Muốn học sinh thực hiện được yêu cầu, GV phải vạch được cho mình một kế hoạch cụ thể trong bài giảng, cụ thể thông qua các bước sau: Xác định trọng tâm bài học. Đây là công việc cần thiết vì giúp quá trình dạy và học diễn ra thuận lợi, đúng trọng điểm không chệch hướng. Công nghệ là một môn học gắn với thực tiễn sản xuất và đời sống, tỷ lệ thực hành khá cao nên cần có điều kiện cơ sở vật chất tốt để học sinh thực hành. Để góp phần cải thiện hiệu quả việc đổi mới phương pháp giảng dạy trong nhà trường và xu thế giáo dục toàn diện cho học sinh, tôi suy nghĩ và đã kết hợp phương pháp dạy, học. Học đi đôi với hành nhằm giúp học sinh lĩnh hội tốt kiến thức, nâng cao chất lượng học tập, yêu thích bộ môn. Với các lý do trên nên tôi chọn chuyên đề: “Để học sinh hứng thú học thực hành môn công nghệ 8”
Trang 1THÔNG TIN CHUNG VỀ CHUYÊN ĐỀ
1 Tên chuyên đề: “Để học sinh hứng thú học thực hành môn Công nghệ 8”
2 Tác giả:
- Họ và tên:
- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác:
3 Đối tượng học sinh:
Học sinh lớp 8
4 Thời gian thực hiện: 1 tiết
NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
ĐỂ HỌC SINH HỨNG THÚ HỌC THỰC HÀNG MÔN CÔNG NGHỆ 8
I Lý do chọn đề tài
Nhiều người cho rằng, công nghệ là một môn học phụ không cần phải đổi mới nhiều, nhưng thực tế cho thấy, nếu giáo viên bộ môn biết tìm tòi sáng tạo và có những phương pháp giảng dạy linh hoạt thì vẫn đem lại hiệu quả cao và gây nhiều hứng thú cho học sinh Lúc đó không còn ranh giới giữa môn chính và môn phụ theo quan niệm của người học Đặc thù của bộ môn công nghệ là đi theo chương trình của từng khối lớp với nhiều phân môn khác nhau: Vẽ kỹ thuật, cơ khí, kỹ thuật điện,
Do có liên quan trực tiếp đến cuộc sống nên các lĩnh vực này rất gần gũi với con người, phục vụ nhu cầu cơ bản hàng ngày cho con người Không như các
bộ môn khác, tài liệu tham khảo của bộ môn công nghệ phải nói rất phong phú
và đa dạng Ngoài sách báo, internet… học sinh có thể học hỏi trực tiếp từ ông
bà, bố mẹ, anh chị trong gia đình thông qua các công việc hàng ngày Tuy nhiên,
do độ tuổi học sinh THCS, trong đó có học sinh lớp 8 chưa chọn được hệ thống thông tin hoàn chỉnh nên vai trò hướng dẫn của GV rất cần thiết để giúp các em
có định hướng đúng đắn khi học tập, cũng như định hướng cho tương lai sau này
Muốn học sinh thực hiện được yêu cầu, GV phải vạch được cho mình một kế hoạch cụ thể trong bài giảng, cụ thể thông qua các bước sau: Xác định trọng tâm
Trang 2bài học Đây là công việc cần thiết vì giúp quá trình dạy và học diễn ra thuận lợi, đúng trọng điểm không chệch hướng
Công nghệ là một môn học gắn với thực tiễn sản xuất và đời sống, tỷ lệ thực hành khá cao nên cần có điều kiện cơ sở vật chất tốt để học sinh thực hành
Để góp phần cải thiện hiệu quả việc đổi mới phương pháp giảng dạy trong nhà trường và xu thế giáo dục toàn diện cho học sinh, tôi suy nghĩ và đã kết hợp phương pháp dạy, học Học đi đôi với hành nhằm giúp học sinh lĩnh hội tốt kiến thức, nâng cao chất lượng học tập, yêu thích bộ môn
Với các lý do trên nên tôi chọn chuyên đề:
“Để học sinh hứng thú học thực hành môn công nghệ 8”
II Giải quyết vấn đề
1 Cơ sở lý luận
- Ở lứa tuổi THCS các em luôn muốn khám phá những điều mới lạ, muốn tự mình tìm ra những điều mình còn thắc mắc trong quá trình nhận thức Các em
có khả năng điều chỉnh các hoạt động của mình trong đó có hoạt động học tập, sẵn sàng tham gia các hoạt động khác nhau nhưng cần phải có sự hướng dẫn, điều chỉnh một cách khoa học và nghệ thuật của mỗi một giáo viên chúng ta
