Để thực hiện tốt vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, thể hiện đầy đủ trách nhiệm to lớn trước nhân dân, Hiến pháp và pháp luật quy định đại biểu Quốc hội phải đi sâu
Trang 1MỞ ĐẦU
Trong bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội chiếm vị trí đặc biệt quan trọng Hiến pháp 2013 đã nêu rõ vị trí và tính chất Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cũng theo Hiến pháp năm 2013 quy đinh ở nước
ta tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.Trong đó, nhân dân bầu ra các cơ quan đại diện để thực hiên quyền lực của mình Vì vậy đại biểu Quốc hội phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thường xuyên tiếp xúc với cử tri là một quan điểm lớn của Đảng ta từ trước cho tới nay để thực hiện tốt các chức năng của Quốc hội Theo đó vai trò của đại biểu Quốc hội phải là cầu nối của cử tri với Nhà nước, kịp thời nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của cử tri, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, đảm bảo để mọi hoạt động của Quốc hội đều “do nhân dân” và “vì nhân dân”
Chính vì lẽ đó mà em lựa chọn đề tài “Vấn đề tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội” để
nghiên cứu
NỘI DUNG CHƯƠNG I Cơ sở lí luận của hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội
1 Vị trí, tính chất và chức năng của Quốc hội và đại biểu Quốc hội
Trong bộ máy nhà nước ta, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp; quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước; thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước Chỉ có Quốc hội mới có quyền biến ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành luật, thành các quy định chung mang tính chất bắt buộc, tính cưỡng chế nhà nước đối với mọi tầng lớp dân cư trong xã hội
Đại biểu Quốc hội có vai trò là cầu nối quan trọng giữa chính quyền nhà nước với nhân dân, là người thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước trong Quốc hội Đại biểu Quốc hội vừa chịu trách nhiệm trước cử tri vừa chịu trách nhiệm trước cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất Khi làm nhiệm vụ, đại biểu phải xuất phát từ lợi ích chung của cả nước đồng thời cũng phải quan tâm thích đáng đến lợi ích của địa phương đã bầu
ra mình Để thực hiện tốt vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, thể hiện đầy đủ trách nhiệm to lớn trước nhân dân, Hiến pháp và pháp luật quy định đại biểu Quốc hội phải đi sâu đi sát, liên hệ chặt chẽ với cử tri, tiếp xúc với cử tri, tìm hiểu tâm
tư, nguyện vọng của cử tri, thu thập và phản ánh đúng ý kiến của cử tri
2 Khái niệm và tầm quan trọng của hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội
2.1 Khái niệm: Tiếp xúc cử tri là một sinh hoạt chính trị, xã hội, có thể hiểu một
cách chung nhất, là việc đại biểu Quốc hội gặp gỡ, trao đổi với cử tri nhằm mục đích nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các cử tri Tiếp xúc cử tri là dịp để tập hợp
Trang 2các ý kiến của nhân dân; là cầu nối vững chắc giữa đại biểu với cử tri diễn ra dưới nhiều hình thức ở mỗi địa phương
2.2 Tầm quan trọng của hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội
Thứ nhất, hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội là hoạt động có tính thực
tiễn rất cao, giúp đại biểu nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân Các kiến nghị chính đáng của cử tri là hình thức phản ánh bản chất của quyền làm chủ trực tiếp và gián tiếp của nhân dân đối với công việc của đất nước Chỉ có thể xây dựng được mối quan hệ máu thịt với nhân dân, đại biểu Quốc hội mới hiểu rõ cuộc sống của nhân dân, đem được tiếng nói của nhân dân vào các nghị quyết, các đạo luật và giám sát có hiệu quả việc thực hiện các nghị quyết các đạo luật đó Nếu không giữ mối liên hệ gắn bó với
cử tri, đại biểu Quốc hội sẽ xa rời thực tiễn, trở nên quan liêu, không thể đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, không thể thay mặt nhân dân quyết
định các công việc quan trọng của đất nước Thứ hai, để thực hiện tốt các chức năng
của Quốc hội, cần rất nhiều loại thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, nguồn thông tin trực tiếp từ cử tri là nguồn thông tin không thể thiếu được giúp cho pháp luật do Quốc hội ban hành mang hơi thở cuộc sống; giám sát của Quốc hội mới có hiệu quả thiết thực; các quyết định của Quốc hội mới có ý nghĩa thực tiễn và cuối cùng Quốc hội mới thực
sự là cơ quan đại diện của dân, đại biểu Quốc hội mới thực sự là người đại diện cho
quyền lợi, ý chí và nguyện vọng của người dân Như vậy, để thực thi tốt nhiệm vụ đại
biểu của mình nói riêng và chức năng của Quốc hội nói chung, các đại biểu Quốc hội cần phải giữ mối quan hệ thường xuyên và mật thiết với các cử tri Chính vì lẽ đó, tiếp xúc cử tri là một trong những nhiệm vụ quan trọng của đại biểu Quốc hội
3 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội.
