tư tưởng hồ chí minh về vấn đề giải phóng dân tộc

MỞ ĐẦU:Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc cũng là giải phóng giai cấp, giải phóng con người chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, chứa đựng n

I MỞ ĐẦU:

Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc cũng là giải phóng giai cấp, giải phóng con người chiếm một vị trí quan trọng trong hệ thống tư tưởng

Hồ Chí Minh, chứa đựng nhiều luận điểm sáng tạo, làm phong phú đường lối đấu tranh cách mạng của Đảng góp phần vô cùng to lớn vào giá trị thực tiễn và lý luận Giải phóng dân tộc, xét về thực chất là đánh đổ ách thống trị, áp bức, xâm lược của

đế quốc thực dân, giành độc lập dân tộc, hình thành Nhà nước dân tộc độc lập và tự

do lựa chọn con đường phát triển của dân tộc phù hợp xu hướng phát triển của thời đại, tiến bộ xã hội

Vì chứa đựng nhiều nội dung quan trọng, đáng quan tâm nên ta cần tập trung tìm hiểu, làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề giải phóng dân tộc

II ĐỊNH NGHĨA VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

Trước hết, tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc là hệ thống các quan điểm về con đường cứu nước, về tổ chức lực lượng, chiến lược, sách lược và những nhân tố đảm bảo thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam và các dân tộc thuộc địa khỏi chủ nghĩa thực dân đế quốc, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh

Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam gắn liền với tính tất yếu lịch sử của con đường cách mạng Việt Nam Đó là việc Hồ Chí Minh ý thức được sự bất cập của đường lối cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam theo quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa yêu nước truyền thống do các bậc sĩ phu yêu nước lãnh đạo Cuộc hành trình gần mười năm khắp các châu lục là cơ sở thực tiễn quan trọng trong quá trình hình thành nhận thức về con đường cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh Trong hành trình đó, chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối Quốc tế Cộng sản là nhân tố quan trọng nhất, nhân tố quyết định hình thành nhận thức về con đường cách mạng giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh đã có sự kế thừa biện chứng và vận dụng sáng tạo những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc Trên cơ sở ấy, Người đã vừa phát triển nhận thức, vừa xử lý vấn

đề đó theo quan điểm phù hợp với những nhiệm vụ cụ thể của cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa nói chung và Việt Nam nói riêng

III TÍNH CHẤT, NHIỆM VỤ VÀ MỤC TIÊU CỦA CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

1 TÍNH CHẤT:

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nếu như mâu thuẫn chủ yếu ở các nước tư bản chủ nghĩa phương Tây là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, thì mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa phương Đông là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa thực dân Vì vậy, đối tượng của cách mạng ở thuộc địa không phải là giai cấp tư sản bản xứ, càng không phải là giai cấp địa chủ nói chung, mà là chủ nghĩa thực dân và tay sai phản động Nó quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng của các nước thuộc địa Người chủ trương đưa cách mạng Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản, nhưng chưa làm ngay cách mạng vô sản,

mà thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc, giải quyết mâu thuẫn dân tộc với đế quốc xâm lược và tay sai

2 NHIỆM VỤ VÀ MỤC TIÊU:

Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc, quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng thuộc địa là giải phóng dân tộc Cách mạng ở thuộc địa trước hết phải “ lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc” chứ chưa phải

là cuộc cách mạng xóa bỏ sự tư hữu, sự bóc lột chung Người đưa ra chủ trương tạm gác khẩu hiệu “ cách mạng ruộng đất” và chỉ tiến hành nhiệm vụ đó ở một mức

độ thích hợp nhằm phục vụ cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc

Theo Hồ Chí Minh, mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở thuộc địa chưa phải

là giành quyền lợi riêng biệt của mỗi giai cấp, mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc

IV CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC PHẢI ĐI THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN

- Các nguyên nhân dẫn đến việc lựa chọn con đường cách mạng vô sản trong

tư tưởng Hồ Chí Minh:

+ Cuối thế kỉ XIX, con đường đấu tranh theo tư tưởng phong kiến với đại diện tiêu biểu là phong trào Cần Vương, khởi nghĩa Yên Thế và bước sang đầu thế kỉ XX, con đường cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản với

sự tham gia của hai vị tiền bối là Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh đều bị dập tắt Như vậy, trước mắt Hồ Chí Minh lúc này cả hai con đường trên đều

đã thất bại, người nhận thấy do gắn liền với hệ tư tưởng phong kiến hay hệ

tư tưởng tư sản, nên cách mạng không có khả năng đề ra đường lối và phương pháp đấu tranh đúng đắn, không có khả năng quy tụ, tập hợp quần chúng đấu tranh để phát triển thành một phong trào mang tính chất toàn quốc Vì vậy để giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh cần phải tìm ra một con đường cứu nước mới khác với hai con đường trên

