Đề tai công tác bồi dưỡng phát triển năng lực đội ngũ giáo viên có những cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn phù hợp. Những giải pháp cụ thể, thiết thực phù hợp cho những bạn tham khảo làm đề tài về quản lý giáo dục
Trang 1MỤC LỤC
TrangPHẦN MỞ ĐẦU:
I Lý do chọn đề tài 4
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến vấn đề bồi dưỡng năng lực đội ngũ giáo viên tiểu học 81.3 Những quan điểm của Đảng về vấn đề chất lượng đội ngũ giáo viên 81.4 Những quy định của Nhà nước về vấn đề bồi dưỡng chất lượng đội ngũ giáo viên 10
I Đánh giá thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm 13 1.Tình hình kinh tế và xã hội và giáo dục ở địa phương 13
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦUI- Lí do chọn đề tài
Quá trình phát triển của lịch sử đã khẳng định: giáo dục luôn đóng vai tròhết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng,dân tộc và cả nhân loại Sự phát triển của một quốc gia trong thế kỷ XXI phụthuộc rất lớn vào tiềm năng tri thức của dân tộc đó mà giáo dục cùng với khoahọc - công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội.Hội nghị TW 4 khoá VII đã khẳng định "Giáo dục - Đào tạo là chìa khoá
để mở cửa tiến vào tương lai" (Báo Điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam) Nghịquyết TW 2 khoá VIII khẳng định "Muốn tiến hành CNH, HĐH thắng lợiphải phát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố
cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững" (Báo Điện tử Đảng Cộng SảnViệt Nam) Trong thời đại công nghệ thông tin và khoa học phát triển như vũbão, cùng với xu thế toàn cầu hoá, Đảng ta khẳng định "Phát triển giáo dục vàđào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá, là điều kiện phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản đểphát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh, bền vững" (Văn kiện Đại hội Xcủa Đảng Cộng sản Việt Nam-Báo Điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam) Nghịquyết Hội nghị lần thứ 8, BCHT.Ư Ðảng khóa XI về "Ðổi mới căn bản, toàndiện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trongđiều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế" đã khẳngđịnh vai trò quyết định chất lượng giáo dục của đội ngũ nhà giáo Ðiều nàyvừa thể hiện niềm tin vừa thể hiện sự mong đợi rất nhiều từ Ðảng và Nhànước đối với đội ngũ nhà giáo các cấp trong công cuộc đổi mới giáo dục.Nhiệm vụ "đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục" đang đặt lên vai độingũ nhà giáo Việt Nam những yêu cầu mới với trách nhiệm lớn hơn trong dạyhọc và giáo dục Mỗi thầy giáo, cô giáo theo yêu cầu đổi mới không những làngười giỏi về chuyên môn mà còn phải là người có năng lực sư phạm, nănglực giáo dục và truyền động lực học tập, tu dưỡng đạo đức nhân cách tới mỗihọc sinh Bên cạnh đó, để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, mỗi thầy giáo, côgiáo cũng cần có năng lực huy động và hợp tác rộng rãi hơn với đồng nghiệp,với cha mẹ học sinh, cộng đồng và các tổ chức xã hội cùng tham gia hiệu quảvào các hoạt động giáo dục Không những thế, mỗi thầy cô giáo còn có tráchnhiệm góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng và tham giarộng rãi các hoạt động ngoài nhà trường
Trang 3Vì vậy, việc xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầuđổi mới được ngành giáo dục và đào tạo xác định là nhiệm vụ quan trọng, làkhâu then chốt trong công cuộc đổi mới giáo dục Trong đó, công tác bồidưỡng và phát triển năng lực- trình độ cho đội ngũ giáo viên là giải pháp cótính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường, bởi lẽlao động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiếnthức sâu rộng, toàn diện, luôn biết bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệthuật sư phạm Tính đa dạng, phức tạp của hoạt động giảng dạy - giáo dục đòihỏi người lãnh đạo nhà trường phải thường xuyên chú ý đến việc phát triển,bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên.
