Tư tưởng hồ chí minh về lãnh đạo công tác tư tưởng giá trị lý luận và thực tiễn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- TRẦN KIM HOÀNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG – GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LUẬN VĂN THẠC

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

TRẦN KIM HOÀNG

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG – GIÁ TRỊ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học

Hà Nội-2014

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

TRẦN KIM HOÀNG

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG – GIÁ TRỊ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học

Mã số: 60.31.02.04

Người hướng dẫn: GS.TS PHÙNG HỮU PHÚ

Hà Nội-2014

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác, trung thực Những kết luận của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác

Tác giả

Trần Kim Hoàng

Trang 4

LỜI CẢM ƠN

Tác giả luận văn này xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS Phùng Hữu Phú, với tinh thần trách nhiệm và tấm lòng của một người Thầy đã hướng dẫn, chỉ dạy và giúp đỡ em trên con đường nghiên cứu khoa học

Xin cảm ơn các Thầy, Cô trong Khoa Khoa học Chính trị, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn_ĐHQGHN và Thầy, Cô giảng dạy các chuyên đề trong quá trình học Các anh, chị, em học viên cao học đã luôn định hướng, động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện để em hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, xin được gửi tới gia đình, người thân và bạn bè lời biết ơn sâu sắc vì sự quan tâm, thấu hiểu và sẻ chia

Xin chân thành cảm ơn!

Trang 5

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứuError! Bookmark not defined

6 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu luận văn Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: KHÁI LUẬN CHUNG VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG Error! Bookmark not defined 1.1 Công tác tư tưởng và những nguyên tắc của công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm tư tưởng Error! Bookmark not defined 1.1.2 Khái niệm công tác tư tưởng 14 1.1.3.Các nguyên tắc trong công tác tư tưởngError! Bookmark not

defined

1.1.3.1 Nguyên tắc tính đảng trong công tác tư tưởng 18

1.1.3.2 Nguyên tắc tính khoa học trong công tác tư tưởng.Error! Bookmark not defined

1.1.3.3 Nguyên tắc công tác tư tưởng gắn với thực tiễn cuộc sống 22

1.2 Lãnh đạo và lãnh đạo công tác tư tưởngError! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm lãnh đạo Error! Bookmark not defined 1.2.2 Khái niệm lãnh đạo công tác tư tưởngError! Bookmark not

defined

Trang 6

CHƯƠNG 2:TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC

TƯ TƯỞNG Error! Bookmark not defined 2.1 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

2.1.1 Quan điểm Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

2.1.1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

2.1.1.2 Vị trí, vai trò của lãnh đạo công tác tư tưởng theo quan điểm Hồ Chí

Minh Error! Bookmark not defined

2.1.2 Đảng Cộng sản Việt Nam - chủ thể lãnh đạo công tác tư tưởng theo quan điểm Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined 2.1.3 Nội dung và phương thức lãnh đạo công tác tư tưởng theo quan điểm

Hồ Chí Minh 37

2.1.3.1 Nội dung lãnh đạo công tác tư tưởng theo quan điểm Hồ Chí Minh 37 2.1.3.2 Phương thức lãnh đạo công tác tư tưởng theo quan điểm Hồ Chí Minh

Error! Bookmark not defined

2.1.4 Quan điểm Hồ Chí Minh về cán bộ lãnh đạo công tác tư tưởng Error!

Bookmark not defined

2.1.4.1 Đạo đức cách mạng là gốc của người cán bộ lãnh đạo công tác tư

tưởng Error! Bookmark not defined

2.1.4.2 Có năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của

Đảng Error! Bookmark not defined 2.1.4.3 Có trình độ lý luận và không ngừng nâng cao trình độ lý luận Error! Bookmark not defined

2.2 Hồ Chí Minh - tấm gương mẫu mực về thực hành lãnh đạo công tác

tư tưởng Error! Bookmark not defined

Trang 7

2.2.1 Người khởi xướng lãnh đạo công tác tư tưởng của cách mạng Việt Nam Error! Bookmark not defined 2.2.2 Người lãnh đạo công tác tư tưởng đầu tiên của cách mạng Việt Nam Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIÁ TRỊ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH VỀ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG Error! Bookmark not defined

3.1 Đảng cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined 3.2 Những vấn đề đang đặt ra đối với lãnh đạo công tác tư tưởng hiện nay 83

3.2.1 Tình hình tư tưởng 83 3.2.2 Thực trạng lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

3.3 Tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

3.3.1 Tiếp tục hoàn thiện nhận thức về lãnh đạo công tác tư tưởng Error!

Bookmark not defined

3.3.2 Tiếp tục hoàn thiện những nhiệm vụ, giải pháp lãnh đạo công tác tư tưởng Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 4

Trang 9

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã có biết bao vĩ nhân, anh hùng mà cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và nhân cách của họ tiêu biểu cho lý tưởng, ý chí, khát vọng của dân tộc và xu hướng phát triển của thời đại Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những người như vậy “Hồ Chí Minh” - những chữ ấy đã trở thành một biểu tượng, một niềm tự hào của dân tộc ta và của nhân loại tiến bộ trên toàn thế giới