+ Cách mạng Pháp cũng như cách mạng Mỹ đều là cách mạng tư sản nhưng cách mạng không triệt để, tiếng là cộng hòa dân chủ, kỳ thực trong thì tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa, chúng ta đã hi sinh thì làm cách mạng đến nơi, làm sao khi cách mạng rồi thì quyền giao cho dân chúng

số nhiều, thế thì dân chúng mới khỏi phải hi sinh nhiều lần

+ Trong thế giới bấy giờ chỉ có cách mạng tháng 10 Nga là thành công thực sự triệt để, nghĩa là dân chúng được hưởng hạnh phúc tự do bình đẳng thực sự người thấy đây không chỉ là một cuộc cách mạng vô sản, mà còn là một tấm gương sáng về giải phóng dân tộc ở thuộc địa

+ Người hoàn toàn tin theo Lenin và Quốc tế thứ ba Người thấy trong lí luận của Lê nin có một phương thức mới để giải phóng dân tộc: Con đường cách mạng vô sản

+ Lực lượng của giai cấp vô sản ở Việt Nam vô cùng đông đảo Hơn nữa, cuộc cách mạng vô sản ở nước ta có thể liên kết với các cuộc cách mạng

vô sản trên thế giới để tạo nên sức mạnh chung đánh đuổi chủ nghĩa tư bản thực dân, đế quốc, vì trong cuộc đấu tranh tự giải phóng, họ có chung một kẻ thù là chủ nghĩa tư bản thực dân, đế quốc

- Theo Hồ Chí Minh, con đường cách mạng vô sản ở thuộc địa bao hàm nội dung sau:

+ Làm cách mạng giải phóng dân tộc giành chính quyền, dần dần làm cách mạng xã hội chủ nghĩa

+ Lãnh đạo cách mạng giai cấp công nhân mà đội tiền phong là đảng cộng sản

+ Lưc lượng làm cách mạng là khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công – nông – trí

+ Cách mạng Việt Nam là bộ phận của cách mạng thế giới cách mạng thuộc địa phải gắn chặt với cách mạng vô sản ỏ chính quốc

V CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC TRONG THỜI ĐẠI MỚI PHẢI DO ĐẢNG CỘNG SẢN LÃNH ĐẠO

Trong các phong trào chống Pháp trước 1930 ở nước ta đã xuất hiện các Đảng phái, hội, đoàn thể nhưng những đảng này thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức chặt chẽ, thiếu cơ sở rông rãi trong quần chúng nên không thể lãnh đạo kháng chiến thành công và bị tan rã với các khuynh hướng cứu nước theo hệ tư tưởng phong kiến, tư sản

Từ thắng lợi của cách mạng tháng 10 Nga do Đảng cộng sản lãnh đạo, người khẳng định: cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi, trước hết phải có Đảng lãnh đạo, không có Đảng chân chính lãnh đạo, cách mạng không thể thắng lợi Đảng muốn vững thì phải có công nhân làm nòng cốt đảng phải xác định rõ mục tiêu, lý tưởng chủ nghĩa cộng sản, phải tuân thủ các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng theo học thuyết Đảng kiểu mới của Lê Nin

Tháng 2/1930, Nguyễn Ái Quốc đã sáng lập ra Đảng cộng sản Việt Nam, chính đảng của phong trào cách mạng nước ta

VI LỰC LƯỢNG CỦA CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC BAO GỒM TOÀN DÂN TỘC

Cách mạng giải phóng dân tộc là việc chung của dân chúng, do vậy phải đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công – nông Nghĩa là, tất cả sĩ, nông, công, thương, già, tre, gái trai, giàu nghèo, học trò, điền chủ… kể cả tư sản dân tộc, địa

chủ yêu nước, đều có thể tham gia vào lực lượng cách mạng, nhưng “… công nông

là người chủ cách mệnh,…công nông là gốc cách mệnh”

Trong lực lượng toàn dân tộc, Hồ Chí Minh hết sức nhấn mạnh lại trò động lực cách mạng của công nhân và nông dân Người phân tích: các giai cấp công nhân và nông dân có số lượng đông nhất, nên có sức mạnh lớn nhất Họ lại bị áp bức, bóc lột nặng nề nhất, nên “lòng cách mệnh càng bền, chí cách mệnh càng quyết”

Trong khi hết sức nhấn mạnh vai trò của công nông, Hồ Chí Minh không coi nhẹ khả năng tham gia sự nghiệp giải phóng dân tộc của các giai cấp và tầng lớp khác Người coi tiểu tư sản, tư sản dân tộc và một bộ phận giai cấp địa chủ là bạn đồng minh của cách mạng

