Lý luận về pháp luật

Lý luận về pháp luật

Bài 2: MỘT SỐ VẤN

ĐỀ

CƠ BẢN VỀ PHÁP

LUẬT

GV Nguyễn Thị Tuyết

Mai

Nội dung

I- Nguồn gốc của pháp luật II- Bản chất của pháp luật III- Thuộc tính của pháp luật IV- Kiểu pháp luật

VII- Hình thức của pháp luật

I- Nguồn gốc của pháp

luật

1- Các quan điểm phi mác-xít 2- Quan niệm của chủ nghĩa

Mác-Lênin

1- Các quan điểm phi mác

xít về nguồn gốc pháp

luật Pháp luật được ra đời như thế nào ?

Thuyết

Thần học

PL do Thượng

đế sáng

Thuyết

PL linh cảm

PL là linh cảm của con người về

Thuyết

“Quyền

PL = Luật NN + Quyền

2- Quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nguồn gốc

pháp luật

+ Pháp luật chỉ xuất hiện khi

xã hội loài người phát triển

đến một giai đoạn nhất định

+ Quản lý xã hội trước khi có

nhà nước và pháp luật ?

Xã hội

Tập quán

Tín điều

+ Nguồn gốc ra đời pháp luật:

Những nguyên nhân làm xuất

hiện nhà nước cũng chính là

nguyên nhân dẫn đến sự ra đời pháp luật

Xã hội

Tư hữu và giai cấp

Nhà nước Pháp luật

+ Pháp luật hình thành bằng

những con đường nào?

Nhà

nước

Pháp luật

Thừa nhận (tập quán

hoặc tiền lệ)

Ban hành

II- Bản chất của pháp

luật

1- Tính giai cấp

2- Tính xã hội

1- Tính giai cấp của pháp

luật

Về mặt nội dung: pháp luật thể hiện

ý chí của giai cấp thống trị.

Về mục tiêu điều chỉnh các quan hệ xã hội:

- Pháp luật định hướng các quan hệ xã hội phát triển theo mục tiêu, trật tự phù hợp ý chí của giai cấp thống trị;

- Pháp luật bảo vệ, củng cố quyền lợi, địa vị của giai cấp thống trị.

2- Tính xã hội của

pháp luật

Pháp luật thể hiện ý chí và

bảo vệ lợi ích của giai cấp,

tầng lớp khác trong xã hội

Pháp luật chứa đựng các giá trị xã hội:

+ Nhân đạo

+ Công lý, công bằng

+ Giá trị thông tin: PL phản ánh điều kiện kinh tế, xã hội v.v

* Định nghĩa pháp luật

HỆ THỐNG

QUY TẮC XỬ SỰ

Do nhà nước ban hành

hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện

Thể hiện ý chí của giai cấp thống trị

Là nhân tố điều chỉnh

các quan hệ xã hội

III- Thuộc tính của pháp luật

1- Khái niệm:

những dấu hiệu riêng có, để

phân biệt pháp luật với các quy phạm xã hội khác.

2- Các thuộc tính của pháp

luật:

- Tính quy phạm-phổ biến

- Tính xác định chặt chẽ về mặt

hình thức

- Tính được đảm bảo thực hiện bởi nhà nước

VI- Kiểu pháp luật

+ Khái niệm: Kiểu pháp luật là tổng

thể những đặc điểm cơ bản, đặc thù của pháp luật, thể hiện bản chất giai cấp và những điều kiện tồn tại, phát triển của pháp luật trong một hình

thái kinh tế xã hội nhất định.

+ Các kiểu pháp luật trong lịch sử ?

+ Quy luật thay thế các kiểu pháp luật?

VII- Hình thức của pháp

luật

 1- Khái niệm hình thức của

pháp luật

 2- Các dạng hình thức pháp

luật:

+ Hình thức bên trong (HT cấu trúc)

+ Hình thức bên ngoài (Nguồn của PL)

1- Khái niệm hình thức

pháp luật

KN1: Hình thức pháp luât là cách thức mà

giai cấp thống trị sử dụng để nâng ý chí của mình lên thành luật

2- Các dạng hình thức pháp

luật

* Hình thức bên trong (hình

thức cấu trúc)

Quy

phạm

PL

Chế định PL

Ngành luật

Hệ thống

PL

* Hình thức bên ngoài (nguồn của pháp luật)

Tập quán pháp

Tiền lệ pháp

Văn bản QPPL

Pháp luật

Vớ duù veà taọp quaựn phaựp

xác định dân tộc

1 Cá nhân khi sinh ra đ ợc xác định dân tộc theo dân tộc của cha đẻ, mẹ đẻ

Trong tr ờng hợp cha đẻ và mẹ đẻ thuộc hai dân tộc khác nhau thì dân tộc của

ng ời con đ ợc xác định là dân tộc của cha đẻ hoặc dân tộc của mẹ đẻ theo

tập quán hoặc theo thoả thuận của cha

đẻ, mẹ đẻ.

II CÁC LOẠI VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP

LUẬT Ở VN

Lọai

VB

VĂN

BẢN

LUẬT

Luật; Nghị quyết

VĂN

BẢN

DƯỚI

LUẬT

Uỷ ban thường vụ Quốc hội Chủ tịch nước

Chính phủ Thủ tướng Chính phủ Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Hội đồng thẩm phán TANDTC Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC

Giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ;

trị-xã hội

Pháp lệnh, Nghị quyết Lệnh, quyết định

Nghị quyết, nghị định Quyết định, chỉ thị Quyết định, chỉ thị, thông tư

Nghị quyết Quyết định, chỉ thị, thông tư

Nghị quyết, thông tư liên tịch

Nghị quyết

Biểu quyết thông qua Luật

ở Quốc hội