Tiết 93 Văn bản tổng kết

Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh : Hiểu mục đích, yêu cầu, nội dung và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết thông thờng.. - Tieỏn trỡnh baứi daùy: THỜI GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN

Ngaứy soaùn:12-4 -2010 Laứm vaờn :

Tiết:93

I MUẽCTIEÂU

1 Veà kieỏn thửực: Giuựp hoùc sinh :

Hiểu mục đích, yêu cầu, nội dung và phơng pháp thể hiện của

văn bản tổng kết thông thờng

2 Veà kú naờng: Biết cách lập dàn ý, từ đó viết đợc một văn

bản tổng kết có nội dung đơn giản, phù hợp với trình độ học sinh THPT

3 Veà thaựi ủoọ: Coự yự thửực thaựi ủoọ laứm vieọc khoa hoùc.

II CHUAÅN Bề

1.Chuaồn bũ cuỷa giaựo vieõn:

- ẹoà duứng daùy hoùc : Taứi lieọu tham khaỷo: Saựch giaựo

vieõn, Thieỏt keỏ baứi giaỷng

- Phửụng aựn toồ chửực lụựp hoùc : Phaựt vaỏn, dieón giaỷng,

gụùi mụỷ, thaỷo luaọn

2 Chuaồn bũ cuỷa hoùc sinh : ẹoùc saựch giaựo khoa, soaùn baứi

theo hửụựng daón saựch giaựo khoa

III HOAẽT ẹOÄNG DAẽY HOẽC

1 OÅn ủũnh tỡnh hỡnh lụựp : (1phuựt) Kieồm tra neà neỏp, sú

soỏ, taực phong hoùc sinh

2 Kieồm tra baứi cuừ : (5 phuựt)

1 Câu hỏi:

Có một tình huống nh sau: Anh ( chị ) đang tham gia vào một

cuộc trò chuyện giữa một nhóm bạn bè Câu chuyện bất ngờ chạm vào một điều mà anh ( chị ) đang ấp ủ, làm nảy sinh trong anh ( chị ) nhu cầu đợc phát biểu điều đó với mọi ngời

Em hãy phát biểu điều mà em ấp ủ đó và cho biết: có thể coi

đó là một lời phát biểu tự do không? Vì sao?

2 Dự kiến trả lời:

* Học sinh trình bày vấn đề mình ấp ủ một cách hứng thú Trong quá trình phát biểu, học sinh biết quan tâm đến nhu cầu thái độ của ngời nghe, để đa ra nội dung và cách phát biểu thích hợp, thuyết phục

* Có thể coi đó là lời phát biểu tự do Vì: đó là tình huống phát biểu không theo nội dung chuẩn bị kĩ càng từ trớc

* Giáo viên nhận xét và mở rộng: Trong cuộc sống, chúng ta thờng xuyên gặp những tình huống bất ngờ cần phải phát biểu ý kiến, với

các quy mô lớn nhỏ khác nhau Việc nắm vững cách phát biểu tự do

sẽ giúp các em thêm chủ động trong mọi tình huống giao tiếp, ứng xử

3 Giaỷng baứi mụựi:

Lụứi vaứo baứi : (2 phuựt)

Trong cuộc sống cũng nh trong học tập, sau mỗi hoạt động, công việc, chúng ta cần nhìn nhận, tổng kết vấn đề Đó là việc làm rất cần thiết để mỗi chúng ta thực hiện công việc có hiệu quả hơn Bài

“Văn bản tổng kết ” sẽ giúp các em nắm đợc đặc điểm, yêu cầu

và phơng pháp thể hiện của văn bản tổng kết và bớc đầu viết đợc văn bản tổng kết có nội dung đơn giản

- Tieỏn trỡnh baứi daùy:

THỜI

GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG KIẾN THỨC

10’

15’

Hoaùt ủoọng 1 :

Giaựo vieõn

hửụựng daón cho

hoùc sinh tỡm

hieồu baứi:

2 văn bản viết

ra nhằm mục

đích gì?

Điểm khác nhau

giữa 2 văn bản

tổng kết trên?

Giáo viên hớng

dẫn học sinh rút

ra nhận xét

Hoạt động

nhóm

- Nhóm 1,3:

Phân tích Ngữ

liệu1 - T173 Trả

lời câu hỏi mục

1.II

- Nhóm 2,4:

Phân tích Ngữ

liệu2 - T178 Trả

lời câu hỏi mục

2.II

Giáo viên lu ý học

sinh: Các nhóm

khác có thể bổ

sung ý kiến

H

oaùt ủoọng 2:

* Từ phân tích 2

Ngữ liệu, học

sinh rút ra mục

đích, yêu cầu

và nội dung của

Văn bản tổng

kết

Mục đích, yêu

cầu, nội dung

của văn bản

Hoaùt ủoọng 1:

(Học sinh đọc Sách giáo khoa và trả lời câu hỏi trên)

