Tổng hợp kinh nghiệm nuôi cá la hán

Những người nuôi cá La Hán cho rằng cung cấp thức ăn dinh dưỡngcao thì sẽ đạt được hiệu quả lên đầu gien là điều kiện đầu tiên không thể phủ nhận.Thiệt ra, cá mang theo gien đầu gù khi

TẠO MÔI TRƯỜNG SỐNG THÍCH HỢP CHO CÁ LA HÁN CON

Phương pháp chọn cá con là chọn những cá thể lớn, hoạt bát, hiếu chiến, trênvây lưng không có đốm đen Bể cá được coi là thích hợp là có kích cỡ chừng90x40x50cm (dài x rộng x cao), dùng tấn ngăn cách thuỷ tinh chia thành 6 khu vựa,hai bên đầu lớn hơn một chút do đặc ống nước và máy lọc, phân thành 20cm và15cm Những khu vực khác rộng khoảng 12- 13cm, mỗi khu vực một nuôi con, haibên đầu bể đặc 2 con lớn nhất

Tấm thủy tinh dùng giác mút hút vào thành bể, dưới đáy dùng một miếng thủytinh chừng 3mm lót bên dưới Chất cặn bã sẽ được lọc sạch qua khe hở bên dưới tấmthủy tinh Nhiệt độ luôn luôn giữ ở 31oC.Để tăng dòng chảy mạnh và lọc sạch, nêndùng máy lọc công suất lớn, mực nước trong bể là 34cm (khoảng 1200l), máy lọc nêndùng có công suất 100l/h Mỗi giờ nước trong bể phải tuần hoàn ít nhất 7 lần Lọcsinh hoá và lọc sinh học cũng rất quan trọng Vật liệu trong máy lọc là 5 lớp bông lọc,

2 lớp bông sinh hoá, bông sinh hoá dày 4cm cát san hô, lớp hỗn hợp vòng gốm

CHĂM SÓC CÁ CON HÀNG NGÀY

Thức ăn chính cho cá con là tôn biển và thịt cá, tôn biển và thịt cá sau khi bămnhỏ, trộn đều và để đông lạnh Phải đông lạnh thức ăn là để tiêu diệt ký sinh trùng và

vi khuẩn có khả năng tồn tại trong thức ăn Không tùy tiện cho cá con ăn thức ănsống chưa qua đông lạnh để tránh lây nhiễm ký sinh trùng Khi cho cá con ăn, cần vothức ăn lại thành từng miếng nhỏ, cho ăn đến khi cá không còn muốn ăn nữa thì thôi

Khi cho cá con ăn xong hãy mở máy lọc Không được để chất thải quá nhiềutrong hồ sẽ gây ô nhiễm nước Nếu máy lọc không được sạch, cần phải dùng các biệnpháp thủ công để tránh ảnh hưởng đến chất lượng nước

Sau một tháng nuôi dưỡng theo phương pháp trên, nếu chăm sóc tốt cá con sẽkhoẻ mạnh, mập mạp, con lớn nhất có thể dài từ 5-8cm gồm cả đuôi.Phần đầu tròn đấy, mọc lên cái bướu nhỏ, bên trong trong suốt, phát sáng

Tuy vẫn chưa lớn nhưng sẽ lên gù, đốm châu trên thân cũng nổi bật rấtđẹp.Những con khác Tuy chưa lên gù nhưng vẫn tăng trưởng rất nhanh và vô cùngkhoẻ mạnh, chỉ có khuyết điểm là màu sắc chưa được tươi tắn Đợi cho đến khi cá đạtkhoảng 12-13cm thì sẽ bắt đầu chọn lựa từ 6 con ban đầu ra 2 con đẹp nhất về dángđầu, hoa văn, dàn châu để nuôi dưỡng riêng

KINH NGHIỆM LÊN MÀU

Hiện có rất nhiều loại thức ăn lên màu cho cá Chúng ta vẫn có thể mua về cho

cá dùng, thế nhưng trước “một rừng” thức ăn, nhiều người e ngại không biết chọnloại nào tốt nhất, và với xu hướng “thích màu tự nhiên vì vĩnh cữu” người chơi cá

đang tự học cách lên màu cá theo hướng tự nhiên Để cá có màu tự nhiên bạn có thểtham khảo những kinh nghiệm sau:

Lên màu tự nhiên với thức ăn tươi sống (tép, trùng vĩ, cá con) Tùy theo độ tuổi của cá, với cá bột (cá con) sau khi nở hai ngày nên cho ăn trứngArtemia Trứng Artemia có chất lượng tốt, bảo đảm dinh dưỡng cho cá con Cho ăntrứng là cách ngăn ngừ các ký sinh trùng – mối đe dọa thường xuyên của cá con.Trước khi cho ăn cần ấp cho trứng nở Cách cho ấp trứng đã được hướng dẫn sau hộpArtemia Khi một tuần tuổi, cho cá ăn trùng vĩ đông lạnh, được bán tại các cửa hàngchuyên bán cá kiểng Giá cả trùng vĩ cũng khá mềm, tiết kiệm lại rất sạch và đảm bảodinh dưỡng

Khi cá 1,5 tháng cho cá ăn thức ăn tươi sống như tép, cá con Tuy nhiên với tépnên tỉa bớt râu để tránh làm rách miệng cá khi cá ăn Khi cho ăn không nên cho cá ănquá nhiều vì cá có thể bị sình bụng

LÊN MÀU CHO CÁ TRƯỞNG THÀNH

Với cá đã trưởng thành, ta có thể lên màu bằng cách: Chu kì 1 tháng nên thả cámái vào kè với cá trống, có thể kè bằng cách ngăn kiếng cho trống mái mỗi con 1ngăn, kè trong vòng 1-2 ngày Sau đó vớt ra hoặc có thể kè bằng cách trực tiếp thả cámái vào chung cá trống Tuy nhiên với cách kè này chỉ có thể thả cá mái trong vòng1-2 giờ rồi vớt ra Với chú cá trống sau khi được gặp gỡ cá mái sẽ tăng kích thích tốtrong cơ thể, giúp màu sắc cá đẹp hơn Khi chọn cá nên chọn cá bố mẹ khỏe, đẹp,màu sắc sáng, không bệnh, trong thời kì sinh sản sung mãn Sung mãn nhất là thờigian giao mùa từ mùa nắng chuyển sang mùa mưa hoặc ngược lại