Qua thực trạng về đội ngũ giáo viên chưa đồng đều về trình độ chuyênmôn, nhận thức của giáo viên về công tác bồi dưỡng chuyên môn còn hạnchế, việc tổ chức triển khai công tác này thiếu sự tuân thủ những nguyên tắcnhất định; nội dung nhiều khi thực hiện chưa đầy đủ, thiếu kế hoạch, biệnpháp chỉ đạo triển khai công tác này chưa khoa học, không thường xuyên…Đó là nguyên nhân thực tiễn dẫn đến kết quả công tác bồi dưỡng chuyên môncho giáo viên trong các trường tiểu học còn hạn chế Đây là những băn khoăntrăn trở và là bài toán cần có lời giải đáp của những người làm công tác quản
lí giáo dục
Bản thân là người làm công tác quản lí giáo dục, trực tiếp phụ tráchchuyên môn của nhà trường, nhận thức được tầm quan trọng của việc bồidưỡng và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, tôi quyết định chọn nghiêncứu đề tài “Bồi dưỡng và phát triển năng lực đội ngũ giáo viên” tại trường THVĩnh Thủy
II-Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:
1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu để xác định đúng nguyên nhân của thực trạng công tác bồidưỡng và phát triển năng lực đội ngũ, tìm ra các yếu tố có thể thúc đẩy hiệuquả công tác này, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm bồi dưỡng và pháttriển năng lực đội ngũ giáo viên trường TH Vĩnh Thủy- đáp ứng yêu cầu giáodục trong giai đoạn hiện nay
2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Bước đầu xác định một số cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác bồidưỡng năng lực đội ngũ giáo viên tiểu học
Trang 4Thu thập thông tin, khảo sát và đánh giá thực trạng và rút ra bài học kinhnghiệm của công tác bồi dưỡng và phát triển năng lực đội ngũ giáo viêntrường TH Vĩnh Thủy, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị
Kiến nghị và đề xuất những biện pháp quản lý nhằm bồi dưỡng, pháttriển năng lực đội ngũ giáo viên trường TH Vĩnh Thủy trong giai đoạn hiệnnay
III-Phương pháp nghiên cứu.
Nhóm nghiên cứu lí luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu
Nhóm nghiên cứu thực tiễn và các phương pháp hỗ trợ khác như: Quansát, đàm thoại, phỏng vấn, điều tra, khảo sát, thống kê, xử lí số liệu
IV- Kết cấu đề tài:
Trong đề tài này, ngoài phần mở đầu, kết cấu nội dung đề tài gồm 3chương:
Chương I Cơ sở khoa học:
Nêu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề tài
Chương II Kết quả và phân tích số liệu:
Nêu thực trạng giáo dục tiểu học và vấn đề bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
ở trường Tiểu học Vĩnh Thủy
Chương III Đề xuất và kết luận
Nêu những đề xuất, kiến nghị nhằm phát triển năng lực đội ngũ giáo viêntại trường TH Vĩnh Thủy
PHẦN NỘI DUNG
Trang 5CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC
1 Cơ sở lí luận.
1.1 Một số khái niệm cơ bản:
1.1.1 Bồi dưỡng:
Bồi dưỡng có thể coi là: quá trình cập nhật hóa kiến thức còn thiếu hoặc
đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc cũng cố các kỹ năng nghềnghiệp theo các chuyên đề Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho ngườilao động có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có hệ thống những trithức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ sẵn có để lao động nghề nghiệp mộtcách có hiệu quả hơn.(Nguyễn Minh Đường -1996)
1.1.2 Phát triển:
Theo Giáo trình Triết học Mác-Lê nin, NXB Giáo dục:
Phát triển là một phạm trù triết học chỉ khái quát quá trình vận động tiếnlên từ thấp đến cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn hoàn thiện hơn của sự vật Phát triển mang tính khó khăn, phức tạp Vì vậy trong nhận thức cũngnhư trong hoạt động thực tiễn nếu gặp khó khăn phải bình tĩnh, tin vào tươnglai
1.1.3 Năng lực:
Khái niệm năng lực (competency) có nguồn gốc tiếng La tinh
„competentia“ Ngày nay khái niệm năng lực được hiểu nhiều nghĩa khác
nhau Theo quan điểm của những nhà tâm lý học: Năng lực là tổng hợp cácđặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng củamột hoạt động, nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao.Các năng lực hình thành trên cơ sở của các tư chất tự nhiên của cá nhân nóđóng vai trò quan trọng, năng lực của con người không phải hoàn toàn do tựnhiên mà có, phần lớn do công tác, do tập luyện mà có.( Mạc Văn Trang, Thử
đề xuất một quan niệm về nhân cách trong cơ chế thị trường, Tạp chí Tâm lýhọc số (8/2000))
1.1.4 Đội ngũ giáo viên:
Đội ngũ giáo viên là tập hợp người làm nhiệm vụ dạy học, giáo dụctrong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục khác, cùng bị ràng buộc bởi nhữngquy tắc hành chính của ngành và Nhà nước (Luật GD-NXBGD- Hà Nội1998)
Trang 61.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến vấn đề bồi dưỡng năng lực đội ngũ giáo viên tiểu học.