- Sử dụng phương pháp dạy thực hành giúp cho học sinh quan sát, thực
hành tiếp cận với thực tế, củng cố các kiến thức, từ đó hình thành và phát triển
tư duy tích cực, độc lập sáng tạo cho học sinh
2 Cơ sở thực tiễn
a) Đặc điểm tình hình
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu, nhà trường có cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy tương đối tốt, phòng học kiên cố, sạch sẽ, có đồ dùng tương đối đầy đủ cho bộ môn
- Đội ngũ giáo viên có năng lực, nhiệt tình trong công tác giảng dạy nên việc tiếp cận với phương pháp dạy học mới được giáo viên ứng dụng có hiệu quả
b)Thực trạng
* Đối với học sinh:
Trang 3- Nhiều học sinh xem môn Công nghệ là môn học phụ do đó các em chưa thực
sự hứng thú đối với môn học
- Các em còn học vẹt, lười tư duy trong quá trình học tập
- Nhiều học sinh chăm học nhưng chưa có phương pháp học tập phù hợp, chưa tích cực chủ động chiếm lĩnh kiến thức nên hiệu quả học tập chưa cao
- Trong quá trình học tập, học sinh đã nắm được phần lí thuyết, nhưng kết quả kiểm tra các bài thực hành ở đầu năm học chưa cao
* Trong quá trình tìm hiểu nguyên nhân tôi phát hiện một số vấn đề như sau:
- Một số em chuẩn bị dụng cụ, nguyên vật liệu không đầy đủ
- Trong nhóm thực hành chỉ có một vài học sinh tham gia, những học sinh còn lại không tích cực hoạt động
- Các em không nắm vững được qui trình thực hành
3 Biện pháp thực hiện
3.1 Giáo viên, học sinh cần chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, dụng cụ cho tiết thực hành
3.2 Trong quá trình thực hành chỉ có một vài học sinh tham gia, những học sinh còn lại không tích cực hoạt động Đây là vấn đề thường gặp phải trong các bài thực hành, thường thì trong nhóm thực hành chỉ có khoảng 1 hoặc 2 em là tích cực hoạt động, các em còn lại hay ỷ lại các bạn trong nhóm Do các bài thực hành thường hoạt động theo nhóm nên chỉ cần vài bạn trong nhóm làm tốt thì cả nhóm sẽ đạt điểm tốt
Khi đánh giá các bài thực hành giáo viên chủ yếu căn cứ vào kết quả trên báo cáo thực hành, chính vì vậy mà trong quá trình thực hành một số học sinh không hoạt động vẫn có điểm Để khắc phục tình trạng này tôi đã đổi mới phương pháp kiểm tra, thay vì chỉ đánh giá điểm trên báo cáo thực hành tôi kiểm tra, đánh giá bài làm kết hợp với phương pháp quan sát, việc đánh giá kết quả thực hành của học sinh phải là quá trình mang tính hệ thống, nghĩa là phải đánh giá được cả kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh trong từng giai đoạn, từng bước trong qui trình thực hành cũng như sản phẩm cuối cùng Vì thế, giáo viên cần
Trang 4phải quan sát, ghi lại cụ thể kết quả đánh giá từng bước theo nội dung và quy trình bài thực hành vào phiếu theo dõi của mình để có tư liệu chính xác cho việc đánh giá cuối cùng Trong quá trình thực hành cần thường xuyên theo dõi và nhắc nhở những học sinh chưa tích cực hoạt động cùng tham gia làm việc
Để giúp cho các em nắm vững được qui trình thực hành trong suốt quá trình giảng dạy khi làm một việc nào đó giáo viên cần hướng dẫn cho các em hiểu rõ qui trình, bắt đầu từ việc chuẩn bị, tiếp đó đến các bước, các công đoạn cụ thể
để thực hiện công việc và cuối cùng được kết thúc bằng việc tự đánh giá kết quả thực hiện Giáo viên phải tăng cường vận dụng các phương pháp dạy học, nhằm phát huy được tính tích cực của học sinh, chủ động và sáng tạo Bên cạnh đó, trước khi dạy thực hành, giáo viên cần phải quan sát, tìm hiểu về nguyên lí, cấu tạo, số liệu kĩ thuật và cách sử dụng các dụng cụ để thực hành, các thao tác mẫu, các lời giải thích phải chính xác, đúng kĩ thuật, đúng qui trình công nghệ Điều này rất quan trọng, vì nếu học sinh đã quen với thao tác không chính xác, tuỳ tiện thì sửa chữa rất khó khăn