Dân tộc ta sinh ra Hồ Chủ tịch, và chính Người - Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới - người mà tổ chức Giáo dục - Khoa học - Văn hóa Liên Hợp quốc (UNESCO) đánh giá là đã “để lại dấu ấn trong quá trình phát triển của nhân loại” - đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta Cuộc đời và sự nghiệp, tư tưởng và lý luận cách mạng mà Người để lại cho dân tộc ta và nhân loại là một di sản vô cùng quý giá Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện

cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại” và “Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng

và dân tộc ta”

Chính vì vậy, cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và nhân dân Việt Nam

Tư tưởng của Người bao quát nhiều lĩnh vực rộng lớn, phong phú, trong đó vấn đề “Lãnh đạo công tác tư tưởng” chiếm một vị trí quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định: Tư tưởng dẫn đầu; Đảng phải quan tâm đến giáo dục

tư tưởng và lãnh đạo quá trình tư tưởng trong Đảng và trong xã hội Người nhấn mạnh: “Lãnh đạo quan trọng nhất là lãnh đạo tư tưởng, phải hiểu tư tưởng của mỗi cán bộ để giúp đỡ thiết thực trong công tác; vì tư tưởng thông suốt thì làm tốt, tư tưởng nhùng nhằng thì không làm được việc”, theo Người “Tư tưởng không đúng

Trang 10

2

đắn thì công tác ắt sai lầm” Trong tổ chức thực hiện, lãnh đạo công tác tư tưởng phải đi trước một bước và quan trọng nhất, không ngừng đổi mới để phù hợp với những điều kiện cụ thể của hoàn cảnh, đối tượng, nâng cao hiệu quả, phục vụ cho

sự nghiệp chung của cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà tư tưởng lớn mà Người còn là một nhà lãnh đạo công tác tư tưởng kiệt xuất Lãnh đạo công tác tư tưởng là một trong những thực hành lớn và có ý nghĩa quan trọng của Hồ Chí Minh Trong suốt cuộc đời cách mạng của mình, chúng ta có thể nhận thấy rằng, Người đã có những thực hành biện chứng trên mọi lĩnh vực: Công tác tư tưởng, giáo dục tư tưởng và lãnh đạo công tác tư tưởng, dân chủ, đạo đức cách mạng, đoàn kết và đại đoàn kết, Những thực hành đó không chỉ có ý nghĩa và giá trị đối với thời kỳ cách mạng trước đây mà còn rất quan trọng đối với thời kỳ đổi mới và hội nhập của Đảng, Nhà nước ta hiện nay

Nắm bắt được tầm quan trọng của “tư tưởng” và “lãnh đạo công tác tư tưởng” trong công cuộc dựng nước và giữ nước, Hồ Chí Minh đã đặc biệt chú trọng tới công tác và quá trình lãnh đạo tư tưởng và coi đây là một trong những hoạt động cấp thiết của mọi thời đại Tư tưởng lòng dân có vững, có mạnh thì đất nước mới phát triển, do đó Hồ Chí Minh đã xây dựng lên một hệ thống các quan điểm về vấn

đề lãnh đạo công tác tư tưởng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội Trong những hoạt động này vấn đề cốt lõi là lãnh đạo phải thống nhất, dân chủ, khoa học

và cách mạng Vấn đề tưởng như đơn giản, dễ làm nhưng thực tế đến nay nhiều lúc, nhiều nơi vẫn làm chưa tốt

Tình hình tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng của Đảng ta chịu nhiều tác động sâu sắc của đời sống chính trị - kinh tế quốc tế, đặc biệt là trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin và sức ảnh hưởng của thời đại toàn cầu hóa Các thế lực cơ hội chính trị ngoài nước đã, đang và sẽ cấu kết, ra sức chống phá cách mạng Việt Nam bằng chiến lược “Diễn biến hòa bình”, trong mọi lĩnh vực và dưới mọi hình thức; phản bác quyết liệt chủ nghĩa Mác - Lênin, phản bác mục tiêu, lý tưởng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của các nước xã hội chủ nghĩa còn lại như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba… Sự nghiệp đổi mới xây dựng chủ nghĩa xã hội của nhân dân ta 28 năm qua do Đảng lãnh đạo đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn, toàn diện

Trang 11

3

Nhờ đó cũng cố được niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo, định hướng của Đảng

ta trên con đường đi tới CNXH Điều này đặc biệt quan trọng về mặt tư tưởng và lý luận đối với toàn Đảng và toàn dân ta Tuy vậy, bên cạnh những thành tựu đạt được, quá trình xây dựng và phát triển đất nước đang đặt ra nhiều vấn đề gay gắt và thách thức Những yếu kém, hạn chế về năng lực lãnh đạo, quản lý và điều hành của bộ máy nhà nước các cấp Từ đó gây bức xúc và giảm lòng tin của nhân dân đối với khả năng cầm quyền và lãnh đạo của Đảng Trong khi đó căn bệnh tham nhũng, lãng phí, quan liêu của cán bộ, đảng viên chưa được đẩy lùi, gây bức xúc cho quần chúng nhân dân: “Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu, những tiêu cực và tệ nạn xã hội chưa được ngăn chặn, đẩy lùi mà còn tiếp tục diễn biến phức tạp” [16, tr.173] Những hiện tượng đó là tiếng chuông cảnh báo để chúng ta phải làm tốt hơn nữa lãnh đạo công tác tư tưởng