LÊN ĐẦU GÙ

Lên gù tự nhiên: Bằng thức ăn tươi sống hoặc thức ăn viên

Tương tự như cách lên màu Tuy nhiên cần lưu ý, trong chiếc đầu gù của cá LaHán có đến 80% là chất đạm, nên trong khẩu phần ăn của cá cần bổ sung nhiều đạm

để cá mau lên gù Thức ăn nhiều đạm thường là trùng huyết đông lạnh, tôm, tép, thịtbò…Với những loại này nên cho ăn đúng liều lượng và điều độ Ngoài ra nên bổ sungthêm thức ăn viên để lên gù Hiện nay trên thị trường có bán nhiều loại thức ănkhô đóng hộp như ( JBL.NoVo.ToP.XO) bạn dễ tìm mua tại các cửa hàng cá kiểng

Lên gù bằng cách thả cái mái vào:

Cách cho kè này tương tự như cách cho kè lên màu Lưu ý trong thời gian cho

kè, đầu cá trống sẽ xẹp xuống nhưng sau khi vớt cá mái ra đầu sẽ lên rất nhanh

Soi gương:

Ngoài cách cho kè với cá mái, có thể cho kè với chính nó bằng cách đặt gươngtrên vách hồ Chú cá sẽ sung mãn hơn, kích thích các hormon và dễ lên đầu Một kinhnghiệm nhỏ chúng tôi muốn chia sẽ với người chơi cá: Với người mới bắt đầu chơi

nên bắt đầu từ chú cà rẻ đến chú cá mắc hơn Nên mua cá đã trưởng thành vì tỉ lệ lênmàu, lên đầu cao hơn cá con Tìm hiểu thêm sách, báo để biết thêm thông tin.

VÌ SAO CÁ LA HÁN CÓ ĐẦU GÙ

Rất nhiều người nuôi cá la hán thường xuyên cho rằng việc lên đầu cá La Hántuỳ thuộc vào số tuổi tăng trưởng hoặc protein nhiều dẫn đến lớp mỡ tích tụ ở dướitrán khiến đầu cá La Hán phình to ra Thực ra, đầu cá lớn nhỏ là do các tuyến ởxương trán tiết ra nhiều hay ít quyết định và tuổi cá không có quan hệ với việc tích tụlớp mỡ Vậy tại sao phần xương trán của cá La Hán xuất hiện sớm nhất trước kiakhông có chất tiết ra? Vấn đề này phải truy tìm cấu tạo sinh lý của tổ tiên cá miệnglửa Mexico ( còn gọi là hổ vàng xanh) của cá La Hán có quan hệ với đầu to của cá hổvàng xanh vì hoa giác thời kỳ đầu cũng tiếp thu đặc điểm điển hình nhất của cá LaHán Nhưng thay đổi đầu của mỹ nhân ngư ( cách gọi cá La Hán của người Malaysia)chính là nhờ công’’ người sáng tạo’’ ra Hoa La Hán, ông Tạ Ngọc Đường

ĐẦU GÙ LỚN HAY KHÔNG PHỤ THUỘC NHIỀU VÀO GENE

Kể từ năm 1997 đến nay đã một thập kỷ trôi qua và hình dáng của chủng loạiHoa La Hán đã có nhiều thay đổi to lớn, trong đó mang trí tuệ và tâm huyết cúa baoghệ nhân Tuy nhiên, quan điểm cũ trước kia vẫn không hề thay đổi, nguyên nhânkhiến đầu cá La Hán lớn nhỏ chính là việc "đầu nước", "đầu thịt", "đầu xừng" mà mọingười thường tranh luận, do chất tiết ra ở xương trán ít hay nhiều tạo thành Cáchphân biệt 3 loại này cũng không có tiêu chuẩn hệ thống, chỉ là dựa vào cảm quan đểphán đoán Nói đầu mềm là đầu nước cũng không đúng, chủ yếu là cảm nhận mức độtrong suốt của phần đầu Nhưng cũng không phải đầu to thì tốt, cảm nhận tổng thể làquan trọng nhất Những người nuôi cá La Hán cho rằng cung cấp thức ăn dinh dưỡngcao thì sẽ đạt được hiệu quả lên đầu ( gien là điều kiện đầu tiên không thể phủ nhận).Thiệt ra, cá mang theo gien đầu gù khi được khoảng 100-240 ngày tuổi là thời giantốt nhất tăng thêm thức ăn có lượng dinh dưỡng cao Lượng thức ăn nhiều chỉ làmthân hình cá lớn thêm chú đầu vẫn không đẹp Thời gian này, cần cung cấp cho chúngnhững loại dinh dưỡng cần thiết, đừng quan tâm đến vấn đề tích tụ mỡ có thể lên đầu,cho ăn lượng thích hợp thì ngừng

NHỮNG YẾU TỐ CƠ BẢN TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG NƯỚC

Hàm lượng oxy: nguồn oxy có từ 2 nguồn, một là do tác dụng quang hợp thực

vật thủy sinh sinh ra, hai là do tiếp xúc giữa dưỡng khí và mặt nước trong không khí,đồng thời từ từ hòa tan vào trong nước Nguồn oxy trong bể cá nhiệt đới chủ yếuđược hình thành thông qua sự tiếp xúc giữa không khí và mặt nước Căn cứ theo các

tư liệu liên quan, hàm lượng oxy cần đối với cá nhiệt đới là 7mg/lít, nếu thấp hơn1mg/lít, cá s4 xuất hiện phản ứng sinh lý thiếu khí Đa số cá kiểng nhiệt đới đượcnuôi trong hồ nhỏ và được đặt trong phòng, diện tích tiếp xúc giữa không khí và nước

ngoài, vì vậy lượng oxy có được trong nước nuôi chủ yếu dựa vào sự trợ giúp củabơm tăng khí, bơm tăng khí bình thường vận động liên tục 24 giờ.

