Ngu Van 6 HKII

Giao an Ngu Van 6 HKII

Trường THCS Trần Quý Cáp Giáo án Ngữ văn 6

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi

- Dế Mèn : một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo

- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích

2.Kĩ năng :

- Văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả

- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả

3 Thái độ:

- Phải biết sống khiêm tốn, không nên kiêu căng, coi thường người khác

- Có tấm lòng vị tha; biết sửa chữa những sai lầm của mình

II/SỰ CHUẨ N BỊ CỦ A THẦ Y VÀ TRÒ :

- Thầy:

+ Bảng phụ

+ SGK, SBT, các sách tham khảo khác

+ Ảnh nhà văn Tô Hoài

+ Tập truyện ngắn “Dế Mèn phiêu lưu kí “ ở thư viện trường

- Trò:

+ Bảng phụ

+ Sgk, sbt, dụng cụ học tập

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: vấn đáp tái hiện; thuyết giảng; giải thích-minh họa; thảo luận nhóm;

IV/TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT Đ ỘNG DẠY HỌC:

1 Ổ n đị nh lớ p

2 Kiể m tra bài cũ : Kiểm tra vở soạn 2 HS( 5 phút)

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 2 phút

Hoạt động 2: HD tìm hiểu chung

Mục tiêu:đọc Vb; tìm hiểu tác giả, tác phẩm; bố cục văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ; thảo luận đôi bạn, thuyết trình

+ Bút danh: Kỉ niệm và ghi nhớ quê hương

-Sông Tô Lịch, huyện Hoài Đức

+ Hiện nay tuy đã ngoài 80 tuổi nhưng Tô

Hoài vẫn khoẻ, vui, sức viết vẫn đều đặn

+ Ngoài Dế Mèn phiêu lưu kí, Tô Hoài còn

viết rất nhiều truyện cho thiếu nhi đặc sắc

khác: Võ sĩ bọ ngựa, đàn chim gáy đồng

HS đọcTLời

- Bài học đường đời đầu tiên trích

từ truyện Dế Mèn phiêu lưu

kí-tác phẩm được xuất bản lần đầunăm 1941

GV: Thân Thị Kim Khánh Năm học: 2012-2013

thời ơng cũng là mhà văn viết nhiều truyện

cho người lớn về các đề tài miền núi và Hà

Nội: Vợ chồng A Phủ, Miền Tây, Cát bụi

chân ai, Chiều chiều

GV HDHS cách đọc: Đoạn đầu đọc với

giọng hào hứng, kiêu hãnh, to vang, chú ý

nhấn giọng ở các tính từ, động từ Đoạn trêu

chị Cốc chú ý giọng đối thoại Đoạn cuối

đọc với giọng chậm, buồn, sâu lắng và cĩ

phần bi thương

- Đọc mẫu từ đầu “ Đứng đầu thiên hạ

rồi” Gọi Hs đọc tiếp truyện

? Hãy chia bố cục của truyện?

+ 2 phần: Miêu tả hình dáng, tính cách của

Dế Mèn; Bài học đường đời đầu tiên

- Yêu cầu Hs giải thích lại một vài chú thích

Đọc- Bố cục : 2 đoạn

+ Miêu tả vẻ đẹp và tínhcách Dế Mèn

+ Câu chuyện về bài họcđường đời đầu tiên

Hoạt động 3: HD đọc- hiểu văn bản

Mục tiêu: Hs nắm được nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của VB.

Phương pháp: vấn đáp tái hiện; thuyết giảng; giải thích-minh họa; thảo luận nhĩm;

Thời gian : 45 phút

Truyện được kể bằng lời của nhân vật nào?

Thuộc ngơi kể thứ mấy?

Việc tác giả chọn ngơi kể thứ nhất cĩ tác

dụng gì?

- Khi xuất hiện ở đầu câu chuyện , Dế Mèn

đã là “một chàng dế thanh niên cường tráng

“ Chàng dế ấy đã hiện lên qua những nét

+ Trình tự miêu tả của tác giả?

- Đoạn văn miêu tả đã làm hiện hình một

chàng Dế như thế nào trong tưởng tượng

của em?

? Dế Mèn lấy làm “hãnh diện với bà con”

về vẻ đẹp của mình Theo em, Dế Mèn cĩ

quyền hãnh diện như thế khơng?

- Tính cách Dế Mèn được miêu tả qua các

chi tiết nào về:

+ Hành động?

+ Ý nghĩ?

? Dế Mèn tự nhận mình là “ tợn lắm”, “xốc

nổi” và “ngơng cuồng” Em hiểu những lời

nĩi đĩ của Dế Mèn như thế nào?

? Từ đĩ em cĩ nhận xét gì về tính cách Dế

Mèn?

- Trong phần đầu của truyện em thấy Dế

Mèn cĩ nét nào đẹp, nét nào chưa đẹp trong

hình dáng và tính tình của Dế Mèn

Dế MènThứ nhấtTL

HS tìm những chi tiếttrong SGK trả lời

TL

TLuận đơi

TLTL

- Cho mình là tài giỏi nhất

 Kiêu căng, tự phụ, hung hăng,hống hách

* Dế Mèn cĩ vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ nhưng tính tình kiêu căng, xốc nổi.

GV chốt: Đây là đoạn văn rất đặc sắc, độc

đáo về nghệ thuật tả vật Bằng cách nhân

hoá cao độ, dùng nhiều tính từ, động từ, từ

láy, so sánh rất chọn lọc và rất chính xác

Tô Hoài đã để cho Dế Mèn tự hoạ bức chân

dung về mình vô cùng sống động Không

phải là một con dế mèn mà là một chàng Dế

Mèn cụ thể đến từng bộ phận cơ thể , từng

cử chỉ hành động, tính tình Tất cả lại rất

phù hợp với thực tế, với hình dáng và tập

tính của loài dế, cũng như của một số thanh

thiếu niên đương thời và nhiều thời Dế mèn

cường tráng, khoẻ mạnh và kiêu căng, hợm

hĩnh, lố bịch mà không tự biết Điểm đáng

khen cũng như đáng chê trách của chàng Dế

mới này là ở đó

GV: Mang tính kiêu căng vào đời, Dế Mèn

đã gây ra những chuyện gì để phải ân hận

- Như thế, dưới mắt Dế Mèn , Dế Choắt

hiện ra như thế nào?

-Thái độ đó đã tô thêm tính cách gì của Dế

Mèn?

- Hết coi thường Dế Choắt Dế Mèn lại gây

sự với chị Cốc Vì sao Dế Mèn dám gây sự

với Cốc to lớn hơn mình?

- Em hãy nhận xét cách Dế Mèn gây sự với

chị Cốc bằng câu hát:

Vặt lông cái Cốc cho tao

Tao nấu, tao nướng tao xào tao ăn

- Việc Dế Mèn dám gây sự với Cốc to lớn

khoẻ hơn gấp bội có phải là hành động dũng

cảm không? Vì sao?

- Kẻ phải chịu hậu quả trực tiếp của trò đùa

này là Dế Choắt Nhưng Dế mèn có chịu

hậu quả nào không? Nếu có đó là hậu quả

gì?

- Thái độ của Dế mèn thay đổi như thế nào

Nghe

- Khinh thường DếChoắt, gây sự với Cốcdẫn đến cái chết của DếChoắt

Thảo luận nhóm.BẢNG

PHỤ

1 Như một gã nghiệnthuốc phiện

2 Cánh ngắn ngủn, râumột mẫu, mặt mũi ngẩnngơ

3 Hôi như cú mèo

4.Có lớn mà không cókhôn

- Dế Mèn gọi Dế Choắt

là “chú mày” mặc dù trạctuổi nhau

- Rất yếu ớt, xấu xí, lườinhác, đáng khinh

- Kiêu căng

- Muốn ra oai với DếChoắt, muốn chứng tỏmình sắp đứng đầu thiênhạ

- Xấc xược, ác ý, chỉ nóicho sướng miệng, khôngnghĩ đến hậu quả

- Không dũng cảm màngông cuồng Vì nó sẽgây ra hậu quả nghiêmtrọng cho Dế Choắt

- Bị mất người bạn lánggiềng Bị Dế Choắt dạycho bài học nhớ đời Suốtđời phải ân hận vì lỗi lầmcủa mình

b Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:

- Coi thường Dế Choắt

- Dế Mèn trêu chọc chị Cốc gây ra cái chết của Dế Choắt

- Dế Mèn hối hận và rút ra bài học cho mình: “ Ở đời……mang vạ cho mình”

khi Dế Choắt chết?

- Thái độ ấy cho ta hiểu thêm điều gì về Dế

Mèn?

- Theo em sự ăn năn, hối lỗi của Dế Mèn có

cần thiết không? Có thể tha thứ được

không?

- Cuối truyện là hình ảnh Dế Mèn đứng lặng

hồi lâu trước nấm mồ bạn Em thử hình

dung tâm trạng Dế Mèn lúc này?

- Theo em, có đặc điểm nào của con người

được gán cho con vật ở truyện này?

- Em biết tác phẩm nào cũng có cách viết

tương tự như thế?

Sau tất cả các sự việc đã gây ra nhất là sau

cái chết của Dế choắt, Dế mèn đã tự rút ra

bài học đường đời đầu tiên cho mình Theo

em bài học ấy là gì?

- Em học tập được gì từ nghệ thuật miêu tả

và kể chuyện của tác giả trong bài văn này?

KNS: Qua câu chuyện, em rút ra bài học gì

cho bản thân?