Quá trình hình thành và phát triển những quy định về hoạt động tiếp xúc cử tri của
đại biểu Quốc hội được thể hiện rõ qua năm bản Hiến pháp Hiến pháp 1946 điều 25 đã
ghi rõ: “Nghị viên không phải chỉ thay mặt cho địa phương mình mà còn thay mặt cho toàn thể nhân dân” Theo đó, Quốc hội khoá I đã ra Nghị quyết mà trong đó quy định
“Để hiểu rõ tình hình nhân dân đề đạt ý kiến, nguyện vọng của nhân dân lên Quốc hội, các đại biểu Quốc hội phải giữ sự liên hệ với nhân dân ở địa phương đã bầu ra mình hay
là ở một nơi thuận lợi với hoàn cảnh cư trú.”; thành lập 3 Tiểu ban, trong đó có Tiểu ban Dân nguyện có nhiệm vụ là phụ trách việc nghiên cứu các đơn, thư, nguyện vọng, các ý
kiến của nhân dân đề đạt lên Quốc hội Năm 1959, Quốc hội thông qua Hiến pháp thay
thế Hiến pháp 1946 Năm 1960, Quốc hội ban hành Luật tổ chức Quốc hội, trong đó đã
cụ thể hóa một bước quy định về trách nhiệm của đại biểu Quốc hội “phải trung thành với chế độ dân chủ nhân dân, tuân theo Hiến pháp và pháp luật, liên hệ chặt chẽ với
nhân dân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân” Hiến pháp năm 1980 là bản Hiến pháp
bắt đầu quy định cụ thể, rõ ràng hơn trách nhiệm của đại biểu Quốc hội tại điều 94: “Đại
Trang 3biểu Quốc hội phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri, thực hiện chế
độ tiếp xúc và báo cáo với cử tri về hoạt động của mình và của Quốc hội, trả lời những yêu cầu và kiến nghị của cử tri, xem xét và giúp giải quyết những điều khiếu nại và tố
cáo của nhân dân.” và được Luật tổ chức Quốc hội năm 1981 cụ thể hóa hơn nữa Hiến
pháp năm 1992 ra đời, tiếp tục bổ sung, khẳng định rõ hơn nữa trách nhiệm đại biểu
Quốc hội, điều 97 quy định “Đại biểu Quốc hội là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, không chỉ đại diện cho nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình mà còn đại diện cho nhân dân cả nước.”, không những quy định trách nhiệm của đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri “thường xuyên”, mà còn nêu rõ đại biểu Quốc hội phải “thu thập và phản
ánh trung thực ý kiến của cử tri với Quốc hội và các cơ quan Nhà nước hữu quan” Hiến
pháp 2013, các nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc hội không thay đổi nhiều so với Hiến
pháp 1992, được quy định tại Điều 70 và quy định cụ thể hơn trong Luật tổ chức Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2001
CHƯƠNG II Thực trạng hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội nước ta hiện nay
I Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội trong giai đoạn hiện nay
Quốc hội khóa XIV nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã bầu ra được 496 đại biểu, trong đó có 180 đại biểu chuyên trách Hoạt động của đại biểu Quốc hội gần đây có nhiều đổi mới theo hướng tích cực, tuy nhiên vẫn còn nhiều mặt tồn tại, hạn chế Hiệu quả đạt được trong hoạt động tiếp xúc cử tri được thể hiện cụ thể qua kết quả thực
hiện các hình thức tiếp xúc cử tri; nội dung tiếp xúc cử tri; qua việc tổng hợp, tập hợp và
chuyển ý kiến, kiến nghị của cử tri,…
1 Các hình thức tiếp xúc cử tri
1.1 Hình thức hội nghị: Đây là hình thức tiếp xúc cử tri chủ yếu, phổ biến được
các Đoàn đại biểu Quốc hội triển khai thường xuyên Gồm có:
+ Tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau kỳ họp Quốc hội là hình thức tiếp xúc được quy định “cứng”, có tính bắt buộc, là nhiệm vụ thường xuyên của đại biểu Theo hình thức này, do trong hội nghị tiếp xúc bao giờ cũng có đại diện lãnh đạo của Quận, huyện, phường, thị trấn, xã “tham dự” nên họ nắm chắc tình hình thực tế, giải quyết được ngay những thắc mắc, đòi hỏi của cử tri tại chỗ, đồng thời đề xuất những ý kiến có tầm đóng góp vĩ mô hơn; công tác tổ chức, phục vụ an ninh hội nghị tiếp xúc cử tri của các cơ quan đỡ phức tạp; quy mô và cách tổ chức khá chặt chẽ từ tỉnh đến cơ sở; đại biểu Quốc hội chuẩn bị nội dung tiếp xúc thuận lợi hơn, thu hút được nhiều cử tri quan tâm, tham dự… Tồn tại, hạn chế của hình thức tiếp xúc này là: thành phần cử tri tham gia cuộc tiếp xúc thường là những cán bộ chủ chốt ở các cấp, gặp nhiều lần nên dễ có sự đơn giản, đơn điệu, dễ “thông cảm” cho nhau; thời lượng tiếp xúc còn ngắn, hạn chế; địa điểm, kinh phí còn khó khăn;…
+Tiếp xúc cử tri nơi cư trú, nơi làm việc, theo chuyên đề, lĩnh vực
Trang 4Tiếp xúc cử tri nơi cư trú: Hình thức này giúp cử tri nắm bắt rõ được tính cách, lối
sống, đạo đức của đại biểu, tạo không khí cởi mở trong việc trình bày ý kiến, kiến nghị
và đại biểu cũng hiểu rõ tình hình thực tế nơi mình sinh sống qua đó có những đóng góp
ý kiến thiết thực hơn đối với cuộc sống,… Tuy nhiên trên thực tế việc triển khai hình thức này chưa được nhiều, nhận thức còn hạn chế
Tiếp xúc cử tri nơi làm việc: Đây là hình thức là tạo thuận lợi cho việc giám sát
hoạt động của đại biểu Quốc hội thực hiện lời hứa của mình trước cử tri Tuy nhiên hình thức này ít được quan tâm và hiểu đúng
Tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực mà đại biểu Quốc hội quan tâm: giúp đại
biểu Quốc hội ghi nhận được những ý kiến, kiến nghị sâu hơn về cơ chế, chính sách thuộc nhiều lĩnh vực, góp phần củng cố thông tin, bổ sung kinh nghiệm trong việc tham gia xây dựng pháp luật, quyết định các vấn đề tại các Kỳ họp Quốc hội Thực tế, số lượng các cuộc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực mà đại biểu Quốc hội quan tâm lại chưa được thực hiện nhiều, còn một số bất cập như: việc sắp xếp, bố trí thời gian và vấn đề nguồn kinh phí
1.2 Hình thức gặp gỡ, tiếp xúc cá nhân hoặc nhóm cử tri:
Hình thức này không có tính quy mô, tổ chức như hình thức hội nghị nhưng lại tạo điều kiện cho đại biểu có thể thực hiện một cách linh hoạt trong những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau mà không cần huy động sự tham gia của bất cứ cơ quan phối hợp nào Qua thực tiễn thì hình thức này cũng chưa được thực hiện nhiều, còn hạn chế cả về số cuộc và số lượt cử tri tham gia Tiếp xúc cử tri theo hình thức này tạo được mối quan hệ cởi mở, thân mật, nội dung trao đổi được nhiều hơn, không khí buổi tiếp xúc được nhẹ nhàng, cử tri và cả đại biểu thoải mái hơn do đó thông tin trao đổi và thu được cũng nhiều chiều hơn Song nhận thức về hình thức tiếp xúc cá nhân hoặc nhóm cử tri chưa thống nhất; kinh phí còn hạn hẹp,…
2 Nội dung, chương trình tiếp xúc cử tri
