1. Tràn dịch màng phổi a. Nguyên nhân gây tích đọng màng phổi Thay đổi tích thấm của mao mạch. Thay đổi áp lực keo trong huyết tương Thay đổi áp lực thuỷ tĩnh của mạch máu. Thay đổi (cản trở) của lưu thông hệ bạch mạch b. Nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi DỊCH THẤM DỊCH TIẾT DỊCH DƯỠNG CHẤP TRÀN MÁU MÀNG PHỔI Suy thận. Hội chứng thận hư. Suy gan, xơ gan. Suy tim. Suy dinh dưỡng. Lao. Ung thư. Viêm phổi. Nhồi máu phổi. Viêm tụy cấp. Bệnh hệ thống. U nang buồng trứng (hội chứng Demond Meigg). Bệnh Hodgkin. Do chấn thương lồng ngực. Phẫu thuật lồng ngực gây lỗ rò ống ngực màng phổi. Do ung thư hệ lympho hoặc ung thư phế quản di căn. Lao hệ bạch mạch. Do giun chỉ gây tắc hệ bạch mạch Do chấn thương. Chọc dò màng phổi, sinh thiết màng phổi. Ung thư màng phổi. c. Triệu chứng lâm sàng Triệu chứng toàn thân Triệu chứng cơ năng Có thể không có biểu hiện rõ rệt. Có thể sốt nhẹ, sốt kéo dài hoặc sốt cao đột ngột. Mệt mỏi, gầy sút cân. Đau ngực. Khó thở. Ho. d. Cận lâm sàng Khám thực thể Chọc dịch màng phổi Nhìn: lồng ngực bên tràn dịch nhô lên, khoang liên sườn bị giãn rộng, giảm vận động khi thở. Sờ: rung thanh mất, có thể phù nề trong tràn mủ màng phổi. Gõ: đục Nghe: rì rào phế nang mất, có thể nghe tiếng thổi màng phổi ở ranh giới tràn dịch; tiếng cọ màng phổi giai đoạn đầu ở cả hai thì thở; tràn dịch nhiều đẩy tim sang phía đối diện. Bắt buộc phải làm kể cả khi nghi ngờ. Chọc dò dễ trong trường hợp TDMP tự do, khó với TDMP khu trú. Nguyên tắc chọc dò màng phổi dựa vào: + Vùng phổi gõ đục, rung thanh mất và rì rào phế nang mất. . + Dựa vào X quang. + Siêu âm, máy chụp. Kết quả có thể thu được: Dịch trong và vàng chanh Dịch đục và mủ Dịch màu hồng và màu thẩm Dịch trắng đục như nước vo gạo e. Các xét nghiệm cần làm Tế bào Sinh hóa: protein, LDH, amylase, glucose… Vi sinh vật…
Trang 11 Tràn dịch màng phổi
a Nguyên nhân gây tích đọng màng phổi
- Thay đổi tích thấm của mao mạch
- Thay đổi áp lực keo trong huyết tương -- Thay đổi áp lực thuỷ tĩnh của mạch máu.Thay đổi (cản trở) của lưu thông hệ bạch
mạch
b Nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi
MÀNG PHỔI
- Suy thận
- Hội chứng thận
hư
- Suy gan, xơ
gan
- Suy tim
- Suy dinh
dưỡng
- Lao
- Ung thư
- Viêm phổi
- Nhồi máu phổi
- Viêm tụy cấp
- Bệnh hệ thống
- U nang buồng trứng (hội chứng Demond Meigg)
- Bệnh Hodgkin
- Do chấn thương lồng ngực
- Phẫu thuật lồng ngực gây lỗ rò ống ngực - màng phổi
- Do ung thư hệ lympho hoặc ung thư phế quản di căn
- Lao hệ bạch mạch
- Do giun chỉ gây tắc hệ bạch mạch
- Do chấn thương
- Chọc dò màng phổi, sinh thiết màng phổi
- Ung thư màng phổi
c Triệu chứng lâm sàng
Triệu chứng toàn thân Triệu chứng cơ năng
- Có thể không có biểu hiện rõ rệt
- Có thể sốt nhẹ, sốt kéo dài hoặc sốt cao đột ngột
- Mệt mỏi, gầy sút cân
- Đau ngực
- Khó thở
- Ho
d Cận lâm sàng
Khám thực thể Chọc dịch màng phổi
- Nhìn: lồng ngực bên tràn dịch nhô lên,
khoang liên sườn bị giãn rộng, giảm vận
động khi thở
- Sờ: rung thanh mất, có thể phù nề trong tràn
mủ màng phổi
- Gõ: đục
- Nghe: rì rào phế nang mất, có thể nghe tiếng
thổi màng phổi ở ranh giới tràn dịch; tiếng cọ
màng phổi giai đoạn đầu ở cả hai thì thở; tràn
dịch nhiều đẩy tim sang phía đối diện
- Bắt buộc phải làm kể cả khi nghi ngờ
- Chọc dò dễ trong trường hợp TDMP tự do, khó với TDMP khu trú
- Nguyên tắc chọc dò màng phổi dựa vào:
+ Vùng phổi gõ đục, rung thanh mất và rì rào phế nang mất
+ Dựa vào X quang
+ Siêu âm, máy chụp
Kết quả có thể thu được:
- Dịch trong và vàng chanh
Trang 2- Dịch đục và mủ
- Dịch màu hồng và màu thẩm
- Dịch trắng đục như nước vo gạo
e Các xét nghiệm cần làm
- Tế bào
- Sinh hóa: protein, LDH, amylase, glucose…
- Vi sinh vật…