3.3 Để thực hiện tốt việc rèn luyện kĩ năng thực hành môn công nghệ cho học sinh,thì mỗi giáo viên cần phải có những phương pháp dạy học đặc trưng để tạo
sự hứng thú cho các em học tập bộ môn một cách có hiệu quả Đồng thời rèn luyện kĩ năng thực hành cho các em thành thạo có khoa học và thực hiện đúng qui trình công nghệ Điều này đòi hỏi giáo viên phải chủ động sáng tạo tìm ra cho mình một phương pháp thích hợp với bài dạy để có hiệu quả cao nhất; tức
là việc lựa chọn phương pháp phải đa dạng
Để hình thành một kĩ năng học sinh phải lặp đi, lặp lại nhiều lần một số thao tác nào đó Kĩ năng được hình thành qua các giai đoạn từ không thành thạo đến thành thạo Do vậy, dạy thực hành phải được tiến hành với quy trình hợp lí và phương pháp hợp lí
4 Quá trình tổ chức thực hiện dạy thực hành
a) Mục đích
- Giúp học sinh nắm vững các kiến thức cơ bản cần thiết
Trang 5- Hình thành cho học sinh một số kĩ năng như: quan sát, phân tích, tổng hợp,
thực hành…
- Sử dụng phương pháp dạy học trực quan, thảo luận, nêu vấn đề, luyện tập thực hành…
- Học sinh phải lặp đi lặp lại nhiều lần một số thao tác nào đó để các em nắm vững cách làm
b) Quy trình thực hành
* Chuẩn bị
GV: + Giáo án, các tài liệu tham khảo, tranh ảnh…
+ Các điều kiện phục vụ cho việc dạy và học thực hành + Kiểm tra điêù kiện an toàn lao động
HS: + Đọc trước nội dung bài thực hành
+ Dụng cụ và vật liệu cần thiết (Gv yêu cầu)
* Thực hiện bài dạy
1) Hoạt động mở đầu
- Kiểm tra và củng cố lại kiến thức và các điều kiện mà học sinh phải chuẩn
bị cho bài thực hành
- Nêu rõ mục tiêu bài học
- Giới thiệu dụng cụ cần cho tiết thực hành
2) Thao tác mẫu
- Để thao tác có kết quả GV cần lưu ý:
+ Sử dụng thành thạo các phương tiện dạy học
+ Cần thao tác trước cho học sinh quan sát một vài lần để cho học sinh nắm được quy trình
- Trong quá trình thao tác mẫu GV cần:
+ Thao tác làm mẫu đúng quy trình thực hành
+ Nhấn mạnh các điểm cốt yếu và kiểm tra về an toàn lao động
+ Chọn vị trí đứng để đảm bảo cho tất cả học sinh đều quan sát thấy
+ Dùng hình ảnh để chỉ rõ các bước phức tạp
Trang 6+ Dừng lại ở những khâu cơ bản, trọng tâm và hỏi học sinh để biết chắc chắn các em nắm vững vấn đề đó trước khi tiếp tục sang thao tác mới
+ Đối với các công việc phức tạp: Sau khi giáo viên làm mẫu có thể gọi học sinh làm thử
3) Học sinh tiến hành thực hành
- Học sinh có thể làm việc cá nhân hoặc theo nhóm.
- Giáo viênthường xuyên theo dõi, chỉ dẫn và uốn nắn kịp thời, nhắc nhở học
sinh thực hiện cẩn thận, an toàn khi thực hành
- Thu dọn dụng cụ sau khi thực hành.
4) Đánh giá kết quả học tập của học sinh và tổng kết bài
- Thái độ học tập và lao động trong quá trình thực hành
- Mức độ kỹ năng học sinh đạt được, được đánh giá qua chất lượng sản phẩm hoặc công việc hoàn thành theo các chỉ số và chuẩn xác định
- Ý thức vệ sinh phòng học sau khi thực hành
III Kết quả
Qua nghiên cứu lí luận, thực tiễn về vấn đề được nêu ra của chuyên đề,
“Để học sinh hứng thú học thực hành môn Công nghệ 8”
Tôi áp dụng chuyên đề này thấy được chất lượng bộ môn có chuyển biến rõ rệt đặc biệt là các em có hứng thú học thực hành, thích học môn Công nghệ, các em
có thể áp dụng những kiến thức, kĩ năng đó vào thực tế cuộc sống hằng ngày như Đọc bản vẽ chi tiết, Đo kích thước bằng thước lá, thước cặp;
Trên đây là chuyên đề, “Để học sinh hứng thú học thực hành môn Công nghệ 8” Tuy đã cố gắng rất nhiều nhưng chắc hẳn vẫn còn nhiều điều thiếu sót.
Rất mong nhận được được sự đóng góp chân thành của các bạn đồng nghiệp để chuyên đề được hoàn chỉnh hơn và vận dụng vào bộ môn đạt kết quả cao
Tôi đã áp dụng những biện pháp trên trong việc giảng dạy bài thực hành môn Công nghệ 8 Trong khuôn khổ chuyên đề này tôi chỉ đưa ra việc sử dụng các thiết bị dạy học tiên tiến và áp dụng các phương pháp trên trong việc dạy bài thực hành: Tiết 48: Thiết bị đóng - cắt và lấy điện
Trang 7Ngày soạn: 01/12/2018
Ngày dạy:
TIẾT 48:THỰC HÀNH: THIẾT BỊ ĐÓNG – CẮT MẠCH ĐIỆN VÀ LẤY ĐIỆN
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nhận biết được công dụng của một số thiết bị đóng – cắt và lấy điện của mạng điện trong nhà
- Phân biệt được cấu tạo của một số thiết bị đóng – cắt và lấy điện của mạng điện trong nhà
- Biết được nguyên lí làm việc của một số thiết bị đóng – cắt và lấy điện của mạng điện trong nhà
2 Kĩ năng:
- Sử dụng các thiết bị điện đó an toàn và đúng kỹ thuật
- Rèn luyện kỹ năng tháo lắp các thiết bị điện
- Kỹ năng phân tích trao đổi và hoạt động nhóm
3 Thái độ:
- Trung thực, yêu thích môn học, hứng thú trong học tập.
4 Năng lực nhận thức.
- Năng lực thuyết trình
- Năng lực quan sát, tư duy logic
- Năng lực hoạt động nhóm
- Năng lực phân tích,đánh giá và các năng lực khác.
II Chuẩn bị
Giáo viên: Công tắc điện cảm ứng, chuông cảm ứng, bảng điện có ổ điện, phích cắm, công tắc, cầu dao
Học sinh:
Trang 8Nhóm 1+2+3: Tìm hiểu về thiết bị đóng - cắt mạch điện (Công dụng, cấu tạo, phân loại)
Nhóm 4+5+6: Tìm hiểu về thiết bị lấy điện
Nhóm 7 + 8: Tìm hiểu về thiết bị đóng - cắt và lấy điện thông minh
III.Hoạt động dạy và học
1 Ổn định tổ chức (2 phút)
2 Bài mới
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 phút)
a) Mục tiêu hoạt động:
- Huy động kiến thức thực tế của HS và quan sát hình ảnh, mẫu vật từ đó tạo nhu cầu tiếp tục tìm hiểu kiến thức mới của HS
b) Nội dung hoạt động: Phân loại được thiết bị đóng cắt, lấy điện.
c) Phương thức tổ chức hoạt động: sản phẩm
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt Năng lực của học sinh
- Giáo viên giới thiệu HS lên tổ
chức hoạt động khởi động
- Thông báo thể lệ trò chơi:
+ Nhóm 1: lấy thiết bị đóng cắt
+ Nhóm 2: lấy thiết bị lấy điện
+ Nhóm 3: lấy thiết bị đóng cắt và
lấy điện
- Tổ chức trò chơi
“Tay nhanh ”
- Học sinh ở dưới đánh giá phần tham gia của các bạn
- Năng lực quan sát và phân tích, kỹ năng thực hành
Trang 9- GV giới thiệu bài mới.
d) Dự kiến một số khó khăn vướng mắc của HS:
HS có thể chọn không đúng thiết bị được giao
e) Đánh giá kết quả hoạt động
Cộng điểm cho nhóm làm được vào kết quả thực hành
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH (30 phút)
a) Mục tiêu hoạt động:
Biết được cấu tạo và hiểu được các số liệu kỹ thuật của thiết bị đóng cắt và lấy điện
b) Nội dung hoạt động: Tìm hiểu số liệu kỹ thuật, cấu tạo của thiết bị đóng cắt và lấy điện.