Nhiệt độ nước: Cá nhiệt đới là loài cá chịu nhiệt độ cao, thường sinh sống

trong môi trường nhiệt độ nước khoảng 20 độ C đến 32 độ C, nếu nhiệt độ nước trongkhoảng 20oC đến 24oC vẫn có thể duy trì hoạt động sống, nếu nhiệt độ giảm xuốngdưới 20oC, cá có thể bị chết Nhiệt độ là yếu tố rất quan trọng đối với sinh mệnh của

cá nhiệt đới Sự ổn định của nhiệt độ có thể sử dụng 2 phương pháp: khống chế nhiệt

độ của phòng ở phạm vi hợp lý Đa số những người nuôi cá kiểng tại gai đình thường

áp dụng phương pháp này, còn đối với những người nuôi với quy mô lớn thường lựachọn phương pháp khống chế nước trong phạm vi hợp lý Hiện nay trên thị trường cóbán nhiều loại ống tăng nhiệt bằng thủy tinh có thể tự động điều chỉnh nhiệt độ bằngthép không rỉ để điều chỉnh nhiệt độ dao động từ 24oC – 27oC Như vậy nhiệt độtrong bể sẽ luôn ổn định trong phạm vi bình thường, lắp thêm thiết bị tăng nhiệt là lợithế để nuôi cá nhiệt đới

Độ acid của nước: Độ acid của nước biểu thị qua chỉ số pH, độ pH=7 phẩm

chất nước là trung tính, khi pH lớn hơn là pH có tính kiềm, pH nhỏ hơn 7 là pH cótính acid Hầu hết các loài cá cảnh nhiệt đới đều thích môi trường nước trung tính, chỉ

có 1 số loài thích tính acid yếu hoặc tính kiềm yếu Đối với cá nhiệt đới, độ pH thíchhợp trong khoảng từ 6 đến 8 Nếu sử dụng nước máy nuôi cá thì tính trung tính củanước máy dễ bị tác động, chuyển hóa thành nước có tính acid yếu hoặc nước có tínhkiềm yếu

Có nhiều cách xác định độ pH như: giấy thứ độ pH, dịch kiềm định độ pH hoặcmáy kiểm tra độ pH chuyên nghiệp…cũng có thể dùng chất hóa học điều tiết độ acidkiềm của nước Sau khi thêm vào bicarbonat natri, tính chất nước sẽ chuyển sang tínhkiềm yếu, sau khi thêm biphosphat natri hoắc giấm gạo, chất nước sẽ chuyển sangtính acid yếu

Độ cứng mềm của nước: độ cứng, mềm của nước chủ yếu là chỉ số số lượng

các ion kim loại chứa trong nước như ion calci, magiê, sắt Các ion kim loại này ởtrong nước tồn tại dưới dạng carbonat, carbonat nặng, sulfat và chất clo Khi hàmlượng carbonat calci là 65mg/lít gọi là nước độ vừa, khi hàm lượng carbonat calci íthơn 65mg/lít gọi là nước mềm và vượt quá 65mg/lít là nước cứng Phương pháp đơngiản để kiểm tra độ cứng, mềm của nước là đem đun sôi Nếu như dưới đáy có lợpmàu trắng, chứng tỏ nước có độ cứng, ngược lại là có độ mềm Sử dụng thiết bị đo độchuyên dùng để đo và điều tiết độ cứng, mềm của nước, có thể dùng than hoạt tínhlọc nước cũng có tác dụng làm giảm độ cứng của nước

Ngoài chất lượng nước, việc bảo dưỡng nước nguồn nước cũng quan trọng: Đổi nước: là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả Trước khi đổi nước, phải

tắt hết các nguồn điện của những thiết bị trong hồ như: máy bơm lọc tuần hoàn, bơmsung khí, máy tăng nhiệt Sau khi tắt hết các thiết bị, dùng khăn lau sạch thành kínhcủa hồ cá hoặc rêu trên đá trong hồ, để nước yên tĩnh trong thời gian 15 phút, khi cácvật thể nổi đã chìm xuống đáy hồ, dùng ống cao su nhẹ nhàng hút sạch các tạp chất

Mỗi lần đổi nước chỉ nên hút khoảng 1/4 hoặc 1/3 lượng nước trong hồ, sau đó đổnước mới có cùng nhiệt độ với nước trong hồ đã chuẩn bị sẵn trước đó để tránh cho

cá bị shock

Thay nước: là biện pháp thay đổi toàn bộ môi trường nước trong hồ tương tự

như công việc đổi nước, trước tiên phải tắt hết các nguồn điện của thiết bị trong hồ,vớt cá và các vật liệu trang trí ra khỏi hồ, rút bỏ toàn bộ nước cũ, vệ sinh hồ sạch sẽ,sát trùng hồ nước trước khi cho nước mới vào, khi vớt cá phải làm thật nhẹ nhàngtránh cho cá không bị hoảng sợ mà mất sức

ĐÁNH GIÁ CÁ ĐẸP HAY XẤU

Việc đánh giá vẻ đẹp mang tính chủ quan và không giống nhau Cái được xem

là đẹp ở nơi này lại không được đánh giá cao ở nơi khác, không có thước đo chắcchắn nào cho việc đánh giá vẻ đẹp Vì lí do đó, ấn tượng chung ban đầu là rất quantrọng Bạn có thể nhận ra những khuyết điểm hoặc những phần không hấp dẫn khibạn quan sát kỹ toàn bộ cơ thể cá, nhưng sau khi nhìn lại thì những khuyết điểm đó sẽkhông gây chướng mắt nữa mà thậm chí còn rất ưa nhìn Sự đánh giá công bằng là ấntượng chung bạn có được, và nó hoàn toàn chủ quan Vì vậy, ngoài một số nguyên tắc

cơ bản thì yếu tố quan trọng nhất để lựa chọn cá La hán là cảm giác mà bạn cảm nhậnđược từ con cá đó Sử dụng phương pháp này ắt hẳn tốt hơn phương pháp "vạch látìm sâu"