Học sinh đọc nhanh 2 ngữ liệu trên cơ sở đã

chuẩn bị ở nhà

Học sinh tiếp tục theo dõi Ngữ

liệu1 T173, Ngữ

liệu 2 T178 Sách giáo khoa

Học sinh nhận xét

2 Ngữ liệu

Học sinh trả lời: 2 văn bản viết ra nhằm mục đích tổng kết

Học sinh trả lời:

- 2 Văn bản tổng kết 2 lĩnh vực khác nhau, hình thức diễn đạt khác nhau

H oaùt ủoọng 2:

(Học sinh trả lời câu hỏi 3II )

A Lý thuyết:

I Tìm hiểu chung về văn bản tổng kết:

1 Ngữ liệu:

* Ngữ liệu1: Sách giáo khoa T 173 Tổng kết đợt hoạt động tình nguyện tại các trung tâm điều dỡng thơng binh, bệnh binh nặng và ngời có công với nớc

* Ngữ liệu 2 : Sách giáo

khoa T178 Tổng kết phần Tiếng Việt : Hoạt

động giao tiếp bằng ngôn ngữ

2 Phân tích:

3 Nhận xét:

- Văn bản tổng kết:

nhằm nhìn nhận, đánh giá kết quả công việc

- 2 loại văn bản tổng kết: + Văn bản tổng kết hoạt

động thực tiễn

+ Văn bản tổng kết tri thức

II Cách viết văn bản tổng kết:

*Ngữ liệu: Sách giáo

khoa

1 Phân tích ngữ liệu:

* Ngữ liệu1:

a Văn bản tổng kết hoạt

động thực tiễn, phong cách ngôn ngữ hành chính

b Mục đích: nhìn

nhận, đánh giá hoạt

động của Đội thanh niên tình nguyện Trờng Đại

tổng kết ?

Phong cách

ngôn ngữ trong

học s phạm Hà Nội

Yêu cầu: chính xác,

khách quan

Bố cục : 3 phần :

-Đặt vấn đề : mục

đích, ý nghĩa, yêu cầu của công việc

-Giải quyết vấn đề  : T-ờng trình và đánh giá các việc ( Mục 1 : tổ chức và mục 2 : kết quả hoạt động)

-Kết thúc vấn đề  : Đánh giá và rút kinh nghiệm ( mục 3 đánh giá chung)

Nội dung : Tổng kết

đợt hoạt động tình nguyện tại trung tâm

điều dỡng thơng binh

* Ngữ liệu2 :

a.Văn bản tổng kết tri thức, phong cách ngôn ngữ khoa học

b Mục đích : hệ

thống hoá những kiến thức đã học

Yêu cầu : ngắn gọn,

chính xác, mạch lạc

Bố cục : Rõ ràng 7 vấn

đề kiến thức

Nội dung : Tóm tắt

những kiến thức,kĩ năng cơ bản giúp ngời đọc nắm vững tri thức về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

3 Nhận xét :

* Mục đích :

- Văn bản tổng kết hoạt

động thực tiễn : nhằm nhìn nhận, đánh giá trung thực, khách quan kết quả và rút ra những bài học kinh nghiệm khi kết thúc một công việc

- Văn bản tổng kết tri thức : nhằm tổng kết

10’

các văn bản

tổng kết ?

Giáo viên lu ý học

sinh đặc trng

của mỗi loại Văn

bản tổng kết và

tích hợp với phần

ngôn ngữ )

Giáo viên kq

kiến thức bài học

H

oaùt ủoọng 3:

Yêu cầu học sinh

đọc và thuộc ghi

nhớ trong Sách

giáo khoa

H oaùt ủoọng

4:

Giáo viên kiểm

tra phần chuẩn

bị bài mới của

học sinh

( đọc 2 văn bản

Sách giáo khoa

T173 và 178,

tìm thêm các

văn bản khác

giống các văn

bản đã cho )

Giáo viên phát

phiếu học tập

trình bày Văn

bản tổng kết

công tác Chữ

thập đỏ và Văn

bản tổng kết

Văn học dân

gian (Sách giáo

khoa Ngữ văn 10

)

H oaùt ủoọng 3:

H

oaùt ủoọng 4:

-Bài tập 1, phần luyện tập, trang 67

các tri thức hoặc các thành tựu nghiên cứu đã

đạt đợc

* Yêu cầu : Chính xác,

ngắn gọn, khách quan, chân thực

* Nội dung trình bày :

- Văn bản tổng kết HĐTT:

+ Mục đích, yêu cầu + Những hoạt động chính

+ Bài học kinh nghiệm

- Văn bản tổng kết tri thức : lần lợt trình bày khái quát các tri thức và thành tựu nghiên cứu đã

đạt đợc

* Tuỳ theo yêu cầu và nội dung mà Văn bản

tổng kết sử dụng phong cách ngôn ngữ hành chính hay phong cách ngôn ngữ khoa học

Ghi nhớ :

Sách giáo khoa T175

b Luyện tập   : Bài tập bổ sung :

