Tư tưởng hồ chí minh và quan hệ giai cấp dân tộc và vận dụng tư tưởng đó vào sự nghiệp đổi mới ở việt nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ NGUYỄN QUANG TRUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUAN HỆ GIAI CẤP – DÂN TỘC VÀ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐÓ VÀO SỰ N

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NGUYỄN QUANG TRUNG

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUAN HỆ GIAI CẤP – DÂN TỘC VÀ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG ĐÓ VÀO SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT

NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS

Mã số: 5.01.02

LUẬN VẶN THẠC SỸ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS Vũ Thiện Vương

HÀ NỘI - 2004

Trang 2

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS Vũ Thiện Vương

Các số liệu, tài liệu nêu ra trong luận văn là trung thực,

đảm bảo tính khách quan, khoa học Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Hà Nội, ngày 01 tháng 11 năm 2004

Tác giả luận văn

Nguyễn Quang Trung

Trang 3

QUY ƯỚC CHỮ VIẾT TẮT

CNMLN : Chủ nghĩa Mác - Lênin

CNTB : Chủ nghĩa tư bản

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

ĐLDT : Độc lập dân tộc

LCLN : Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa

QHGC-DT : Quan hệ giai cấp - dân tộc

TBCN : Tư bản chủ nghĩa

TTHCM : Tư tưởng Hồ Chí Minh

TTTT : Trung tâm truyền tin

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU………

Chương

1:

CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUAN

HỆ GIAI CẤP - DÂN TỘC

1.1 Quan hệ giai cấp - dân tộc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ

XX

1.2 Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam truyền thống và chủ nghĩa

Mác - Lênin về quan hệ giai cấp - dân tộc

1.3 Phẩm chất và năng lực thiên bẩm đặc biệt của Hồ Chí

Minh

Chương

2:

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

TỘC

2.1 Cách mạng là sự nghiệp của toàn dân do giai cấp công

nhân lãnh đạo

2.2 Độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội - con đường

giải quyết triệt để quan hệ giai cấp-dân tộc

Chương

3:

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ QUAN HỆ GIAI CẤP - DÂN TỘC VÀO SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY ………

3.1 Thực trạng việc giải quyết quan hệ giai cấp - dân tộc trong

thời kỳ đổi mới vừa qua và những vấn đề đặt ra

3.2 Một số phương hướng, giải pháp nhằm tăng cường quan

hệ giai cấp - dân tộc ở nước ta hiện nay

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO …………

Trang 5

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Quan hệ giữa giai cấp với dân tộc (gọi tắt là QHGC-DT) là một trong những nội dung cơ bản của CNMLN Hồ Chí Minh là người đã vận dụng sáng tạo lý luận ấy vào quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đưa dân tộc Việt Nam từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành một nước độc lập và tiến lên CNXH

Việc nhận thức đúng đắn quan điểm CNMLN và TTHCM về QHGC-DT

và vận dụng quan điểm đó vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay là một

đòi hỏi cấp bách Chính vì vậy tôi chọn đề tài: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ giai cấp - dân tộc và vận dụng tư tưởng đó vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay" làm luận văn thạc sĩ triết học của mình

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Xung quanh vấn đề quan điểm CNMLN và TTHCM về QHGC-DT đã

có nhiều công trình nghiên cứu như: Chu Đức Tính: Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc giải quyết vấn đề dân tộc - dân chủ trong cách mạng Việt Nam (từ

1930 - 1954), luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội 2000; Trần Văn Hải: Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề dân tộc

và giai cấp trong cách mạng Việt Nam, luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học Viện

chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội 2001 Các công trình này đã nghiên cứu khá rõ ràng quá trình giải quyết vấn đề dân tộc - giai cấp, dân tộc - dân chủ của Hồ Chí Minh trong các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam Các tác giả đã có lý khi cho rằng, Hồ Chí Minh trong các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam đã nêu cao ngọn cờ dân tộc, đặt vấn đề dân tộc lên hàng đầu Còn vấn đề giai cấp, vấn đề dân chủ phải nhằm phục vụ cho vấn đề dân tộc Các tác giả cũng đã rút ra ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm khi vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và giai cấp, dân tộc - dân chủ vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay Song các nghiên cứu trên là những công trình của chuyên ngành lịch sử Đảng, chỉ giải quyết quan điểm của Hồ Chí Minh qua các giai đoạn lịch sử Còn việc khái quát lịch sử để rút

Trang 6

ra những luận điểm của Hồ Chí Minh về QHGC - DT thì chưa được các tác giả làm rõ Bên cạnh các công trình nghiên cứu nói trên, còn có một số công trình khác cũng đã nêu lên quan điểm của Hồ Chí Minh về QHGC-DT như:

Lê Hữu Nghĩa, Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh, NXB Lao động, Hà Nội 1997; Trần Hữu Tiến - Nguyễn Ngọc Long và Nguyễn Xuân Sơn: Quan hệ giai cấp - dân tộc - quốc tế, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội 2002 Nhưng

các tác giả chưa đi sâu vào vấn đề này

Tuy nhiên đây lại là vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ thêm Đặc biệt là việc vận dụng CNMLN và TTHCM về QHGC-DT trong điều kiện ở nước ta hiện nay đang là vấn đề chưa được nghiên cứu một cách sâu sắc Thực tiễn của sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay đòi hỏi cần phải tiếp tục nghiên cứu sâu hơn những nội dung trên