Những điều kiện hiện nay của đời sống gia đình và xã hội đã làm thayđổi về cơ bản chức năng của nhà trường tiểu học trong xã hội
Ngày nay, người giáo viên tiểu học ngày càng đảm nhiệm những tráchnhiệm trước kia thuộc về cha mẹ, cách thức hoạt động của giáo viên và tácđộng của họ lên học sinh luôn thay đổi dưới ảnh hưởng của những tiến bộ củatâm lý học, xã hội học giáo dục Vì vậy, công tác bồi dưỡng giáo viên chịuảnh hưởng của nhiều nhân tố” (Vụ tiểu học- Chiến lược phát triển giáo dục vàđào tạo đến năm 2020)
Hoàn cảnh công tác của giáo viên cũng như điều kiện sống của họ ảnhhưởng đến công tác bồi dưỡng giáo viên Điều kiện những người đứng lớp làphải công tác liên tục nên thời gian bồi dưỡng cũng bị hạn chế Đời sống kinh
tế còn nhiều khó khăn ảnh hưởng lớn tới sự tập trung, tinh thần tiếp thu trithức mới Đặc biệt là do trình độ đào tạo ban đầu thấp nên việc tiếp thu gặprất nhiều trở ngại
Trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo
cơ chế thị trường dưới sự điều tiết của nhà nước cũng như tác động mạnh tớigiáo dục và đào tạo Vì vậy, cần có một đội ngũ giáo viên có bản lĩnh chínhtrị vững vàng, năng động, có trình độ chuyên môn đảm bảo góp phần nângcao hiệu quả đào tạo
Chất lượng của việc bồi dưỡng giáo viên tiểu học chịu sự tác động và sựchi phối của văn hóa, kinh tế xã hội, khoa học công nghệ và đặc biệt là sựphát triển của ngành Giáo dục –Đào tạo Việc đổi mới kinh tế xã hội có ảnhhưởng lớn đến từng giáo viên
1.3 Những quan điểm của Đảng về vấn đề chất lượng đội ngũ giáo viên.
Nghị quyết TW2 khóa VIII chỉ rõ: “giáo viên là nhân tố quyết định chấtlượng giáo dục và được xã hội tôn vinh” và “muốn nâng cao chất lượng giáodục toàn diện bậc tiểu học, giáo viên tiểu học phải được đào tạo liên tục tronggiai đoạn học ở trường sư phạm, trong thời gian hành nghề”
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng khẳng định: “Phát triểngiáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục ViệtNam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhậpquốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáoviên và cán bộ quản lý là khâu then chốt” Đây là tư duy mang tầm chiến
Trang 7lược, thể hiện quan điểm toàn diện, khách quan, khoa học của Đảng Cộng sảnViệt Nam Bởi hơn lúc nào hết, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên vững mạnh, toàndiện, vừa hồng vừa chuyên là yêu cầu cấp thiết của giáo dục Việt Nam hiệntại Yêu cầu bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên được Đại hội chỉ rõ làphải "xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chấtlượng", là khâu then chốt, là tiền đề trong đổi mới giáo dục và đào tạo.
Nghị quyết yêu cầu: “Nâng cao nhận thức về vai trò quyết định chấtlượng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”Nghị quyết đã xác định nhiệm vụ giải pháp về Phát triển đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo :
“Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo vàcán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm
an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhàgiáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo Tiến tới tất cả các giáo viên tiểuhọc, trung học cơ sở, giáo viên, giảng viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệpphải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sư phạm, giảng viên cao đẳng,đại học có trình độ từ thạc sĩ trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp
vụ sư phạm Cán bộ quản lý giáo dục các cấp phải qua đào tạo về nghiệp vụquản lý
Phát triển hệ thống trường sư phạm đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo,bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; ưu tiên đầu tư xâydựng một số trường sư phạm, trường sư phạm kỹ thuật trọng điểm; khắc phụctình trạng phân tán trong hệ thống các cơ sở đào tạo nhà giáo Có cơ chếtuyển sinh và cử tuyển riêng để tuyển chọn được những người có phẩm chất,năng lực phù hợp vào ngành sư phạm
Đổi mới mạnh mẽ mục tiêu, nội dung, phương pháp đào tạo, đào tạo lại,bồi dưỡng và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của nhà giáo theo yêu cầunâng cao chất lượng, trách nhiệm, đạo đức và năng lực nghề nghiệp
Có chế độ ưu đãi đối với nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Việctuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ, tôn vinh nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dụcphải trên cơ sở đánh giá năng lực, đạo đức nghề nghiệp và hiệu quả công tác.Có chế độ ưu đãi và quy định tuổi nghỉ hưu hợp lý đối với nhà giáo có trình
độ cao; có cơ chế miễn nhiệm, bố trí công việc khác hoặc kiên quyết đưa rakhỏi ngành đối với những người không đủ phẩm chất, năng lực, không đápứng yêu cầu, nhiệm vụ Lương của nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất trong
Trang 8hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp và có thêm phụ cấp tùy theotính chất công việc, theo vùng.