Tuy đã bước bước đầu tạo cơ sở pháp lý để đại biểu Quốc hội thông báo, trao đổi với cử tri, nhưng trên thực tế, nội dung, chương trình tiếp xúc cử tri trong thời gian qua còn bất cập so với yêu cầu của đại biểu và đòi hỏi của cử tri Cho đến nay pháp luật mới chỉ quy định về nội dung, chương trình tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp Quốc hội theo hình thức hội nghị, còn nội dung, chương trình tiếp xúc cử tri theo các hình thức khác thì tuy có quy định nhưng chưa đầy đủ, không rõ ràng, thiếu cụ thể Theo kết quả phiếu xin ý kiến 300 Đại biểu Quốc hội, chỉ có 9% đánh giá là được giải quyết dứt điểm, nhanh chóng, 80% cho rằng giải quyết không triệt để, kéo dài Kết quả điều tra xã hội học trong tổng số 2.000 cử tri, chỉ có 23% đánh giá là được giải quyết thỏa đáng, 65% cho rằng giải quyết chưa thỏa đáng, 12% khó trả lời
Tuy nhiên cũng có nhiều cử tri đã nhận thức được mục đích, ý nghĩa của hoạt động tiếp xúc cử tri, tích cực đóng góp nhiều ý kiến xác đáng Nhờ vậy mà đại biểu Quốc hội
Trang 5đã xây dựng đóng góp được nhiều ý kiến xác đáng, chân thực với Quốc hội và các cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương Chẳng hạn trong kì họp Quốc hội năm 2015 đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) đã lấy dẫn chứng “Có cử tri cho rằng nền kinh tế phát triển nhưng chưa bền vững Có cử tri nói rằng chúng ta tạo ra khuyết điểm rồi khắc phục khuyết điểm xong lại báo cáo thành tích” Hay như trong buổi tiếp xúc cử tri của huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình năm 2016, nhiều cử tri huyện Gia Viễn phản ánh tình trạng ô nhiễm môi trường đang xảy ra nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của nhân dân và sự phát triển bền vững của địa phương, Sau đó, những ý kiến, kiến nghị của cử tri đã được đoàn tổng hợp, gửi tới Quốc hội, Chính phủ
và các bộ, ngành chức năng giải quyết theo thẩm quyền Như vậy nhờ việc tiếp xúc cử tri mà những ý kiến của nhân dân được phản ánh một cách chân thực, minh bạch và được giải quyết kịp thời
3 Việc tổng hợp, tập hợp và chuyển ý kiến, kiến nghị của cử tri
Việc tổng hợp, tập hợp và chuyển ý kiến, kiến nghị của cử tri và báo cáo thuộc trách nhiệm của Đoàn đại biểu Quốc hội Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội theo dõi, quản lí; đảm bảo các ý kiến, kiến nghị của cử tri được xem xét, giải quyết và trả lời đầy
đủ, kịp thời Hoạt động theo dõi, đôn đốc và giám sát của các cơ quan của Quốc hội về việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri không được quy định trong Luật tổ chức Quốc hội, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội mà được quy định tại Quy chế hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết liên tịch số 06/2004/NQLT của Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Có sự chồng chéo, chưa hợp lý trong việc quy định chức năng, nhiệm vụ
Qua công tác tổng hợp và nghiên cứu văn bản trả lời cho thấy Chính phủ, các Bộ, ngành ngày càng quan tâm hơn và khẩn trương xem xét, trả lời đối với những ý kiến, kiến nghị của cử tri về các vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý, điều hành của mình
trên cơ sở các quy định của pháp luật (đặc biệt là chuyên mục Dân hỏi bộ trưởng trả lời
trong chương trình Thời sự, hay thông qua hoạt động chất vấn của đại biểu Quốc hội);