GV: Đây là hai bài học về cách sống để trở

thành người tốt từ câu chuyện của Dế Mèn

Hoạt động 4: HD tổng kết

Mục tiêu: Hs khái quát lại kiến thức

Phương pháp: khái quát hóa

- Còn có tình cảm đồngloại, biết ăn năn hối lỗi

- Cần vì kẻ biết lỗi sẽtránh được lỗi

- Có thể tha thứ vì tìnhcảm của Dế Mèn rất chânthành

Cần nhưng khó tha thứ vìhối lỗi không thể cứuđược mạng người đãchết

- Cay đắng vì lỗi lầm củamình, xót thương Dếchoắt, mong Dế choắtsống lại, nghĩ đến việcthay đổi cách sống củamình

- Dế Mèn: Kiêu căngnhưng biết hối lỗi DếChoắt: Yếu đuối nhưngbiết tha thứ Cốc: nóngnảy, tự ái

- Các truyện: Đeo nhạccho mèo, Hươu và Rùa

TL

- Cách miêu tả loài vậtsinh động, ngôn ngữmiêu tả chính xác, kểchuyện từ ngôi thứ nhất

Điều đó khiến văn của

Tô Hoài chân thực và hấpdẫn

-Kẻ kiêu căng có thể làmhại người khác khiếnphải ân hận suốt đời, đó

là bài học về thói kiêucăng

Nên biết sống đoàn kếtvới mọi người, đó là bàihọc về tình thân ái

HS nêu

Đọc ghi nhớ

2 Nghệ thuật:

- Kể chuyện kết hợp với miêu tả

- Xây dựng hình tượng nhân vật

Dế Mèn gần gũi với tuổi thơ

- Dựa vào đoạn văn miêu tả chân dung, em

hãy vẽ bức tranh Dế Mèn tự hoạ, đặt cho nó

một nhan đề thích hợp

- Viết một đoạn văn ngắn khoảng 4- 5 câu

nói về cảm nhận của em qua nhân vật Dế

Choắt, về câu nói cuối đời và cái chết thảm

thương của DC?

5 Dặn dò: Hoạt động 6: HDTH

Thời gian: 1 phút

- Tìm đọc truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký”

của Tô Hoài (thư viên

- Hiểu, nhớ được ý nghĩa và nghệ thuật độc

đáo của văn bản “Bài học đường đời đầu

+ Ý nghĩa khái quát của phó từ

+ Đặc điểm ngữ pháp của phó từ (khả năng kết hợp của phó từ, chức vụ ngữ pháp của phó từ)

- Các loại phó từ

2.Kĩ năng :

- Nhận biết phó từ trong văn bản

- Phân biệt các loại phó từ

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III/Phương pháp: trực quan, vấn đáp, phân tích; thảo luận

IV/CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ : (7 phút)

Gv treo bảng phụ I.1/12

Hãy tìm các động từ, các tính từ trong các câu sau?

a Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu dố oái oăm để hỏi mọi người, tuy mất nhiều công mà vẫn chưa tìm thấy có người nào thật lỗi lạc.

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Từ việc kiểm tra bài cũ, Gv chuyển sang bài mới

Hoạt động 2: HD tìm hiểu khái niệm phó từ; các loại phó từ.

Mục tiêu: HS nắm rõ đặc điểm của phó từ về ý nghĩa khái quát, khả năng kết hợp, chức vụ ngữ pháp ; các loại phó từ

Phương pháp: trực quan, vấn đáp, phân tích; thảo luận

Thời gian: 20 phút.

HDHS tìm hiểu khái niệm phó từ.

- Các từ in đậm trong đoạn văn trên

(I.1/12) bổ sung ý nghĩa cho những từ

nào?

- Những từ đươcü bổ sung nghĩa thuộc

từ loại nào? ( gọi Hs yếu)

- Các từ in đậm đứng ở vị trí nào trong

cụm từ ?

- Chốt ý: Những từ gọi là phó từ

- Vậy phó từ là gì?

- Gọi 1 hs nhắc lại, không nhìn Sgk

HDHS phân biệt các loại phó từ

Gọi Hs đọc yêu cầu của bài tập

II.1/13.?

- Yêu cầu Hs thảo luận nhóm Gọi đại

diện nhóm lên trình bày

- Nhận xét, sửa chữa, bổ sung

GV treo bảng phụ ghi bảng phân loại

thuộc mỗi loại nói trên?

- đã đi, cũng ra, vẫn chưa thấy, thật lỗi lạc.

Soi gương được, rất ưa nhìn, to

ra, rất bướng.

- Động từ, tính từ

- Trước hoăc sau

- Dựa vào ghi nhớ 1/12 trả lời

HS thảo luận nhómTìm các phó từ bổ sung ý nghĩacho những động từ, tính từ inđậm?

a Bởi tôi ăn uống điều độ và làm

việc có chừng mực nên tôi chóng

lớn lắm

b Em xin vái cả sáu tay Anh

đừng trêu vào Anh phải sợ

c [ .] Không trông thấy tôi,

nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế

Choắt đứng loay hoay trong cửa

I Tìm hiểu chung:

1 Phó từ :

Là những từ chuyên đi kèmvới động từ, tính từ để bổsung ý nghĩa cho động từ,tính từ

quyết bài tập.

Phương pháp: thảo luận nhóm ;

viết-trình bày đoạn văn.

Thời gian: 15 phút.

GVHDHS làm bài tập

Yêu cầu HS đọc BT 1

Hãy đọc yêu cầu bài tập 2,3/15?

- Hdhs viết đoạn văn

- Đọc chính tả cho Hs viết Lưu ý Hs

các lỗi thường mắc phải như : c/t;

s/x

Hoạt động 4 : Củng cố

Mục tiêu : khái quát hóa lại bài học

Phương pháp : Khái quát hóa

- Thảo luận nhóm, trình bày, cácnhóm khác nhận xét

Một hôm, khi chị Cốc đang đứng rỉa lông rỉa cánh, Dế mèn đã cất giọng trêu chọc rồi chui tọt vào hang Chị cốc rất bực mình đi tìm

kẻ trêu mình Không thấy Dế mèn,

nhưng chị Cốc trông thấy Dế

Choắt đang loay hoay trước cửa hang Chị Cốc trút cơn giận lên

BT 2 Viết đoạn văn

- Nhận diện được đoạn văn, bài văn miêu tả

- Bước đầu xác định được nội dung một đoạn văn hay bài văn miêu tả , xác định đặc điểm nổi bậtcủa đối tượng được miêu tả trong đoạn văn hay bài văn miêu tả

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: Nêu tình huống ,trực quan, phân tích, thuyết giảng

IV/BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ ( 3 phút)

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của học sinh

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu chung

Mục tiêu: HS nắm khái niệm văn miêu tả, bước đầu xác định được nội dung miêu tả của một đoạn văn, bài văn.

Phương pháp: Nêu tình huống ,trực quan, phân tích, thuyết giảng

- TH 2: Làm thế nào để người bán hàng lấy

được chiếc áo mà em địng mua?

- TH 3: Người lực sĩ là người như thế nào?

Em phải làm gì để hs ấy hình dung ra được

hình ảnh người lực sĩ?

GV: Trong những tình huống trên đều phải

dùng văn miêu tả

- Em hãy nêu một số tình huống tương tự rồi

rút ra nhận xét thế nào là văn miêu tả?

Nêu một số câu hỏi và phân tích cho Hs hiểu

GV lưu ý: Mục này khái quát bản chất và đặc

điểm chủ yếu của văn miêu tả Đó là kiểu bài

văn giúp người đọc vừa hình dung cụ thể đặc

điểm, tính chất của người, vật, việc, cảnh vừa

thể hiện năng lực nhìn, nghe, cảm nhận( quan

sát, tưởng tượng) của người viết

Văn miêu tả rất cần thiết trong cuộc sống con

- Tả chân dung người lực sĩ

HS nêu

- Dế Mèn: “ Bởi tôi Vuốt râu”

- Dế Choắt: “ Cái anh chàng

như hang tôi”

- Hình dung được đặc điểm nổi bậtcủa hai chú dế rất dễ dàng

- Ở Dế Mèn: Càng, chân, khoeo,vuốt, đầu, cánh, răng, râu

Những động tác ra oai, ra khoe sứckhoẻ

Ở Dế Choắt: Dáng người gầy gò,dài lêu nghêu Những so sánh:

Gã nghiện thuốc phiện, như ngườicởi trầnmặc áo ghi lê Nhữngđộng, tính từ chỉ sự yếu đuối, xấuxí

- Đọc ghi nhớ

Nghe

I.Tìm hiểu chung

* Khái niệm văn miêu tả

Ghi nhớ Sgk/16

người và không thể thiếu được trong tác phẩm

- Yêu cầu Hs tìm và phân tích một số tình

huống tương tự như mục I.1

TH: Trên đường đi học về nhà, em lỡ đánh

rơi chiếc cặp đựng sách vở và đồ dùng học tập

dèo sau xe đạp Quay lạ, tìm mãi không thấy,

em đành tới đồn trình báo các chú công an,

nhờ tìm giúp Chú thường trực hỏi:

- Thế cái cặp của cháu hình dáng, màu sắc

như thế nào?

- Em sẽ nói

- Treo bảng phụ bài tập 1 Gọi 3 hs đọc các

đoạn thơ, văn trong bài tập

- Chia lớp thành 6 nhóm Yêu cầu hs thảo

luận nhóm bài tập 1

Gv nhận xét, bổ sung

Gọi Hs đọc BT 2

- Nếu phải viết một đoạn văn miêu tả cảnh

mùa đông đến em sẽ nêu lên những đặc điểm

nổi bật nào?

- Khuôn mặt mẹ luôn hiện lên trong tâm trí

em, nếu tả khuôn mặt của mẹ thì em chú ý tới

đặc điểm nổi bật nào?

Hoạt động 4: Củng cố

Mục tiêu: Nắm lại nội dung bài học

Phương pháp: Khái quát, trực quan.

- Gv nêu câu hỏi gợi ý để hs về nhà làm:

+ Cảnh lá rụng mùa đông được tác giả miêu

tả kĩ lưỡng như thế nào?

+ Những biện pháp nghệ thuật nào đã được

sử dụng rất thành công ở đây?

Hoạt động 5: HDTH

Thời gian: 1 phút

- Nhớ được khái niệm văn miêu tả

- Tìm và phân tích một đoạn văn miêu tả tự

HS đọc; thảo luận đôi bạn; trìnhbáy, các HS khác nhận xét, bổsung

- Sự thay đổi của trời, mây, cây,

cỏ, mặt đất, vườn, gió, mưa, khôngkhí, con người

- Đoạn 2: Hình ảnh chúLượm gầy, nhanh, vui,hoạt bát, nhí nhảnh nhưcon chim chích

Tuần 21

I/ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp Hs

1.Kiến thức :

- Sơ giảng về tác giả và tác phẩm “Đất rừng phương Nam”

- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người của vùng đất phương Nam

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

2.Kĩ năng :

- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi miêu tảcảnh thiên nhiên

3 Thái độ:

- Có tình cảm yêu mến cảnh đẹp của quê hương, đất nước

- Học tập cách miêu tả cảnh thiên nhiên của tác giả

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

+ Sưu tầm một số tranh ảnh về cảnh Sông nước Cà Mau

III Phương pháp: vấn đáp tái hiện;; thuyết giảng; giải thích-minh họa; thảo luận nhóm.

IV.CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ ( 7 phút)

- Việc chọn ngôi kể trong truyện Dế Mèn phiêu lưu kí có tác dụng gì trong việc thể hiện chủ đề của tácphẩm?

- Bài học đường đời đầu tiên của Dế mèn là gì?Bài học ấy được kể lại bằng một câu chuyện hấp dẫn nhưthế nào?

- Em có suy nghĩ như thế nào về câu nói cuối cùng của Dế Choắt?

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: HD tìm hiểu chung

Mục tiêu:đọc Vb; tìm hiểu tác giả, tác phẩm; bố cục văn bản.

Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ; thảo luận đôi bạn, thuyết giảng Thời gian: 14 phút

- Hướng dẫn đọc: Giọng hăm hở liệt kê,

giới thiệu nhấn mạnh các tên riêng Đoạn

đầu đọc với giọng miên man, đều đều

Càng về sau, tốc độ giọng đọc nhanh dần

lên, đến đoạn tả chợ giọng đọc vui, linh

- Tác dụng của ngôi kể này?

- Văn bản được viết theo phương thức biểi

đạt nào?

- Nhận xét về bố cục của đoạn trích?

- Phần 2 có thể chia thành 2 đoạn nhỏ:

+ Cảnh kênh rạch sông nước

+ Đặc tả dòng sông Năm Căn

HS đọc

- Nhìn vào chú thích Sgk đểtrả lời

- Đất rừng phương Nam

- Nghe

- 3Hs nối nhau đọc đến hếtvăn bản

- Nhận xét

- Kể theo ngôi thứ nhất

Nhân vật chính là chú bé Anđồng thời là người kểchuyện, kể những điều mắtthấy, tai nghe và ấn tượngcủa một chú bé 13 - 14 tuổilưu lạc, trên đường đi tìmgia đình, ngồi trên thuyềnqua kênh Bọ Mắt, ra sôngCửa Lớn, xuôi dòng NămCăn

- Thấy được cảnh quan mộtvùng cực Nam qua cái nhìn

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả, tác phẩm.

- Đoàn Giỏi ( 1925-1989)quê ở Tiền Giang,là nhàvăn thường viết về thiênnhiên và con người Nam

Bộ

- Sông nước Cà Mau trích

từ tác phẩm Đất rừng phương Nam - một tác

phẩm thành công của nhàvăn viết về vùng đấtphương Nam của tổ quốc

2 Đọc, tìm hiểu cấu trúc văn bản:

- Thể loại: truyện

- Phương thức: Tả cảnh kếthợp với giới thiệu, thuyếtminh

- Bố cục: 3 phần

Hoạt động 3: HD đọc- hiểu văn bản

Mục tiêu: Hs nắm được nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của VB.

Phương pháp: vấn đáp tái hiện;; thuyết giảng; giải thích-minh họa; thảo luận nhóm.

Thời gian : 20 phút

Gọi HS đọc đoạn 1

- Những dấu hiệu nào của thiên nhiên Cà

HS đọc

- Sông ngòi, kênh rạch Trời,

II Đọc - hiểu văn bản

Mau gợi cho con người nhiều ấn tượng khi

đi qua vùng đất này?

- Đó là những ấn tượng nào?

- Các ấn tượng đó được diễn tả qua các

giác quan nào?

GV thuyết giảng!

- Em hình dung như thế nào về cảnh sông

nước Cà Mau qua ấn tượng ban đầu của tác

giả?

Gọi Hs đọc đoạn 2

- Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi, kênh

rạch Cà Mau, tác giả đã làm nổi bật những

nét độc đáo nào của cảnh?

- Đâu là những biểu hiện cụ thể làm nên sự

độc đáo của tên sông, tên đất xứ sở này?

- Em có nhận xét gì về cách đặt tên này?

- Những địa danh đó gợi ra đặc điểm gì về

thiên nhiên và cuộc sống Cà Mau?

- Dòng sông và rừng đước Năm Căn được

miêu tả bằng những chi tiết nổi bật nào?

- Theo em, cách tả cảnh ở đây có gì độc

đáo?

- Tác dụng của cách tả cảnh này?

- Đoạn văn tả sông và rừng đứoc Năm Căn

đã tạo nên một thiên nhiên như thế nào

trong tưởng tượng của em?

- Em có nhận xét gì về cách dùng động từ

của tác giả ở câu văn: “ Thuyền chúng tôi

chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con

sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn”?

nước, cây Tiếng sóng biển

- Sông ngòi, kênh rạch chichít như mạng nhện

Trời, nước, cây toàn mộtsắc xanh

Tiếng sóng biển rì rào bấttận ru ngủ thính giác conngười

sơ, đầy hấp dẫn và bí ẩn

HS đọc

- Độc đáo trong cách : đặttên sông, tên đất Trongdòng chảy Năm Căn Trongrừng đước Năm Căn

- Cứ theo đặc điểm riêng của

nó mà gọi thành tên RạchMái Giầm (có nhiều cây máiGiầm)

- Dân dã, mộc mạc, theo lốidân gian

- Phong phú, đa dạng; hoangsơ; thiên nhiên gắn bó vớicuộc sống lao động của conngười

so sánh ( nước như thác;

cá như người bơi ếch )

- Khiến cảnh hiện lên cụ thể,sinh động, người đọc dễhình dung

- Thiên nhiên mang vẻ đẹphùng vĩ, nên thơ, trù phú;

một vẻ đẹp chỉ có ở thời xaxưa

- Một câu văn dùng 3 độngtừ( thoát, đổ, xuôi) chỉ cáctrạng thái hoạt động khácnhau của con thuyền trongnhững không gian khácnhau

- Cách dùng từ như vậy vừa

+ Độc đáo trong cách đặt tên sông, tên đất

+ Dòng sông Năm Cănrộng lớn, hùng vĩ

+ Rừng đước: Dựng lêncao ngất , màu xanh trảidài vô tận

* Thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã.

b Cảnh chợ Năm Căn:

Gọi Hs đọc đoạn 3

- Quang cảnh chợ Năm Căn vừa quen

thuộc vừa lạ lùng hiện lên qua các chi tiết

điển hình nào?

- Ở đây, bút pháp kể được sử dụng như thế

nào?

- Lối liệt kê các chi tiết hiện thực có sức

gợi cho người đọc hình dung như thế nào

về chợ Năm Căn và cuộc sống con người ở

KNS: Qua VB, em hãy nêu tình cảm của

em đối với cảnh đẹp của quê hương, đất

nước?

GDMT: Liên hệ môi trường tự nhiên,

hoang dã; ý thức bảo vệ

Hoạt động 4 :Củng cố

Mục tiêu: Nắm lại nội dung bài học

Phương pháp : khái quát

Thời gian: 1 phút

Hoạt động 5 : HDLuyện tập

Mục tiêu: HS vận dung kiến thức văn miêu

tả vào làm.

Phương pháp: tái hiện

Thời gian: 1phút( GV hướng dãn HS về

- Quen thuộc: Giống các chợ

kề biển vùng Nam Bộ, lều lánằm cạnh nhà tầng; gỗ chấtthành đống, rác nhiều trênbến

Lạ lùng: Nhiều bến, nhiều

lò than hầm gỗ đước; nhà bènhư những khu phố nổi, nhưchợ nổi trên sông; bán đủthứ, nhiều dân tộc

- Tác giả chú trọng liệt kêhàng loạt chi tiết về chợNăm Căn: Những nhà

những lều, những bến,những lò, những ngôi nhà

bè, những người con gái,những bà cụ

2.Nghệ thuật

- Miêu tả từ bao quát đến

cụ thể

- Lựa chọn từ ngữ gợi hình,chính xác kết hợp với việc

sử dụng các pháp tu từ (sosánh, liệt kê); các động từ,tính từ tinh tế, chính xác

- Sử dụng ngôn ngữ địaphương

- Kết hợp miêu tả và thuyếtminh

3 Ý nghĩaVB.

“Sông nước Cà Mau” là đoạn trích độc đáo và hấp dẫn thể hiện sự am hiểu, tấm lòng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên nhiên và con người vùng đất Cà Mau

II Luyện tập:

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới.

III, Phương pháp: trực quan, vấn đáp, phân tích; thảo luận; động não; trò chơi

IV/CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ :

- Phó từ là gì? Đặt câu với chủ đề học tập có sử dụng phó từ? ( 6 phút)

3

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: HD tìm hiểu chung bài học

Mục tiêu: HS nắm rõ thế nào là so sánh; cấu tạo của phép so sánh

Phương pháp: trực quan, vấn đáp, phân tích; thảo luận; động não; trò chơi

Thời gian: 20 phút.

*Hình thành khái niệm so sánh

-Treo bảng phụ I.1/24 Sgk

- Yêu cầu hs đọc I.1?

- Yêu cầu các nhóm thảo luận theo các câu

- Dựa vào sự tương đồng( Giống nhau về hìnhthức, tính chất, vị trí, chức năng ) giữa sự vật,

sự việc này với sự vật, sự việc khác

Cụ thể:

- Trẻ em: mầm non của đất nước, có nét tươngđồng với búp trên cành; mầm non của cây cốitrong thiên nhiên

- Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật sự việcquen thuộc

I Tìm hiểu chung:

1.So sánh

là gì?

- Gọi HS đọc I.3/24

+ Con Mèo được so sánh với con gì?

+ Hai con vật này có gì giống và khác nhau

+ Sự so sánh trong câu này có gì khác với sự

so sánh trong câu trên?

Nh1,2 An Dương thua trận chạy ra

Triệu quân bằng cát hằng hà đuổi theo

Nh3,4 Aó chàng đỏ tựa ráng pha

Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in

Nh 5,6 Thân em như ớt trên cây

Càng tươi ngoàivỏ càng cay trong lòng

*Mô hình hoá cấu tạo của phép so sánh.

- Dựa vào kết quả của hoạt động 1 và kết quả

giải bài tập nhanh, các em hãy điền vào bảng

- Cấu tạo của phép so sánh trong những câu

dưới đây có gì đặc biệt?