Khuyến khích đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ Có chính sách hỗ trợ giảng viên trẻ về chỗ ở, học tập
và nghiên cứu khoa học Bảo đảm bình đẳng giữa nhà giáo trường công lập
và nhà giáo trường ngoài công lập về tôn vinh và cơ hội đào tạo, bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ ”
1.4 Những quy định của Nhà nước về vấn đề bồi dưỡng chất lượng đội ngũ giáo viên.
Để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động giảng dạy và giáo dục của nhàtrường và ngành giáo dục, Nhà nước đã ban hành luật giáo dục sửa đổi và bổsung năm 2009, Bộ GD-ĐT đã ban hành điều lệ trường TH kèm theo Thông
tư số 41/2010/TT-BGD&ĐT ngày 30/12/2010 của Bộ GD-ĐT, đó chính là cơ
sở pháp lý của đề tài
Điều 15 chương I luật giáo dục quy định "Nhà giáo giữ vai trò quyếtđịnh trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng họctập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người học Nhà nước tổ chức đào tạo, bồidưỡng nhà giáo, có chính sách bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất vàtinh thần để nhà giáo thực hiện nhiệm vụ của mình" Về nhiệm vụ nhà giáo,luật giáo dục yêu cầu nhà giáo phải có nhiều tiêu chuẩn, trong đó có các tiêuchuẩn "Có phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt Đạt trình độ chuẩn được đào tạo
về chuyên môn nghiệp vụ" Điều 72 - Chương IV: "Rèn luyện đạo đức, họctập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng chuyênmôn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng và hiệu qủa giảng dạy và giáo dục" Điều lệ trường tiểu học: “Trình độ chuẩn của giáo viên tiểu học là tốtnghiệp THSP Giáo viên chưa đạt trình độ chuẩn quy định này được nhàtrường, cơ quan quản lý giáo dục tạo điều kiện để đạt trình độ chuẩn” Nhiệm
vụ, quyền hạn của trường Tiểu học là "Quản lý giáo viên nhân viên và họcsinh"; "tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theochương trình giáo dục tiểu học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành"
2.Cơ sở thực tiễn:
2.1 Xuất phát từ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng và phát triển năng lực đội ngũ giáo viên.
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là truyền đạt
và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử xã hội của các thế hệ loài người đi trước Nhờ
Trang 9có giáo dục mà các thế hệ tiếp nối phát triển, tinh hoa văn hóa của dân tộc và
cả nhân loại được kế thừa, bổ sung Chính nhờ vậy xã hội loài người khôngngừng tiến lên
Nhiệm vụ của ngành giáo dục đặt ra trong giai đoạn hiện nay là: tất cảcác thầy, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục phải tạo được bước chuyển biến cơbản về chất lượng giáo dục toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa vàhội nhập quốc tế, phục vụ thiết thực cho sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội.Chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là “chìa khóa vàng”
và là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng và đổi mới giáo dục
Đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay đa dạng về nguồn gốc đào tạo, nhiềunơi chưa có cán bộ cốt cán (người làm quản lí chưa qua đào tạo mà chủ yếuchỉ dựa vào kinh nghiệm bản thân) Đa số giáo viên chỉ tập trung vào hai mônchính là Toán và Tiếng Việt và chỉ mới tập trung vào dạy đọc viết và tínhtoán chứ chưa dạy các em cách học, phương pháp tiếp cận tri thức Nguyênnhân của vấn đề là do trình độ của giáo viên còn thấp
Với những lí do trên thì muốn nâng cao chất lượng giáo viên tiểu họclàm nền tảng vững chắc cho hệ thống giáo dục quốc dân, thì không thể khôngtiến hành việc bồi dưỡng và phát triển năng lực cho giáo viên tiểu học
2.2 Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn cuộc sống hiện nay.
Trong điều kiện xã hội phát triển mạnh mẽ và toàn diện như hiện nay,giáo dục cũng phải phát triển theo hướng đa dạng hóa, xã hội hóa do đó nhiềuvấn đề mới đặt ra đòi hỏi giáo dục phải giải quyết Trước yêu cầu của thời đại,giáo dục nói chung và nghề dạy học nói riêng cũng không thể nằm ngoàinhững đòi hỏi của yêu cầu đó Người thầy không thể bằng lòng với vốn kiếnthức được học trong trường sư phạm Vì vậy, giáo dục phải luôn quan tâm tớivấn đề bồi dưỡng làm phong phú và cập nhật kiến thức, sự hiểu biết và nănglực sư phạm cho giáo viên Song trong thực tế cho thấy đội ngũ giáo viên đặcbiệt là giáo viên tiểu học hiện nay “vừa thiếu lại vừa yếu” “chất lượng đội ngũchưa đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới”(Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị quốc gia, HàNội) nguyên nhân chính là do một số bất cập sau :
Một là: Đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo tốt, rất ít giáo viên có trình
độ cao đẳng và đại học chính quy
Hai là: Đa số giáo viên hiện nay có đời sống rất khó khăn, nên thời gian
đầu tư cho việc nghiên cứu tài liệu giảng dạy còn nhiều hạn chế, dẫn đến chấtlượng trong từng giờ dạy chưa được đảm bảo
Trang 10Ba là: Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển như hiện nay, việc
vận dụng các phương pháp dạy học tiên tiến, các phương tiện kỹ thuật hiệnđại vào nhà trường là điều kiện cần thiết để học sinh tiếp cận và nắm bắt đượcnhững tiến bộ của loài người nhưng trình độ của giáo viên tiểu học chưa thểtiếp cận được những vấn đề nói trên
Bốn là: Hiện nay nội dung chương trình, sách giáo khoa, phương pháp
giảng dạy vẫn chưa được thống nhất, nhiều chỗ còn bất cập với thời đại dẫnđến những xáo trộn nhất định trong công tác giảng dạy ở các trường Vì vậyđòi hỏi người giáo viên phải có trình độ hiểu biết nhất định để tự mình có thểlựa chọn thông tin phù hợp phục vụ dạy và học đạt kết quả tốt góp phần nângcao chất lượng giáo dục và đào tạo
Từ bốn vấn đề nêu trên ta có thể nhận thấy rằng, muốn phát triển giáodục và đào tạo nói chung, bậc tiểu học nói riêng làm cơ sở là động lực thúcđẩy, phát triển KT-XH thì vấn đề bồi dưỡng và phát triển năng lực cho độingũ giáo viên được đặt ra như một vấn đề tất yếu
2.3 Xuất phát từ mong muốn khắc phục những yếu kém, hạn chế của công tác bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên trường TH Vĩnh Thủy.