đồng thời cũng đã tổ chức các đoàn kiểm tra, đôn đốc cơ quan chức năng thuộc Bộ, ngành mình triển khai các quyết định của Bộ về những vấn đề cụ thể mà cử tri kiến nghị Tuy nhiên, nhìn chung việc trả lời của Bộ, ngành còn chung chung, mới chỉ dừng lại ở chỗ dẫn chứng các văn bản quy định về chế độ chính sách của nhà nước về các Bộ, ngành đã ban hành chứ chưa đi sâu giải đáp những vướng mắc trong thực tế Công tác tập hợp, tổng hợp, chuyển các ý kiến, kiến nghị của cử tri có lúc, có nơi chưa kịp thời và chưa thường xuyên, một số trường hợp còn trùng lặp trong việc chuyển cùng một ý kiến, kiến nghị của cử tri đến cùng một cơ quan, tổ chức Một số ý kiến, kiến nghị chưa cụ thể, thông tin chưa chính xác, chất lượng thấp
4 Đánh giá kết quả của hoạt động tiếp xúc cử tri
4.1 Mặt đạt được
Trang 6Thứ nhất, trong những năm vừa qua, công tác tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội
đã dành được sự quan tâm từ nhiều phía, đã cải tiến và bước đầu đã khắc phục được tính hình thức, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động chung của Quốc hội và
được nhân dân ghi nhận Thứ 2, qua hoạt độngtiếp xúc cử tri, đại biểu Quốc hội đã phản
ánh được tâm tư nguyện vọng của cử tri đến Quốc hội, góp phần thúc đẩy Chính phủ, các cơ quan hữu quan nghiên cứu giải quyết nhiều kiến nghị của cử tri, đóng góp tích
cực vào hiệu lực và hiệu quả quản lí nhà nước ở trung ương và địa phương Thứ ba, góp
phần tạo được không khí dân chủ trong xã hội, tăng cường mối quan hệ giữa đại biểu Quốc hội với cử tri; giữa chính quyền với nhân dân và giữa nhân dân với Quốc hội, nâng cao năng lực đại diện cho các vị đại biểu dân cử, tạo điều kiện để cử tri tham gia quản lý nhà nước, góp phần làm sâu sắc thêm bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân, vì dân
4.2 Mặt tồn tại, hạn chế
Thứ nhất, nhận thức chung của xã hội đối với công tác tiếp xúc cử tri của đại biểu
Quốc hội có lúc, có nơi chưa thật sự sâu sắc, chưa được quan tâm thực sự Thứ hai, đại
biểu Quốc hội chưa thật sự phát huy vai trò, trách nhiệm đối với công tác tiếp xúc cử tri Nhiều đại biểu chưa thật sự đi sâu sát xuống cơ sở, chưa nắm chắc tình hình, tâm tư, nguyện vọng cử tri ở đơn vị bầu cử để thực hiện tốt chức năng đại diện cho cử tri Kết quả tiếp xúc cử tri hàng năm đạt thấp; tỷ lệ cử tri được tiếp xúc với đại biểu hàng năm
đạt quá thấp so với tổng số cử tri cả nước (đạt dưới 1%) Thứ ba, thời gian mỗi đại biểu
dành cho tiếp xúc cử tri là quá ít Mỗi năm Quốc hội có 2 kỳ họp Vậy hiện nay, một năm mỗi đại biểu chỉ có 8 ngày với cử tri-quá ít để đại biểu nắm bắt được hết tâm tư,
nguyện vọng của cử tri Thứ tư, việc triển khai thực hiện các hình thức tiếp xúc cử tri
chưa được đầy đủ theo quy định của pháp luật, mới chủ yếu tổ chức để đại biểu thực hiện tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ họp, chưa thật sự chú trọng thực hiện các hình thức
tiếp xúc khác Thứ năm, công tác tổ chức có lúc, có nơi còn hình thức giản đơn, hoặc
lúng túng, hiệu quả thấp Người chủ trì hội nghị tiếp xúc chưa làm tốt việc định hướng nội dung cuộc tiếp xúc Tình trạng “đại biểu cử tri”, “cử tri chuyên nghiệp, đại biểu kiêm nhiệm” diễn ra còn khá phổ biến; thông tin chuyển tải đến cử tri chưa đáp ứng được nhu cầu của cử tri Mặt khác, Mặt trận Tổ quốc ở địa phương chưa thực hiện được việc tổ chức để cử tri nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đại biểu Quốc
hội nơi cử tri bầu ra Thứ sáu, việc thu thập, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri chưa
được thường xuyên, mới chủ yếu thực hiện qua các đợt tiếp xúc cử tri trước và sau kỳ