Đầu cá: là yếu tố đập vào mắt trước tiên Người Singapore và Malaysia thích

những con cá trưởng thành với châu tròn, cao và nhô Trên thực tế, chính đặc điểmcủa đầu là nguồn gốc mà cá có tên gọi là La hán (nó được ví như vị anh hùng Arhatsđầu to trong truyền thuyết Trung Hoa)

Cá La hán là giống lai có tổ tiên gồm nhiều loài American Cichlid khác nhau.Không phải loài cá La hán nào cũng có những châu nhô vì loài cá này đã có sẵn vẻđẹp quyến rũ Nhưng không thể phủ nhận rằng châu càng cao thì cá càng đẹp Châuphải phù hợp với toàn bộ hình dáng cơ thể cá Nó phải có hình tròn trơn tru, khôngbiến dạng hay rụt xuống Nhìn từ phía trước, châu phải đầy đặn và cân xứng Các vảyđốm đen trên đầu phải có kích thước phù hợp và tốt nhất là phải phân bố đồng đều ở

cả 2 bên Những đốm màu ngọc trai hay đỏ phải được phân bố đều trên đầu

Chúng phải có kích thước đồng đều và không có các đốm khác thường Tốtnhất là miệng không nhô ra quá nhiều gây cảm giác miệng lớn hơn so với đầu

điểm Nếu những đốm đỏ và những đốm ngọc trai được phân bố đều trên toàn bộ cơthể thì con cá này được xem là giống vượt trội Các đốm ngọc trai phải sáng và lấplánh, còn các đốm đỏ phải tươi và không dính vào nhau.

Vảy đốm đen

Một số người cho rằng cá La hán sẽ không đẹp nếu không có các vảy đốmđen Nhưng gần đây một số giống La hán mới không có đốm đen lại được lai tạo.Những giống này có màu sáng và các đốm ngọc trai Tuy nhiên, không thể phủ nhậnrằng các vảy đốm đen vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn cá La hán Vìvậy, bản thân đọc giả phải quyết định xem cá của mình muốn có cần phải có vảy đốmđen không Thông thường, người ta cho rằng những vảy đốm đen phải to và bắt mắt,đồng thời phải được phân bố đều trên cơ thể

Các vảy đốm đen nên nằm xen kẽ với các vảy màu bạc, mà thường được biếtđến như "những sợi chỉ bạc phủ lên mình đen" Nếu có sự kết hợp của hai loại vảynày tạo nên những ký tự hay hình ảnh ngẫu nhiên thì con cá đó có giá trị lớn hơnnhiều so với bình thường Nếu các vảy đốm đen được xếp thành hai hàng (hàng thứ 2nằm gần vây lưng) thì sự phân bố của nó phải giống như khi các vảy này nằm trênmột hàng Vì những con cá có hai hàng vảy là rất hiếm nên những con cá này đượcxem là có giá trị hơn nhiều

Vây cá

Tuy tất cả vây của cá đều được chú ý nhưng vây lưng và vây bụng lại khôngthay đổi nhiều Vì chúng đều giống nhau ở các con cá nên chúng không được chú ýlắm Hầu hết mọi người tập trung vào 3 vây còn lại Vì vậy, chúng ta sẽ phân tíchcách lựa chọn cá dựa trên 3 vây này

Cá có vây đuôi và vây hậu môn có phần kéo dài ra sau sẽ là tiêu chuẩn quantrọng để chọn cá Tuy không ai thắc mắc về vấn đề này nhưng kích thước, hình dạng

và độ cân đối của vây có mối quan hệ mật thiết với hình dáng và tỉ lệ cơ thể Nếu vâykhông phù hợp với hình dáng bên ngoài của cá, nó quá lớn hoặc phần kéo dài của nóquá dài thì cũng không mang lại vẻ đẹp cho cá Ví dụ, phần đuôi vây quá dài có thể sẽ

bị rũ xuống hoặc cong lại nếu chúng thiếu sức sống, điều này làm cho cá thiếu sinhkhí và trông kỳ quặc Vì vậy phần trên và dưới của vây phải cân đối, và hình dángcủa vây càng mềm mại càng tốt Các đốm ngọc trai trên vây và các tia vây phải sắcsảo và được sắp xếp hài hòa

Dù mọi người thích cá La hán Pearl có màu tươi sáng và hình dáng quyến rũ,nhưng vây đuôi dài và rũ xuống của chúng thực ra lại không đẹp Các giống La hántrước đây có vây đuôi to hình cánh quạt, đặc điểm đã đem lại cho cá La hán diện mạokhoẻ mạnh và cứng cáp Ngoài màu sắc đẹp thì đuôi hình quạt là 1 yếu tố quan trọng

để lựa chọn cá La hán, và nhiều người xem đó là mục tiêu để cải thiện giống cá

Màu sắc

Người ta thường cho rằng mọi người thích cá La hán màu đỏ hoặc hơi đỏ,nhưng điều đó không hoàn toàn đúng Vì thị trường tràn ngập cá màu đỏ nên người

mua không có cơ hội để lựa chọn các màu khác Thật ra, cá La hán có rất nhiều màusắc.

Tuy cá màu đỏ không giành được sự ưu tiên hàng đầu, nhưng màu sắc rực rỡ

và sắc sảo của chúng là 1 tiêu chuẩn quan trọng Những lời đồn đại sai lệch có thểlàm cho người nuôi hiểu lầm rằng cá màu đỏ là tốt nhất, nhưng ý nghĩ này lại luôn

âm ỉ trong quá trình lai tạo giống Tuy cá La hán có thể có màu bạc, đỏ, cam, vàng,xanh lá cây, xanh dương, tím, đen hoặc xám nhưng màu đỏ là màu nổi bật và bắt mắtnhất Vì vậy, không có gì là ngạc nhiên khi màu đỏ vẫn luôn chiếm ưu thế

Để đánh giá xem màu sắc của cá có đẹp hay không thì câu hỏi đầu tiên là nóđơn màu hay đa màu Cũng cần phải xem các đốm ngọc trai và vảy đốm đen có đượcphân bố đều không và ấn tượng chung đối với con cá đó Cá một màu (không có đốmngọc trai hay những hình thù khác) thường có màu vàng, bạc, xanh lá cây, xám hoặc

đỏ Màu sắc của những con cá này thường sáng đều Cá đa màu sắc có các đốm ngọctrai và các mảng màu sắc trên những vùng đồng màu

Các mảng màu đỏ này thường có nhiều nhất ở trên đầu, mặt và cằm cá, còn cácđốm màu ngọc trai thì phân bố trên phần sau của cá Tốt nhất nên lựa chọn những con

cá có màu sắc bắt mắt, đặc biệt là những mảng màu phải lớn phân bố phía trên vàphía dưới cơ thể cá Chẳng hạn như cá đỏ phải có màu đỏ tươi và cá vàng phải cómàu vàng tươi Vì tính thẩm mỹ tổng thể được chú trọng nên các vảy đốm đen phảiđược phân bố đều và tương xứng Tốt nhất là vừa phải chứ không nên quá ít hoặc quánhiều

Mắt: Đã từng có thời gian người ta chỉ chú ý đến những con cá La hán có hình

dáng cơ thể, đầu và vây đẹp Cá phải có những vành trắng xung quanh mắt và viềnphía nửa trên mắt, đồng thời phải hài hoà về màu sắc Vì thế, người ta cho rằng màusắc mắt cũng là 1 yếu tố quan trọng

Qua quá trình nhiều lần lai tạo, cá La hán ngày nay có các viền mắt màu đỏ và

cơ thể đa màu sắc Cá có mắt màu đỏ rubi được rất nhiều người ưa chuộng Vốn dĩngười ta tin rằng mắt cá có màu đỏ có thể xua đuổi tội ác, đó là lí do cá La hán mắt

đỏ được ưa thích

Mắt được phân loại dựa trên sắc đỏ, độ sáng, sự sắc nét của đường viền Sắc đỏ

và độ sáng là điều hiển nhiên Nhưng làm thế nào để đánh giá được sự sắc nét củađường viền? Trước đây, người ta cho rằng cá đẹp phải có viền mắt màu đen phía nửatrên mắt, nếu đường viền đen này nổi bật thì cả con mắt sẽ trông sáng hơn Vì vậy, nóđược ví như chân mày của con người Viền đỏ của mắt phải liền nét và sẽ không đẹpnếu không liền mạch khi có viền đen chen vào Một số ít các loài cá có những viềnđen ngắn bao quanh bởi 1 đường viền màu bạc phía dưới mắt

Những con cá như vậy được gọi là "những viên ngọc trai rơi" và rất được ưachuộng Loài cá này minh họa cho sự đa dạng của các loài cá La hán, và giải thích tạisao cá La hán lại được ưa chuộng hơn hẳn so với những loài cá nhiệt đới khác

Hình dạng cơ thể: bao gồm 2 yếu tố là kích thước và hình dạng Vây đuôi

thường không được tính đến khi cá La hán được đo và hầu hết những loài cá tham gia

cuộc thi ở một số nơi (Malaysia, Singapore ) của một số loài đã trưởng thành Ởnhững nước này, cá La hán dài tối thiểu 15cm, không tính chiều dài của đuôi Cá cóchiều dài lớn hơn 20cm được xem là khá lớn, và có điểm rất cao trong cuộc thi Cá

La hán đạt kỷ lục ở Malaysia dài 42cm (không tính vây đuôi) Những người gâygiống và những người đam mê loại cá này đang dành hết sự chú ý nhiều hơn vào sựtăng kích thước

Cá La hán có sức chịu đựng rất tốt và tương đối dễ nuôi Tuy nhiên cũng cómột số kỹ thuật và phương pháp cần được biết nếu như bạn muốn con cá mình có vẻđẹp hoàn mỹ nhất

Thức ăn

Cá La hán ăn nhiều, nên cho cá ăn số lượng ít, nhiều lần trong ngày, 4 lần khi

cá còn nhỏ và giảm xuống 2 lần khi đã trưởng thành, nếu không cá sẽ bị béo phì.Thức ăn tươi sống gồm có tôm,tép, thịt ,trùn huyết, cá nhỏ, tôm, sâu gạo Trùn huyếtđông lạnh là thức ăn ưa thích của cá La hán Thức ăn đóng hộp có nhiều protein, chấtlàm tăng sắc màu Cần có sự cân bằng giữa thức ăn tươi và thức ăn chế biến sẵn

Có nên nuôi chung?

Cá La hán thích chiếm cứ lãnh địa và hung hãn, không nên nuôi chung với cákhác Nếu nuôi hai con cá La hán trong một hồ, cần phải ngăn hồ ra để cá khỏi đánhnhau Kỹ thuật dùng vách ngăn hồ rất có ích nếu có ý định ép đẻ cá La hán Việc nuôimột con cá La hán trống và một con cá La hán mái trong cùng một hồ có vách ngăntrong suốt sẽ làm cho hai con cá quen với nhau

THỨC ĂN CHO CÁ

Giá trị dinh dưỡng trong loại thức ăn này rất cao, tương đối phù hợp vớiphương thức sống của cá kiểng là đớp mồi tự nhiên, nhưng loại thức ăn này cũng cókhuyết điểm đó là thời gian bảo tồn không được lâu; đồng thời rất dễ mang theonhững ký sinh trùng và vi khuẩn có hại đối với sức khỏe của cá

A Trùn đỏ : Hay còn gọi là bọ chét nước, đây được xem là loại thức ăn dành

cho cá được nhiều người lựa chọn nhất

B Trùn huyết : Một loại ấu trùng của muỗi, là loại thức ăn có giá trị và hàm

lượng dinh dưỡng cao nhất trong loại thức ăn tươi sống (có chứa hàm lượng Proteinrất phong phú), và tương đối sạch sẽ, loại thức ăn này có một khuyết điểm đó là rấtkhó bảo tồn vào mùa hè

C Giun tơ : Loại thức ăn này rất dễ mang theo ký sinh trùng, trước khi cho cá

ăn phải rửa qua trong nước sạch rồi mới thả vào cho cá ăn, nhưng vẫn không chắc đãthanh trừ và loại bỏ được hết thủy tức và đỉa bám ở trên nó, cho nên không thích hợpcho ăn trong thời gian dài

D Tôm biển : Loại thức ăn này rất tiện lợi cho người nuôi cá, phần lớn người

ta dùng ấu trùng vô tiết của tôm biển làm loại thức ăn chính cho cá, ấu trùng vô tiếtmới được nở ra từ trứng nên nó chứa hàm lượng dinh dưỡng rất cao, khi lớn lên thành

trùng hàm lượng nước chiếm đại đa số, giá trị dinh dưỡng không cao, hiện nay trênthị trường cá kiểng loại thức ăn này không nhiều.

THỨC ĂN ĐÔNG LẠNH, THỨC ĂN ĐÔNG LẠNH SẤY KHÔ, THỨC ĂN KHÔ

Cũng chính là loại thức ăn tươi sống được xử lý rồi mới đem đông lạnh hoặcsấy khô

A Trùn đỏ đông lạnh : Giá trị hàm lượng chứa trong loại thức ăn này rất cao,

do thức ăn tươi sống trực tiếp cho vào đông lạnh mà thành

B Tôm biển đông lạnh : Tôm biển đông lạnh bao gồm hai loại là tôm đã

trưởng thành và tôm con Giá trị dinh dưỡng có chứa trong loại tôm biển trưởngthành đông lạnh tương đối thấp nhưng cá lại rất thích ăn, có thể trộn chung với cácloại thức ăn khác có chứa đủ hàm lượng và các thành phần dinh dưỡng để đảm bảosức khỏe cũng như quá trình sinh trưởng và phát triển của cá Còn tôm biển con đônglạnh là lọai thức ăn có chứa nhiều hàm lượng dinh dưỡng cao, nếu không thuận tiệndùng loại tôm biển mới nở làm thức ăn cho cá trong giai đọan cá còn nhỏ thì có thểdùng tôm biển con đông lạnh để thay thế Nhưng tôm biển con đông lạnh trong mộtthời gian dài có chứa hàm lượng dinh dưỡng không bằng loại tôm biển con tự nở

C Trùn đỏ sấy khô : Dùng kỹ thuật hong khô để bảo tồn thức ăn Trùn đỏ sấy

khô sẽ không mang theo ký sinh trùng, sử dụng loại thức ăn này cho cá tương đối antoàn hơn thức ăn sống đông lạnh, nhưng cá lại không hào hứng lắm với loại thức ănnày

THỨC ĂN CÔNG NGHIỆP

Đây là loại thức ăn được ưa chuộng nhất hiện nay, không chỉ lợi về mặt kinh tế

mà còn giúp người nuôi tiết kiệm thời gian và công sức, loại thức ăn này cũng khôngmang theo ký sinh trùng nên rất an toàn khi sử dụng, dễ khống chế hàm lượng khicho ăn Loại thức ăn này rất đa dạng, có loại hạt tròn, có loại miếng mỏng Với thức

ăn nhân tạo tốt nhất nên cho ăn nhiều loại khác nhau để cung cấp đầy đủ và đa dạngcác thành phần dinh dưỡng cho cá

A Thức ăn miếng mỏng có tác dụng giúp cá sinh trưởng :

Thức ăn công nghiệp dạng miếng mỏng được chế tạo từ hơn 40 loại nguyênliệu khác nhau, chất Protein trong loại thức ăn này cao nên cá rất dễ hấp thu, có thểthúc đẩy cá trưởng thành khỏe mạnh và nhanh chóng

B Thức ăn miếng mỏng có tác dụng tăng màu cho cá : loại thức ăn này khi

sử dụng sẽ có tác dụng thúc đẩy và giúp cá lên màu tươi sáng và tự nhiên

C Thức ăn công nghiệp miếng mỏng chứa hàm lượng Protein cao : Trong

thành phần của các loại thức ăn này có thêm chất iốt và rong biển, tôm rỗng, tôm biển

và một số sinh vật nổi, thích hợp dùng làm thức ăn cho các loại cá nhiệt đới như cácichlids có kích thước lớn và các loài cá biển như cá Bơn, cá Ông Tiên

D Thức ăn miếng mỏng có chứa chất rau : Là loại thức ăn có tính thực vật

thích hợp với tất cả các loại cá thuộc tính ăn cỏ

E Thức ăn cho cá con : Thức ăn dạng bột mịn có đủ chất dinh dưỡng sẽ làm

cho bạn không phải lo lắng khi tìm thức ăn cho cá con mới nở Loại thức ăn này thíchhợp dùng cho cả cá nước mặn và nước ngọt

F Thức ăn dạng viên có chứa hàm lượng Protein cao : có chứa đủ các chất

dinh dưỡng, vitamin, các nguyên tố vi lượng quan trọng và cần thiết đối với quá trìnhsinh trưởng và phát triển của cá kiểng, thích hợp dùng cho các loại cá có thể hình lớnkhông giống nhau

G Thức ăn dạng sợi có hàm lượng Protein cao : Loại thức ăn này có tính

nổi rất riêng biệt, thích hợp cho các loại cá có tập tính đớp mồi ở tầng trên của mặtnước

H Thức ăn dính : Loại thức ăn này có đặc tính là dính vào thành bể, rất tiện

lợi đối với cá con

I Thức ăn dạng thỏi : Thích hợp dùng cho các loài cá sống tầng đáy và có thể

dùng cho san hô và hải quỳ trong quần thể sinh vật không xương sống của biển

J Tôm biển sấy khô : Có chứa lượng chất Carotene rất phong phú, không chỉ

tăng cường thể sắc cho cá, mà còn có thể lợi dụng các chất có trong thức ăn nhưProtein, chất béo, Vitamin, để thúc đẩy cá phát triển nhanh

K Thuốc Vitamin : Có thể bổ sung các chất vitamin bị thiếu ngoài định mức

trong thức ăn, thích hợp sử dụng trong giai đoạn cá con sinh trưởng, khôi phục lại sứckhỏe cho cá bệnh, và thời kỳ sinh sản