c) Phương thức tổ chức hoạt động: Báo cáo
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
sinh
- GV chiếu nội dung
phân công cho các nhóm
chuẩn bị ở nhà
- GV mời đại diện
nhóm lên trình bày phần tìm
hiểu của nhóm về tìm hiểu
về thiết bị đóng - cắt mạch
điện (Công dụng, cấu tạo,
phân loại)
- Hs lắng nghe
- Đại diện nhóm lên trình bày phần tìm hiểu của nhóm
Cả lớp quan sát, lắng nghe
Hs đưa các câu hỏi phản biện
1)T×m hiÓu sè liÖu kÜ thuËt
Tªn thiÕt bÞ Sè liÖu kÜ thuËt ý nghÜa cña sèliÖu kÜ thuËt
- Hình thành năng lực quan sát
- Thể hiện khả năng thuyết trình
- Khả năng tóm tắt nội dung bài học
Trang 10- GV nhận xột phần
trỡnh và tương tỏc giữa cỏc
nhúm hs
- GV chốt:
? Nờu cụng dụng cụng
tắc điện và cầu dao?
? Nờu cấu tạo cụng tắc
điện và cầu dao?
- GV tổ chức HS tỡm
hiểu nguyờn lớ làm việc của
cụng tắc điện qua bài tập trắc
nghiệm
- GV chốt lại nguyờn lý
làm việc của cụng tắc điện
- GV tổ chức thảo luận
nhúm (8hs) để nhận biết
phõn loại cỏc cụng tắc theo
thao tỏc
- GV chốt phần bỏo cỏo
phõn loại và giới thiệu thờm
cỏc cụng dụng của cỏc loại
cụng tắc đú
? Cụng tắc điện và cầu dao
(nếu cú)
Đại diện nhúm trả lời
- HS trả lời
- HS hoàn thành bài tập trắc nghiệm, đại diện lờn thực hiện trờn mỏy
- Cỏc nhúm thảo luận và hoàn thành bỏo cỏo trong 1 phỳt
- Đại diện 1 nhúm lờn trỡnh bày kết quả thảo luận của nhúm
- Hs quan sỏt, lắng nghe, nhận xột, đỏnh giỏ
Cả lớp quan sỏt, lắng nghe
2) Tìm hiểu cấu tạo
a) Tìm hiểu cấu tạo các thiết bị lấy điện
Tên t.bị Tên gọiCác bộ phận chínhĐặc điểm
b) Tìm hiểu cấu tạo các thiết bị
đóng cắt
Tên t.bị Các bộ phận chínhTên gọi Đặc điểm
Cụng tắc điện - cầu dao
- Cụng dụng: đúng – cắt mạch điện
- Cấu tạo: vỏ, cực động, cực tĩnh
- Phõn loại:
* Cụng tắc:
- Theo thao tỏc: bật, bấm
- Theo số cực: hai cực, cụng tắc ba cực
* Cầu dao:
- Theo số cực:1 cực, 2 cực, 3 cực
- Năng lực tỡm tũi
thuyết trỡnh
- Năng lực trỡnh bày
thuyết trỡnh
Trang 11giống và khác nhau như thế
nào?
- GV chốt sự giống
nhau và khác nhau của công
tắc điện và cầu dao
GV mời đại diện nhóm lên
trình bày phần tìm hiểu của
nhóm về thiết bị lấy điện
- GV đánh giá phần
trình bày của nhóm ,
- Mời đại diện nhóm
lên trình bày phần tìm hiểu
của nhóm về thiết bị lấy
điện
? Nêu các thiết bị đóng cắt
và lấy điện ở trong phòng
học
? Nếu như mạng điện trong
nhà không có các thiết bị
đóng – cắt và lấy điện thì
điều gì sẽ xảy ra?
- GV chốt vai trò quan
- Đại diện nhóm lên trình bày phần tìm hiểu của nhóm
Cả lớp quan sát, lắng nghe
Hs đưa các câu hỏi phản biện (nếu có)
Đại diện nhóm trả lời
- Hs lắng nghe và trả lời
- HS trả lời
- Hs khác bổ sung
- HS trình bày
- HS trả lời
- Theo sử dụng: 1 pha và 3 pha
1
- Năng lực trình bày
- Năng lực quan sát
- Năng lực phản biện
- Năng lực trình bày
- Năng lực quan sát
Năng lực phản biện
- Năng lực trình bày
- Năng lực quan sát
- Năng lực phản biện