Hiện tại, đội ngũ giáo viên cơ bản đủ về số lượng Nhà trường đã xâydựng được quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch Năng lực của đội ngũgiáo viên không đồng đều, thiếu sự trải nghiệm thực tiễn Đội ngũ thườngxuyên bị biến động do thuyên chuyển công tác Cơ sở vật chất chưa đáp ứngyêu cầu đổi mới phương pháp đào tạo Điều kiện khách quan về cơ chế chưatạo điều kiện cho giáo viên phát huy hết khả năng và sở trường của mình.Công tác phát triển đội ngũ giáo viên của nhà trường chưa đáp ứng yêu cầuđổi mới giáo dục phổ thông trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước
Đề tài mong muốn đề xuất một số biện pháp nhằm khắc phục những hạnchế, trong công tác bồi dưỡng và phát triển năng lực cho đội ngũ giáo viên.Hướng đến, xây dựng đội ngũ nhà giáo: vững về chuyên môn, tinh thông vềnghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức, luôn giữ vững và phát huy vai trò của mìnhtrong nghề nghiệp
CHƯƠNG II: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU .
I Đánh giá thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm
1.Tình hình kinh tế và xã hội và giáo dục ở địa phương.
Trang 11Vĩnh Thủy, vùng đất bán sơn địa, là một xã thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnhQuảng Trị Với truyền thống văn hóa và lịch sử lâu đời, được tạo dựng quanhiều thế hệ, Vĩnh Thủy là vùng đất linh thiêng, oai hùng và giàu tiềm năng.Con người nơi đây cần cù trong lao động sản xuất, thông minh sáng tạo trongchế ngự thiên nhiên, có tinh thần thượng võ trong đấu tranh diệt trừ ác thú;đoàn kết, dũng cảm, kiên cường trong chống giặc ngoại xâm.
Từ truyền thống quê hương nhiều người con Vĩnh Thủy đã trưởng thànhtrong chiến đấu, lao đông, học tập và trở thành anh hùng lực lượng vũ trangnhân dân, sĩ quan cao cấp trong quân đội, trở thành người lãnh đạo quản lýchủ chốt ở các ngành cấp xã huyện, tỉnh và trung ương Hàng nghìn ngườicon Vĩnh Thủy có trình độ đại học, kĩ sư, hàng chục tiến sĩ, phó tiến sĩ, giáo
sư, nhà giáo ưu tú…đang ngày đêm đem tài sức cống hiến cho quê hương đấtnước Và hôm nay, ở mảnh đất anh hùng Vĩnh Thủy có trường lớp khangtrang cho các cháu mầm non, học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở, thu hút100% con em trong độ tuổi đến trường, 98% số học sinh tốt nghiệp trung học
cơ sở vào học cấp Trung học phổ thông và các loại hình, hàng năm có bìnhquân 30 em được vào Đại học và trung học chuyên nghiệp Tháng 10 năm
2003 trường Tiểu học và tháng 11 năm 2012 trường Trung học cơ sở của xãđạt chuẩn quốc gia, trường mầm non đang trong lộ trình xây dựng và kiểm tracông nhận chuẩn quốc gia
Cùng với nền giáo dục nước nhà, giáo dục Vĩnh Thủy có nhiệm vụ
“Nâng cao dân trí, bước đầu đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” cho quêhương đất nước Với những số liệu đạt được và niềm tin vững chắc, giáo dụcVĩnh Thủy đã và đang ngày càng phát triển góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội
xã Vĩnh Thủy ngày càng phát triển, cùng cả nước tiến nhanh, tiến mạnh, tiếnvững chắc trên con đường CNH-HĐH đất nước, vì mục tiêu “Dân giàu, nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”
2 Thực trạng trường Tiểu học Vĩnh Thủy
Trường Tiểu học Vĩnh Thủy được thành lập từ năm 1990 (chia tách từtrường cấp I-II Vĩnh Thủy) Trường đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát
từ Phòng giáo dục Vĩnh Linh, các cấp lãnh đạo chính quyền huyện, xã và cácthôn trên địa bàn nên bộ mặt của nhà trường ngày càng có nhiều chuyển biếnđáng phấn khởi Tuy còn gặp nhiều khó khăn nhưng trường đã biết huy độngcác nguồn lực để xây dựng cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giảng dạynhằm đưa chất lượng giáo dục của nhà trường đi lên.Vì vậy trường đã nhiềunăm liên tục đạt trường tiên tiến cấp huyện và cấp tỉnh, nhiều cá nhân đượctặng các danh hiệu thi đua xuất sắc các cấp
