CHỦ ĐỀ: SỰ ĐIỆN LI môn HÓA HỌC

 Bản chất tính dẫn điện của chất điện li (nguyên nhân và cơ chế đơn giản)  Viết phương trình điện li của một số chất.  Viết được phương trình điện li của axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính theo Areniut  Phân biệt được muối trung hòa và muối axit theo thuyết điện li  Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo nồng độ ion H+, theo pH  Xác định được môi trường của dung dịch dựa vào màu của giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ và dung dịch phenolphtalein  Giải thích được bản chất , điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện ly và viết được phương trình ion rút gọn của các phản ứng.  Vận dụng vào việc giải các bài toán tính khối lượng hoặc thể tích của các sản phẩm thu được, tính nồng độ mol ion thu được sau phản ứng.

Trang 1

Tên chủ đề: SỰ ĐIỆN LI

Đối tượng: Học sinh lớp 11 THPT

Dự kiến số tiết dạy: 6 tiết

CHỦ ĐỀ: SỰ ĐIỆN LITiết 1 Nội dung 1 Khái niệm: Hiện tượng điện li, phân loại chất điện li

Tiết 2 Nội dung 2 Khái niệm về axit, bazo, muối

Tiết 3 Nội dung 3 Khái niệm về pH, chất chỉ thị axit, bazo

Tiết 4 Nội dung 4 Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch chất điện li

Tiết 5 Nội dung 5 Luyện tập

Tiết 6

CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG CỦA CHỦ ĐỀ

A Chuẩn kiến thức và kỹ năng

Kiến thức

 Khái niệm về sự điện li, chất điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu, cân bằng điện li

 Định nghĩa : axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính và muối theo thuyết A-rê-ni-ut

 Axit một nấc, axit nhiều nấc, muối trung hoà, muối axit

Tích số ion của nước, ý nghĩa tích số ion của nước

 Khái niệm về pH, định nghĩa môi trường axit, môi trường trung tính và môi trường kiềm

 Chất chỉ thị axit - bazơ : quỳ tím, phenolphtalein và giấy chỉ thị vạn năng

 Bản chất của phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion

 Để xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li phải có ít nhất một trong các điềukiện:

+ Tạo thành chất kết tủa

+ Tạo thành chất điện li yếu

+ Tạo thành chất khí

Trang 2

Kĩ năng

 Quan sát thí nghiệm, rút ra được kết luận về tính dẫn điện của dung dịch chất điện li

 Phân biệt được chất điện li, chất không điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu

 Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu

 Phân tích một số thí dụ về axit, bazơ, muối cụ thể, rút ra định nghĩa

 Nhận biết được một chất cụ thể là axit, bazơ, muối, hiđroxit lưỡng tính, muối trung hoà, muối axittheo định nghĩa

 Viết được phương trình điện li của các axit, bazơ, muối, hiđroxit lưỡng tính cụ thể

 Tính nồng độ mol ion trong dung dịch chất điện li mạnh

 Nhận biết được một chất cụ thể là muối, muối trung hoà, muối axit theo định nghĩa

 Viết được phương trình điện li của các muối cụ thể

 Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo nồng độ ion H+

 Tính pH của dung dịch axit mạnh, bazơ mạnh

 Xác định được môi trường của dung dịch bằng cách sử dụng giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ tím hoặc dung dịch phenolphtalein

 Quan sát hiện tượng thí nghiệm để biết có phản ứng hóa học xảy ra

 Dự đoán kết quả phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

 Viết được phương trình ion đầy đủ và rút gọn

 Tính khối lượng hoặc thể tích khí sau phản ứng; tính % khối lượng các chất trong hỗn hợp; tínhnồng độ mol ion thu được sau phản ứng

B Trọng tâm

 Bản chất tính dẫn điện của chất điện li (nguyên nhân và cơ chế đơn giản)

 Viết phương trình điện li của một số chất

 Viết được phương trình điện li của axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính theo A-re-ni-ut

 Phân biệt được muối trung hòa và muối axit theo thuyết điện li

 Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo nồng độ ion H+, theo pH

 Xác định được môi trường của dung dịch dựa vào màu của giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ và dung

dịch phenolphtalein

 Giải thích được bản chất , điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện ly

và viết được phương trình ion rút gọn của các phản ứng

Trang 3

 Vận dụng vào việc giải các bài toán tính khối lượng hoặc thể tích của các sản phẩm thu được, tínhnồng độ mol ion thu được sau phản ứng.

