Chủ đề 3 _Học hỳ I Vui học Tiếng Việt Loại chủ đề: Bám sát - Thời lợng: 6 tiết A. Mục tiêu cần đạt: - Qua chủ đề nhằm mở mang kiến thức cho học sinh dựa trên tiêu chi Vui để học. Từ đó học sinh có cơ hội củng cố kiến thức đã học về tiếng Việt một cách sâu sắc hơn, dễ nhớ hơn. - Học sinh tự trau dồi đợc kiến thức của mình có sự tự điều chỉnh và biết vận dụng thành thạo trong luyện tập, thực hành và trong giao tiếp. B. Biện pháp - phơng tiện dạy học: I. Thầy: - Nghiên cứu, trao đổi trong nhóm chuyên môn để lựa chọn chủ đề phù hợp với đối tợng học sinh. - Lựa chọn tài liệu và kiến thức sẽ hớng dẫn học sinh trong chủ đề. - Chuẩn bị các phơng tiện dạy học. - Hớng dẫn học sinh chuẩn bị bài trớc khi đến lớp. II. Trò: - Tìm đọc các tài liệu theo sự hớng dẫn của giáo viên. - Nắm chắc kiến thức về Tiếng Việt đã học trong chơng trình. III. Tài liệu hỗ trợ: - Ngữ văn 8 tập 1 và 2 - Một số kiến thức, kĩ năng và bài tập nâng cao lớp 8 - Một số trò chơi để luyện tập tiếng Việt. C. Nội dung chủ đề: I. Bài tập về từ vựng 1. Kẻ lạ mặt: Các từ trong mỗi nhóm dới đây có nhiều điểm chung, nhng có một từ có nét nghĩa khác hẳn 3 từ còn lại. Hãy xác định từ đó và nói rõ điểm phân biệt. - Hình thức: thi giữa các tổ. a) sữa, bia, nớc chanh, dầu lửa. b) xe đạp, xe máy, xe tảI, xe khách c) bóng đá, bóng bàn, cờ tớng, ten-nít d) Vi-ô-lông, kèn, đàn bầu, pi-a-nô e) chim gáy, vẹt, sáo, khớu - Đáp án: a) dầu lửa; b) xe đạp; c) cờ tớng; d) kèn; e) chim gáy. 2. Truy tìm kẻ thất lạc: Mỗi nhóm từ ngữ sau đây đều có một từ ( ngữ) còn bỏ sót, cha đợc kể ra. Hãy tìm nhanh những từ đó. a) Các tầng lớp ngời trong xã hội xét theo tuổi tác: phụ lão, thanh niên, thiếu niên, nhi đồng. - trung niên b) Các ngón tay trên một bàn tay: ngón cáI, ngón trỏ, ngón giữa, ngón út - ngón áp út ( ngón đeo nhẫn) c) Các vùng địa lí tự nhiên của Việt Nam: đông Nam Bộ, tây bắc bộ, trung trung bộ, nam trung bộ, tây nguyên, nam bộ - Đông bắc bộ d) Các thế hệ ngơì trong gia tộc: thuỷ tổ, tổ ( ông), ki ( ông sơ), cụ ( ông cố), ông bà, cha mẹ, tôi ( bản thân mình), con, cháu, chút, chít. - chắt 3. Trò chơi: Viên phấn tiếp sức: - Chuẩn bị: + Giáo viên kẻ lên bảng theo mẫu. ( hai bảng song song) Mã khoá Chủ đề M C Đ T Các loại rau Các loại trái cây Các tính chất Các hoạt động lao động + Lập thành thành 2 đội, mỗi đội 4 em. - Tiến hành: trong thời gian 3 phút, các thành viên của các đội lần lợt chạy thật nhanh lên điền vào bảng theo thứ tự. Mỗi từ điền đúng đợc 2 điểm. Đội nào đợc nhiều điểm hơn thì đội đó thắng. Đáp án: Mã khoá Chủ đề M C Đ T Các loại rau ( Rau ) cần (Rau) cần (Rau) đay tía tô Các loại trái cây Mãng cầu Cam đào Tắc Các tính chất Mỏng Cạn đông đúc Tối Các hoạt động lao động May vá Ca đục Tát (nớc) 4. Từ t ợng hình, t ợng thanh: Có mấy từ tợng hình và tợng thanh trong những câu thơ sau đây? Chọn một từ mà em thích nhất và nói rõ tại sao? a) Lom khom dới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà ( Bà Huyện Thanh Quan) b) Gío giật sờn non khua lắc cắc Sóng dồn mặt nớc vỗ long bong ( Hồ Xuân Hơng) c) Có gà lún phún leo quanh mép Cá diếc le te lách giữa dòng ( Hồ Xuân Hơng) d) Tiệc bày thởng tớng, khao binh Om thòm trống trận, rập rình nhạc quân ( Nguyễn Du) 5. Tìm nhanh các thành ngữ : tìm thành ngữ theo hàng ngang, hàng dọc trong ô chữ dới đây: Quân Tử Nhất Ngôn Sơn Thuỷ Tâm Thần Bất định Lệnh Biệt Thành Xuất Vạn Chung Múa Tay trong bị Nh Sinh Bất Vạn Sự Nh ý Tại Ngôn Ngoại Sơn Li Biến Sự Khởi Nhất Cử Lỡng Tiện Công bé Hạt Tiêu Bình đầu Bạc Răng long Tài Tử Thợng