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ

* Mục đích:

Góp phần nhận thức TTHCM về QHGC-DT trong cách mạng Việt Nam Trên cơ sở đó vận dụng tư tưởng này vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

* Nhiệm vụ:

- Nghiên cứu cơ sở hình thành TTHCM về QHGC-DT ở Việt Nam

- Nghiên cứu nội dung cơ bản của TTHCM về QHGC-DT trong cách mạng Việt Nam

- Vận dụng TTHCM về QHGC-DT vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

* Phạm vi nghiên cứu:

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh đã đi đến rất nhiều nơi trên thế giới, biết rất nhiều thứ tiếng khác nhau, am hiểu sâu sắc văn hoá Đông - Tây, Kim - Cổ Tư tưởng của người về QHGC-DT được hình thành và phát triển trong quãng thời gian ấy cũng hết sức phong phú Nó được ghi nhận, phản ánh qua nhiều nhân chứng, nhiều vật chứng khác nhau Nhưng trong luận văn này, chúng tôi chỉ giới hạn phạm vi nghiên cứu TTHCM về QHGC-DT trong các bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh mà thôi

Trang 7

* Đối tượng nghiên cứu:

Trong khuôn khổ của phạm vi như thế, đối tượng nghiên cứu của luận văn này là:

- Những luận điểm cơ bản, thể hiện bản chất của QHGC-DT trong

TTHCM Luận văn chú trọng về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề

giai cấp trong TTHCM

- Những phương hướng ổn định, lâu dài nhằm tăng cường QHGC-DT ở Việt Nam hiện nay, dưới ánh sáng TTHCM về QHGC-DT

5 CƠ SỞ LÝ LUẬN, NGUỒN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

* Cơ sở lý luận:

Ngoài những cơ sở khác, cơ sở lý luận chính của luận văn này là CNMLN, TTHCM và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

* Nguồn tài liệu:

Tài liệu chủ yếu mà luận văn sử dụng là bộ Hồ Chí Minh, toàn tập, gồm 12 tập, xuất bản năm2000, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội Ngoài ra, luận văn sử dụng tài liệu khác, có liên quan (xem danh mục tài liệu tham khảo)

* Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp quy nạp :

Trong rất nhiều bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh, chúng tôi thấy rất nhiều bài thể hiện tư tưởng của Người về QHGC-DT Bằng phương pháp quy nạp không đầy đủ, chúng tôi đã khái quát lại thành những luận điểm thể hiện bản chất của TTHCM về QHGC-DT Những luận điểm này trở thành những

đề mục lớn cho chương 2 của luận văn

- Phương pháp chứng minh luận đề:

Trong các bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh, có nhiều luận điểm nổi tiếng, thể hiện sâu sắc tư tưởng của Người về một vấn đề nào đó Bằng những dẫn chứng cụ thể chúng tôi chứng minh rằng những luận đề này là kết quả của một quá trình chưng cất lâu dài về một vấn đề nào đó để hình thành nên TTHCM về vấn đề này

- Phương pháp loại suy và so sánh:

Lịch sử Việt Nam và thế giới thời cận hiện đại đã từng tồn tại nhiều giai

Trang 8

cấp, nhiều trào lưu tư tưởng chính trị khác nhau Bằng phương pháp loại suy, chúng tôi đã thấy được quá trình tìm kiếm, lựa chọn con đường cách mạng và giai cấp lãnh đạo của Hồ Chí Minh Đồng thời với sự so sánh các vấn đề

"đồng dạng phối cảnh" chúng tôi đã rút ra được bản chất của một số vấn đề

của TTHCM Chẳng hạn thực chất của QHGC-DT; QHGC-DT trong TTHCM và trong tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam… Phương pháp này được sử dụng chủ yếu ở các mục (1.2.2.), (2.1.3), (2.2.1)…

- Phương pháp lịch sử - lôgic:

Để bảo đảm cho sự phán đoán, rút ra kết luận tránh được sự sai lầm tối

đa, những đoạn trích về Hồ Chí Minh thường được đặt vào hoàn cảnh lịch sử

mà Hồ Chí Minh đã nói hay viết Đồng thời trong mỗi một chương, mỗi một mục… chúng tôi đều cố gắng luận giải vấn đề theo lôgíc nội tại của chúng Phương pháp lịch sử - lôgíc được sử dụng trong toàn luận văn

6 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN

- Góp phần làm sáng tỏ TTHCM về QHGC- DT trong cách mạng Việt Nam

- Góp phần làm sáng tỏ QHGC- DT trong sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

7 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1: Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ giai cấp

- dân tộc

Chương 2: Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ giai

cấp - dân tộc

Chương 3: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ giai cấp - dân

tộc vào sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam hiện nay

Trang 9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lương Gia Ban (2000), Chủ nghĩa yêu nước trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