VII CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC CẦN ĐƯỢC TIẾN HÀNH CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO VÀ CÓ KHẢ NĂNG GIÀNH THẮNG LỢI TRƯỚC CÁCH MẠNG VÔ SẢN Ở CHÍNH QUỐC

Từ năm 1919 đến năm 1928, Quốc tế Cộng sản vẫn cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa chỉ thành công sau khi giai cấp vô sản ở các nước chính quốc giành được thắng lợi Quan điểm này đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạng ở thuộc địa

Tháng 6 năm 1924, phát biểu tại Đại hội V Quốc tế Cộng sản, Hồ Chí Minh

đã nhận thức được rằng: “ vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp vô sản ở các nước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các thuộc địa”, “ nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩa đang tập trung ở các thuộc địa ” và nếu khinh thường cách mạng ở thuộc địa tức là “ muốn đánh chết rắn đằng đuôi”

Người khẳng định công cuộc giải phóng dân tộc thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực tự giải phóng của nhân dân thuộc địa Vận dụng công thức của C.Mác: Sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân là sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân, Hồ Chí Minh đi đến kết luận “Công cuộc giải phóng anh

em (thuộc địa) chỉ có thể thực hiện bằng sự nỗ lực của bản thân anh em”.Các dân tộc thuộc địa phải chủ động sáng tạo, tránh tư tưởng bị động, ngồi chờ sự giúp đỡ bên ngoài

Người đã khẳng định: Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể nổ ra

và giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc, rồi sau đó giúp đỡ cho những người anh em của mình ở chính quốc trong nhiệm vụ giải phóng hoàn

toàn.Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn rất to lớn, một cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lý luận Mác – Lênin đã được phong trào cách mạng giải phóng dân tộc thế giới chứng minh là hoàn toàn đúng đắn

VIII CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC ĐƯỢC THỰC HIỆN BẰNG PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG BẠO LỰC, KẾT HỢP ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ VỚI ĐẤU TRANH VŨ TRANG

Hồ Chí Minh đã nghiên cứu bạo lực trong cách mạng giải phóng dân tộc thuộc địa và Người chỉ ra bạo lực trong cuộc cách mạng này là tất yếu vì đế quốc thực dân đã sử dụng bạo lực để xâm lược và thống trị nhân dân thuộc địa “ Chế độ thực dân bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi”,

vì thế con đường giải phóng dân tộc thuộc địa phải tiến hành cách mạng bằng con đường bạo lực

Theo Hồ Chí Minh, cách mạng bạo lực là sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng nhân dân để chống lại bạo lực phản cách mạng của bọn xâm lược cấu kết với những kẻ phản động Bạo lực cách mạng ở Việt Nam là sức mạnh tổng hợp

của hai yếu tố chính trị và quân sự, hai lực lượng là lực lượng chính trị quần chúng

và lực lượng vũ trang nhân dân Từ năm 1924, đề cập đến một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Việt Nam, Người viết: “Để có cơ thắng lợi cuộc khởi nghãi vũ trang đó phải

có tính chất một cuộc khởi nghĩa quần chúng chứ không phải một cuộc nổi loạn…” Vận dụng tư tưởng này, Hồ Chí Minh đã xây dựng lực lượng cách mạng gồm lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang gồm hai hình thức đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang Tuy nhiên tùy thuộc vào tình hình cụ thể so sánh lực lượng giữa ta

và địch để chọn hình thức đấu tranh chủ yếu để giành thắng lợi Hồ Chí Minh cho rằng đấu tranh chính trị càng mạnh càng làm cho cơ sở lực lượng vũ trang và đấu tranh vũ trang phát triển

Tuy nhiên đối với Hồ Chí Minh, tiến hành chiến tranh chỉ là giải pháp bắt buộc cuối cùng Chỉ khi không còn khả năng hòa hoãn, khi kẻ thù ngoan cố bám giữ lập trường thực dân, chỉ muốn giành thắng lợi bằng quân sự thì Hồ Chí Minh mới kiên quyết phát động chiến tranh Vì vậy Người luôn kêt hợp đấu tranh quân

sự với đấu tranh ngoại giao để tạo kết thúc chiến tranh thắng lợi

IX KẾT BÀI

Trên cơ sở của chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối Quốc tế Cộng sản kết hợp với điều kiện cụ thể của nước Việt Nam, Hồ Chí Minh nhận thấy đấu tranh giải phóng dân tộc ở nước mình phải được tiến hành chủ động, sáng tạo theo con đường cách mạng vô sản do Đảng cộng sản lãnh đạo, cần kết hợp đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang với sự đồng lòng của toàn thể quần chúng nhân dân

Thắng lợi của cách mạng tháng tám và hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

và đế quốc Mỹ đã chứng minh hùng hồn tính khoa học đúng đắn, tính cách mạng, sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam