Vụ kiện vận đơn

Tài liệu về Vụ kiện vận đơn.

ĐHQG TP HCM MÔN: Vận Tải Bảo Hiểm



Vũ Nguyên Quốc K07.402.0353 Huỳnh Thị Trường K07.402.0379

Lê Thục Oanh Tâm K07.402.0327 Lê Huỳnh Ngọc Phú K07.402.0349Nguyễn Ngọc Mai K07.402.0326 Võ Thị Bích Ngọc K07.402.0338Nguyễn Tuấn Anh K07.402.0273 Lê Thị Minh Thùy K07.402.0370Trần Trung Quân K07.402.0351 Phạm Thanh Nga K07.402.0334

MỤC LỤC

Phần I: Tóm Tắt Vụ Kiện 3

 Tóm tắt: 3

 Hợp đồng mua bán giữa SH với EPE và Vận đơn đường biển(House Bill): 3

Phần II: Lập luận của SH và Tonkin tại phiên tòa 6

A/.Lập luận của SH: 6

B/.Lập luận của Tonkin: 8

Phần III: Bài Học Kinh Nghiệm 14

1/.Các vấn đề xoay quanh vận đơn đích danh và vận đơn theo lệnh: 14

2/.Lợi ích và rủi ro khi giao hàng theo FOB và CIF: 18

3/.Chọn phương thức thanh toán nào để tối thiểu hoá rủi ro? 21

2

TT sau 60 ngày kể từ ngày giao hàng EPE ủy thác Công ty Giao nhận Vận tải Tonkin ởHải Phòng thuê tàu chở hàng từ TP Hồ Chí Minh đi Sydney Tonkin ký Booking Notevới Hãng tàu MOL Ngày 20/12/2006, hàng được bốc lên tàu tại TP Hồ Chí Minh MOLcấp vận đơn chủ (Master B/L) cho Tonkin, trên cơ sở đó Tonkin cấp vận đơn thứ cấp(House B/L) cho SH người gửi hàng (vận đơn của Tonkin theo mẫu FIATA), trong đóghi rõ EPE là người nhận hàng (xem mẫu kèm theo).

Hàng đến Sydney 06/01/2007 MOL giao cho đại lý Tonkin ngày 14/01/2007 Từ đótrở đi EPE không đến lấy hàng Phí lưu kho, phạt lưu container lên đến 19.000 AU$,hàng hóa có nguy cơ hư hỏng hoàn toàn Theo tập quán và luật pháp Australia (tương tựnhư ở Việt Nam), ngày 01/3/2007, đại lý Tonkin đã đưa hàng vào kho ngoại quan củaHải quan Sydney để xử lý Mãi tới 14/4/2007, SH mới ra lệnh cho Tonkin đưa hàng vềViệt Nam, nhưng Tonkin không thể thực hiện được vì hàng đã đưa vào kho ngoại quan,hơn nữa đây là vận đơn đích danh nên SH không thể đơn giản ra lệnh chở hàng về Ngày04/5/2007, EPE đã đến kho ngoại quan nhận hàng, đại lý Tonkin không thu hồi vận đơngốc Từ đó trở đi SH luôn khẳng định rằng tuy hàng bán FOB nhưng với vận đơn gốctrong tay, SH vẫn là chủ sở hữu lô hàng và hoàn toàn có quyền ra lệnh giao hàng hay vậnchuyển về Việt Nam Không đòi được tiền hàng từ EPE, SH đã khởi kiện Tonkin tại Tòa

án dân sự TP Hải Phòng, đòi bồi thường 1,7 tỷ VNĐ, bao gồm trị giá hàng 87.035 USD

và khoảng 350 triệu VNĐ các loại tiền phạt do vi phạm thủ tục hải quan

 Hợp đồng mua bán giữa SH với EPE và Vận đơn đường biển(House Bill):

SALES CONTRACT

NO: EPE-SH-2006-01 DATE: OCT 1 ,2006SELLER: S.H VIETNAM CO.,LTD

161/46 1K HIGHWAY, DONG HOA VILLAGE, DI AN TEL:84-650-751-831

DISTRICT,BINH DUONG PROVINCE, VIETNAM FAX: 84-650-781-360

Quality of goods will be based onthe sample goods by both parties before

Artical 3: Payment Term:

The buyer shall pay for the commodity by TT/REMITTANCE 100% within 60 days after receipt of cargos at HCM port

Artical 4: Shipment:

Shipment shall be not later than Dec 31st 2006with the following detail:

Artical 5: Parking and Marking:

Commodity shall be packed by manufacturer’s export standard packs

Artical 6: Other Conditions

Any change and amendment to this contract shall be made in writing including telex and fax and signed manual agreement.Any change and amendment shall considered as

internal part of this contract

This contract is made in four original copies in English with same value, each party keeptwo

4

EXPLORER PLANET EARTH LTD SH VIETNAMCO.,LTD

Phần II: Lập luận của SH và Tonkin tại phiên tòa

A/.Lập luận của SH:

 Luận điểm 1 :

SH cho rằng, vận đơn Tonkin cấp là bằng chứng hợp đồng vận chuyển giữa SH vàTonkin chứ không phải của giữa Tonkin và người mua FOB ở Australia Tonkin đã viphạm hợp đồng, không đưa hàng về theo lệnh của SH mà giao hàng cho EPE trong khiEPE lại chưa trả tiền, gây tổn thất cho SH vì vậy phải bồi thường 100%

 Luận điểm 2 :

Theo SH, vận đơn mà Tonkin cấp cho SH tuy có vẻ là đích danh nhưng thực ra là vậnđơn theo lệnh vì ở mục consignee (mặt trước của vận đơn ): chỉ là ghi lại tên và địa chỉ,chứ nó không có ý nghĩa là người nhận hàng đích danh, ngoài ra theo quy định thì vậnđơn House B/ L ở mục người nhận hàng luôn ghi là “consigned to order of….” nghĩa là

nó luôn vận đơn theo lệnh do đó trong trường hợp này vận đơn của Tokin cấp sẽ đượchiểu là vận đơn theo lệnh của SH, chưa hết theo điều 3.1 ở mặt sau của vận đơn còn cóquy định rằng: “Vận đơn này được ký phát theo hình thức có thể chuyển nhượng được trừtrường hợp nó ghi không thể chuyển nhượng được”, mà trong vận đơn không có ghi chúnào nói rằng vận đơn này không thể chuyển nhượng được dó đó vận đơn này phải đượchiểu là vận đơn theo lệnh vì nó có thể chuyển nhượng được Bên cạnh đó hợp đồng muabán giữa SH và EPE là hợp đồng chỉ có giá FOB tức chỉ là căn cứ để tính giá hàng hóachứ không phải để xác định điều kiện giao hàng hay thời điểm chuyển giao quyền sở hữu

do đó đây không phải là điều kiện FOB vì thế SH vẫn còn nguyên quyền sở hữu hàng hóatrong trường hợp hàng đã được giao lên boong tàu Kết luận vận đơn của Tonkin cấp làvận đơn theo lệnh của SH và không tồn tại điều kiện giao hàng FOB do đó SH vẫn cònquyền sở hữu hàng hóa vì thế việc Tonkin không thực hiện theo lệnh của SH dẫn đến gâythiệt hại cho SH rõ ràng là vi phạm pháp luật (trái với điều 92 , khoản 1 , Bộ luật hànghải Việt Nam.)

Điều 92 Quyền định đoạt hàng hoá của người gửi hàng

1 Người gửi hàng có quyền định đoạt hàng hoá cho đến khi hàng được trả cho người nhận hàng hợp pháp, nếu chưa giao quyền này cho người khác; có quyền yêu cầu

dỡ hàng trước khi tàu biển bắt đầu chuyến đi, thay đổi người nhận hàng hoặc cảng trả hàng sau khi chuyến đi đã bắt đầu với điều kiện phải bồi thường mọi tổn thất và chi phí liên quan.

 Luận điểm 3 :

Ngoài ra Tonkin còn vi phạm nguyên tắc giao hàng, cụ thể Tonkin đã giao hàng choEPE mà không thu hồi vận đơn gốc điều này là trái với điều 93 bộ luật hàng hải ViệtNam về nghĩa vụ trả hàng của người vận chuyển : “khi tàu biển đến cảng trả hàng ngườivận chuyển có nghĩa vụ giao hàng cho người nhận hàng hợp pháp nếu có vận đơn gốc,giấy gửi hàng đường biển hoặc chứng từ vận chuyển khác có giá trị để nhận hàng quyđịnh tại điều 89, bộ luật HHVN Sau khi hàng hóa đã được trả , các chứng từ vận chuyểncòn lại không còn giá trị để nhận hàng”

Do đó việc Tonkin giao hàng cho EPE mà không thu hồi vận đơn gốc là trái pháp luậtgây thiệt hại cho SH

 Luận điểm 4 :

Tonkin còn vi phạm điều 79 , điều 94 , Bộ luật HHVN và điều 239 , Luật thương mại

về việc bán đấu giá và cầm giữ hàng :

Theo điều 79 về giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển : thì trong trường hợp

hàng hóa bị mất mát hư hỏng (do Tonkin không đưa hàng trở về Việt Nam như theo lệnhcủa SH dẫn đến hàng hóa bị hư hỏng và bị mất cụ thể là bị công ty EPE chiếm đoạt ) dolỗi của người vận chuyển thì người vận chuyển phải có trách nhiệm bồi thường theo giátrị hàng hóa được ghi trên vận đơn

Theo điều 94 về xử lý hàng bị lưu giữ và Điều 239 luật thương mại thì trong trường

hợp người nhận hàng không đến nhận, từ chối hoặc trì hoãn việc nhận hàng dẫn tới hànghóa có thể bị hư hỏng thì người vận chuyển có thể thanh lý hàng bằng các biện pháp bánđấu giá để giảm thiệt hại cho hàng hóa Trong trường hợp này Tonkin có thể thực hiệncác biện pháp trên để hạn chế thiệt hại nhưng lại không làm do đó gây thiệt hại cho SH

B/.Lập luận của Tonkin:

SH đã ký hợp đồng quá sơ sài và lỏng lẻo với một công ty ma, lừa đảo thì SH phải tựgánh chịu thiệt hại Vận đơn này là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển giữa Tonkin vàEPE chứ không phải giữa SH và Tonkin, phía SH đã nhầm lẫn khi dẫn chiếu Điều 70 củaBLHHVN

_ Điều 70-BLHHVN Hợp đồng vận chuyển hàng hoá bằng đường biển

1 Hợp đồng vận chuyển hàng hoá bằng đường biển là hợp đồng được giao kết giữa người vận chuyển và người thuê vận chuyển , theo đó người vận chuyển thu tiền cước vận chuyển do người thuê vận chuyển trả và dùng tàu biển để vận chuyển hàng hoá từ cảng nhận hàng đến cảng trả hàng.

 Theo Điều 758 và Điều 766, Khoản 2, Bộ luật Dân sự, đây là vụ kiện dân sự có yếu tốnước ngoài, vì vậy ngoài luật Việt Nam phải áp dụng cả luật Australia (nơi đang cótranh chấp về việc chấm dứt hợp đồng vận chuyển và quyền sở hữu) để giải quyết vụviệc

_Điều 758-BLDS Quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài

Quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài là quan hệ dân sự có ít nhất một trong các bên tham gia là cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài , người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc là các quan hệ dân sự giữa các bên tham gia là công dân, tổ chức Việt Nam nhưng căn cứ để xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài hoặc tài sản liên quan đến quan hệ đó ở nước ngoài

_Điều 766-BLDS Quyền sở hữu tài sản

2 Quyền sở hữu đối với động sản trên đường vận chuyển được xác định theo pháp luật của nước nơi động sản được chuyển đến, nếu không có thoả thuận khác.

 Về phạm vi không gian trách nhiệm người vận chuyển giữa Điều 74, Khoản 1,BLHHVN và Công ước Hague Rules (Australia là thành viên) có xung đột

Theo Điều 3, Khoản 4, BLHHVN, khi có xung đột pháp luật về hợp đồng vận chuyểnphải áp dụng luật nơi trả hàng (Australia) để giải quyết Nếu vậy, phải áp dụng Điều 1,

Khoản e của Hague Rules để xem Tonkin đã hoàn thành việc “vận chuyển hàng hóa”

chưa?

Điều 1, Khoản e, Hague Rules áp dụng nguyên tắc phạm vi không gian trách nhiệm

người vận chuyển là “từ cẩu tới cẩu: tackle to tackle”, như vậy Tonkin hết trách nhiệm

khi dỡ xong hàng ở cảng, chứ không phải tới khi giao hàng cho người nhận hàng đíchdanh trong kho ngoại quan Sydney (chi phí thì từ cảng đến cảng, nhưng trách nhiệm thì

từ cẩu tới cẩu)

_Điều 74-BLHHVN Thời điểm phát sinh và chấm dứt trách nhiệm của người vận chuyển

1 Trách nhiệm của người vận chuyển phát sinh từ khi người vận chuyển nhận hàng tại cảng nhận hàng, được duy trì trong suốt quá trình vận chuyển và chấm dứt khi kết thúc việc trả hàng tại cảng trả hàng.

_ Điều 1, Khoản e của Hague Rules:

(e) 'Carriage of goods' covers the period from the time when the goods are loaded

on to the time they are discharged from the ship (TACKLE TO TACKLE)

_Điều 3-BLHHVN Nguyên tắc áp dụng pháp luật khi có xung đột pháp luật

4 Trong trường hợp quan hệ pháp luật liên quan đến hợp đồng vận chuyển hàng hoá thì áp dụng pháp luật của quốc gia nơi hàng hoá được trả theo hợp đồng.

3 Việc trả hàng kết thúc trong các trường hợp sau đây:

b Người vận chuyển hoàn thành việc trả hàng cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc cho bên thứ ba theo quy định của pháp luật hoặc quy định tại cảng trả hàng.

Hơn thế nữa, Điều 96, Khoản 2, BLHHVN thì sau 3 ngày giao hàng nếu người nhận

hàng không thông báo khiếu nại gì thì coi như Tonkin đã giao “đúng và đủ” hàng (Điều

3, Khoản 6, Hague Rules cũng tương tự)

Ngày 14/4/2007, SH ra lệnh đưa hàng về Việt Nam là không có cơ sở pháp lý

10

_Điều 96-BLHHVN Giám định và thông báo về mất mát, hư hỏng hàng hoá hoặc chậm trả hàng

2 Hàng hoá được coi là đã trả đủ và đúng như ghi trong vận đơn, giấy gửi hàng đường biển hoặc chứng từ vận chuyển khác, nếu người nhận hàng không thông báo bằng văn bản cho người vận chuyển về mất mát, hư hỏng hàng hoá chậm nhất là ba ngày, kể từ ngày nhận hàng, nếu không thể phát hiện thiệt hại từ bên ngoài;

_Điều 3, Khoản 6, Hague Rules

6 Trừ khi thông báo bằng văn bản về mất mát hoặc thiệt hại và tính chất chung của các mất mát, hư hỏng đó được gửi cho người chuyên chở hay đại lý của người chuyên chở tại cảng dỡ hàng trước hoặc vào lúc trao hàng cho người có quyền nhận hàng theo hợp đồng vận chuyển coi giữ, hoặc, nếu mất mát hoặc hư hỏng không thể hiện rõ bên ngoài, trong vòng ba ngày, việc trao hàng như vậy

sẽ là bằng chứng hiển nhiên của việc giao hàng của người chuyên chở như mô

tả trong vận đơn

Điều 78, Khoản 2, Mục i và r, BLHHVN miễn “hoàn toàn” trách nhiệm cho Tonkin

nếu tổn thất xảy ra do lỗi người gửi hàng (SH ký hợp đồng rất sơ sài với công ty ma, bịlừa đảo, hơn thế nữa đã không xin cấp vận đơn theo lệnh mà lại xin cấp vận đơn đíchdanh nên đã mất quyền sở hữu về hàng hóa và các quyền về vận đơn kể từ ngày giaohàng và ngày cấp vận đơn)

_Điều 78-BLHHVN Miễn trách nhiệm của người vận chuyển

2 Người vận chuyển được miễn hoàn toàn trách nhiệm, nếu tổn thất hàng hoá xảy

ra trong các trường hợp sau đây:

i) Hành động hoặc sự sơ suất của người giao hàng, chủ sở hữu hàng, đại lý hoặc đại diện của họ;

r) Bất kỳ nguyên nhân nào khác xảy ra mà người vận chuyển không có lỗi hoặc không cố ý gây ra tổn thất hoặc không phải do người làm công, đại lý của người vận chuyển có lỗi gây ra.

Việc SH dẫn chiếu Điều 80, BLHHVN để bác bỏ sự miễn trách của Tonkin trongĐiều 78 là một sự dẫn chiếu hết sức khập khiễng

_Điều 80-BLHHVN Mất quyền giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển

1 Người vận chuyển mất quyền giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển quy định tại Điều 79 của Bộ luật này nếu người khiếu nại chứng minh được mất mát,

hư hỏng hàng hoá là hậu quả do người vận chuyển đã có hành vi cố ý gây mất

mát, hư hỏng, chậm trả hàng hoặc cẩu thả và biết rằng việc mất mát, hư hỏng hoặc chậm trả hàng đó có thể xảy ra.

2 Người làm công, đại lý của người vận chuyển thực hiện với chủ định gây ra mất mát, hư hỏng hàng hoá, chậm trả hàng hoặc cẩu thả và biết rằng việc mất mát, hư hỏng hoặc chậm trả hàng đó có thể xảy ra cũng không được giới hạn trách nhiệm quy định tại Mục này

Tonkin không thể lấy Điều 94, BLHHVN và Điều 239, Luật Thương mại Việt Nam

để đem sang Australia xử lý lô hàng này, vì việc làm này trái với Điều 2 và Điều 3,Khoản 4, BLHHVN và Điều 1, Luật Thương mại Việt Nam

_Điều 2-BLHHVN Đối tượng áp dụng

1 Bộ luật này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài liên quan đến hoạt động hàng hải tại Việt Nam.

2 Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của Bộ luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó

_Điều 3-BLHHVN Nguyên tắc áp dụng pháp luật khi có xung đột pháp luật

4 Trong trường hợp quan hệ pháp luật liên quan đến hợp đồng vận chuyển hàng hoá thì áp dụng pháp luật của quốc gia nơi hàng hoá được trả theo hợp đồng.

_Điều 1-Luật TM Phạm vi điều chỉnh

1 Hoạt động thương mại thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2 Hoạt động thương mại thực hiện ngoài lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong trường hợp các bên thoả thuận chọn áp dụng Luật này hoặc luật nước ngoài, điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định áp dụng Luật này.

3 Hoạt động không nhằm mục đích sinh lợi của một bên trong giao dịch với thương nhân thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong trường hợp bên thực hiện hoạt động không nhằm mục đích sinh lợi đó chọn

áp dụng Luật này.

12

 Luận điểm 4:

Theo Điều 62, Luật Thương mại, do hợp đồng mua bán giữa SH và EPE không quyđịnh về việc khi nào thì chuyển quyền sở hữu từ người bán sang người mua nên quyền sởhữu lô hàng này đã chuyển sang người mua kể từ ngày 20/12/2006 (tức ngày giao hàng ở

TP Hồ Chí Minh)

_Điều 62 Thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hoá

Trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc các bên có thỏa thuận khác, quyền sở hữu được chuyển từ bên bán sang bên mua kể từ thời điểm hàng hóa được chuyển giao.

Điều 248, Bộ luật Dân sự cũng quy định tương tự Trang 95, Australia Maritime Lawcũng quy định rằng, đối với vận đơn đích danh thì các quyền về vận đơn trong đó cóquyền về sở hữu hàng hóa sẽ chuyển sang người nhận hàng đích danh có tên ghi trong đóngay lập tức khi ký phát vận đơn Khi vận đơn đã được ký phát, SH chỉ có quyền địnhđoạt như Điều 92, BLHHVN nếu chưa chuyển giao quyền này cho người khác Thực tế,

từ 20/12/2006, các quyền sở hữu, quyền định đoạt hàng hóa và các quyền về vận đơn đãtuột khỏi tay SH

_Điều 248 Chủ sở hữu chuyển giao quyền sở hữu của mình cho người khác

Khi chủ sở hữu chuyển giao quyền sở hữu của mình cho người khác thông qua hợp đồng mua bán, trao đổi, tặng cho, cho vay hoặc thông qua việc để thừa kế thì quyền sở hữu đối với tài sản của người đó chấm dứt kể từ thời điểm phát sinh quyền sở hữu của người được chuyển giao.

Vận đơn Tonkin cấp “Ghi rõ tên người nhận hàng gọi là vận đơn đích danh” như Điều

86, Khoản 2, Mục a, BLHHVN quy định

_Điều 86-BLHHVN Ký phát vận đơn

2 Vận đơn có thể được ký phát dưới các dạng sau đây:

a) Ghi rõ tên người nhận hàng, gọi là vận đơn đích danh;

Đã là vận đơn đích danh thì không chuyển nhượng được và người có tên trong vậnđơn đích danh là người nhận hàng hợp pháp Vận đơn là đích danh hay theo lệnh, chuyểnnhượng được hay không là do nội dung mặt trước (Box-layout Side) của vận đơn (đặcbiệt là nội dung ô chữ: “Consignee”) quyết định chứ không phải do người vận chuyển ghi

vào đó chữ “Straight” thì nó là đích danh, hay cứ ghi vào đó chữ “Negotiable” là tự nó

có thể chuyển nhượng được Một vận đơn có thể chuyển nhượng được hay không phải