- Hãy đọc yêu cầu của bài tập 1

Gợi cảm giác cụ thể, thích thú, hấp dẫn khinghe, nói, đọc, viết

Khả năng diễn đạt phong phú, sinh động củatiếng Việt

- Dựa vào ghi nhớ Sgk/24 trả lời

-2 hs nhắc lại nội dung phần ghi nhớ

Thảo luận nhóm Viết lên giấy

An Dương thua trận chạy raTriệu quân bằng cát hằng hà đuổi theo

A T B PD: ẩn( quân sĩ)

Aó chàng đỏ tựa ráng pha

A PD T BNgựa chàng sắc trắng như là tuyết in

A PD T B Thân em như ớt trên cây

A T BCàng tươi ngoài vỏ, càng cay trong lòng PD: ẩn( Số phận trớ trêu, đầy nghịch lí)

- Lên điền nhanh vào bảng phụ

- Như, như là, bằng, tựa, hơn ( Tốt gỗ hơn tốt nước sơn)

- Vế B được đảo lên trước vế A

Chí lớn ông cha (như ) Trường Sơn Lòng mẹ bao la sóng trào (như )Cửu Long

Con người không chịu khuất (như) tre mọc thẳng

- Ở ngữ cảnh A là cách giải nghĩa từTrường Sơn (nghĩa là) chí lớn ông chaCửu Long (nghĩa là ) lòng mẹ bao la sóng trào

2 Cấu tạo của phép

so sánh:

Ghi nhớ2/25

II Luyện tập

:

BT1 a

- Người làCha là Bác,

là Anh,Quả tim lớn

- Chia lớp thành 4 nhóm Mỗi nhóm cho 2 ví

- Soạn bài mới

Ai lay chẳng chuyển, ai rung chẳng rời

- Đôi ta như lửa mới nhen,Như trăng mới mọc như đèn mới khêu

BẢNG PHỤ

- Khoẻ như voi(hùm, gấu, trâu, bò tót )

- Đen như cột nhà cháy ( củ súng, củ tam thất, hắc ín, hạt na )

- Trắng như ngó cần( tuyết, trứng gà bóc, vôi )

- Cao như sếu( cái sào, cây tre đực, núi )

lọc trămdòng máunhỏ

- Đêm nằmvuốt bụngthở dài-Thở ngắnbằng chạch,thở dàibằng lươn.b

BT2

BT 3

Tuần 22

Tiết 79

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH, NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ

Soạn: 10/01/2013 Giảng: 14/1/13

I/ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức :

- Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tưởng tượng, nhận xét và so sánh trong văn miêu tả

- Vai trò, tác dụng cua3quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

2.Kĩ năng :

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản : quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xéttrong đọc và viết văn miêu tả

3 Thái độ: Biết cách vận dụng những thao tác trên khi viết bài văn miêu tả.

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III.Phương pháp: trực quan, vấn đáp; thảo luận

IV.CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ ( 7 phút)

- Thế nào là văn miêu tả?

- Kiểm tra bài tập nhà của Hs

3 Tổ chứ c bài mớ i :

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Để có thể viết bài văn miêu tả hay, nhất thiết người viết cần có một số năng lực rất quan trọng Đó lànăng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Một cách giản dị chúng ta có thể hiểu như thếnào về các khái niệm ấy?

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung bài học

Mục tiêu: Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.

Phương pháp: trực quan, vấn đáp; thảo luận.

Cho Hs thảo luận nhóm:

- Mỗi đoạn văn trên giúp em hình

dung được những đặc điểm nổi

- Để viết được đoạn văn trên

người viết cần có những năng lực

gì?

- Hãy tìm những câu văn có sự

liên tưởng và so sánh trong mỗi

đoạn?

- Sự tưởng tượng và so sánh ấy có

gì độc đáo?

- Nhìn, nghe, ngửi, sờ, cầm, chạm bằng cácgiác quan mắt, tai, mũi, da

- Hình dung ra cái ( thế giưới) chưa có( không có)

- Dùng cái đã biết để làm rõ, làm nổi bật cái chưa biết rõ

- Đánh giá, khen chê

Đ3; Chim ríu rít, cây gạo - tháp đèn khổng lồ, ngàn hoa lửa, ngàn búp nõn nến trong xanh

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét

cần sâu sắc, dồi dào tinh tế

- Như gã nghiện thuốc phiện, như cười cởi trần mặc áo gi lê

Như mạng nhện, như thác, như người bơi ếch,như dãy trường thành vô tận

Như tháp đèn, như ngọn lửa, như nến xanh

- Nhìn chung đặc sắc vì nó thể hiện đúng, rõ hơn, cụ thể hơn về đối tượng và gây bất ngờ lí thú cho người đọc

Chẳng hạn: So sánh hình dáng người nghiện thuốc phiện dặt dẹo, đi đứng liêu xiêu, dật dờ,

da vàng, tái càng làm rõ hơn cái ốm yếu, quặt quẹo, yểu tướng của anh chàng Dế Choắt

Hoa như lửa, búp nõn như nến xanh thật là những liên tưởng đẹp, ấm và thú vị và hoa gạo lấp ló, đu đưa, khi ẩn khi hiện trong gió xuân

I Tìm hiểu chung:

*Quan sát, tưởng tượng nhận xét trong văn miêu tả:

Ghi nhớ: Sgk/28

GV: Phải quan sát kĩ, lại có năng

lực liên tưởng, tưởng tượng

phong phú, các tác giả mới viết

được như vậy

- So sánh đoạn văn của Đoàn

Giỏi, trong mục 3* với đoạn văn

3 của Vũ Tú Nam để tìm ra những

từ, ngữ đã bị lược bỏ

- Việc làm ấy có ảnh hưởng gì

đến giá trị đoạn văn?

- Bật đèn chiếu nội dung phần ghi

Tuần 22

Tiết 80

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH, NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ (TT)

Soạn: 10/01/2013 Giảng: 14/1/13

I/ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp Hs

- Thấy được vai trò, tác dụng của quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Biết vận dụng các yếu tố này trong khi viết bài văn miêu tả

III Phương pháp: Thảo luận động não.

IV CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ : ( 7 phút)

- Thế nào là quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xát trong văn miêu tả?

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài tập nhà của Hs

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: HDHS làm BT

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào BT

Phương pháp: Thảo luận động não.

Thời gian : 35 phút

- Đẹp, khoẻ - một thanh niên cường tráng

nhưng kiêu căng, hợm hĩnh

Hdhs làm bài tập 3

- Quan sát và ghi chép những đặc điểm

nổi bật nhất của căn phòng hay ngôi nhà

em đang ở?

Hdhs làm bài tập 4 Cho Hs thảo luận

- Tả quang cảnh buổi sáng trên quê

hương em, em sẽ liên tưởng và so sánh

Mục tiêu: Hs nắm lại nội dung bài học

Phương pháp: nhắc lại các thao tác khi

làm văn miêu tả

Thời gian: 1 phút

Hoạt động 4: HDTH

Thời gian : 1 phút

- Nhớ được mục đích của quan sát, tưởng

tượng, so sánh và nhận xét trong văn

miêu tả

- Nhận biết được điểm nhìn miêu tả, các

chi tiết tưởng tượng, so sánh trong một

đoạn văn miêu tả

- Tả dòng sông quê em (từ 5 - 8 dòng)

- Soạn bài mới

- Đọc đoạn văn

- Hồ Gươm ( Hoàn Kiếm)

- Nhờ một số hình ảnh, chi tiết rất tiêu biểu:

Cầu son bắc từ bờ ra đền, tháp giữa hồ chỉ

- Hs đọc

- Rung rinh, bóng mỡ Đầu to nổi từng tảng

Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạm Trịnh trọng, khoan thai vuốt râu và lấy làm hãnh diện lắm Râu dài, rất hùng tráng

- Trả lời theo sự chuẩn bị trước ở nhà

( hướng nhà, nền, mái, tường, cửa, trang trí )

Hs thảo luận nhóm, trình bày, các nhóm khác nhận xét

- Mặt trời ( mâm lửa, mâm vàng, quạ đen, khách lạ )

- Bầu trời ( lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh )

- Hàng cây( hành quân, tường thành )

- Núi đồi( bát úp, cua kềnh )

- Những ngôi nhà ( viên gạch, bao diêm, trạm gác )

HS nhắc lại

II Luyện tập:

1

(1) Gương bầu dục

(2) Uốn, cong cong

(3) Cổ kính (4) Xám xịt (5) Xanh um

2 Tả Dế Mèn

3 Miêu tả căn phòng hoặc ngôi nhà em ở

4 Tả quang cảnh buổi sáng trên quê hương em

- Tình cảm của người em gái có tài năng đối với người anh

- Những nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và nghệ thuật kể chuyện

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện : không khô khan, giáo huấn mà

tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

2.Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm, giọng phù hợp với tâm lý nhân vật

- Đọc-hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm lý nhân vật

- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

3 Thái độ: Có tình cảm gia đình sâu sắc.

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: trực quan, vấn đáp

IV CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ : ( 7 phút)

- Cảnh sông nước Cà Mau được nhà văn Đoàn Giỏi miêu tả như thế nào?

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình, nêu vấn đề

Thời gian : 2 phút

GVnêu v/đ: Trong cuộc sống, khi thấy người khác thành công hoặc có tài năng hơn mình, em sẽ có thái

độ ntn? Chúng ta sẽ xác định thái độ sống đúng đắn sau khi tìm hiểu câu chuyện….

Hoạt động 2: HD HS tìm hiểu chung

Mục tiêu: Nắm tác giả, tác phẩm, đọc- tóm tắt VB

Phương pháp: trực quan, vấn đáp

Thời gian: 25 phút

- Em biết gì về nhà văn Tạ Duy Anh?

- Cho Hs xem chân dung nhà văn Tạ Duy

Anh

- Hãy nêu đôi điều em biết về tác phẩm “ Bức

tranh của em gái tôi” ?

- HDHS đọc: Cần phân biệt giữa lời kể, các

đối thoại, diễn biến tâm lí của nhân vật người

anh qua các chặng chính

- Đọc mẫu từ đầu đến “ Em không phá là

được”

- Gọi 3 Hs đọc tiếp theo đến hết

- Hãy cho biết truyện gồm có những sự việc

chính nào?

- Nhìn vào chú thích Sgk/33để trảlời

- Rút trong tập “ Con Dế ma” củaNXB Kim Đồng Được giải nhìtrong cuộc thi sáng tác “Tương laivẫy gọi”

- Đọc truyện

- BẢNG PHỤ.(Các sự việc chính)

+ Chuyện về hai anh em Mèo Kiều Phương: Anh trai bực vì emgái hay nghịch bẩn, bừa bãi

-+ Bí mật học vẽ, mầm tài hoa hội

- Dựa vào các sự việc chính em hãy kể tóm tắt

lại nội dung truyện?