Chính vì vậy, việc tìm hiểu, phân tích, nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về Lãnh đạo công tác tư tưởng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc nhằm để đấu tranh thắng lợi các âm mưu, diễn biến và thủ đoạn của các thế lực thù địch; xây dựng, bảo vệ và phát triển thành công nền chủ nghĩa xã hội ở nước ta; xây dựng Đảng ta vững mạnh về tư tưởng chính trị, xây dựng và củng cố niềm tin, sự kiên định trong tư tưởng và hành động của quần chúng nhân dân hiện nay

Lãnh đạo công tác tư tưởng là một nhiệm vụ chính trị quan trọng của Đảng,

là một đặc trưng chủ yếu trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Lãnh đạo công tác tư tưởng không chỉ là định hướng, chỉ đạo, giáo dục, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, mà còn là phương thức thu hút nhân dân vào việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách đó

Trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, một nội dung quan trọng là xây dựng về tư tưởng chính trị, trình độ trí tuệ, nâng cao năng lực, phương thức cầm quyền của Đảng, Toàn bộ hoạt động của Đảng, trước hết là hoạt động tư tưởng có yêu cầu tự thân phải giáo dục hóa, lãnh đạo hóa, kể cả nhận thức và hành động Thực tiễn đó đòi hỏi những cán bộ, đảng viên làm công tác xây dựng Đảng về tư

Trang 12

4

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban Tuyên huấn Trung ương (1985), Hồ Chí Minh về công tác tư tưởng, Nxb Sự

Thật, Hà Nội

2 C.Mác - Ăngghen (1984), Tuyển tập, tập VI, Nxb Sự Thật, Hà Nội

3 C Mác và Ăngghen (1995), Toàn tập, tập XIX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

4 C Mác – Ăngghen (1995), Toàn tập, tập IV, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

5 C Mác và Ph Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập I, Nxb Sự Thật, Hà Nội

6 Mác và Ăngghen, Toàn tập , tập VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

7 C Mác và Ăngghen: Toàn tập , tập VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

8 C Mác và Ăngghen: Toàn tập, tập III, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

9 C Mác và Ăngghen: Toàn tập, tập VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 C Mác và Ăngghen: Toàn tập, tập IV, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 C Mác và Ăngghen: Toàn tập, tập XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

12 C Mác - Ăngghen: Tuyển tập, tập VI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

13 Trần Thị Kim Cúc (2005), Hồ Chí Minh và những nguyên lý công tác tư tưởng -

lý luận, Tạp chí Tư tưởng Văn hóa, (số 9), tr 23-27

14 Nguyễn Thị Doan, Đỗ Minh Cương, Phương Kỳ Sơn (1996), Các học thuyết

quản lý, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

15 PGS.TS Trần Thị Anh Đào (CB) (2010), Công tác tư tưởng và vấn đề đào tạo

cán bộ làm công tác tư tưởng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

16 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

XI, Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội

17 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập II, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

18 Võ Nguyên giáp (1977), Những chặng đường lịch sử, Nxb Văn học, Hà Nội

19 Nguyễn Đức Hạt (CB) (2009), Nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ nữ trong

hệ thống chính trị, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

20 P Hersey và Ken Blanchard (2002), Quản trị hành vi tổ chức, Nxb Thống kê,

Hà Nội

21 PTS Lương Khắc Hiếu (CB) (1998), Nguyên lý công tác tư tưởng, tập I, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

Trang 13

5

22 Lương Khắc Hiếu (CB) (2008), Giáo trình công tác tư tưởng, tập I, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

23 Lý Thị Bích Hồng (2005), Quán triệt quan điểm Hồ Chí Minh về công tác tư

tưởng, lý luận trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay, Tạp chí Lịch sử

Đảng, (số 3), tr.44-46

24 A.G.Kovaliop (1976), Tâm lý học xã hội, Nxb Giáo dục, Hà Nội

25.GS Đinh Xuân Lâm, PTS Bùi Đình Phong (1998), Hồ Chí Minh văn hóa và đổi

mới, Nxb Lao động, Hà Nội

26 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

41 PTS Phạm Quang Nghị (CB)(1997), Một số vấn đề lý luận và nghiệp vụ công

tác tư tưởng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

42 Hoàng Phê (CB) (2000), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng

43 GS.TS Phùng Hữu Phú (CB) (2010), Bí quyết thành công Hồ Chí Minh, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

44 Đào Duy Quát (CB) (2001), Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng

Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

45 PGS.TS Tô Huy Rứa (CB) (2012), Một số vấn đề về công tác lý luận, tư tưởng

và tổ chức của Đảng trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

46 Trần Trọng Tân (CB) (1996), Góp phần đổi mới công tác lý luận - tư tưởng,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	305,41 KB