Lộ Bình An Nan đất Nớc nói Mợn Bột Dài Lng Tốn Vải Tha Che Mắt Thánh Lợc An Dòng Hiền Nh Bụt Hăng Mắt Cá Nói Thầy C Văn Hay Chữ Tốt Máu Thế Sờu Tớng Tu Lạc Tự Lực Tự Cờng vịt Gian Sinh Nghề Tử Nghiệp * Hàng ngang: (1) quân tử nhất ngôn, tâm thần bất định (2) múa tay trong bị (3) vạn sự nh ý, ý tại ngôn ngoại (4) nhất cử lỡng tiện (5) bé hạt tiêu, đầu bạc răng long (6) thợng lộ bình an (7) dài lng tốn vải, vải tha che mắt thánh (8) hiền nh bụt (9) văn hay chữ tốt (10) tự lực tự cờng, sinh nghề tử nghiệp. * Hàng dọc: (1) quân lệnh nh sơn, dài dòng văn tự (2) tử biệt sinh ly (3) nhất thành bất biến (4) vạn sự bình an (5) vạn sự khởi đầu nan, hăng máu vịt (6) thuỷ chung nh nhất, che mắt thế gian (7) nớc mắt cá sấu (8) nói thánh nói tớng (9)mợn lợc thầy tu (10) công tử bột, an c lạc nghiệp 6. Tìm những thành ngữ trong ô chữ mà chữ đầu và chữ cuối đều là N (1) Gồm 11 từ. Chỉ cách nói năng vòng vo, xa xôi, gián tiếp. - Nói xa nói gần (2) Gồm 12 từ.Quan niệm dới thời phong kiến về địa vị tôn quý của con trai và địa vị bị coi thờng, hạ thấp của con gái. - nam quí nữ tiện (3) Gồm 13 từ. ý nói nếu bền bỉ và quyết tâm thì việc dù khó đến mấy cũng làm đợc. - nớc chảy đá mòn (4) Gồm 14 từ. Có nghĩa là khắp thế giới, khắp mọi nơi. - năm châu bốn biển (5) Gồm 15 từ. Nói về thời điểm cuối cùng của năm. - năm cùng tháng tận (6) Gồm 16 từ. Nói về tệ hại khi ngời ta nhàn rỗi. - nghĩa tử là nghĩa tận (7) Gồm 17 từ. Khuyên ngời ta nên làm tròn bổn phận đối với ngời đã mất vì tình nghĩa ấy là tình nghĩa cuối cùng, sau hết mà mình có thể làm đ- ợc. - nhàn c vi bất thiện (8) Gồm 18 từ. Một câu nói của ngời xa về quan hệ giữa con trai và con gái. - Nam nữ thụ thụ bất thân. 7. Đọc bài thơ về tiếng địa ph ơng sau và hoàn thiện những nội dung trong bảng. Tiếng Nghệ Cái gàu thì gọi cái đài Ra sân thì bảo ra ngoài cái cơi Chộ tức là thấy em ơi Trụng tức là nhúng đấy, đừng cời nghe em Thích chi thì bảo là sèm Khi ai bảo đọi thì mang bát vào Cá quả lại gọi cá tràu Vo trô ốc là bảo gội đầu đấy em ( Nguyễn Bùi Vợi) STT Tiếng địa phơng Từ toàn dân Nghĩa 1 đài Gàu Dụng cụ dùng để múc nớc giếng 2 Cơi Sân Khoảng đất trống dùng làm phần phụ trớc hoặc sau nhà 3 Chộ Thấy Nhận biết đợc một vật nào đó bằng mắt 4 Trụng Nhúng đa thức ăn vào nớc sôi rồi lấy ra ngay 5 sèm thích Có ham muốn về mọt điều gì đó 6 đọi Bát Dụng cụ cỡ nhỏ dùng đựng cơm và bng trên tay để ăn 7 Cá tràu Cá quả Loại cá nớc ngọt, hình thon dài, hàm răng sắc khoẻ, ăn côn trùng, ếch nháI hoặc cá nhỏ 8 Vo trô ốc Gội đầu Làm sạch tóc bằng nớc với bồ kết hoặc xà phòng, dầu thơm Kế hoạch tự chọn Ngữ Văn 8 Năm học 2008-2009 1- Chủ đề 1 : Chủ đề Bám sát Thời lợng(9 tiết). Rèn kỹ năng làm văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm. 2- Chủ đề 2 : Chủ đề Bám sát (6 tiết). Tìm hiểu thêm về từ ngữ Tiếng Việt . 3- Chủ đề 3 : Chủ đề Bám sát (4 tiết). Hệ thống hoá một số vấn đề về văn học Việt Nam đầu thế kỷ XX(từ 1900- khoảng trớc 1945) . 4- Chủ đề 4 : Chủ đề Bám sát (6 tiết). Tìm hiểu thêm về văn Thuyết minh . 5- Chủ đề 5 : Chủ đề Bám sát (6 tiết) Vài vấn đề về một số nhà thơ trong phong trào thơ Mới (1930-1945). 6 Chủ đề 6 : - Chủ đề Bám sát (6 tiết). Về chơng trình địa phơng phần Tiếng Việt . . nháI hoặc cá nhỏ 8 Vo trô ốc Gội đầu Làm sạch tóc bằng nớc với bồ kết hoặc xà phòng, dầu thơm Kế hoạch tự chọn Ngữ Văn 8 Năm học 20 08- 2009 1- Chủ đề 1. thuỷ chung nh nhất, che mắt thế gian (7) nớc mắt cá sấu (8) nói thánh nói tớng (9)mợn lợc thầy tu (10) công tử bột, an c lạc nghiệp 6. Tìm những thành ngữ