- Yêu cầu hs đọc thầm các chú thích trong

+ Đứng trước bức tranh của kiều Phương người anh hối hận vô cùng

Hoạt động 3: HD Đọc- hiểu VB

Mục tiêu: HS tìm về 2 nhân vật Kiều Phương và anh trai; NT; ý nghĩa VB

Phương pháp: trực quan,, vấn đápThời gian: 5 phut

- Nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao em

- Tìm hiểu nội dung và ý nghĩa của truyện

-Kiều Phương, anh trai, cả hai

- Chuyện anh em Kiều Phương

Ân hận, ăn năn

Tôi muốn khóc quá

- Hiểu được nội dung , ý nghĩa của truyện

- Nắm được nghệ thuật kể chuyện và văn miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm

- Rèn luyện kĩ năng kể chuyện ở ngôi thứ nhất

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: trực quan, nêu vấn đề, vấn đáp;

IV CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ : (5 phút)

- Hãy kể lại văn bản “Bức tranh của em gái tôi” trong ngôi kể thứ nhất?

- Trong truyện ai là nhân vật chính? Vì sao?

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Trong tiết học trước chúng ta đã đi vào tìm hiểu cấu trúc văn bản “Bức tranh của em gái tôi” và đã bước

đầu đi vào tìm hiểu nội dung văn bản với nhân vật người anh

HD 2:Đọc- hiểu VB (tt)

Mục tiêu: HS tìm hiểu về 2 nhân vật Kiều Phương và anh trai; NT; ý nghĩa VB

Phương pháp: trực quan, nêu vấn đề, vấn đáp;

Thời gian: 30 phut

Nhân vật người anh được miêu tả chủ

yếu ở đời sống tâm trạng Theo dõi

truyện , em thấy tâm trạng người anh

diễn biến trong các thời điểm nào?

- Khi phát hiện ra em gái chế thuốc vẽ

từ nhọ nồi, người anh nghĩ gì?

- Ý nghĩ ấy nói lên thái độ gì của người

anh đối với em?

- Thái độ ấy đã biểu hiện tâm trạng nào

của người anh trong lúc này?

- Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của

Kiều Phương như “ Một thiên tài hội

hoạ”, người anh đã có ý nghĩ và hành

động gì?

- Tại sao người anh lại “ Lén trút tiếng

thở dài” sau khi xem tranh của em gái?

- Khi cô em gái bộc lộ tình cảm chia vui

với người anh vì được giải tranh, người

anh đã có cử chỉ gì?

- Tại sao người anh lại có cử chỉ không

thân thiện đó?

- Đằng sau cái cử chỉ và thái độ không

bình thường ấy là tâm trạng gì cuả

người anh?

- Nếu cần có lới khuyên, em sẽ nói gì

với người anh lúc này?

- Người anh đã muốn khóc khi nào?

- Theo em người anh muốn khóc vì:

+ Ngạc nhiên?

+ Hãnh diện?

+ Hay xấu hổ?

!Cuối truyện, người anh muốn nói với

mẹ: “ Không phải con đâu Đấy là tâm

hồn và lòng nhân hậu của em con đấy”

- Câu nói đó gợi cho em suy nghĩ gì về

nhân vật người anh?

- Tại sao bức tranh chứ không phải vật

nào khác lại có sức cảm hoá người anh

đến thế?

! Lờibình

- Trong truyện này, nhân vật người em

- 1.Khi phát hiện em gái chế thuốcvẽ.2 Khi mọi người thấy em có tài vẽ

và được nhận giải 3.Khi nhận ra hìnhảnh của mình trong bức trang cô emgái

- Thấy em có tài thật, còn mình thì kémcỏi

- Đẩy em ra

- Vì không chịu được sự thành đạt của

em, càng cảm thấy mình thua kém em

- Tức tối, ghen tị với người hơn mình

- Ghen tị là thói xấu làm người ta nhỏ

bé đi Ghen tị sẽ chia rẽ tình cảm tốtđẹp của con người Ghen tị với em sẽkhông có tư cách làm anh

- Khi thấy mình hoàn hảo quá trongbức tranh của em gái

- Vì nhiều lí do:

+ Có ngạc nhiên( không ngờ mìnhhoàn hảo thế, em tài thế)

+ Hãnh diện( vì cả hai anh em đềuhoàn hảo)

+ Xấu hổ( vì mình đã xa lánh, ghen tịvới em gái, tầm thường hơn em gái)

- Người anh đã nhận ra được thói xấucủa mình; nhận ra tình cảm trong sáng,nhân hậu của em gái; biết xấu hổ,người anh có thể thành người tốt nhưbức tranh của cô em gái

- Bức tranh là nghệ thuật Sức mạnhcủa nghệ thuật là tìm kiếm cái đẹp, làmđẹp cho con người, nâng con người lênbậc thang cao nhất của cái Đẹp, đó làchân, thiện, mĩ

II Đọc hiểu văn bản:

1.Nội dung:

a Nhân vật người anh:

- Quan sát những biểuhiện của lòng say mê hộihọa của Kiều Phương :ngạc nhiên, xem thường

- Mặc cảm vì nghĩ rằngbản thân không có năngkhiếu gì

- Xúc động khi cảm nhậnđược tâm hồn, lòng nhânhậu của Kiều Phươngqua bức tranh “Anh traitôi”

b Nhân vật Kiều Phương:

- Say mê hội họa-Hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu

gái hiện lên với những nét đáng yêu,

đáng quý nào về tính tình và tài năng?

- Theo em , tài năng hay tấm lòng của

cô em gái đã cảm hoá được người anh?

- Ở nhân vật này, điều gì khiến em cảm

mến nhất?

- Tại sao tác giả lại để người em vẽ bức

tranh người anh hoàn thiện đến thế?

- Đoạn kết hé mở các ý nghĩa của

truyện Theo em đó là các ý nghĩa nào?

- Ngoài ý nghĩa xã hội, truyện này còn

có một ý nghĩa khác thuộc về nghệ

thuật Em hiểu gì về ý nghĩa này?

- Văn bản này cho em hiểu gì về nghệ

thuật kể chuyện và miêu tả trong truyện

hiện đại?

Hoạt động 3:Củng cố

Thời gian: 5 phút

-Thiện cảm của em dành cho nhân vật

nào trong truyện ? Vì sao?

- KNS: Qua câu chuyện, em rút ra cho

- Hiểu ý nghĩa của truyện

- Hình dung và tả lại thái độ của những

người xung quanh khi có một ai đó

thành tích xuất sắc

- Tính tình: hồn nhiên, trong sáng, độlượng và nhân hậu

- Tài năng: vẽ sự vật có hồn, vẽ những

gì yêu quý nhất, vễ đẹp những điềumình yêu mến nhất như con mèo, nhưngười anh trai

- Cả tài năng và tấm lòng Nhiều hơn ởtấm lòng trong sáng, hồn nhiên, độlượng dành cho anh trai

- Tấm lòng trong sáng đẹp đẽ dành chongười thân và nghệ thuật

- Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của emdành cho anh Em muốn anh mình thậttốt đẹp

- Sự chiến thắng của tình cảm trongsáng, nhân hậu đối với tình cảm ghenghét, đố kị

- Tình cảm trong sáng nhân hậu baogiờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn tìnhcảm ghen ghét đố kị

- Truyện còn đề cao sức mạnh củanghệ thuật là góp phần hoàn thiện conngười nâng con người lên tầm cao củachân, thiện, mĩ

- Kể chuyện bằng ngôi kể thứ nhất( dễ kể, hồn nhiên, chân thực) Miêu tảchân thực diễn biến tâm lí của nhânvật

- Dành cho em gái vì lòng nhân hậu

- Dành cho anh trai vì nhận ra lỗi lầm

- Dành cho cả hai vì họ đều muốn trởthành người tốt

HS nêu

HS nghe hướng dẫn

2 Ý nghĩa VB

Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kỵ

3.Nghệ thuật

- Kể chuyện bằng ngôithứ nhất tạo nên sự chânthật cho câu chuyện

- Miêu tả chân thật diễnbiến tâm lý của nhân vật

III/ Luyện tập:

Tuần 23

Tiết 83,84 LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ Soạn: 15/01/2013 Giảng: 21,26/1/13 I/ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp Hs

1.Kiến thức :

- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói

- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng cụ thể

2.Kĩ năng :

- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lý

- Đưa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói

- Nói trước tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong tự nhiên

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: Thảo luận nhóm; trình bày miệng trước lớp

IV CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ : (7 phút)

- Muốn miêu tả được trước hết yêu cầu người viết phải biết làm gì? Vì sao?

- Tả cảnh dòng sông quê em từ 5 - 7 dòng

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: tạo tâm thế

Phương pháp: Thuyết trình

Thời gian: 1 phút

Hoạt động 2: HD HS thực hiện nội dung bài học

Mục tiêu: Hs nắm vai trò của giờ luyện nói; vận dụng kiến thức đã học về văn miêu tả để làm BT

Phương pháp: Thảo luận nhóm; trình bày miệng trước lớp.

Thời gian: 2 tiết

GV nêu yêu cầu của giờ luyện

nói

Phân nhóm thảo luận, ghi lại

kết quả của việc quan sát,

tưởng tượng và nhận xét trong

việc miêu tả các đối tượng đã

nêu trong các BT Sau đó cho

- Tính cách; Hồn nhiên, trongsáng, nhân hậu, độ lượng, tàinăng

nói ý kiến của mình trước

nhóm và lớp theo hai câu hỏi

sau:

- Nhân vật Kiều Phương là

người như thế nào Từ các chi

tiết về nhân vật kiều phương

trong truyện , em hãy miêu tả

lại hình ảnh nhân vật này theo

tưởng tượng của em?

- Anh trai của Kiều Phương là

người như thế nào?

- Hình ảnh người anh trong

bức tranh và người anh thực

có khác nhau không?

HDHS làm bài tập 2.

