Tư tưởng hồ chí minh về đạo đức nhà báo và vận dụng vào giáo dục sinh viên ngành báo chí ở việt nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHỔNG MINH NGỌC MAI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO VÀ VẬN DỤNG VÀO GIÁO DỤC SINH VIÊN NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHỔNG MINH NGỌC MAI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO

VÀ VẬN DỤNG VÀO GIÁO DỤC SINH VIÊN

NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC

HÀ NỘI, 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHỔNG MINH NGỌC MAI

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO

VÀ VẬN DỤNG VÀO GIÁO DỤC SINH VIÊN

NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ

CHUYÊN NGÀNH: HỒ CHÍ MINH HỌC

MÃ SỐ: 60310204

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn Sơn

HÀ NỘI, 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Văn Sơn Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kz hình thức nào trước đây Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá của các tác giả khác, cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích nguồn gốc

Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả luận văn

Khổng Minh Ngọc Mai

LỜI CẢM ƠN

Trang 2

Hoàn thành bản luận văn với đề tài: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo

đức nhà báo và vận dụng vào giáo dục sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay”, tôi xin tỏ lòng biết ơn:

TS Nguyễn Văn Sơn, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo đóng

góp ý kiến cho tôi trong suốt quá trình làm luận văn

Xin cùng bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô giáo, người đã

đem lại cho tôi những kiến thức bổ trợ, vô cùng có ích trong những năm học vừa qua

Cũng xin bày tỏ lời biết ơn chân thành đến bộ phận sau đại học của khoa

Khoa học Chính trị đã giúp tôi về các thủ tục trong quá trình học, viết và bảo

vệ luận văn

Cuối cùng tôi xin gửi lời cám ơn đến gia đình, bạn bè, những người đã

luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình

Tác giả luận văn

Khổng Minh Ngọc Mai

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 4

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 12

3.1 Mục đích của đề tài 12

3.2 Nhiệm vụ của đề tài 13

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13

4.1 Đối tượng nghiên cứu 13

4.2 Phạm vi nghiên cứu 13

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 13

5.1 Cơ sở lý luận 13

5.2 Phương pháp nghiên cứu 14

6 Đóng góp về mặt khoa học và { nghĩa của luận văn 14

6.1 Đóng góp về mặt khoa học 14

6.2 Ý nghĩa của luận văn 14

7 Kết cấu của đề tài 14

Trang 3

Chương 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO 15

1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về nghề báo 15 1.2 Nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà báo 25 1.2.1 Lập trường chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng với

nhân dân 28 1.2.2 Người làm báo phải gắn bó mật thiết với nhân dân, hết lòng phục vụ

nhân dân 30 1.2.3 Người làm báo phải nâng cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng, nhân dân 35 1.2.4 Người làm báo phải trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật 37 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 40

Chương 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

NGHỀ BÁO TRONG ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

NGHỀ BÁO CHO SINH VIÊN NGÀNH BÁO CHÍ Ở VIỆT NAM HIỆN

NAY 42

2.1 Thực trạng giáo dục đạo đức nghề báo cho sinh viên ngành Báo chí 42 2.2.1 Những thành tựu chủ yếu trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ngành Báo chí 42 2.1.2 Một số hạn chế trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên

ngành Báo chí 47 2.2 Phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghề báo theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay 54 2.2.1 Phương hướng cơ bản giáo dục đạo đức nghề báo cho sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 54 2.2.1.1 Thông qua giáo dục – đào tạo, hình thành đội ngũ nhà báo có lập

trường tư tưởng vững vàng, kiên định, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, giàu tính đảng và tính dân tộc 54 2.2.1.2 Xây dựng đội ngũ nhà báo giàu lòng yêu nước, niềm tự hào, tự tôn

dân tộc 58 2.2.1.3 Gắn giáo dục tư tưởng, đạo đức nghề báo với các hoạt động thực tiễn

xã hội góp phần bồi dưỡng l{ tưởng sống cao đẹp, trách nhiệm cho sinh viên ngành Báo chí 60