CÁC YẾU TỐ GÂY BỆNH CHO CÁ

Các nhân tố gây bệnh từ bên ngoài:

Các nhân tố vật lý:

- Nhiệt độ:Nhiệt độ cơ thể cá biến đổi theo nhiệt độ bên ngoài,nếu nhiệt độnước đột ngột thay đổi,cá không kịp thích ứng sẽ bị sốc,bệnh,hoặc tệ hơn có thểchết.Do đó phải căn cứ nhiệt độ thích hợp cho từng loại cá mà điều chỉnh để tránhtình trạng xấu cho sức khỏe của cá

- Tổn thương cơ:Nguyên nhân khi thay nước,lúc vớt cá di chuyển ra khỏi hồquá mạnh tay làm tổn thương đến các cơ bắp của chúng

Các nhân tố hóa học:

- Lượng oxy trong nước có ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh trưởng củacá.Trong môi trường nước thiếu 0xy,cá không hấp thu được thức ăn,cơ thể bị suyyếu,biểu hiện trồi đầu lên mặt nước để hấp thu oxy.

- Độ pH trong nước:Mỗi loài cá sẽ thích hợp sinh trưởng trong môi trường có

độ pH khác nhau.Do đó phải điểu chỉnh chất lượng nước có độ pH thích hợp tránhcho cá sống trong môi trường bị "tress"sẽ dễ bệnh

- Thành phần hóa học và các chất độc tố trong nước:Thức ăn dư và các bài tiếtcủa cá sẽ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cá,nếu chúng thường phải sống trong môitrường ô nhiễm sẽ sinh bệnh

- Nhân tố sinh học:Là do các sinh vật gồm các vi khuẩn,siêu vi trùng,vi khuẩnnấm,xâm nhập truyền bệnh vào cơ thể cá

Nhân tố con người:

- Khi mật độ cá quá nhiều rất dễ dẫn đến thiếu 0xy va hấp thu thức ăn giảm,cásinh trưởng kém.Nuôi nhiều giống cá khác nhau chung thì những con có tính khíhung hăng sẽ công kích những con có tính ôn hòa, dẫn đến việc cá không phát triểnbình thường

- Chế độ dinh dưỡng không thích hợp:Nếu không duy trì chất lượng nướcsạch,cho ăn lượng thức ăn thích hợp,qúa lâu mới thay nước,chất bẩn sẽ là nhữngnguyên nhân gây bệnh cho cá

Nhân tố gây bệnh từ bên trong:

- Ngoài những điều kiện về môi trường,do truyền nhiễm,sức khỏe của cá cònphụ thuộc vào sự miễn dich{sức đề kháng}trong cơ thể cá.Do đó nên cân bằng chế độdinh dưỡng để cá sinh trưởng mạnh mẽ,nâng cao sức đề kháng dể chúng không dểdàng mắc bệnh

Với loài cá, sống khỏe mạnh hay không là nhờ nước Với cá La Hán môitrường nước môi trường nước lại càng quan trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinhtrưởng, phát triển lên màu, lên gù của cá Chúng tôi xin chia sẽ với các bạn nhữngkinh nghiệm chuẩn bị cho một môi trường thật tốt cho chú cá cưng của bạn

HỒ CÁ – KÍCH THƯỚC

Thao tác đầu tiên cần chuẩn bị để rước chú cá của mình về là hồ cá Việc lựachọn hồ và kích thước sẽ tùy thuộc vào kích cỡ và độ tuỏi của từng chú cá Cá nhỏnuôi hồ vừa, cá lớn nuôi hồ lớn Tuy nhiên theo kinh nghiệm thực tế hồ càng to càngrộng thì cá càng phát triển tốt, nhưng cần lưu ý không nên chọn hồ có kích thước quálớn so với kích thước cá, vì khi ấy chú cá của bạn sẽ gặp không ít khó khăn khi “rượt

đuổi” con mồi Thông thường cá cỡ 5 đến 8cm, có thể chọn hồ 80-90 lít Vị trí đặt hồcần được ưu ái nơi cao ráo, thoáng mát Không nên đặt quá thấp vì khi ấy chú cá sẽthường xuyên thấy người “khổng lồ” to lớn khiến chú cá sợ hãi, rụt rè Nếu đặt cá lênmột nơi ngang tầm khi cho cá ăn, cá sẽ sung mãn hơn và mau lên màu hơn.

SỎI: La Hán có thói quen thích ngậm sỏi và nhả xuống, ngoài ra chúng cũng

có thói quen dời đá để xây nhà cho mình Do đó nên thả một ít sỏi vào hồ cá, vừa tạocảnh quan vừa duy trì độ pH, lại vừa giúp cá vận động (cá năng vận động sẽ có thânhình đẹp) Lớp sỏi cũng giúp giữ lại các chất thải lơ lửng trong nước và làm sạchnước, và là nơi trú ngụ của các loại “ vi sinh vật có ích” cho chú La Hán Tuy nhiênkhông nên cho sỏi quá nhiều vào hồ cá cũng như cho sỏi quá to vì nó sẽ làm xấu đichú cá Màu sỏi nên đậm hơn màu sắc cá để tạo nền tôn vẻ đẹp cho chú cá cưng củabạn

NỀN: Chọn nền đẹp sẽ làm tăng kích thích đối với chú cá La Hán, vừa tăng

kích thích ngắm nhìn cá Màu thích hợp của nền thường là màu đậm như xanh hoặcxanh đen để tương phản với màu sắc cá

NƯỚC: Cần lưu ý khi cho nước vào hồ Nếu là nước máy, bạn cần để ngoài

nắng từ 24-48 giờ để nước bay hết Clo Không nên dùng nước giếng vì nước giếngchứa nhiều vi khuẩn có thể gây hại cho cá Lưu ý những ngày mưa ròng rã không nêndùng nước máy, vì khi ấy nguồn nước dễ bị ô nhiễm Lượng nước cho vào hồ khôngquá đầy để đảm bảo chú cá cưng của bạn không thể ngao du ra ngoài Trong trườnghợp nước hồ quá đầy thì dùng nắp đậy che chắn bề mặt hồ Thực tế nhiều người nuôi

cá thường không dùng nắp đậy để bảo vệ chú cá, nhưng trong những trường hợp đicông tác xa, đi dài ngày không thể lo cho chú cá cưng, bạn nên dùng nắp đậy