- Hãy trình bày cho các bạn

nghe về anh(chị) hoặc em

+ Đôi mắt ánh lên niềm tin

của con người nhiều nghị lực

- Đọc

Thảo luận nhóm Đại diện nhóm trình bày

Các nhóm khác theo dõi nhận xét, bổ sung

- Da trắng, tóc thẳng luôn được cắt ngắngọn gàng

- Xem kĩ thì không khác nhau Hình ảnhngười anh trong bức tranh do em gái vẽ thểhiện bản chất, tính cách của người anh quacái nhìn nhân hậu trong sáng của em gái

+ Mái tóc luôn cắt ngắn gọn gàng

+ Có gương mặt bầu bĩnh, vẻ mặt hiền lành

+ Nước da đen trùi trũi vì đã sớm chịu nhiềumưa nắng Màu da ấy làm cho anh có vẻphong trần, già hơn trước tuổi, nhưng cũngchính nó làm tôn thêm màu trắng ngần củahàm răng và nụ cười dễ mến của anh

- Tính tình:

+ Anh thường ít nói và hay trầm ngâm, suy

tư Nhưng khi nói chuyện với bạn bè anhluôn dùng những lời nhã nhặn, ôn tồn và rất

lễ phép với cha me,û thầy cô

+ Có nhiều nghị lực và thương yêu gia đình

2 Em gái:

- Hình dáng:

+ Khuôn mặt bầu với hàng mi đen dàythanh tú ( Có khuôn mặt trái xoan duyêndáng)

+ Sống mũi không cao nhưng khi cười mũi

nó phình to ra trông rất dễ thương

+ mái tóc vàng hoe như những sợi râu ngô

+ Giọng nói trong trẻo nghe rất êm tai

- Tính tình:

+ Có nhiều đức tính tốt

b Nhân vật người anh :

- Hình dáng: Gầy, đẹp trai,sáng sủa

- Tính cách: Ghen tị, nhỏnhen, mặc cảm, ân hận, ănnăn , mặc cảm

Bài tập 2: Miêu tả chị gái.

- Hình dáng:

+ Có vó người nhỏ nhắn.+ Nước da ngăm đen

+ Ăn mặc giản dị

+ Dáng đi nhanh nhẹn thoănthoắt như chú sóc chuyềncành

+ Trên khuôn mặt hình tráixoan là hai má lúm đồng tiềnxinh xắn

+ Đôi mắt to đen láy

+ Sống mũi không cao nhưngđôi môi luôn tươi thắm lúcnào cũng cười để lộ chiếcrăng khểnh rất duyên

+ mái tóc dài đen mượt xoàxuống ngang vai luôn đượckẹp một cách gọn gàng.+ Giọng nói thánh thót baybổng như tiếng hoạ mi

- Tính tình:

+ Hiền hoà Không bao giờlớn tiếng với ai mà luôn nhỏnhẹ, dịu dàng

+ Hoà nhã cởi mở và tạo tìnhđoàn kết thân ái với bạn bè.+ Vừa ngoan hiền lại vừa lễphép với người lớn với thầycô

+ Học giỏi nhưng rất khiêmtốn, không tự cao, tự đại

HDHS làm bài tập 3.

- Đọc yêu cầu của bài tập 3

trong Sgk

-Hãy lập dàn ý cho bài văn

miêu tả một đêm trăng nơi em

- Dựa vào dàn ý đã lập, em hãy

trình bày bằng lời nói truyền

chi tiết và hình ảnh tiêu biểu

- Lập dàn ý cho bài văn miêu

+ Vừa ngoan lại vừa hiền

+ Luôn giúp đỡ mọi người xung quanh

+ Là một người con ngoan, biết vâng lời vàgiúp đỡ gia đình

- Đẹp, đáng nhớ

Không đẹp nhưng không thể nào quên

- Bầu trời đêm, vầng trăng, cây cối, nhà cửa,đường làng, ngõ phố, ánh trăng, gió

- Vầng trăng tròn như một quả bóng ai đểquên giữa trời

- Trăng khuya sáng tỏ hơn đèn

- Trăng mờ mờ sáng như ánh sáng của ngọnđèn dầu

- Trong vườn chuối, trăng đang phơi mìnhtrên những tàu lá chuối còn ướt đẫm sươngđêm nom lóng lánh như những mảnh vảinhung bóng có dát vàng

- Trăng tinh nghịch vạch kẻ lá , tìm bằngđược những trái hồng chín đỏ

- Bầu trời như vỏ trứng , như lòng trắngtrứng rồi như lòng đỏ trứng gà

- Mặt biển phẳng lì như tờ giấy xanh mịn( như tấm lụa mênh mông)

- Mặt trời trong veo, rực sáng

- Bãi cát mịn màng mát rượi

- Bãi cát lỗ chỗ dấu vết còng gió, giã tràng

hì hục đào dắp suốt đêm

- Những con thuyền: mệt mỏi, uể oải, nằmgối đầu lên bãi

HS nghe

Bài tập 3:Tả cảnh một đêm trăng nơi em ở.

a Mở bài: Giới thiệu cảnh

một đêm trăng đẹp khiếnmình nhớ mãi Nêu rõ hoàncảnh được chứng kiến cảnhđêm trăng và ấn tượng sâusắc nhất

b Thân bài:

- Khi mặt trời vừa tắt( Trăngchưa lên)

+ Cảnh vật mờ dần, đôi chỗsương trắng đã chập chờn.+ Trong thôn: Cây cối , nhàcửa nhoà đi trong ánh sángmờ

- Khi trăng bắt đầu lên:+ Bầu trời sáng dần lên.+ Các vì sao nhấp nháy ởtrên bầu trời

+ Anh sáng bắt đầu trải rộngdần ra khắp các đường làngngõ xóm

- Khi trăng lên cao:

+ Trăng sáng vằng vặc.+ Tất cả cảnh vật như đượctắm mình dưới ánh trăng đêm

c Kết bài:

- Cảm nhận về cảnh đêmtrăng ở quê hương

- Sẽ nhớ mãi cảnh đẹp đó

Bài tập 4: Miêu tả cảnh một buổi bình minh trên biển

- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương , với người lao động

- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người

2.Kĩ năng :

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích

- Đọc diễn cảm : giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên

3 Thái độ: Có tình cảm yêu mến cảnh đẹp của quê hương, đất nước.

II SỰ CHUẨ N BỊ CỦ A THẦ Y VÀ TRÒ :

- Thầy:

+ Bảng phụ

+ Sgk, sgv, sbt, các sách tham khảo khác

+ Chân dung nhà văn Võ Quảng

+ Bản đồ sông ngòi miền Trung Việt nam

+ Tranh cảnh dòng sông Thu Bồn

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

+ Sưu tầm một số bức tranh về cảnh đẹp của dòng sông Thu Bồn

III Phương pháp: trực quan, vấn đáp; động não

IV/CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ (6 phút)

- Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật người anh trong truyện ngắn “ Bức tranh của em gái tôi”?nhân vật này, theo em có gì đáng trách, có gì đáng quý, đáng thông cảm? Vì sao?

- Nhân vật Kiều Phương để lại trong em những cảm nhận gì?/

- Những bài học tư tưởng rút ra từ truyện “ Bức tranh của em gái tôi”?

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

- Nêu những điều em biết về tác giả Võ

- Đọc mẫu từ đầu đến “Vượt nhiều

thác nước”? Gọi Hs đọc tiếp đến hết

truyện

- Văn bản thuộc phương thức biểu đạt

nào?

- Văn bản kể theo ngơi thứ mấy?

- Hãy chia bố cục của văn bản?

- Trong 3 nội dung đĩ:

+ Nội dung nào tả cảnh thiên nhiên?

+ Nội dung nào tả người lao động?

- Hãy xác định vị trí quan sát để miêu tả

- Là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

- Trích chương 11 của tác phẩm quê nội

2 Tiếp ” Cổ Cị”: cuộc vượt thác của dượng Hương Thư

3 Cịn lại:Cảnh dịng sơng và hai bên bờ sau khi thuyền vượt thác

- 1 và 3

- 2

- Trên con thuyền đang di động vượt thác

- Thích hợp, vì phạm vi tả cảnh rộng, thay đổi,cần điểm nhìn trực tiếp và di động

I/ Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Võ Quảng (1920– 2007), quê ở tỉnhQuảng Nam là nhàvăn chuyên viếtcho thiếu nhi

2 Tác phẩm :

- Văn bản “Vượtthác” trích từchương XI củatruyện “Quê nội”

- Truyện viết về

cuộc sống của mộtlàng quê ven sôngThu Bồn trongnhững ngày saucách mạng hángTám 1945 và nhữngnăm đầu của cuộckháng chiến chốngthực dân Pháp

3 Bố cục: 3 phần

Hoạt động 3: HD Đọc- hiểu VB

Mục tiêu: HS tìm hiểu nội dung; NT; ý nghĩa VB

Phương pháp: trực quan, vấn đáp; động não

Thời gian: 20 phut

- Hãy tìm những chi tiết miêu tả cảnh sắc

thiên nhiên trên sơng Thu Bồn theo hành

trình của con thuyền?

- Trong những cảnh ấy, cảnh nào được

chú ý nhiều hơn, nĩ gợi lên cho người

đọc ấn tượng gì nổi bật?

- Cảm nhận của em về bức tranh thiên

nhiên trong bài?

- Chuyển ý

- Nhắc lại nội dung phần 2?

- Trên thuyền cĩ mấy nhân vật được nhắc

đến? Vì sao Dượng Hương Thư được

nhắc đến nhiều nhất?

- Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình

dượng và hành động của Hương Thư

trong cuộc vượt thác?

- Chi tiết nào chứng tỏ cuộc vượt thác rất

- Con thuyền rẽ sĩng lướt bon bon

- Dượng Hương Thư, chú Hai, thằng Cù Lao

Vì là người chỉ huy con thuyền, người chỉ huy cuộc vượt thác

- “Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịtcuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạch ra cặp mắt nảy lửa”

- Co người phĩng chiếc sào xuống lịng

II Đọc hiểu văn bản:

1 Nội dung:

a Bức tranh thiên nhiên trên sơng Thu Bồn:

Được miêu tả theohành trình vượtthác

- Vùng đồng bằng:

êm đềm, hiền hịa,thơ mộng

- Vùng rừng núi:Cảnh đẹp, uynghiêm

b Cuộc vượt thác của dượng Hương Thư.

khó khăn?

- Hình ảnh con thuyền trong cuộc vượt

thác có gợi cho em suy nghĩ gì không?

- Dượng Hương Thư bây giờ có gì khác

lúc ở nhà?

- Tác giả đã chọn những chi tiết như thế

nào để miêu tả nhân vật?

- Có thể nói khái quát như thế nào về

dượng Hương Thư?

- Trong phần 3 của văn bản tại sao nhà

văn không tiếp tục miêu tả dượng Hương

Thư mà lại miêu tả chú Hai?

HDHS tìm hiểu những chi tiết NT của

- Dựa trên những điều vừa phân tích kết

hợp với phần ghi nhớ trong Sgk, em nhận

thấy văn bản Vượt thác đã dựng lên một

cảnh tượng thiên nhiên và con người như

thế nào?

GD thái độ, KNS:- Miêu tả vượt thác tác

giả muốn thể hiện tình cảm gì đối với quê

hương?

+ Tình yêu thiên nhiên?

+ Tình yêu người lao động gian khổ mà

Phương pháp: khái quát hóa

Thời gian: 1 phut

- Cho Hs nhắc lại nội dung VB?

- Em học tập được gì về nghệ thuật miêu

- Hiểu ý nghĩa của các phép tu từ được sử

sông, ghì chặt đầu sào, cắn răng, bạnh quai hàm, mắt nảy lửa, thả sào, rút sào nhập nhàng nhanh như cắt

- Những người vượt thác phải nấu cơm ăn cho chắc bụng Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng chảy đức đuôi rắn Nước

bị cản văng bọt tứ tung

- Được miêu tả như con người

- Quyết đoán, dũng mãnh, bền bỉ, quả cảm, giàu kinh nghiệm trong lao động

- Tiêu biểu, đặc sắc

- Rắn chắc, bền bỉ, quả cảm, có khả năng thể chất và tinh thần vượt lên gian khó

- Miêu tả nhân vật phụ để làm nổi bật nhân vậtchính

So sánh, nhân hóa

Giàu hình ảnh, biểu cảm

- Cảnh thiên nhiên, sông nước, cây cối rộng lớn, hùng vĩ Trên đó nổi bật vẻ hùng dũng củacon người lao động

- Tất cả những tình cảm này, nhưng rõ nhất là tình yêu cảnh vật và người lao động ở quê hương

- Dượng HươngThư: Dũng mãnh,quả cảm

=> Vẻ hùng dũng

và sức mạnh củacon người lao độngtrên nền cảnh thiênnhiên rộng lớn,hùng vĩ

2 Nghệ thuật

- Phối hợp miêu tảcảnh thiên nhiên vàmiêu tả ngoại hình,hành động của conngười

- Sử dụng phépnhân hóa, so sánhphong phú và cóhiệu quả

- Lựa chọn chi tiếtmiêu tả đặc sắc vàchọn lọc

- Sử dụng ngôn ngữgiàu hình ảnh, biểucảm và gợi nhiềuliên tưởng

4 Ý nghĩa

“Vượt thác” làmột bài ca về thiênnhiên, đất nước,quê hương, về laođộng ; từ đó kín đáonói lên tình yêu đấtnước, dân tộc củanhà văn

III/ Luyện tập:

dụng trong bài khi miêu tả cảnh thiên

nhiên

- Chỉ ra những nét đặc sắc của phong

cảnh thiên nhiên được miêu tả trong sông

nước Cà Mau và vượt thác

- Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra được những so sánh đúng, so sánh hay

- Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: trực quan, ; thảo luận.

IV/CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

Cho con trèo hái mỗi ngày

b Anh em như thể tay chân

Tìm đúng phép ss, mỗi câu 2 đ ( a Quê hương là chùm khế ngọt; b Anh em như thể tay chân)

Câu 2: HS so sánh đúng, hay mỗi ý 2 đ.

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

Mục tiêu: HS nắm 2 kiểu so sánh cơ bản; tác dụng của phép tu từ so sánh.

Phương pháp: trực quan, ; thảo luận.

Thời gian: 15 phút

HD HS Xác định các kiểu so sánh

-Treo bảng phụ I.1/41,42 Sgk

- Yêu cầu hs đọc I.1?

- Yêu cầu Hs nhắc lại những từ so - Đọc I.1/41.

I.Tìm hiểu chung:

1.Các kiểu so sánh:

- Yêu cầu hs đọc II/42.

- Hãy tìm những câu văn có dùng

phép so sánh? Chỉ ra từ so sánh?

- Phép so sánh có tác dụng gì đối với

việc miêu tả sự vật, sự việc?

! - Sự vật được đem ra so sánh là

những chiếc lá ( vật vô tri, vô giác)

Chiếc lá rời cành là kết thúc một kiếp

sống theo quy luật tự nhiên nhưng ở

đây chiếc lá rụng có khả năng gợi ra

những liên tưởng nhiều chiều Vì thế

đoạn văn trở nên giàu hình ảnh gợi

- Hãy nêu yêu cầu của bài tập 1?

- Treo bảng phụ Yêu cầu hs đọc diễn

cảm các đoạn thơ?

- Chia lớp thành 6 nhóm 2 nhóm

- Như, như là, bằng, tựa, hơn, tưởng

- Những ngôi sao, mẹ đã thức, mẹ, ngọngió

T2: là ® Vế A ngang bằng vế B

Ao chàng đỏ tựa ráng pha

A PD T BNgựa chàng sắc trắng như là tuyết in

A PD T B Thà rằng ăn bát cơm rau Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời

- Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật sựviệc quen thuộc

Gợi cảm giác cụ thể, thích thú, hấp dẫn khinghe, nói, đọc, viết

Khả năng diễn đạt phong phú, sinh độngcủa tiếng Việt

- Dựa vào ghi nhớ trả lời

- Đọc

- Đọc

Thảo luận nhóm.

- Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn

như con chim bị

- Dựa vào ghi nhớ Sgk/42 trả lời

- Đọc yêu cầu

- Đọc diễn cảm

Ghi nhớ 1 Sgk/42

2.Tác dụng của phép so sánh:

Ghi nhớ 2/ Sgk 42

II Luyện tập:

BT1

a.T:Là ® So sánhngang bằng

b T: Chưa bằng ® Sosánh không ngang bằng

làm 1 câu.

- Nêu yêu cầu của bài tập 2

- Yêu cầu thảo luận nhóm

- Hãy nêu yêu cầu của bài tập 3

Phương pháp: khái quát hóa

Thời gian: 2 phut

Cho Hs nhắc lại các kiểu so ánh, tác

Hơn: ® So sánh khôngngang bằng

2

- Thuyền rẽ sóng nhưđang nhớ núi rừng

- Núi cao như đột ngộthiện ra

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III. Phương pháp: đọc- viết chính tả; thuyết giảng; thảo luận nhóm

IV/ CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ (7 phút)

- Nêu các kiểu so sánh Với mỗi kiểu so ánh ấy cho ví dụ minh hoạ?

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian: 1 phút

Hoạt động 2: Nội dung LT

Mục tiêu: Giúp HS thấy được những lỗi thường gặp khi nói và viết; nguyên nhân mắc lỗi

Phương pháp: nêu vấn đề, thuyết giảng

Em hãy nêu nguyên

nhân vì sao mắc phải

những lỗi đó khi nói và

các nguyên âm đôi iu/uê

I Nội dung luyện tập:

Một số lỗi thường gặp

- Các cặp phụ âm đầu: s/x; d/gi

- Một số phụ âm cuối: c/t; n/ng

- Thanh điệu: ?/~

- Nhầm lẫn các nguyên âm đôi iu/uê

- Do cách phát âm địa phương

Hoạt động 3: HD HS luyện tập

Mục tiêu: HS phát hiện và sửa chữa những lỗi chính tả hay mắc phải.

Phương pháp: đọc- viết chính tả; thuyết giảng; thảo luận nhóm

Thời gian: 20 phút

GV đọc đoạn thơ trong

tài liệu HD cho HS nghe

và viết lại Có thể gọi 2

luận; lên bảng điền

Cho Hs tìm từ theo yêu

Thảo luận

b Tìm từ:

- Chỉ tên các sự vật, hoạt động, trạng thái, đặc điểm, tính chất

- Chỉ tên các loài cá bắt đầu

bằng phụ âm ch hoặc tr.

- Tìm từ phức chỉ hoạt động, trạng thái chứa tiếng có thanh hỏi hoặc ngã

- n/ng : lã công ; lã tránh ; ba tặng ; ba giao

- hỏi/ ngã: viên vông; viên xứ; manh mai; manh liệt; ngu gật; ngu cốc

- Điền tiếng vào chỗ trống:

+ Con đường rải nhựa thẳng tắp phẳng…

+ Anh ta thích …… lưu, mạo hiểm

+ HS cần tham gia phong …., thể dục, thể thao

em đã sai trong các bài

Soạn:

Giảng:

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp Hs

1.Kiến thức :

- Yêu cầu của bài văn tả cảnh

- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lới văn trong bài văn tả cảnh

+ Học kĩ bài cũ, soạn kĩ bài mới

III Phương pháp: trực quan, ; thảo luận, phân tích, thuyết giảng

IV CÁC BƯỚ C LÊN LỚ P :

1 Ổ n đị nh lớ p .

2 Kiể m tra bài cũ :

Kiểm tra sự chuẩn bị bài mới của Hs ( 3 phút)

:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian: 1 phút

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

Mục tiêu: HS nắm những bước cơ bản để làm một bài văn tả cảnh; bố cục của bài văn tả cảnh

Phương pháp: trực quan, ; thảo luận, phân tích, thuyết giảng

thảo luận các câu hỏi trong

- Nhóm 1 thảo luận theo câu hỏi

Hướng: Bằng nghệ thuật so sánh tả ngoại hình , hành động của nhân vật (Dượng Hương Thư)  con người lao động qua nhiều thác ghềnh nguy hiểm

- Nhóm 2 thảo luận theo câu hỏi

Cảnh dòng sông Năm Căn và cảnh quanh dòng sông, miêu tả theo thứ tự từ dưới sông lên trên

bờ, từ gần đến xa ; Không thể miêu tả từ trên xuống

- Nhóm 3 thảo luận theo câu hỏi

bố cục 3 phần

a Mở bài: giới thiệu khái quát về luỹ tre làng

b Thân bài: Miêu tả cụ thể 3 vòng tre của luỹlàng

c Kết bài: Cảm nghĩ, nhận xét về lũy tre

- Trình tự miêu tả: Từ khái quát đến cụ thể, từ ngoài vào trong(không gian)

- Kết hợp cả hai trình tự trên

- Viết phần mở bài và kết bài

- 3 Hs đọc + Sáng sớm, khí trời còn se lạnh, thỉnh thoảng một cơn gió thổi qua làm động những tán cây trong trường, thế mà lớp em đã tập trung đông đủ,chả là hôm nay lớp chúng em có hai tiết tập làm văn viết Dưới ánh đèn nê- on sáng trắng, lớp học

ồn ào, náo nhiệt bởi những tiếng đọc bài, tiếng nói chuyện của các bạn Thế rồi ba tiếng trống vang lên, chúng em nhanh chóng ổn định chỗ ngồi chờ thầy giáo đến Thầy bước vào lớp tươi cười với chúng em và tiết tập làm văn cũng bắt

cảnh:

2 Bố cục bài văn tả cảnh:

Ghi nhớ Sgk/47

II Luyện tập

1 Tả quang cảnh lớp học trong giờ tập làm văn.

+ Cô giáo (thầy giáo) + Không khí lớp + Quang cảnh chung của phòng học : bảng đen, bốn bức tường, bàn ghế… + Các Hs : tư thế, thái độ, công việc chuẩn bị viết bài

….