Trang 12Chất lượng Giáo viên
GIÁO VIÊN DẠY
GIỎI
NĂM HỌC2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013
Đội ngũ cán bộ quản lí: 3 đồng chí - nữ: 2, đều là cán bộ trẻ, có năng lựcquản lí, nhiệt tình với công tác và được đánh giá cao trong các hoạt động giáodục
Trường có số lượng học sinh khá đông: 407 em /17 lớp (mỗi khối 3-4lớp)
Số lượng giáo viên thiếu so với quy định trường Tiểu học hạng 2, thiếugiáo viên năng khiếu như Tin học, Thể dục, Ngoại ngữ
2.1 Những thành tựu, kết quả đạt được.
Trong những năm qua, dựa vào tình hình thực tế của trường, phát huynhững thuận lợi, khắc phục khó khăn, công tác quản lí nhằm bồi dưỡng và
Trang 13phát triển năng lực đội ngũ của trường TH Vĩnh Thủy đã thực hiện thànhcông những việc làm sau:
Lãnh đạo nhà trường đã đảm bảo tính hệ thống và chủ trương phát triểncủa Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT cho giáo viên tiểu học, nhận thức đúng đắn
về chất lượng đội ngũ giáo viên quyết định chất lượng giáo dục trong mỗi nhàtrường Trên cơ sở đó, nhà trường vận dụng vào thực tiễn của trường, xâydựng kế hoạch cụ thể, chỉ đạo kịp thời, sát sao, phân công bố trí đội ngũ mộtcách hợp lý, đúng người, đúng việc Tổ chức và chỉ đạo triển khai thực hiện
kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đạt hiệu quả: hằng năm, bámsát kế hoạch của Phòng giáo dục, kế hoạch của chuyên môn, trường cử giáoviên tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng thay sách,tham gia dự án chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, dự các chuyên đề hộithảo về phương pháp dạy học tích cực, hoạt động ngoài giờ lên lớp, sinh hoạt
tổ chuyên môn, giáo dục trẻ hoà nhập để trau dồi và nâng cao trình độnghiệp vụ cho cán bộ và giáo viên
Để công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên đạt kết quảtốt, nhà trường đã đặt ra một số yêu cầu cơ bản sau:
Hiệu trưởng phải nhận thức đúng về tầm quan trọng và xác định đúngnhu cầu, mục tiêu, nội dung cần bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáoviên.Tổ chức và chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môncho giáo viên đạt hiệu quả Kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn phải là một phầntrong kế hoạch chung thể hiện rõ trong các hoạt động giáo dục của nhàtrường, của các tổ, khối chuyên môn Mỗi hoạt động bồi dưỡng đều có mụcđích riêng, nội dung và phương pháp, phương tiện thực hiện riêng và cuốicùng phải được Hiệu trưởng đánh giá
Nội dung bồi dưỡng:
Bồi dưỡng, nâng cao tư tưởng, nhận thức chính trị; chuyên môn nghiệp
vụ năng lực công tác, sức khoẻ cho đội ngũ giáo viên Vì vậy, đa số giáo viêncủa trường tiếp cận và áp dụng phương pháp dạy học tích cực, dạy trẻ khuyếttật tại lớp tương đối hiêụ qủa Động viên, khuyến khích và tạo điều kiện thuậnlợi để cán bộ, giáo viên trong trường học tập nâng cao trình độ (cao đẳng, đạihọc, trung cấp lí luận chính trị, quản lí nhà nước, tin học, ngoại ngữ, thư việnthiết bị, kế toán- văn phòng… nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ chođội ngũ Phát huy vai trò tích cực, chủ động của giáo viên trong việc bồidưỡng và phát triển Từng giáo viên phải tự giác, tích cực chủ động trong việctiếp nhận nội dung bồi dưỡng của cấp trên, đồng thời nêu cao tinh thần tự học,
tự bồi dưỡng