2 Ban nghiên cứu lịch sử Công đoàn Việt Nam (1977), Lịch sử phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam (1860-1945), NXB Lao động, Hà Nội

3 Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng tỉnh uỷ Nghệ Tĩnh (1989), Bác Hồ thời niên thiếu, NXB Sự thật, Hà Nội

4 Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Trung ương (1975), Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tiểu sử và sự nghiệp, NXB Sự thật, Hà Nội

5 Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Trung ương (1981), Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam sơ thảo (1920 - 1954), tập I, NXB Sự thật, Hà Nội

6 Ban Tư tưởng - Văn hoá Trung ương (2002), Vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

7 Richard - Bergerom (1995), Phản phát triển - Cái giá của chủ nghĩa tự

do, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

8 Ep-ghê-nhi Cô-bê-lép (1985), Đồng chí Hồ Chí Minh, tập I, NXB Thanh

niên, Hà Nội

9 Ep-ghê-nhi Cô-bê-lép (1985), Đồng chí Hồ Chí Minh, tập II, NXB

Thanh niên, Hà Nội

10 Phan Hữu Dật, Lâm Bá Nam (2001), Chính sách dân tộc của các chính quyền Nhà nước phong kiến Việt Nam (X - XIX), NXB Chính trị quốc

gia, Hà Nội

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (1977), Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ tư, NXB Sự thật, Hà

Nội

Trang 10

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, NXB Sự thật, Hà Nội

13 Đảng cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, NXB Sự thật, Hà Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

16 Phạm Văn Đồng (1998), Những nhận thức cơ bản về tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

17 Võ Nguyên Giáp (1964), Từ nhân dân mà ra, NXB Quân đội nhân dân,

Hà Nội

18 Võ Nguyên Giáp (1970), Những năm tháng không thể nào quên, NXB

Quân đội nhân dân, Hà Nội

19 Võ Nguyên Giáp (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

20 Trần Văn Giàu (1997), Sự hình thành về cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh,

NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

21 Hồng Hà (1980), Bác Hồ trên đất nước Lênin, NXB Thanh niên, Hà

Nội

22 Trần Văn Hải (2001), Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề dân tộc và giai cấp trong cách mạng Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học Viện

chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

23 John Lê Văn Hoá (1996), Tìm hiểu nền tảng văn hoá dân tộc trong tư tưởng cách mạng Hồ Chí Minh, NXB Hà Nội, Hà Nội

24 Joy-ce Kolko (1991), Cải cách cơ cấu kinh tế thế giới, Học viện Chính

trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

Trang 11

25 V.I.Lênin (1976), Toàn tập, tập 35, NXB Tiến bộ, Matxcơva

29 C.Mac-Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập I, NXB Sự thật, Hà Nội

30 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 1, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

39 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 10, NXBChính trị quốc gia, Hà Nội

42 Lê Hữu Nghĩa (1997), Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh, NXB Lao động,

Hà Nội

43 Nguyễn Quang Ngọc (1998), Cơ cấu xã hội trong quá trình phát triển của lịch sử Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

44 Nhà xuất Bản chính trị Quốc gia (1995), Lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất trong cách mạng Việt Nam, Hà Nội

45 Nguyễn Anh Thái (1998), Lịch sử thế giới hiện đại, NXB Giáo dục, Hà

Nội

Trang 12

46 Mạch Quang Thắng (1996), Một số chuyên đề về môn học tư tưởng Hồ Chí Minh, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

47 Nguyễn Đình Thuận (2002), Sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc (1911 - 1945), NXB Chính trị quốc gia,

Hà Nội

48 Trần Dân Tiên (1985), Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chí Minh, NXB Văn học, Công ty xuất bản đối ngoại, Hà Nội

49 Trần Hữu Tiến, Nguyễn Ngọc Long, Nguyễn Xuân Sơn (2002), Quan

hệ giai cấp - dân tộc - quốc tế, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

50 Chu Đức Tính (2000), Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc giải quyết vấn đề dân tộc - dân chủ trong cách mạng Việt Nam (từ 1930 - 1954), Luận án

Tiến sĩ Lịch sử, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

51 UNESCO và Uỷ ban khoa học xã hội Việt Nam (1990), Hội thảo Quốc

tế Chủ tịch Hồ Chí Minh anh hùng giải phóng dân tộc nhà văn hoá lớn,

NXB Khoa học xã hội, Hà Nội

52 Uỷ ban khoa học xã hội Việt Nam (1976), Lịch sử Việt Nam, Tập 1,

53 Uỷ ban khoa học xã hội Việt Nam (1985), Lịch sử Việt Nam, Tập 2,

54 Uỷ ban khoa học xã hội Việt Nam (1985), Lịch sử tư tưởng Việt Nam,

Tập 1, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội

55 Vụ Biên soạn Ban tuyên huấn Trung ương (1978), Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam (Trích văn kiện Đảng), tập 1 (1930 - 1945), NXB Sách

giáo khoa Mác-Lênin, Hà Nội

56 Nguyễn Hữu Vui (1998), Lịch sử triết học, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	377,63 KB