Giáo viên cho 2 bài tập Học sinh nhận diện và chỉ ra 2 loại Văn bản tổng kết

Bài tập 1: Sách giáo

khoa T176

Giáo viên căn cứ vào lời giải trong Sách giáo khoa nhận xét kết quả hoạt

động của các nhóm

a Văn bản trên đã đạt các yêu cầu sau:

- Tờng trình, thuyết minh cụ thể những hoạt

động của chi đoàn sau một năm học

- Bố cục rõ ràng

- Nhận xét, kết luận

đúng mực

Hoạt động

nhóm 3 nhóm

- Nhóm 1 : Trả lời

câu hỏi a

- Nhóm 2 : Trả lời

câu hỏi b

- Nhóm 3 : Trả lời

câu hỏi c

Sau khi giải

quyết bài tập

trên, theo em,

khi viết 1 Văn

bản tổng kết

hoạt động thực

tiễn ta cần phải

chú ý những vấn

đề gì ?

Học sinh : Khi

viết Văn bản

tổng kết HĐTT

cần lu ý :

- Bố cục, diễn

đạt rõ ràng

- Các số liệu phải

chính xác, cụ

thể

- Đảm bảo các

phần của 1 Văn

bản tổng kết nói

chung

Giáo viên MR:

Nh vậy khi viết

Văn bản tổng

kết, tuỳ vào đối

tợng cần gửi văn

bản mà chúng ta

có thể lợc bớt hay

cần thiết phải

trình bày đầy

đủ các tiêu mục

* Giáo viên cho

các em chỉ ra

nhanh loại Văn

bản tổng kết và

- Đạt yêu cầu ngắn gọn, chính xác, khách quan,

đúng loại Văn bản tổng kết HĐTT

b Các đoạn, ý bị lợc :

- Phần đầu : đặc điểm chung của chi đoàn, nhiệm vụ, mục tiêu phấn

đấu chung của chi đoàn trong năm học 2006-2007

- Phần sau : tờng trình hoặc thuyết minh những công việc, những thành tích, hoặc những thiếu sót cụ thể và kèm theo các số liệu minh hoạ

c Văn bản thiếu các nội dung :

- Tên cơ quan ban hành văn bản

- Địa điểm, thời gian viết văn bản

- Phần rút ra bài học kinh nghiệm

Bài tập 1 Sách bài tập

Ngữ văn 12- T71 3p

Giáo viên yêu cầu học sinh đọc Văn bản tổng kết trong sách bài tập,

so sánh với Văn bản tổng

kết đợt hoạt động tình nguyện Sách

giáo khoa T173 để thấy những điểm khác biệt giữa 2 văn bản tổng kết HĐTT

Gợi ý:

Về cơ bản, Văn bản tổng kết này có các phần nội dung và bố cục tơng đồng với Văn bản tổng kết trong bài học Tuy nhiên văn bản này có một vài điểm khác:

- Không có quốc hiệu, cơ

phong cách ngôn

ngữ

* Giáo viên cho

học sinh chuẩn

bị kiến thức từ

trớc: xem lại bài

Khái quát VHVN

từ CM tháng Tám

1945 đến hết

TK XX.

* Giáo viên gợi ý

dàn bài của bài

tổng kết phần

VH

* Giáo viên yêu

cầu học sinh viết

một phần trong

dàn ý : để học

sinh tự lựa chọn

phần sẽ viết Yêu

cầu cân đối

giữa các tổ,

nhóm

quan làm báo cáo

- Không ghi tên tác giả viết báo cáo

Sự khác biệt trên là do :

- Văn bản nhằm tổng kết nội bộ, không cần gửi cho các cơ quan cấp trên

- Văn bản đợc trình bày tại hội nghị tổng kết, ngời báo cáo là đại diện cho Ban lãnh đạo nhà tr-ờng

Bài tập 2 Sách giáo

khoa

T 177

Mở bài:

Nêu ngắn gọn mục

đích, yêu cầu tổng kết

Thân bài:

Trình bày các nội dung: hoàn cảnh lịch sử, xã hội; quá trình phát triển, thành tựu chủ yếu, đặc

điểm cơ bản; những giá trị về nội dung, nghệ thuật của các tác phẩm

Kết bài:

Đánh giá chung, nhấn mạnh kiến thức cơ bản

cần nắm vững

4

Cuỷng coỏ : - Nhấn mạnh cho học sinh về 2 đơn vị kiến thức cơ

bản của Văn bản tổng kết Đặc biệt, chú ý cách viết Văn bản tổng kết

- Ra baứi taọp veà nhaứ: - Nắm chắc lý thuyết để áp dụng làm

bài tập

- Hoàn thành bài tập 2 Sách giáo khoa T177

- Chuaồn bũ baứi : - Đọc kĩ và soạn bài “Tổng kết phần Tiếng Việt: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

- Xem lại các bài Tiếng Việt đã học trong chơng trình và chuẩn bị trớc bài tập trong SGK

IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG: