
Tri thức khoa học kết hợp với phương pháp
lập luận và ngôn ngữ biểu cảm khiến cho
đoạn văn sinh động và có sức thuyết phục
cao
? Theo em, có phải chỉ có người hút mới
ảnh hưởng đến sức khỏe không? Vậy hút
thuốc còn ảnh hưởng đến những ai và
ảnh hưởng như thế nào?
? Câu nói “tôi hút mặc tôi” thể hiện thái
độ nào của người hút?
TL: Thái độ vô trách nhiệm, phê phán
những lời chống chế, ngụy biện của người
hút
GV nhấn mạnh thêm về hút thuốc lá thụ
động và tác hại ghê gớm của nó.
Trình chiếu
Không hút thuốc lá nhưng hít phải khói
thuốc cũng mắc bệnh và tử vong như người
hút
Nếu thường xuyên hít phải khói thuốc thụ
đống sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim tim
lên 10%, mắc bệnh phổi lên 25% và tăng
nguy cơ bị đột quỵ Theo ước tình của tổ
chức y tế thế gióicó khoảng 700 triệu trẻ em
hay một nửa số trẻ em trên thế giới hít phải
- Làm người mẹ mangthai sinh non, con yếuớt
-> Nhiễm độc -> tội ác
Nănglực phântích
Nănglực tổnghợp