Trang 4

2.2.2 Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghề báo cho sinh viên ngành Báo chí ở Việt Nam hiện nay 62 2.2.2.1 Đa dạng hoá các hình thức giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức cho sinh viên ngành Báo chí, trong đó các học phần lý luận chính trị và đạo đức nhà báo đóng vai trò trung tâm 63 2.2.2.2 Nâng cao nhận thức về vai trò của giáo dục đạo đức và trách nhiệm của nhà báo trong đời sống kinh tế - chính trị - xã hội đối với người làm công tác quản l{, cơ sở đào tạo và sinh viên 72 2.2.2.3 Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo, tự giáo dục, tự rèn luyện trong sinh viên ngành Báo chí thông qua các hoạt động phong trào và công tác xã hội 78 2.2.2.4 Xây dựng học phần bắt buộc có tính đặc thù, gắn với yêu cầu nhiệm

vụ của ngề báo 83 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 88

KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Vũ Ngọc Am (2004), Một số vấn đề về phương pháp giảng dạy lý luận

chính trị, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

2 Lê Thị Tuyết Ba (1999), “Vấn đề bảo vệ các giá trị đạo đức truyền thống

trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”, Tạp chí Triết học (Số 1)

3 Lê Thị Tuyết Ba (2003), “Chuẩn mực đạo đức trong bối cảnh của nền

kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học (Số 10)

4 Lương Gia Ban (2004), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về lý luận và học tập

lý luận", Tạp chí Triết học, (1)

5 Lương Gia Ban (chủ biên) (2002), Góp phần nâng cao chất lượng

giảng dạy và đổi mới nội dung chương trình các môn khoa học Mác -

Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

6 Hoàng Chí Bảo (1991), “Giáo dục môn chủ nghĩa cộng sản khoa học

trong tình hình hiện nay: lý luận và giải pháp thực tiễn”, Tạp chí Triết

học (Số 3)

7 Hoàng Chí Bảo (1997), “Văn hoá và sự phát triển nhân cách của thanh

niên” Tạp chí nghiên cứu lý luận, (số 1)

Trang 5

8 Hoàng Quốc Bảo (2003), “Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn trong

hoạt động tuyên truyền của Hồ Chí Minh”, Tạp chí Triết học (Số 5)

9 Đặng Quốc Bảo, Đặng Thị Thanh Huyền (2005), Chỉ số phát triển

giáo dục trong HDI - cách tiếp cận và một số kết quả nghiên cứu, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 Nguyễn Duy Bắc (chủ biên) (2004), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn

về dạy và học môn học Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong

trường đại học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

95

11 Lê Thanh Bình (2013), “Yêu cầu cơ bản về phẩm chất nghề nghiệp,

đạo đức, văn hóa chính trị của nhà báo quốc tế”, Tạp chí Lý luận chính

trị và Truyền thông (Số 6)

12 Nguyễn Đức Bình (1994), Bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng và bức thiết, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

13 Lê Bỉnh (2002), “Về một số đặc trưng của cuộc đấu tranh tư tưởng

hệ”, Tạp chí Triết học (Số 12)

14 Bộ Giáo dục và Đào tạo (30/5/1998), Báo cáo tổng kết 7 năm thực

hiện Chỉ thị số số 34-CT/TW về tăng cường công tác chính trị trong

trường học

15 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2003), Giáo dục đại học Việt nam, Nxb giáo dục

16 Bộ Giáo dục và Đào tạo - Ban Khoa giáo TW, Báo cáo tổng kết ba

năm thực hiện nghị quyết TW5 khoá IX về công tác tư tưởng Lý luận

(phần lý luận) giai đoạn 2002-2005

17 Trịnh Doãn Chính - Nguyễn Anh Quốc (2003), “Tư tưởng Hồ Chí

Minh về giáo dục”, Tạp chí Triết học (Số 3)