Trang 14Hiệu trưởng giữ vai trò quyết định trong việc tổ chức các hoạt động bồidưỡng Phó Hiệu trưởng tham mưu, lập kế hoạch bồi dưỡng về chuyên môntrình hiệu để thống nhất được yêu cầu xây dựng và phát triển đội ngũ của toàntrường với mục tiêu phấn đấu của mỗi giáo viên, thu hút mọi giáo viên vàocác hình thức học tập phù hợp, đạt hiệu quả cao
Hằng năm, 100% giáo viên được dự tập huấn chuyên môn, mỗi tháng cósinh hoạt chuyên môn cấp trường và cấp tổ, tất cả các giáo viên trẻ và có điềukiện đã tham gia học tập nâng cao trình độ sư phạm và các lĩnh vực khác phục
vụ cho chuyên môn, quản lí như trung cấp lí luận chính trị, quản lí nhà nước,tin học, ngoại ngữ, thư viện thiết bị, kế toán- văn phòng Chất lượng giáodục ngày một tăng cao, chất lượng đại trà luôn đạt và vượt chỉ tiêu đề ra,không có hiện tượng tiêu cực trong thi cử, không có học sinh ngồi nhầm lớp
Số lượng và chất lượng học sinh giỏi các loại hình luôn dẫn đầu trong cáctrường cùng cụm chuyên môn (học sinh giỏi văn hoá, năng khiếu văn - thể-
mĩ, hoạt động đội, các cuộc thi khác như tin học trẻ, giải toán qua mạngInternet, giao lưu các lọai hình )
Đẩy mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin trong nhà trường: công tácquản lí chuyên môn, tài chính, tài sản đều được sử dụng trên máy vi tính,việc cập nhật số liệu, báo cáo thông tin 2 chiều, khai thác mạng được áp dụngphổ biến trong đội ngũ quản lí và giáo viên Giáo viên soạn bài bằng máy vitính, dạy giáo án điện tử chiếm 65% toàn đội ngũ Các hoạt động ngoài giờlên lớp, các hội thi đều khai thác tối đa hiệu quả từ công nghệ thông tin, tạođiều kiện thuận lợi và tăng tính hiệu quả của hoạt động, thu hút được nhiềuhọc sinh tham gia, tạo không khí thi đua sôi nổi trong nhà trường
Phối hợp với tổ chức Công đoàn đảm bảo tốt chế độ, chính sách, quyềnlợi hợp pháp cho giáo viên trong trường, tự đó tạo niềm tin, sự phấn khởi chocán bộ, giáo viên yên tâm công tác
2.2 Những yếu kém, tồn tại, khuyết điểm.
Bên cạnh những thành công như đã kể trên, công tác bồi dưỡng và pháttriển năng lực đội ngũ trường TH Vĩnh Thủy vẫn còn những mặt hạn chế như:-Việc bố trí giáo viên đứng lớp và làm các công tác khác như văn phòng,
y tế, phụ trách bán trú đôi khi còn lúng túng, có sự thay đổi công tác giữanăm học làm cho công việc gặp nhiều khó khăn, hiệu quả công tác bị hạn chế.Tuy đã có sự đầu tư cho vệc bồi dưỡng và phát triển năng lực chuyên môncho đội ngũ cán bộ giáo viên, song do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan,trong đội ngũ giáo viên còn một số người năng lực còn hạn chế, tiếp thu và
Trang 15vận dụng cái mới còn thụ động, chưa tích cực học tập và tự bồi dưỡng mìnhhoặc còn ngại đưa cái mới vào giảng dạy (đặc biệt là việc áp dụng CNTT vàogiảng dạy) Qua dự giờ thường kỳ, qua các đợt thao giảng, sinh hoạt chuyênmôn trường nhận thấy: Rất nhiều giáo viên nhất là số giáo viên mới vào nghềchất lượng giảng dạy quá thấp, như: lúng túng về phương pháp giảng dạy vàgiáo dục, kỹ năng thiết kế giờ dạy yếu, thậm chí có giáo viên kiến thức chưavững vàng.Về phương pháp giảng dạy còn nặng về truyền thụ, chưa đổi mớiphương pháp nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh Trongcông tác chủ nhiệm, có một số giáo viên chưa có năng lực tổ chức sinh hoạttập thể, thuyết phục, cảm hóa học sinh, ứng xử các tình huống sư phạm Hầuhết giáo viên đã có hiểu biết về tin học, về máy tính, có thể thiết kế giảng dạybằng giáo án điện tử nhưng vẫn còn ngại thiết kế và giảng dạy vì phải bỏ ranhiều thời gian để soạn bài và việc bố trí phòng học còn gặp nhiều khó khăn.-Công tác chủ nhiệm và liên lạc đối với phụ huynh học sinh có phần hạnchế, chưa phát huy mối liên hệ mật thiết và quan trọng giữa nhà trường và giađình để giảm bớt gánh nặng cho giáo viên trong công tác toàn diện giáo dụchọc sinh.