MUỐI: khoáng chất cần thiết cho cơ thể cá Khi cho nước vào hồ, bạn đừng

quên bỏ thêm muối vào cho tương ứng với lượng nước Nên dùng muối biển dạnghột, không có iốt để tạo lớp màng bảo vệ mỏng trên cơ thể cá Ngoài ra muối sẽ kíchthích hệ tiêu hóa của cá, tiêu diệt một số vi sinh vật, động vật ký sinh có hại trên cơthể cá Lượng nước muối vừa phải, thông thường 2 muỗng nhỏ cho 2 lít nước

ĐỘ Ph: Cần duy trì độ pH ổn định cho hồ cá của bạn Độ pH thích hợp với

chú La Hán là từ 7-7,5 độ Trong môi trường này cá khỏe mạnh và có thể lên màu,lên gù tốt Lưu ý khi thay nước độ pH sẽ tăng lên, trong khi nước cũ độ pH lại giảmxuống Bạn có thể duy trì độ pH bằng cách bỏ sỏi hoặc san hô vụng vào hồ Sỏi vàsan hô vụn vừa có thể trang trí hồ vừa duy trì độ pH của nước “một công đôi việc”

Để theo dõi độ pH trong nước, bạn nên tậu cho mình một bộ đo độ pH có bán ở cáccửa hàng bán cá kiểng, trong đó có sách hướng dẫn sử dụng (Giá khoảng 25 ngànđồng)

NHIỆT ĐỘ: Cá La Hán sống khỏe trong môi trường có nhiệt độ 28-32oC.

Vào những tháng 12, tháng 1, tháng 2 thời tiết trở nên lạnh, nhiệt độ trong hồ sẽ giảmxuống Khi nhiệt độ giảm cá dễ bị các bệnh ngoài da, cụ thể là nấm Do đó cần sưởi

ấm cho cá để duy trì nhiệt độ ổn định Bạn nên mua một cây sưởi làm ấm cá Nhiệt

độ cao và phù hợp góp phần kích thích cá mau ăn chóng lớn, lên màu và lên gù

BỘ LỌC: Đừng tiếc tiền khi mua thêm một bộ lọc để hoàn chỉnh hồ cá yêu

thích của bạn Đây là công cụ hổ trợ đắc lực duy trì môi trường nước trong sạch chochú cá cưng của bạn Ngoài chức năng làm sạch nước, bộ lọc còn giúp tăng lưu lượngoxy và tạo nên dòng chảy Trên thị trường hiện có rất nhiều loại lọc nước Có thểdùng bộ lọc với than hoạt tính, hoặc bộ lọc với xốp (mousse)

VỆ SINH HỒ, THAY NƯỚC: Tùy theo kích cỡ hồ và độ tuổi cá mà bạn làm

vệ sinh hồ, thay nước Với chú cá con, còn nhỏ không nên thay nước nhiều lần vì cá

dễ bị shock Với cá trưởng thành, nên tạo một thời khóa biểu thay nước định kỳ, thaynước mỗi tuần 1 lần, mỗi lần thay 1/3 hoặc 1/4 hồ Lưu ý khi thay nước mới vào cầnđiều chỉnh nhiệt độ nước mới cho bằng nhiệt độ nước cũ Nên cho thêm lượng muốitương ứng với lượng nước mới

CÁCH PHÂN BIỆT GIỚI TÍNH CÁ LA HÁN

1 PHÂN BIỆT GIỚI TÍNH DỰA VÀO ĐỐM ĐEN TRÊN VÂY LƯNG CÁ CON

(Tỷ lệ chính xác đạt khoảng 60%)

Hoa La Hán là giống cá lai tạp giao nên phương pháp phân biệt giới tính căn

cứ vào đốm đen trên vây lưng của chúng cũng không chính xác lắm Nhưng nhữngphương pháp phân biệt thông thường lại không thể áp dụng khi cá con nhỏ, cho nênphương pháp phân biệt này vẫn được sử dụng.Vây lưng không có đốm đen: 80% là cáđực

Vây lưng có đốm đen: 60% là cá mái

2 PHÂN BIỆT GIỚI TÍNH DỰA VÀO QUAN SÁT ĐỘNG THÁI CÁ CON (Tỷ lệ chính xác là 75%)

Thông thường cá La Hán đực nhỏ tương đối "lì lợm", còn cá La Hán cái nhỏrất dễ sợ (nhát) và bị chuyển màu Khi chúng sống trong tình trạng thức ăn không đầy

đủ (ở các của hàng kinh doanh cá kiểng), dùng tay quẫy nhẹ vào trong bể cá, nếu thấy

cá Hoa La Hán không hoảng hốt bỏ đi phần lớn là cá đực, còn nếu thấy cá ẩn náu lâudưới đáy bể hoặc sau các hòn đá tạo cảnh và thể sắc chuyển màu đen thì thôngthường là cá mái Khi ăn no, thông thường cá Hoa La Hán sẽ có một chút thay đổichẳng hạn như khi thấy con người đến gần, thông thường cá Hoa La Hán phần lớn sẽbơi tán loạn, còn cá Hoa La Hán đực sẽ bơi đến một cái hốc nào đó bên cạnh

3 PHÂN BIỆT GIỚI TÍNH DỰA VÀO QUAN SÁT TRẠNG THÁI TĨNH(Tỷ lệ chính xác khoảng 80%)

Quan sát cá Hoa La Hán con, bộ phận bụng của chúng hơi phình to ra một chútthì khả năng tính cái là rất lớn Còn khi lật mình cá xem cơ quan sinh dục của chúng,nếu thấy nó hơi lồi ra thì phần lới chúng mang giới tính đực, còn nếu xem không thấy

có gi lồi ra thì đó là cá mái

4 PHÂN BIỆT GIỚI TÍNH DỰA VÀO QUAN SÁT TOÀN BỘ THỂ THÁICỦA CÁ TRUNG