18 Nguyễn Trọng Chuẩn (1995), “Đôi điều suy nghĩ về giá trị và sự biến

đổi của các giá trị khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường”, Tạp

chí Triết học (Số 1)

19 Nguyễn Trọng Chuẩn (2001), “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay và những biến động trong lĩnh vực đạo

đức”, Tạp chí Triết học (Số 9)

20 Vũ Hoàng Công (2003), "Những vấn đề cơ bản trong tư tưởng chính

Trang 6

trị của chủ nghĩa Mác - Lênin", Tạp chí Thông tin chính trị học, (4)

21 Lương Minh Cừ (2003), "Một số ý kiến về công tác giáo dục chính trị,

tư tưởng cho sinh viên hiện nay", Tạp chí Giáo dục (60)

96

22 Phạm Tất Dong (chủ biên) (1995), Trí thức Việt Nam thực tiễn và triển

vọng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

23 Thành Duy (2000), “Hồ Chí Minh với việc phát huy sức mạnh của văn

hoá trong sự nghiệp đấu tranh giữ nước, giải phóng dân tộc”, Tạp chí

Triết học (Số 5)

24 Vũ Trọng Dung (2004), “Tác động của kinh tế thị trường đến đạo đức

người cán bộ quản l{”, Tạp chí Triết học (Số 5)

25 Phạm Văn Đức (2000), “Một số suy nghĩ về vai trò của giáo dục, đào

tạo trong phát triển nguồn lực con người”, Tạp chí Triết học (Số 6)

26 Phạm Văn Đức (2004), “Phát huy tinh thần dân tộc trong bối cảnh toàn

cầu hoá ở Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Triết học (Số 9)

27 Võ Xuân Đàn (2004), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và nhiệm

vụ của đội ngũ thầy cô giáo và những người làm công tác giáo dục",

Tạp chí Khoa học xã hội, (12)

28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Kết luận số 162-TB/TW Về một số

biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình hình mới

29 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Văn kiện Đảng thời kz đổi mới (Đại

hội VI, VII, VIII, IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

30 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ X, Nxb, Chính trị Quốc gia, Hà Nội

31 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm

Ban chấp hành Trung Ương Khóa X Về Công tác tư tưởng, lý luận và

báo chí trước yêu cầu mới

32 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Tài liệu học tập các nghị quyết Hội

nghị Trung ương 5, khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

33 Đảng Cộng sản Việt Nam (2009), Thông báo kết luận của Bộ Chính trị

số 242-TB/TW ngày 15 rtháng 4 năm 2009) về tiếp tục thực hiện Nghị

97

quyết Trung ương 2 (Khoá VIII) phương hướng phát triển giáo dục đào

Trang 7

tạo đến năm 2020

34 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ XI Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

35 Nguyễn Khoa Điềm (2004), "Nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu

quả công tác giáo dục lý luận chính trị trong tình hình mới", Tạp chí

Thông tin công tác tư tưởng lý luận, (Số 1)

36 Nguyễn Hữu Đức (chủ biên) (2003), Giáo dục, rèn luyện thanh niên

theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt

Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội

37 Nguyễn Trường Giang (2014), “Những điểm riêng biệt trong 100 bản

quy tắc đạo đức báo chí trên thế giới”, Tạp chí Lý luận chính trị và

Truyền thông (Số 2)

38 Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con người

phục vụ phát triển xã hội - kinh tế, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

39 Phạm Minh Hạc (2002), Nhân tố mới về giáo dục và đào tạo trong thời

kz đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội

40 Nguyễn Đức Hạnh (2013), “Về tính chuyên nghiệp đặc thù của hoạt

động báo chí”, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông (Số 12)

41 Cao Thu Hằng (2004), “Giá trị đạo đức truyền thống và những yêu cầu

đạo đức đối với nhân cách con người Việt Nam hiện nay”, Tạp chí

Triết học (Số 7)

42 Bùi Thị Kim Hậu (2014), “Bài nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại

hội sinh viên Việt Nam lần thứ hai và { nghĩa đối với việc giáo dục đạo

đức cho sinh viên hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông

(Số 1)