họp Quốc hội Thứ bảy, công tác chuyển, theo dõi, đôn đốc cơ quan chức năng trong
việc giải quyết kiến nghị của cử tri làm chưa được thường xuyên, chưa quyết liệt Công tác giám sát của các cơ quan của Quốc hội đối với việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của
cử tri còn bất cập, hiệu quả giải quyết kiến nghị của cử tri còn ở chưa cao
4.3 Nguyên nhân chính của những mặt tồn tại, hạn chế
Trang 7Thứ nhất, công tác tuyên truyền, phổ biến còn hạn chế cả về hình thức và phương
pháp Nhận thức của đại biểu Quốc hội, của cơ quan, tổ chức hữu quan và của cử tri về một số quy định của pháp luật về công tác tiếp xúc cử tri cũng như về mục đích, ý nghĩa
của công tác này còn khác nhau Thứ hai, việc tổ chức tiếp xúc cử tri còn nặng thủ tục
và tính “khuôn mẫu” của hội nghị tiếp xúc nên chưa tạo được điều kiện phát huy tính
chủ động và trách nhiệm của từng đại biểu Quốc hội Thứ ba, hiện nay đa số (70%) đại
biểu Quốc hội nước ta hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm nên thời gian dành cho hoạt
động đại biểu nói chung và cho công tác tiếp xúc cử tri không nhiều Thứ tư, kinh
nghiệm tiếp xúc cử tri của đại biểu còn thiếu, tính chuyên nghiệp không cao nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng, hiệu quả công tác tiếp xúc cử tri Kỹ năng tiếp xúc cử tri còn có những hạn chế nhất định nên thiếu tự tin trong quá trình tiếp xúc cử tri và xử
lý các ý kiến, kiến nghị Thứ năm, chưa đề cao trách nhiệm trong việc phân công, đôn
đốc đại biểu Quốc hội thực hiện các quy định về tiếp xúc cử tri ở nơi cư trú, nơi làm
việc, theo chuyên đề, lĩnh vực và gặp gỡ, tiếp xúc với cá nhân hoặc nhóm cử tri Thứ
sáu, các quy định của pháp luật còn thiếu và nhiều quy định còn chưa thống nhất Thứ bảy, đội ngũ Văn phòng phục vụ Đoàn đại biểu Quốc hội còn thiếu và yếu cả về số
lượng và chất lượng nên việc bố trí cán bộ phục vụ các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu còn rất hạn chế, khó khăn Bên cạnh đó, các điều kiện vật chất như kinh phí, phương tiện, phòng họp…để phục vụ đại biểu tiếp xúc cử tri theo chế độ hội nghị còn chưa đáp ứng được nhu cầu của đại biểu và cử tri
CHƯƠNG III Giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội
- Hoàn thiện pháp luật về công tác tiếp xúc cử tri Tiến hành tổng kết các quy định của pháp luật hiện hành về công tác tiếp xúc cử tri, trên cơ sở đó tiến hành sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật có liên quan đến hoạt động tiếp xúc cử tri, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động này
- Đổi mới về nhận thức: đổi mới nhận thức về mối liên hệ mật thiết, gắn bó giữa đại biểu Quốc hội với cử tri cả về đối tượng cử tri và cách thức tiếp xúc; việc nhận xét, đánh giá của cử tri đối với việc thực hiện nhiệm vụ của đại biểu; đổi mới, nâng cao nhâṇ thức về hoạt động tiếp xúc cử tri, coi trọng viêc ̣ tiếp xúc cử tri
- Đổi mới về hình thức tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội: Thứ nhất, tiếp tục
duy trì và phát huy hiệu quả hội nghị tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau kỳ họp Quốc hội, đồng thời điều chỉnh hợp lý nội dung, chương trình hội nghị tiếp xúc cử
tri Thứ hai, cải tiến cách thức tổ chức tiếp xúc cử tri theo chuyên đề, lĩnh vực; tiếp xúc cử tri ở nơi cư trú và ở nơi công tác theo hướng linh hoạt Thứ ba, cần tăng