-Vai trò của Tổ chuyên môn cũng như Tổ trưởng chuyên môn chưa đượcphát huy một cách tối đa Hiện nay, tổ trưởng chuyên môn được bổ nhiệm dựavào kinh nghiệm và hiệu quả giảng dạy, năng lực công tác của một số giáoviên Lãnh đạo nhà trường quản lý tổ chuyên môn phần lớn bằng kinhnghiệm, bằng sự học hỏi lẫn nhau Số tổ trưởng chuyên môn được đào tạonghiệp vụ quản lý nhà trường hầu như không có vì vậy hiệu quả hoạt độngcủa tổ chuyên môn trong nhà trường chưa phát huy được hiệu quả Đặc biệt lànhững người mới được bổ nhiệm, họ rất lúng túng trong việc thực thi cácchức năng nhiệm vụ của người quản lý cấp tổ
2.3 Nguyên nhân,
2.3.1 Nguyên nhân thành tựu, kết quả đạt được.
Để đạt được những thành công trong công tác bồi dưỡng và phát triểnnăng lực đội ngũ của trường TH Vĩnh Thủy như kể trên, có những nguyênnhân sau:
-Sự chỉ đạo sát sao, sự quan tâm và đầu tư đúng mức cho công tác giáodục nói chung và công tác phát triển đội ngũ nhà trường nói riêng của Phònggiáo dục, các cấp lãnh đạo Đảng và chính quyền địa phương trong việc đầu tư
cơ sở vật chất, tạo điều kiện để phát triển chuyên môn trong đội ngũ giáo viêncủa trường
Trang 16-Sự nhận thức đúng đắn, sự năng động, nhiệt tình của đội ngũ làm côngtác quản lí tại trường Ban giám hiệu nhà trường đã tìm hiểu kĩ về năng lực,trình độ chuyên môn, nguyện vọng của từng giáo viên để bố trí, sắp xếp đúngngười, đúng việc, phát huy tối đa năng lực, sở trường của từng người tronghội đồng sư phạm.
-Bản thân những người làm công tác quản lí cũng đã có ý thức đi đầutrong công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng bản thân để đáp ứng như cầu quản
lí giáo dục trong thời kì mới, tạo sự tiên phong, gương mẫu, tạo niềm tin đểgiáo viên noi theo
-Có kế hoạch và quản lí việc tổ chức thực hiện kế hoạch một cách hợp lítrong suốt từng năm học, có sự điều chỉnh, phân cấp kịp thời để mang lại hiệuquả cao trong công tác giáo dục
-Đội ngũ giáo viên được động vỉên kịp thời, được tạo điều kiện ( về tinhthần, vật chất, thời gian ) vượt qua khó khăn để học tập và tự học tập nângcao trình độ, rèn luyện nghiệp vụ phục vụ cho công tác của mình Đa số giáoviên trong trường đều có sự nhiệt tình, tâm huyết với nghề, có trình độ, nănglực sư phạm tốt, có ý thức kỉ luật nghề nghiệp cao, ham học hỏi và cầu tiến,đây chính là nguyên nhân chủ quan quan trọng nhất để mỗi người có thể pháttriển năng lực của bản thân thông qua con đường học tập và tự bồi dưỡng, rènluyện bản thân
-Công tác thi đua khen thưởng, động viên tinh thần kịp thời và chính xáccủa nhà trường đã góp phần thúc đẩy việc học tập nâng cao trình độ của giáoviên đạt hiệu quả cao
2.3.2 Nguyên nhân yếu kém, tồn tại, khuyết điểm.
Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong công tác bồi dưỡng và pháttriển năng lực đội ngũ trường TH Vĩnh Thủy:
Đội ngũ quản lí của nhà trường trẻ, kinh nghiệm quản lí đội ngũ còn ítnên việc quản lí việc phát triển đội ngũ trước mắt và tầm nhìn lâu dài có phầnhạn chế Trong những năm học gần đây, nhà trường luôn thiếu số lượng cánbộ- giáo viên và nhân viên theo quy định của ngành Việc thiếu giáo viênđứng lớp sẽ dẫn đến tình trạng bố trí giáo viên gặp nhiều khó khăn, phân côngdạy thay, bồi dưỡng học sinh giỏi các loại hình gặp lúng túng và có sự thayđổi trong năm học Ngoài ra trường thiếu giáo viên dạy năng khiếu giáo viêndạy thể dục, ngoại ngữ, tin học nên phải hợp đồng thêm giáo viên, vì vậy việcquản lí giáo viên hợp đồng cũng gặp nhiều khó khăn, không ổn định Ngoài
ra, nhà trường còn thiếu nhân viên trong một số bộ phận như văn phòng, thủ