GIÁO ÁN TIẾT 1 NỘI DUNG 1: HIỆN TƯỢNG ĐIỆN LI – PHÂN LOẠI CHẤT ĐIỆN LI

A MỤC TIÊU:

4 Định hướng năng lực hình thành

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

- Năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống

*Giáo viên: Hình 1.1(sgk) để mô tả thí nghiệm hoặc chuẩn bị dụng cụ và hoá chất để biểu diễn

TN sự điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu Máy chiếu

*Học sinh : Xem lại hiện tượng dẫn điện đã học ở chương trình vật lí lớp 7

1.Kiến thức: Trình bày được :

Khái niệm về sự điện li, chất điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu, cân bằng điện li

Trọng tâm

 Bản chất tính dẫn điện của chất điện li (nguyên nhân và cơ chế đơn giản)

 Viết phương trình điện li của một số chất

2.Kĩ năng

- Quan sát thí nghiệm, rút ra được kết luận về tính dẫn điện của dung dịch chất điện li

- Phân biệt được chất điện li, chất không điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu

- Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu

3.

Thái độ

- Tạo hứng thú học tập, lòng say mê khoa học , phát huy khả năng tư duy của học sinh

Trang 4

C TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:

1 Ổn định lớp:

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Vì sao nước tự nhiên có thể dẫn điện được,

nước cất thì không? Để tìm hiểu về điều

này chúng ta sẽ tìm hiểu về nguyên nhân

dẫn điện của các chất

* Thưc hiện nhiệm vụ học tập

Tập trung, tái hiện kiến thức

* Báo cáo kết quả và thảo luận

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận xét, đánhgiá kết quả; chốt kiến thức

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức

với các chất: dung dịch HCl, dung dịch

NaOH, dung dịch saccarozo

Trả lời câu hỏi: Những chất làm bóng đèn

sang chứng tỏ điều gì?

* GV: quan sát, phát hiện kịp thời những

khó khăn của học sinh và hỗ trợ cho học

sinh, không có học sinh bị bỏ quên

Trang 5

GV: Gọi thành viên bất kì của một nhóm

lên trình bày kết quả thí nghiệm của nhóm

* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập

Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ

học tập của học sinh; phân tích, nhận xét,

đánh giá kết quả; chốt kiến thức

Chia lớp thành nhóm,

Nhóm 1,3: Trả lời câu hỏi phiếu học tập số

1:+ Khái niệm dòng điện?

+ Giải thích hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm

trên?

Từ đó tìm hiểu Tại sao dung dịch này dẫn

điện được mà dung dịch khác lại không dẫn

điện được?

Nhóm 2,4: Trả lời câu hỏi phiếu học tập số

2:+ Thế nào là ion? Phân loại ion?

+ Khái niệm sự điện li, chất điện li, biểu

diễn phương trình điện li? Viết phương

trình điện li của NaCl, HCl, NaOH

* Báo cáo kết quả và thảo luận:

lên trình bày kết quả trả lời của nhóm

+ Các chất: nước cất, NaCl khan, dung dịchsaccarozo  bóng đèn không sáng

+ Các chất: dung dịch NaCl, dung dịch HCl,dung dịch NaOH  bóng đèn sáng

Chứng tỏ dung dịch HCl (axit), dung dịch NaOH (bazơ), dung dịch NaOH (muối) dẫn điện

HS: Lắng nghe và ghi chép bài

2 Nguyên nhân tính dẫn điện của các dung dịch axit, bazo và muối trong nước HS:* Thực hiện nhiệm vụ học tập

Thảo luận và tìm ra câu trả lời

HS: Đại diện nhóm lên trình bày kết quả thảoluận

Nhóm 1 (3) - Dòng điện là dòng chuyển dời

có hướng của các hạt tích điện

- Các chất: dung dịch NaCl, dung dịch HCl, dung dịch NaOH  bóng đèn sáng chứng tỏ trong các dung dịch muối, axit, bazo và muối

Trang 6

có chứa các hạt tích điện.