98

43 Vũ Văn Hiền (1997), “Ổn định xã hội và vai trò của nó đối với sự nghiệp

công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, Tạp chí Triết học (Số 2)

44 Nguyễn Minh Hoàn (2012), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về động lực và

mục tiêu của tiến bộ xã hội”, Tạp chí Triết học, (Số 4)

45 Đỗ Huy (2000), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người, phát

triển giáo dục, nâng cao dân trí”, Tạp chí Triết học (Số 2)

Trang 8

46 Nguyễn Văn Huyên (2000), “Triết lý phát triển xã hội Hồ Chí Minh”,

Tạp chí Triết học (Số 4)

47 Nguyễn Văn Huyên (2003), “Lối sống người Việt Nam dưới tác động

của toàn cầu hoá hiện nay”, Tạp chí Triết học (Số 12)

48 Trần Tất Hùng (2002), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục lý luận

Mác-Lênin", Tạp chí Giáo dục, (30)

49 Đặng Thu Hương (2014), “Văn hóa báo chí và văn hóa của người làm

báo trong bối cảnh toàn cầu hóa”, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền

thông (Số 6)

50 Lại Quốc Khánh (2005), “Bản chất nhân đạo của tư tưởng Hồ Chí

Minh về giải phóng con người”, Tạp chí Cộng sản, (Số 14)

51 Lại Quốc Khánh (2011), “Nhận diện và định vị chủ nghĩa yêu nước trong chiến lược xây dựng và phát huy nguồn lực trí tuệ Việt Nam”,

Tạp chí Triết học, (Số 5)

52 V.I.Lênin (2005), Toàn tập, tập 21, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

55 Nguyễn Thành Lợi (2013), “Đạo đức nghề nghiệp nhà báo Trung Quốc

hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông (Số 10)

56 C.Mác - Ph.Ăngghen (2004), Toàn tập, tập 37, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội

99

57 C.Mác - Ph.Ăngghen (2004), Toàn tập, tập 38, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội

60 Hồ Chí Minh (2004), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội

Trang 9

72 Đỗ Chí Nghĩa (2013), “Những quan điểm chỉ đạo cơ bản của Đảng về

vai trò định hướng dư luận xã hội của báo chí”, Tạp chí Lý luận chính

trị và Truyền thông (Số 11)

73 Phùng Hữu Phú (1992), “Hồ Chí Minh về những phẩm chất cần có của

Đảng Cộng sản”, Tạp chí Thông tin Lí luận (Số tháng 12)

74 Đỗ Văn Quân - Đặng Anh Tuyết (2005), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về

“Học để làm việc” một trong bốn trụ cột của giáo dục hiện đại", Tạp

chí Giáo dục, (106)

100

75 Dương Xuân Sơn (2014), “Báo chí với tiềm lực con người”, Tạp chí

Lý luận chính trị và Truyền thông (Số 1)

76 Nguyễn Văn Sơn (2010), “Phát triển con người Việt Nam trên cơ sở

phát triển giáo dục - đào tạo”, Tạp chí Triết học (Số 10)

77 Nguyễn Văn Tài (2004), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và phát

huy nhân tố con người”, Tạp chí Triết học (Số 2)

78 Nguyễn Thanh (2007), Vấn đề con người giáo dục con người nh n từ

góc độ triết học xă hội, Nxb Tổng hợp TP Hồ Chí Minh

79 Hà Nhật Thăng, Đào Thanh Âm (Đồng chủ biên) (1998), Lịch sử giáo

dục thế giới, Nxb Giáo dục, Hà Nội

80 Đỗ Thắng (2002), "Tìm hiểu một số nội dung giáo dục thế hệ trẻ trong

tư tưởng Hồ Chí Minh", Tạp chí Giáo dục, (23)

81 Lê Sĩ Thắng (2002), “Kế thừa tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong

công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Triết học

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	601,2 KB