cường hoạt động tự tiếp xúc, liên hệ với cá nhân, nhóm cử tri thông qua điện thoại, thư bưu điện, thư điện tử, báo, đài,… để thu thập, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử
Trang 8tri; có thể tiến hành các hoạt động để kiểm chứng Ngoài ra, các đại biểu nên tìm hiểu, nghiên cứu, rèn luyện các kĩ năng tiếp xúc cử tri, thông qua các bài viết như:
“Một số kỹ năng tiếp xúc cử tri” của Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Ngãi, “Làm sao để các cuộc tiếp xúc cử tri thực chất và không “nhạt“?”
của Minh Trang/VOV1,…
- Đổi mới về công tác tổ chức để đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri: Pháp luật cần quy định cụ thể, hợp lí về cách thức tổ chức để áp dụng thống nhất, hiệu quả trong cả nước Quy định thống nhất việc tổ chức để đại biểu tiếp xúc cử tri luân chuyển lần lượt các quận, huyện, thành phố, thị xã trong phạm vi toàn tỉnh, thành phố, không bó hẹp trong địa bàn đơn vị bầu cử
-Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cá nhân tổ chức hữu quan: đại biểu Quốc hội thực hiện kế hoạch tiếp xúc, liên hệ với cử tri và kịp thời phản ánh đến Đoàn đại biểu Quốc hội; Đoàn đại biểu Quốc hội về tổ chức, phân công, đôn đốc, tạo điều kiện thuận lợi để đại biểu Quốc hội thực hiện kế hoạch tiếp xúc cử tri; Ban thường trực
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc ở địa phương tổ chức, tạo điều kiện để đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri; Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp Phát huy vai trò, trách nhiệm của Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân nhằm tổ chức phục vụ đại biểu Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội Phát huy vai trò các cơ quan thông tin đại chúng trong việc tuyên truyền về công tác tiếp xúc cử tri Đổi mới công tác tập hợp, tổng hợp và giám sát việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của
cử tri
- Về tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri: Cần quy định rõ nguồn thông tin; quy định rõ việc tập hợp, xử lý các ý kiến, kiến nghị của cử tri
- Xây dựng, kiện toàn tổ chức, bộ máy: Tập trung tăng thẩm quyền cho cơ quan chuyên môn giúp việc của Ủy ban thường vụ Quốc hội, đại biểu Quốc hội ngày càng chuyên trách hơn, tổ chức và kiện toàn bộ máy Văn phòng phục vụ Đoàn đại biểu Quốc hội
- Bảo đảm các điều kiện vật chất cho hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội Bồi dưỡng kỹ năng tiếp xúc cử tri cho đại biểu Quốc hội, hướng dẫn, chỉ đạo các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội thực hiện tiếp xúc cử tri
KẾT LUẬN
Như vậy, hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội có ý nghĩa rất lớn trong
sự phát triển của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Do đó công tác tiếp xúc cử tri vẫn luôn là vấn đề cần rất nhiều sự quan tâm, quán triệt của các cá nhân tổ chức hữu quan Việc thay đổi, nâng cao ý thức trách nhiệm việc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội cần phải quan tâm hơn nữa Bài viết của em đứng trên góc độ hiểu biết còn non kém,
Trang 9mới chỉ ra một số giải pháp cơ bản, không tránh khỏi những sai sót, hạn chế, mong quí thầy cô đóng góp ý kiến để em có kinh ngiệm sau này Em xin trân thành cảm ơn