+ Nhóm 3 (1): Bổ sungNhóm 2 (4): - Các tiểu phân mang điện tích(hay tích điện) và chuyển động tự do gọi làion, các ion do chất tan phân li ra

- Quá trình (sự) điện li là quá trình phân licác chất trong nước thành ion

- Những chất khi tan trong nước phân lithành các ion được gọi là chất điện li

Chất điện li: NaCl, HCl, NaOH ( axit, bazơ

II.

Mục tiêu: Khái niệm về chất điện li, chất điện li mạnh, chất điện li yếu, cân bằng điện li.

GV chia lớp thành 4 nhóm và yêu cầu lam

thí nghiệm tính dẫn điện với 2 dung dịch:

Trang 7

lên trình bày kết quả thí nghiệm của nhóm

học tập

Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ

học tập của học sinh; phân tích, nhận xét,

đánh giá kết quả; chốt kiến thức

- Như vậy có chất điện li mạnh có chất điện

li yếu

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Chia lớp thành 4 nhóm

Nhóm 1,3: Trả lời phiếu học tập số 3:

1 Thế nào là chất điện li mạnh? Phương

trình điện li được biểu diễn ntn?

2 Hãy lấy ví dụ về các chất điện li mạnh?

3.Tính nồng độ của ion Na + và CO 3 2- trong

dung dịch Na 2 CO 3 0,1M

Nhóm 2,4: Trả lời phiếu học tập số 4:

1 Thế nào là chất điện li yếu? Phương

trình điện li được biểu diễn ntn?

2 Hãy lấy ví dụ về các chất điện li yếu?

3 Nêu đặc điểm của quá trình thuận nghịch

và từ đó cho học sinh liên hệ với quá trình

điện li

lên trình bày kết quả trả lời của nhóm

Kết quả:

- Bóng đèn ở dung dịch HCl 0,10M sáng hơn

ở dung dịch CH3COOH 0,10M

- Chứng tỏ nồng độ ion ở dung dịch HCl0,10M nhiều hơn dung dịch CH3COOH0,10M

 HCl là chất điện li mạnh hơn CH3COOH

2 Chất điện li mạnh, chất điện li yếu

Trang 8

li ra ion.

- Phương trình biểu diễn bằng mũi tên-Gồm:

+ Các axít mạnh HCl, HNO3, H2SO4…+ Các bazơ mạnh:NaOH, KOH, Ba(OH)2

+ Hầu hết các muối

Nhóm 2 ,4 :

b) Chất điện li yếu

- Khái niệm: Chất điện li yếu là chất khi tan

trong nước, chỉ có 1 phần số phân tử hoà tanphân li ra ion, phần còn lại vẫn tồn tại dướidạng phân tử trong dung dịch

- Pt điện li: CH3COOH  CH3COO- + H+

- Gồm:

+ Các axít yếu: H2S , HClO, CH3COOH, HF,

H2SO3, HNO2, H3PO4, H2CO3,

+ Bazơ yếu: Mg(OH)2, Bi(OH)3

* Quá trình phân li của chất điện li yếu là quátrình cân bằng động, tuân theo nguyên lí Lơ Satơliê

Nhóm khác thảo luận, bổ sung

Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả; chốt kiến thức

4 Củng cố:

* Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu:

+ Rèn luyện kĩ năng giải bài tập

+ Phát triển năng lực tính toán hóa học

Trang 9

1.Bài tập 3/SGK,7 : Viết phương trình điện

li của những chất sau :

a)Các chất điện li mạnh : Ba(NO3)2 0,1M;

HNO3 0,02M ; KOH 0,01M ; Tính nồng độ

mol của từng ion trong các dung dịch trên ?

b) Các chất điện li yếu : HClO ; HNO2

2 Hòa tan 14,2 gam Na2SO4 trong nước thu

được dung dịch A chứa số mol ion SO42- là:

A 0,1 mol B 0,2 mol

C 0,3 mol D 0,05 mol

3 Trong dung dịch CH3COOH có cân bằng

sau: CH3COOH CH3COO- + H+

Độ điện li sẽ biến đổi như thế nào khi

nhỏ vài giọt dung dịch HCl vào dung dịch

CH3COOH

A tăng B giảm C

không thay đổi D không xác định

được

4 Hòa tan hoàn toàn m gam Al2(SO4)3 vào

nước thu được dung dịch A chứa 0,6 mol

HS báo cáo sản phẩm ,kết quả thực hiện nhiệm vụ, Hs khác cùng tham gia thảo luận:

Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Nhận xét về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS Thông qua mức độ hoàn thành yêu cầu nhiệm vụ học tập ;phân tích ,nhận xét ,đánh giá kết quả thực hiện và những ý

Trang 10

kiến thảo luận của HS rồi chốt kiến thức

5 Hướng dẫn về nhà:

- Làm bài tập 1,2,3,4,5 (SGK trang 7)

GIÁO ÁN TIẾT 2 NỘI DUNG 2: KHÁI NIỆM VỀ AXIT – BAZƠ – MUỐI

A MỤC TIÊU:

- Rèn ý thức trách nhiệm của người công dân

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

- Năng lực làm việc độc lập

- Năng lực hợp tác, làm việc theo nhóm

- Năng lực tính toán hóa học

B CHUẨN BỊ

1.Phương pháp: Phương pháp trực quan,đàm thoại nêu vấn đề

2.Thiết bị:

1.Kiến thức : Biết được :

 Định nghĩa : axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính và muối theo thuyết A-rê-ni-ut

 Axit một nấc, axit nhiều nấc, muối trung hoà, muối axit

Trọng tâm

 Viết được phương trình điện li của axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính theo A-re-ni-ut

 Phân biệt được muối trung hòa và muối axit theo thuyết điện li

2 Kĩ năng

 Phân tích một số thí dụ về axit, bazơ, muối cụ thể, rút ra định nghĩa

 Nhận biết được một chất cụ thể là axit, bazơ, muối, hiđroxit lưỡng tính, muối trung hoà, muối axittheo định nghĩa

 Viết được phương trình điện li của các axit, bazơ, muối, hiđroxit lưỡng tính cụ thể

3

Thái độ

- Tạo hứng thú học tập, lòng say mê khoa học

Trang 11

Giáo Viên: Thí nghiệm chứng minh Zn(OH)2 có tính chất lưỡng tính

Học Sinh: Ôn tập kiến thức

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

Trong phần kiểm tra bài cũ, chất nào là

axit, bazơ và muối?

Ở chương trình THCS , các em đã được tìm

hiểu về : axit, bazơ & muối- đó là các chất

điện li ; Ở bài hôm nay , chúng ta sẽ cùng

tìm hiểu theo quan điểm của A-rê-ni-ut,

Axit, bazơ và muối được định nghĩa ntn?

HS trình bày, HS khác thảo luận, nhận xét

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức

Chia học sinh thành 4 nhóm:

+ Nhóm 1: Trả lời phiếu học tập số 1

1 Khái niệm axit đã học ở lớp 8? Lấy VD

2 Viết phương trình điện li của axit trên và

nhận xét về các ion do axit phân li

- Chú ý lắng nghe

Trang 12

3 Đưa ra khái niệm axit theo A-rê-ni-ut

4 Khái niệm axít 1 nấc và axít nhiều nấc

Cách viết phương trình điện li

+ Nhận xét về các ion do bazơ phân li ra

3 Nêu khái niệm về bazơ theo Areniut

Nhóm 3: Trả lời phiếu học tập số 3

1 Yêu cầu HS làm thí nghiệm:

+ Cho dung dịch HCl vào ống nghiệm

đựng Zn(OH)2

+ Cho dung dịch NaOH vào ống nghiệm

đựng Zn(OH)2

2 Quan sát hiện tượng và nhận xét

3 Viết phương trình phân li của Zn(OH)2

Nhóm 4: Trả lời phiếu học tập số 4

1 Khái niệm muối đã học ở lớp 8?

2 Viết phương trình điện li của NaCl;

K2SO4; (NH4)2SO4; NaHSO4 Nhận xét

3 Định nghĩa muối theo Areniut

4 Phân loại muối Cho ví dụ

* Thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV: quan sát, phát hiện và giúp đỡ kịp

thời những khó khăn của học sinh và có

biện pháp hỗ trợ phù hợp

*Báo cáo kết quả và thảo luận

Gọi thành viên bất kì của một nhóm lên

trình bày kết quả thảo luận của nhóm

- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi

Một thành viên đại diên của nhóm mảnh ghép lên trình bày kết quả

I Axit

1 Định nghĩa: (theo A-rê-ni-ut)