+ Cảnh viết bài, cảnh ngoài sân trường, tiếng trống (báo giờ và hết giờ) …

KB: Thời gian của hai tiết tập làm văn đã thấm thoát trôi qua Sau khi đã cẩn thận rà soát lại bài viết, chúng em đem lên nộp cho thầy Khuôn mặt mọi người đều hân hoan phấn khởi Riêng em, em

về chỗ thở phào nhẹ nhõm Em hi vọng bài viết của mình sẽ đạt điểm

- Đọc một vài đoạn văn đã

hoàn thành cho cả lớp nghe?

- Đọc yêu cầu của bài tập 2?

- Đọc yêu cầu của bài tập 3?

- Đọc bài văn?

- Hãy lập dàn bài chi tiết cho

bài văn trên?

GV nhận xét, sửa sai sau mỗi

! Tóm lại: người viết không tả

theo trình tự thời gian, cũng

không theo không gian mà

- Đọc

- Tả theo trình tự không gian:

+ Các trò chơi giữa sân, các góc sân

+ Một trò chơi đặc sắc, mới lạ sôi động

- Đọc

- Đọc Thảo luận nhóm.

BẢNG PHỤ Dàn ý “ Biển đẹp”

a MB: tên văn bản “ Biển đẹp”

b TB: Cảnh đẹp của biển trong những thời điểm khác nhau

- Buổi sớm nắng sáng

- Buổi chiều gió mùa đông bắc

- Ngày mưa rào

tự thời gian)

- Trống hết tiết 2, báo hiệu giờ ra chơi đã đến

- Hs từ các lớp ùa ra sân

- Cảnh hs chơi đùa

- Các trò chơi quen thuộc

- Góc phía đông, giữa sân

- Trống vào lớp, học sinh

về lớp

- Cảm xúc của người viết

- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện

- Biết giữ gìn và yêu quý tiếng mẹ đẻ.

- Có tình yêu quê hương đất nước

2 Kiể m tra bài cũ : ( 7 phút)

- Bức tranh thiên nhiên trên dòng sông Thu Bồn theo hành trình của con thuyền vượt thác?

- Hình ảnh dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác? Nêu ý nghĩa VB?

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian: 2 phút

Lòng yêu nước là một tình cảm rất thiêng lêng đối với mỗi người và nó có rất nhiều cách biểu hiện khác

nhau Ở đây, trong tác phẩm Buổi học cuối cùng đặc biệt này, lòng yêu nước được thể hiện trong tình yêu tiếng

mẹ đẻ Câu chuyện xúc động này đã xảy ra như thế nào?

Hoạt động 2: HD HS tìm hiểu chung

Mục tiêu: Nắm tác giả,hoàn cảnh ra đời tác phẩm, đọc- tóm tắt VB

Phương pháp: trực quan, thảo luận nhóm, thuyết giảng

Th ời gian: 28 phút

- Em biết gì về nhà văn A Đô đê?

- Cho hs xem chân dung nhà văn

- Bổ sung thêm: vì nhà nghèo nên ông

phải bỏ học giữa tuổi thiếu niên để đi dạy

giúp gia đình

- Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của tác

phẩm?

- Đọc thầm các chú thích trong Sgk

- Hướng dẫn đọc Đọc mẫu từ đầu “

Đến trường” Gọi hs đọc tiêp cho đến hết

truyện

- Hãy chia bố cục của văn bản?

- Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

- Hãy xác định nhân vật chính của truyện

này?

- Dựa vào chú thích Sgk để trả lời

- Sau chiến tranh Pháp - Phổ (1870),Pháp thua trận, phải cắt vùng Andát

+ Tiếp ” cuối cùng này”: Diễn biếncủa buổi học cuối cùng

+ Còn lại: Kết thúc buổi học

- Thứ nhất

I.Tìm hiểu chung:

1.Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

Sgk/54

2 Đọc- Tìm bố cục

- Câu chuyện thầy trò Phrăng diễn ra

trong hoàn cảnh nào?

- Từ đó, em hiểu như thế nào về truyện

“Buổi học cuối cùng”?

GV: Câu chuyện BHCC xoay quanh hai

thầy trò Phrăng Đó là buổi học tiếng

Pháp cuối cùng của trò Phrăng, và đó là

buổi dạy tiếng Pháp cuối cùng của thầy

Tìm hiểu hai nhân vật Phrang và thầy

giáo Hamen; ý nghĩa tư tưởng của VB

- Cậu bé Phrăng và thầy Ha - men

- Vùng An - dát của Pháp rơi vào taynước Phổ Từ đây sẽ không còn được học tiếng Pháp

- Đó là buổi học tiếng Pháp cuối cùng của người Pháp trên đất Pháp

Một buổi học bằng tiếng dân tộc cuối cùng

- Thầy Ha- men đang giảng bài, các trò đang chăm chú nghe Trên bảng

có dòng chữ tiếng Pháp Ngoài cửa

có tên lính Phổ đang ôm súng

2 HS tóm tắt truyện

Tuần 25

A MỤ C TIÊU BÀI HỌ C : Đã nêu ở tiết 89

2 Kiể m tra bài cũ : (5 phút)

- Kể tóm tắt lại văn bản “ Buổi học cuối cùng”?

- Trong truyện ai là nhân vật chính? Vì sao?

3 Tổ chứ c bài mớ i :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Mục tiêu: tạo tâm thế

Phương pháp: thuyết trình

Thời gian : 1 phút

Hoạt động 2: HD Đọc- hiểu VB

Mục tiêu: HS tìm hiểu nội dung; NT; ý nghĩa VB

Phương pháp: nêu vấn đề ; động não; thảo luận; phân tích, bình giảng

Thời gian: 30 phut

II Đọc hiểu văn bản:

- Cho hs đọclại phần 1.

- Vì sao Phrăng định trốn học, rong chơi?

-Phrăng có thực hiện được ý nghĩ đó không?

- Trên đường đến trường, trước khi vào lớp

Phrăng đã nhận ra những gì không bình

thường?

- Vì sao khi nghe thầy Ha- men thông báo “

Các con chú ý” Phrăng lại choáng váng?

- Vì sao Phrăng lại ước” Giá như cũng

cam”?

- Có phải Phrăng muốn điểm cao, được thầy

khen trong BHCC?

- Thái độ của Phrăng đối với việc học tiếng

Pháp diễn ra trong buổi học cuối cùng như thế

nào?

Em thử tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến thái độ

đó?

- Các chi tiết miêu tả nhân vật Phrăng đã làm

hiện lên hình ảnh một cậu bé như thế nào trong

tưởng tượng của em?

- Thái độ đối với tiếng Pháp và với thầy Ha -

men trong BHCC đã bộc lộ phẩm chất nào

trong tâm hồn trò Phrăng?

Chuyển ý!

- Thầy Ha- men gắn bó với vùng An dát bao

nhiêu năm?

-Ấn tượng chung nhất về thầy qua cách nhìn

của Phrăng được thể hiện như thế nào?

Cho Hs thảo luận đôi bạn

- Trong BHCC của tiếng Pháp thầy Ha - men

có những điều gì khác thường?

- Những tờ mẫu mới tinh thầy Ha - men chuẩn

bị với tiếng Pháp, Andát có ý nghĩa gì?

- Đến trước lớp học không có tiếng

ồn ào quen thuộc

- Thầy không quở mắng giận dữ

- Không Vì lòng tự trọng, vì tình yêu tiếng Pháp và vì sự ân hận

Hs tìm những chi tiết miêu tả thái

độ học tập của P trong BHCC=>Từ lơ là đến thiết tha lo lắng cho việc học Từ sợ hãi đến thân thiết quý trọng thầy

- Hiểu được giá trị của tiếng nóidân tộc, đó là tình yêu tiếng nóidân tộc, một biểu hiện cụ thể củalòng yêu nước ở Phrăng

Hồn nhiên, chân thật, biết lẽ phải

Yêu tiếng Pháp, quý trọng biết ơn thầy

- 40 năm

- Đó là 40 năm phụng sự hết lòng

- Nghiêm khắc Quở mắng trách phạt và vụt thước kẻ những học tròlười học Chiếc thước kẻ của thầy tượng trưng cho sự nghiêm khắc được nhắc tới 3 lần

Thảo luận

- Trang phục: Đẹp đẽ, sang trọng, chỉnh tề

- Thái độ đối với hs: Lời lẽ dịu dàng, chỉ nhắc nhở chứ không trách phạt khi Hs phạm lỗi, nhiệt tình, kiên nhẫn giảng bài

- Giảng bài mà như trút nỗi niềm tâm sự, tự thấy mình có lỗi với họctrò, với nghề nghiệp, với nước Pháp

1 Nội dung

1 Chú bé Phrăng:

- Ham chơi, lười học

- Choáng váng khi biếtrằng đây là buổi học cuốicùng

- Hiểu được giá trị, ýnghĩa của tiếng nói dântộc; biết được yêu tiếngnói dân tộc là một biểuhiện của lòng yêu nước

- Quý trọng và biết ơnthầy

b Thầy Ha- men:

- Tận tuỵ với nghề

- Nghiêm khắc nhưng mẫu mực

- Yêu đất nước sâu sắc

- Truyền đến HS tình yêutiếng Pháp- một biểu hiệncủa lòng yêu Tổ quốc