- Axít là chất khi tan trong nước phân li racation H+

Vd: HCl  H+ + Cl

-CH3COOH CH3COO + H+

2 Axít nhiều nấc:

Trang 13

-Axít mà 1 phân tử chỉ phân li 1 nấc ra ion

- Định nghĩa (theo thuyết a-rê-ni-út): Bazơ

là chất khi tan trong nước phân li ra anion

OH

-Ví dụ: NaOH →Na+ + OH

KOH → K+ + OH

-III Hiđroxít lưỡng tính:

Zn(OH)2 là hiđroxít lưỡng tính

+ Phân li kiểu bazơ:

Zn(OH)2  Zn 2+ + 2 OH

-+ Phân li kiểu axit:

Zn(OH)2  ZnO22- + 2 H+

* Định nghĩa: Hiđroxit lưỡng tính là

hiđroxit khi tan trong nước vừa có thể phân

li như axit, vừa có thể phân li như bazơ

* Đặc tính của hiđroxít lưỡng tính

- Thường gặp: Al(OH)3, Cr(OH)3,Pb(OH)2…

Trang 14

học tập

GV: Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm

vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận

xét, đánh giá kết quả; chốt iến thức

- Ít tan trong H2O

- Lực axít và bazơ của chúng đều yếu

IV Muối

1 Định nghĩa.

Muối là hợp chất khi tan trong nước phân

li ra cation kim loại ( hoặc +

4

NH ) và gốc axit

Ví dụ: NaCl   Na+ + Cl

K2SO4 2K+ + SO4

2-(NH4)2SO4  2NH4+ + SO4

2-NaHSO4   Na+ + HSO4-…

Muối mà gốc axit không còn hiđro có khả

năng phân li ra ion H + được gọi là muối trung hoà.

2-2 Sự điện li của muối trong nước.

+ Hầu hết các muối khi tan trong nước phân

li hoàn toàn ra cation kim loại ( hoặc +

Trang 15

2-+ Một số muối gốc axit vẫn có hiđro, mà không thể hiện tính axit nên vẫn được gọi làmuối trung hoà: ví dụ: Na2HPO4.

Nhận xét về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của HS Thông qua mức độ hoàn thành yêu cầu nhiệm vụ học tập ;phân tích ,nhận xét ,đánh giá kết quả thực hiện và những ý kiến thảo luận của HS rồi chốt kiến thức

4 Củng cố:

* Hoạt động luyện tập

- Mục tiêu:

1-Một cốc nước có chứa a mol Ca 2+, b

mol Mg2+, c mol Cl-, d mol HCO3- Hệ

thức liên hệ

giữa a, b, c, d là :

A 2a+2b=c-d B a+b=c+d

2a+2b=c+d D a+b=2c+2d.

2- Có hai dung dịch, mỗi dung dịch chứa

hai cation v à 2 anion không trùng nhau

trong các ion sau: K+ : 0,3 mol; Mg2+ :

0,2 mol; NH4+ : 0,5 mol; H+ : 0,4 mol;

Cl- : 0,2 mol; SO42- : 0,15 mol; : 0,5

mol; CO32- : 0,3 mol Một trong hai

dung dịch tr ên chứa các ion là :

+ Tiến hành giải quyết các nhiệm vụ + Chuẩn bị lên báo cáo

Trang 16

A K+; Mg2+; SO42-;

B K+; NH4+; ;

C ; H+ ; ;

D Mg2+ ; H+ ; ;

3- Để được một dung dịch có chứa các

ion: Mg 2+ (0,02 mol), Fe2+ (0,03 mol),

Cl- (0,04 mol), SO42- (0,03 mol), ta có

thể pha vào nước mấy muối ?

A 2 muối B 3 muối

C 4 muối D 2 hoặc 3 hoặc 4 muối.

- Bao quát, quan sát, giúp đỡ học sinh khi

gặp khó khăn

- Gọi 1 học sinh bất kì của nhóm lên báo

cáo kết quả

- Làm bài tập 2 (SGK trang 10) và 1.11; 1.14 (SBT trang 4,5)

Trang 17

GIÁO ÁN TIẾT 3 NỘI DUNG 3: KHÁI NIỆM VỀ pH – CHẤT CHỈ THỊ AXIT, BAZƠ

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: HS trình bày được:

- Tích số ion của nước, ý nghĩa tích số ion của nước

.- Khái niệm về pH, định nghĩa môi trường axit, môi trường trung tính và môi trường kiềm

- Chất chỉ thị axit - bazơ : quỳ tím, phenolphtalein và giấy chỉ thị vạn năng

HS giải thích được: Độ pH của dung dịch cho biết môi trường của dung dịch đó là axit,bazo hay trung tính

* Trọng tâm: - Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo nồng độ ion H+

- Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo pH

- Xác định được môi trường của dung dịch dựa vào màu của giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ và

dung dịch phenolphtalein

2 Kĩ năng:

- Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dung dịch theo nồng độ ion H+

- Tính pH của dung dịch axit mạnh, bazơ mạnh

- Xác định được môi trường của dung dịch bằng cách sử dụng giấy chỉ thị vạn năng, giấy quỳ tím hoặc dung dịch phenolphtalein

- Biết được công cụ để xác định tính chất của môi trường Sử dụng giấy pH hoặc máy đo pH xác định tính chất của môi trường nước

3 Thái độ:

Áp dụng kiến thức về pH để xác định tính chất của môi trường

4 Định hướng năng lực cần hình thành

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

Trang 18

- Năng lực tính hóa hóa học

B CHUẨN BỊ

1.Phương pháp: - Gv đặt vấn đề

- Hs hợp tác nhóm nhỏ tự giải quyết vấn đề dưới sự hướng dẫn của gv

2.Thiết bị:

1 Giáo viên: Các dung dịch để xác định độ pH dựa vào bảng màu chuẩn

2 Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

Liên hệ thí nghiệm bài sự điện li “Nước cất

có dẫn điện không? Vì sao?” Trên thực tế

nước có điện li nhưng điện li rất yếu

Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức

I- Sự điện li của nước

1 Nước là chất điện li rất yếu Mục tiêu: HS hiểu được nước là một chất điện li yếu

Tìm hiểu sự điện li của nước

Nước có phải là chất điện li không? Thực

Trang 19

nghiệm cho thấy cứ 555 triệu phân tử nước

chỉ có một phân tử phân li thành ion

? Nước là chất điện li ntn? Viết phương

trình điên li?

H2O ↔ H+ + OH- (1)

2 Tích số ion của nước

Mục tiêu: HS trình bày được:

- Tích số ion của nước

? Tích số ion của nước phụ thuộc vào

những đại lượng nào?

Tích số ion của nước phụ thuộc vào nhiệtđộ

Trang 20

GV: Một cách gần đúng có thể coi giá trị tích số ion của nước là hằng số ngay cả trong dung dịch loãng của các chất khác nhau

3 ý nghĩa tích số ion của nước

Mục tiêu: HS trình bày được:

- ý nghĩa tích số ion của nước

** Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV? Hãy xét xem trong các môi trường:

trung tính, axit, kiềm thì mối quan hệ

Báo cáo kết quả và thảo luận

II Khái niệm về pH Mục tiêu: - Khái niệm về pH, định nghĩa môi trường axit, môi trường trung tính và

môi trường kiềm

MT axit MT t.tính MT kiềm[H+]

>[OH-][H+]>

>1,0.10 7

<1,0.10-7

Trang 21

- Chất chỉ thị axit - bazơ : quỳ tím, phenolphtalein và giấy chỉ thị vạn năng

HS giải thích được: Độ pH của dung dịch cho biết môi trường của dung dịch đó

là axit,bazo hay trung tính

- Phát triển năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

Chia học sinh thành cac nhóm nhỏ và

hoàn thành phiếu học tập

1 Nghiên cứu SGK và cho biết pH được

tính như thế nào?

2 Từ đó hãy cho biết gí trị pH sẽ ntn

trong các môi trường axit, bazơ và trung

tính?

Hãy cho biết sự biến đổi màu sắc của

quỳ, phenolphtalein ở các môi trường

khác nhau?

- GV: quan sát, phát hiện và giúp đỡ kịp

thời những khó khăn của học sinh và có

biện pháp hỗ trợ phù hợp

Gọi thành viên bất kì của một nhóm lên

trình bày kết quả thảo luận của

- Chú ý lắng nghe

*Thực hiện nhiệm vụ học tập

- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi

Một thành viên đại diên của lên trình bày kết quả

Nếu [H+]=1,0.10-a M thì pH=aHay pH=-lg[H+]

MT axit MT t.tính MT bazơ[H+]>

Trang 22

pH ≥ 8: Tím → xanh

- Phenolphtalein:

pH ≥ 8: Không màu → hồng

pH < 8: Không màu

GV: Nhận xét về quá trình thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh; phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả; chốt kiến thức

4.Củng cố:

- Mục tiêu:

1 Hoà tan axit HCl vào nước để nồng độ

H+= 1,0.10-3M Tính nồng độ OH- và cho

biết dung dịch có môi trường gì?

2 Tính [H+] và [OH-] của dung dịch HCl

* Hoạt độngvận dụng tìm tòi, mở rộng:

- Mục tiêu:

Trang 23

+ Rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn

+ Phát triển năng lực giải quyết vấn đề

- Tìm hiểu trên internet, sách báo kết hợp

với kiến thức đã học giải thích tại sao nước

rau muống đổi màu khi vắt chanh?

- Giúp đỡ học sinh khi gặp khó khăn

BTVN: 1,3,4,5 – SGK trang 14

Trang 24

GIÁO ÁN TIẾT 4 NỘI DUNG 4: PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CHẤT ĐIỆN LI

A MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: HS giải thích được:

- Bản chất của phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion

- Để xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li phải có ít nhất một trong cácđiều kiện:

-Bản chất của phản ứng xảy ra làm thay đổi thành phần của môi trường

* Trọng tâm: - Giải thích được bản chất , điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các

chất điện ly và viết được phương trình ion rút gọn của các phản ứng

- Vận dụng vào việc giải các bài toán tính khối lượng hoặc thể tích của các sản phẩm thu được, tínhnồng độ mol ion thu được sau phản ứng

2.Kĩ năng:

- Quan sát hiện tượng thí nghiệm để biết có phản ứng hóa học xảy ra

- Dự đoán kết quả phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li

- Viết được phương trình ion đầy đủ và rút gọn

- Tính khối lượng hoặc thể tích khí sau phản ứng; tính % khối lượng các chất trong hỗn hợp;tính nồng độ mol ion thu được sau phản ứng

Trang 25

-HS biết tìm hóa chất để thay đổi tính chất của môi trường

3.Thái độ : Có ý thức cải tạo môi trường nhờ các phản ứng hóa học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tính toán hóa học

B CHUẨN BỊ

1.Phương pháp: Dạy học hợp tác; Kĩ thuật mảnh ghép

2.Thiết bị:

1 Giáo viên: Thí nghiệm: dung dịch Na2SO4 + dung dịch BaCl2; dung dịch HCl+ dung dịch NaOH;

dung dịchHCl + dung dịch CH3COONa; dung dịch HCl + dung dịch Na2CO3

2 Học sinh: Học bài cũ, làm bài tập, soạn bài mới

2 Kiểm tra bài cũ: - Tính [H+], [OH-] trong dung dịch HCl có pH= 11?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

Tổ chức tình huống dạy học

Có 6 dung dịch sau: Na2SO4(1), HCl(2),

BaCl2(3), CH3COONa(4), NaOH(5),

Na2CO3(6) Những dung dịch nào có thể

phản ứng được với nhau?

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	402,5 KB